II SA/OP 412/05

II SA/Op 412/05 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Ewa Janowska /przewodniczący/
Grażyna Jeżewska
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Janowska sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udostępnienia akt sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżone postanowienie w całości nie może być wykonane, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącego kwotę 115 (sto piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2001 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] wstrzymał B. Z. prowadzenie robót budowlanych polegających na zmianie konstrukcji dachu budynku mieszkalnego i nadbudowie przedsionka budynku mieszkalnego, wykonywanych na budynku położonym w K., przy ul. A, w sposób istotnie odbiegający od obowiązujących przepisów. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w wyniku interwencji J. B., zam. w K. przy ul. B, przeprowadzono kontrolę budynku, w wyniku której ustalono, że prowadzone na nim roboty budowlane w sposób istotny odbiegają od obowiązujących przepisów. Stwierdził, że B. Z. prowadzi roboty na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, czym naruszył art. 28 Prawa budowlanego oraz, że nie zawiadomił o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie inwestor nie dopełnił obowiązku ustanowienia kierownika budowy, czym naruszył przepis art. 41 ust. 4 oraz art. 18 ust.1 Prawa budowlanego.
Decyzją z dnia 3 września 2001 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] nakazał B. Z. zaniechanie dalszych robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 5 lipca 2001 r., nr [...], wydaną przez Starostę [...], polegających na zmianie konstrukcji dachu i nadbudowie przedsionka w budynku mieszkalnym położonym w K., przy ul. A. Decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż w wyniku postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego w trybie art. 50 Prawa budowlanego, stwierdzono rozpoczęcie budowy z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego Ustalono również, że przed organem architektoniczno – budowlanym toczy się postępowanie administracyjne w sprawie udzielonego pozwolenia na zmianę konstrukcji dachu i nadbudowę przedsionka w budynku mieszkalnym.
W wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez J. B., będącego właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością B. Z., decyzją z dnia 23 października 2001 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., utrzymał w mocy decyzję z dnia 3 września 2001 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ odwoławczy ustalił, jako bezsporny, fakt rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wyjaśnił, iż w ramach postępowania zmierzającego do likwidacji skutków samowoli, o ile stwierdzone zostaną przesłanki do wydania nakazu rozbiórki z przyczyn określonych w art. 48 Prawa budowlanego (budowa nowego obiektu), organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. W innych przypadkach, gdy samowola dotyczy wykonania robót budowlanych w istniejącym obiekcie, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest natomiast wstrzymać samowolnie prowadzone roboty budowlane (art. 50 Prawa budowlanego) oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, wydać stosowną decyzję. Organ stwierdził, iż skoro przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające potwierdziło naruszenie prawa (art. 28 Prawa budowlanego), to wydanie zakazu prowadzenia dalszych robót jest w pełni uzasadnione.
Wyrokiem z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 3015/2001, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił w całości decyzję z dnia 23 października 2001 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 3 września 2001 r. Sąd ocenił, iż z uwagi na to, że w art. 48 Prawa budowlanego, nie ma mowy o ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę, naruszenie art. 28 Prawa budowlanego nie jest objęte dyspozycją i sankcją przewidzianą w art. 48 Prawa budowlanego. Za błędne natomiast Sąd uznał wydanie nakazu polegającego na nakazaniu zaniechania dalszych robót. Nakaz taki zamykał bowiem organowi nadzoru budowlanego drogę do podjęcia dalszych czynności, które w niniejszej sprawie powinny nastąpić.
Po zwrocie akt administracyjnych organowi I instancji przeprowadził on, na podstawie art. 81a i art. 81c Prawa budowlanego, kontrolę spornego obiektu, o której powiadomił jedynie inwestora.
Decyzją z dnia 10 listopada 2004 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał B. Z. przedłożenie inwentaryzacji budowlanej wraz z orzeczeniem o stanie technicznym wykonanych robót. Decyzji ten nie doręczono J. B.
Decyzją z dnia 31 stycznia 2005 r., nr [...], organ I instancji, na podstawie art. 51 ust.3 pkt 1 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.), stwierdził wykonanie obowiązku. Rozstrzygnