II SA/Op 418/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2006-11-21
NSAnieruchomościŚredniawsa
ochrona gruntów rolnychwyłączenie z produkcji rolnejopłaty rocznewygaśnięcie decyzjibezprzedmiotowość decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnychprzepisy przejścioweinterpretacja prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, uznając, że zmiana przepisów nie spowodowała bezprzedmiotowości pierwotnej decyzji.

Spółka Huta [...] domagała się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1992 r. o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, argumentując, że nowa ustawa z 1995 r. inaczej reguluje opłaty i nie zawiera przepisów przejściowych dla takich przypadków. Organy administracji odmawiały, wskazując na brak bezprzedmiotowości decyzji. WSA w Opolu oddalił skargę, stwierdzając, że przepisy przejściowe nowej ustawy nie powodują utraty mocy decyzji wydanych pod rządami ustawy z 1982 r., a obowiązek uiszczania opłat trwa, chyba że zachodzą przesłanki umorzenia lub utraty ważności określone w ustawie z 1995 r.

Spółka Huta [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 1992 r. dotyczącej wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i ustalenia opłat. Spółka argumentowała, że decyzja została wydana na podstawie nieobowiązującej już ustawy, a nowa ustawa z 1995 r. inaczej reguluje opłaty i nie zawiera przepisów przejściowych dla takich sytuacji, co miało prowadzić do bezprzedmiotowości decyzji. Starosta odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Starosta ponownie odmówił, wskazując na brak bezprzedmiotowości decyzji. Kolegium utrzymało w mocy decyzję starosty, uznając, że zmiana przepisów nie stanowi przyczyny bezprzedmiotowości, a faktyczne wyłączenie gruntów oznacza, że do decyzji mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Konstytucji RP. WSA w Opolu oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczową przesłanką do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość. Analizując przepisy przejściowe ustawy z 1995 r., sąd stwierdził, że nie przewidują one utraty mocy decyzji wydanych pod rządami ustawy z 1982 r., jeśli nie zachodzą określone w art. 35 ust. 3 i 4 przesłanki. Sąd podkreślił, że zmiana stanu prawnego nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości decyzji, jeśli nowe przepisy nie stanowią inaczej lub nie zawierają przepisów wstecznych. Sąd oddalił również zarzut naruszenia zasady równości, wskazując na swobodę ustawodawcy w kształtowaniu przepisów przejściowych i różnicowaniu sytuacji prawnych w zależności od momentu wejścia w życie nowych regulacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana przepisów nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości decyzji wydanej na podstawie poprzedniej ustawy, jeśli przepisy przejściowe nowej ustawy nie przewidują takiego skutku.

Uzasadnienie

Sąd analizował przepisy przejściowe ustawy z 1995 r. i stwierdził, że nie zawierają one postanowień nakazujących utratę mocy decyzji wydanych pod rządami ustawy z 1982 r., chyba że zachodzą konkretne przesłanki określone w art. 35 ust. 3 i 4 ustawy z 1995 r. Brak tych przesłanek oznacza, że decyzja pozostaje wiążąca, a tym samym nie jest bezprzedmiotowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

K.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a przepis prawa nakazuje jej wygaśnięcie lub gdy leży to w interesie społecznym lub strony. Bezprzedmiotowość jest konieczną przesłanką.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

u.o.g.r.l. (1982)

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ustawa obowiązująca w dacie wydania pierwotnej decyzji.

u.o.g.r.l. (1995)

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Ustawa obowiązująca w dacie orzekania, zawierająca przepisy przejściowe.

Pomocnicze

K.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać ustalenia faktyczne.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ powinien załatwić sprawę zgodnie z interesem strony lub interesem społecznym.

u.o.g.r.l. art. 35 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy z 1995 r. i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy nowej ustawy.

u.o.g.r.l. art. 35 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Utrata ważności decyzji ostatecznych wydanych przed wejściem w życie ustawy z 1995 r. następuje, jeśli zostały wykonane przed tym dniem.

u.o.g.r.l. art. 35 § ust. 4

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Umorzenie stałych opłat rocznych następuje z mocy prawa, jeśli ich kwota jest równa lub niższa do 10 zł.

u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 13

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja opłaty rocznej.

u.o.g.r.l. art. 13 § ust. 1-3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Podstawa prawna do ustalania opłat.

u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 7

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Określenie okresu trwania obowiązku uiszczania opłat.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu prawnego nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości decyzji wydanej na podstawie poprzedniej ustawy, jeśli przepisy przejściowe nowej ustawy nie przewidują takiego skutku. Decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, która została wykonana, nie traci ważności z mocy prawa na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 1995 r., chyba że zachodzą inne przesłanki. Obowiązek uiszczania opłat rocznych ustalonych decyzją wydaną na podstawie ustawy z 1982 r. trwa nadal po wejściu w życie ustawy z 1995 r., chyba że opłata uległa umorzeniu z mocy prawa (art. 35 ust. 4) lub decyzja utraciła ważność. Przepisy przejściowe ustawy z 1995 r. nie naruszają zasady równości wobec prawa.

Odrzucone argumenty

Decyzja z 1992 r. stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany stanu prawnego i wprowadzenia przez ustawę z 1995 r. odmiennych regulacji dotyczących opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Obowiązek uiszczania opłat rocznych powinien wygasnąć z dniem 11 września 2002 r. z uwagi na trwały charakter wyłączenia gruntów i brak przepisów przejściowych w ustawie z 1995 r. Nierówne traktowanie stron wynikające z odmiennego stosowania przepisów do decyzji wydanych przed i po wejściu w życie ustawy z 1995 r.

Godne uwagi sformułowania

zmiana stanu prawnego nie stanowi, w niniejszej sprawie, przyczyny bezprzedmiotowości decyzji Skoro istnieje zarówno podmiot jak i przedmiot decyzji, nie można stwierdzić jej bezprzedmiotowości. Do decyzji mają zatem zastosowanie przepisy dotychczasowe. zmiana stanu prawnego nie doprowadziła do usunięcia z obrotu prawnego instytucji wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. nie można zaaprobować poglądu, według którego obowiązki wynikające z decyzji ostatecznej i regulacji prawnej obowiązującej w dacie podjęcia aktu administracyjnego podlegają modyfikacji na korzyść adresata decyzji tylko z powodu korzystniejszej nowej regulacji prawnej, bez względu na treść norm przejściowych regulujących los tych decyzji i obowiązków.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Janowska

członek

Elżbieta Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1995 r. w kontekście decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1982 r., a także zasada bezprzedmiotowości decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem z ustawy z 1982 r. na ustawę z 1995 r. w zakresie ochrony gruntów rolnych i opłat z tytułu wyłączenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii interpretacji przepisów przejściowych i ich wpływu na decyzje administracyjne wydane pod rządami poprzednich ustaw, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Czy zmiana prawa oznacza koniec opłat za wyłączenie gruntów rolnych? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 418/06 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Ewa Janowska
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA 2007 nr.6 poz.142
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Huty [...] Sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ochrony gruntów rolnych oddala skargę.
Uzasadnienie
We wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Huta [...] Sp. z o.o. w O. podniosła, iż w odniesieniu do działek objętych decyzją, wygasł obowiązek uiszczania opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Wyjaśniła, iż decyzja Burmistrza [...], z dnia 10 września 1992 r., nr [...], wydana została na podstawie nieobowiązującej już ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.), która nie rozróżniała trwałego i nietrwałego wyłączenia gruntów. Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), wprowadzająca wskazany podział, odmiennie reguluje sprawę opłat rocznych, a jednocześnie nie zawiera w tym zakresie uregulowań przejściowych. W konsekwencji, zdaniem wnioskodawczyni, decyzja z dnia 10 września 1992 r. dotyczy trwałego wyłączenia gruntu. Wygasł więc obowiązek uiszczania opłaty rocznej.
Decyzją z dnia 18 marca 2005 r., nr [...], Starosta [...] odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza [...] z dnia 10 września 1992 r., nr [...], o wyłączeniu z produkcji rolnej gruntów rolnych oraz ustalającej wysokość i obowiązek uiszczenia z tego tytułu należności i opłat rocznych.
Decyzją z dnia 14 września 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż Starosta [...] nie dokonał ustaleń w zakresie okoliczności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, zawartych w art. 162 K.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż ustalenia te, stosownie do art. 107 § 1 K.p.a., winny znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Decyzją z dnia 26 października 2005 r., nr [...], Starosta [...] ponownie odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza [...] z dnia 10 września 1992 r., nr [...]. Organ wywodził, iż istotną przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, wynikającą z art. 162 § 1 K.p.a., jest jej bezprzedmiotowość. Stwierdził, iż w niniejszej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości decyzji nie występuje. Nadal istnieją bowiem oba elementy stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie tej decyzji tj. podmiot korzystający z gruntów wyłączonych oraz grunty, których dotyczyła decyzja określająca warunki wyłączenia z rolniczego użytkowania. Odnosząc się do twierdzeń zawartych we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania materialne przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Wskazał, iż do stałych opłat rocznych ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.), znajdują zastosowanie, zawarte w przepisach przejściowych ustawy z dnia 3 lutego 1995 r., regulacje art. 35 ust. 1 i ust. 4 ustawy. Podsumował, iż w sprawie będącej przedmiotem wniosku, nie zachodzi żadna z okoliczności określonych w tych przepisach.
W odwołaniu Huta [...] Sp. z o.o. w O., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołująca się wskazała, iż ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.), na podstawie której wydana została decyzja z dnia 10 września 1992 r. w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, nie rozróżniała trwałego i nietrwałego wyłączenia gruntów z produkcji. Nowa ustawa z 1995 r. nie zawiera natomiast przepisów przejściowych, które bezpośrednio regulowałyby skutki prawne związane z długością okresu wyłączenia gruntów ze względu na trwałe lub nietrwałe wyłączenie z produkcji, w stosunku do gruntów, co do których decyzja o wyłączeniu została wydana pod rządami starej ustawy z 1982 r. Zdaniem odwołującej się, skoro wyłączenie gruntów, opisanych w decyzji Burmistrza, ma charakter trwały, ze względu na cel tego wyłączenia, jakim była budowa wysypiska odpadów poprodukcyjnych, a nowa ustawa z 1995 r. wprowadziła podział na wyłączenie trwałe i nietrwałe, przyjąć należy, iż obowiązek uiszczenia przez stronę opłaty rocznej, od gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolnej, wygasł z dniem 11 września 2002 r. Odwołująca się stwierdziła, iż decyzja, której dotyczył wniosek, stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany w stanie prawnym, gdyż nowa ustawa wyraźnie określiła, że przy trwałym wyłączeniu gruntu obowiązek uiszczania opłat rocznych trwa przez 10 lat. Powołując się na regulację przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., stanowiącego podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z uwagi na jej bezprzedmiotowość, strona wskazała, iż przepis ten ustanawia dwie normy prawne, odnoszące się do dwóch różnych sytuacji. W ocenie skarżącej, organ uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy winien zatem wziąć pod uwagę obydwie normy, a ponadto, zgodnie z art. 7 K.p.a., powinien załatwić sprawę zgodnie z interesem strony lub interesem społecznym. Powołując się na istnienie w niniejszej sprawie obydwu interesów odwołująca się podniosła, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie rozważył sprawy w ich kontekście, jak również nie wziął pod uwagę zmian, jakie wprowadziła w życie nowa ustawa, czym naruszył przepisy prawa.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, wskazując na określone w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. przesłanki, wyjaśnił iż organ administracji zobowiązany jest do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, w przypadku łącznego ich spełnienia. Niewątpliwy jest brak przepisu prawa nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Skoro istnieje zarówno podmiot jak i przedmiot decyzji, nie można stwierdzić jej bezprzedmiotowości. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, iż pomimo zmiany przepisów prawnych normujących zagadnienie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, zmiana ta nie stanowi, w niniejszej sprawie, przyczyny bezprzedmiotowości decyzji. Powołując się na regulację art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy z 1995 r. wskazał, iż przepis ten uzależnia utratę mocy decyzji wyłączającej grunty z produkcji rolnej od warunku, którym jest brak faktycznego wyłączenia gruntów. W niniejszej zaś sprawie nastąpiło wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Do decyzji mają zatem zastosowanie przepisy dotychczasowe. Kolegium podkreśliło, że zmiana stanu prawnego nie doprowadziła do usunięcia z obrotu prawnego instytucji wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Ponadto organ przyjął, iż jakkolwiek stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji leży w interesie strony, tak trudno uznać, że leży ono w interesie społecznym. Bez względu jednak na zaistnienie, bądź też nie, przesłanki interesu społecznego lub interesu strony, wobec konstrukcji przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz niespełnienia przesłanki bezprzedmiotowości, nie można stwierdzić wygaśnięcia decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Huta [...] Sp. z o.o. w O., wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 10 i art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 121, poz. 1266, ze zm.). Powołując argumenty przedstawione w odwołaniu skarżąca podniosła, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Ponadto wskazała, iż organ uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy powinien był wziąć pod uwagę obie normy zawarte we wskazanym przepisie (a nie tylko brak odpowiedniego przepisu przejściowego). Nadto, zgodnie z art. 7 K.p.a., należało sprawę załatwić zgodnie z interesem strony lub interesem społecznym. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, iż stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji, leży nie tylko w interesie strony, ale również w interesie społecznym. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej pozostaje w bowiem kolizji ze społecznym interesem. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż nie powinno dochodzić do sytuacji, w których w identycznym stanie faktycznym, różne podmioty będą obciążone różnymi obowiązkami, gdyż prowadzi do nierównego traktowania stron. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – "wszyscy są wobec prawa równi". Skoro zatem "nowa" ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest bardziej korzystna dla strony niż "stara", to w granicach obowiązującego prawa władze publiczne winny uwzględnić tę zmianę.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów, skargi organ powołał argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, iż stosownie do wyroku WSA w Warszawie, z dnia 20 maja 2005 r. (sygn. akt II SA/Wa 2389/04, System Informacji Prawnej LEX nr 166902), jeśli nowa regulacja prawna nie zawiera uregulowań co do losu decyzji wydanych przed wejściem jej w życie, decyzje te są wiążące, mimo że przestała istnieć podstawa prawna, która uzasadniała ich wydanie. Odnosząc się do zarzutu nierównego traktowania stron organ zauważył, iż nie można porównywać sytuacji podmiotów, których prawa lub obowiązki zostały określone stosowanie do przepisów obowiązujących w różnych okresach czasu. Sytuacja, gdy przepisy nowej ustawy inaczej niż dotychczasowe regulują podobne stany faktyczne, nie prowadzi bowiem do nierównego traktowania podmiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygniecie to odpowiada wymogom prawa.
Wygaśnięcie decyzji normują przepisy art. 162 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Od razu pominąć można wygaśnięcie na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż wnioskodawczyni nie powoływała się na niespełnienie warunku zawartego w decyzji tzw. dotychczasowej.
Według art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przesłanką konieczną stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, na podstawie omawianego przepisu, jest bezprzedmiotowość decyzji. Okoliczności skutkujące bezprzedmiotowość mogą mieć charakter przedmiotowy i podmiotowy (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 2000, s. 309). Bezprzedmiotowość może być spowodowana zmianą stanu prawnego. Dotyczy to jednak tylko takich przypadków, gdy znowelizowane przepisy przewidują taki skutek (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 660/98, niepublikowanego, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 44589). Na istnienie i skuteczność stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów odmiennie regulujących daną materię, nowe unormowania mają wpływ tylko wtedy, gdy obowiązują z mocą wsteczną. Zatem, jeśli nowa regulacja prawna nie zawiera odmiennych postanowień co do losu decyzji wydanych przed jej wejściem w życie, decyzje te będą wiążące nadal, mimo że przestała istnieć lub zmieniła się podstawa prawna, która uzasadniała ich wydanie (patrz: Tadeusz Woś "Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej", Państwo i Prawo 1992/7/53; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2389/04, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 166902). Nowe, w stosunku do ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przepisy normujące ochronę gruntów rolnych zawarte są w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Ustawa ta zawiera przepisy intertemporalne odnoszące się do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną. Według art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r., do spraw tych stosuje się przepisy nowej ustawy. Uregulowanie to nie dotyczy sprawy w której Burmistrz [...] wydał decyzję w dniu 10 września 1992 r., gdyż decyzja stała się ostateczna w dniu 2 października 1992 r. Niewątpliwie, żadnego wpływu na los spornej decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej i ustaleniu opłat z tego tytułu nie ma przepis art. 35 ust. 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. Według tego przepisu, do spraw w których wydano decyzję ostateczną o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów rolnych klas I-III, a wyłączenie takie faktycznie jeszcze nie nastąpiło, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyłączone decyzją z 10 września 1992 r. grunty nie należały do klas I-III, a wyłączenie faktyczne nastąpiło. Zresztą skarżąca zabiega o stosowanie nowych przepisów i na tę podstawę nie powołuje się. Przytoczenie tego unormowania ma sens o tyle, że pozwoli na ukazanie całości regulacji zawartej w nowej ustawie, a odnoszącej się do dalszego losu rozstrzygnięć wydanych pod rządami poprzedniej ustawy. Z tego samego powodu można jeszcze odnotować kolejne przepisy międzyczasowe, które nie mają znaczenia dla zasadności żądania wnioskodawczyni. Chodzi o przepis art. 35 ust. 5 ustawy z 1995 r., który odnosi się do wznowienia postępowania oraz art. 35 ust. 6, który dotyczy decyzji w sprawach przeciwdziałania erozji gleb.
Utraty ważności decyzji ostatecznych wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczy natomiast przepis art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1995 r. Przepis ten uzależnia utratę ważności tych decyzji od tego, czy zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy. Już z tego powodu nie można mówić o utracie ważności decyzji Burmistrza [...] z dnia 10 września 1992 r. Decyzja ta została, jak już wyżej wspomniano, wykonana. Nastąpiło faktyczne wyłączenie objętych decyzją gruntów z produkcji rolniczej. Skoro zaś utrata ważności decyzji ostatecznych, podjętych na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1982 r., została unormowana w art. 35 ust. 3, to przyjąć należy, iż nie tracą ważności decyzje ostateczne nieobjęte hipotezą przepisu art. 35 ust. 3.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawiera nadto przepis przejściowy dotyczący umorzenia stałych opłat rocznych, ustalonych na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1982 r. Umorzenie opłat przewidziane w tym przepisie następuje z mocy prawa, mimo że nie utraciła ważności decyzja, w której opłaty te zostały ustalone. Umorzenie to, jak stanowi art. 35 ust. 4 ustawy z 3 lutego 1995 r., następuje w odniesieniu do stałych opłat rocznych, o ile ich kwota jest równa lub niższa do 10 zł. Stałe opłaty roczne ustalone decyzją Burmistrza [...] z dnia 10 września 1992 r. nie mieszczą się w hipotezie przytoczonego przepisu art. 35 ust. 3.
Z unormowań art. 35 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika zatem, że w niektórych sytuacjach tracą moc decyzje ostateczne o wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów, podjęte pod rządami poprzedniej ustawy, a nadto umorzeniu z mocy prawa podlegają niektóre stałe opłaty roczne. Nowa ustawa reguluje więc dalszy los decyzji wydanych przed jej wejściem w życie. Podstawy do oceny o utracie mocy decyzji lub obowiązku ponoszenia opłat rocznych, wynikającego z decyzji i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, można więc poszukiwać tylko w unormowaniach przejściowych nowej ustawy. Skoro taka regulacja w nowej ustawie istnieje, nie ma podstaw do ewentualnego twierdzenia o bezprzedmiotowości dotychczasowej decyzji, spowodowanej całokształtem nowego unormowania prawnego. Nie doszło w nowej ustawie także do zniesienia instytucji prawnej, której realizacji służyła decyzja ostateczna (por. Tadeusz Woś, op. cit. s. 54; Andrzej Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II", Kantor Zakamycze, Kraków 2005, s. 442-443).
Odnosząc się do wywodu zawartego w skardze, skład orzekający wyraża stanowisko, że instytucje prawnomaterialne nowej ustawy odnoszą się do postępowań wszczętych po wejściu ustawy w życie. Dotyczy to także opłaty rocznej zdefiniowanej w art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Stosowanie tego przepisu do decyzji wydanych przed dniem wejścia tej ustawy w życie ograniczone zostało do sytuacji wyżej opisanych, a unormowanych w przepisie międzyczasowym nowej ustawy (art. 35 ust. 1). Nie można zatem zaaprobować poglądu, według którego obowiązki wynikające z decyzji ostatecznej i regulacji prawnej obowiązującej w dacie podjęcia aktu administracyjnego podlegają modyfikacji na korzyść adresata decyzji tylko z powodu korzystniejszej nowej regulacji prawnej, bez względu na treść norm przejściowych regulujących los tych decyzji i obowiązków. Z przywołanych przepisów art. 35 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) wynika zatem, że obowiązek uiszczania opłat rocznych w wysokości ustalonej ostateczną decyzją, podjętą na podstawie art. 13 ust. 1 – 3 oraz art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.), trwa przez okres wynikający z art. 4 pkt 7 ustawy z 1982 r., także po wejściu w życie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, chyba że decyzja utraciła ważność na podstawie art. 35 ust. 3 lub opłata roczna uległa umorzeniu z mocy prawa, na mocy art. 35 ust. 4. Jak już wyżej wskazano, w stosunku do obowiązku skarżącej, ustalonego decyzją Burmistrza [...] z dnia 10 września 1992 r., nie znajdują zastosowania przepisy art. 35 ust. 3 i 4 nowej ustawy.
W konsekwencji przyjąć należy, iż prawidłowe jest stanowisko organów administracyjnych o braku podstaw do uznania bezprzedmiotowości decyzji Burmistrza [...] z dnia 10 września 1992 r. W tej sytuacji kwestia interesu skarżącego lub interesu społecznego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, skoro zabrakło koniecznej przesłanki wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. – bezprzedmiotowości decyzji.
Na zakończenie odnotować trzeba, iż Sąd nie miał wątpliwości co do konstytucyjności omówionych wyżej przepisów przejściowych ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa. Jeśli ustawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się pewną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości. Stwierdzenie zaistnienia takiego odstępstwa jest warunkiem koniecznym, choć niewystarczającym do oceny o naruszeniu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zasada równości nie stoi na przeszkodzie wprowadzania zmian do systemu prawnego i nie wyklucza różnego traktowania sytuacji podobnych, które zaistniały w różnym czasie. Każda zmiana przepisów dotyczących statusu prawnego jednostki wprowadza pewne podziały wśród osób, znajdujących się w analogicznej (podobnej) sytuacji faktycznej, ale w różnym czasie, a przez to pod rządami różnych przepisów. Ocena przestrzegania zasady równości wymaga uwzględnienia znacznego stopnia swobody ustawodawcy we wprowadzaniu nowych regulacji prawnych, lepiej odpowiadających zmienionym stosunkom społecznym. Zasada równości nie powinna być zatem rozumiana w sposób, który uniemożliwiałby ustawodawcy wprowadzenie rozwiązań korzystniejszych dla podmiotów stosunków prawnych z uwagi na to, że wcześniej pewna kategoria osób dostosowała swoje działania do regulacji mniej korzystnych lub poniosła pewne negatywne konsekwencje tej regulacji (patrz: uzasadnienie wyroku TK z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt K 5/01, OTK 2001/4/87; uzasadnienie wyroku TK z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05). Po tych uwagach wystarczy jedynie dodać, że skarżąca znajduje się w sytuacji tych osób, na których obowiązki oddziałuje regulacja zawarta w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1982 r. Nie należy natomiast skarżąca do kategorii innych podmiotów, będących w późniejszym okresie adresatami działań organów, opartych na instytucjach ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z 1995 r.
Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI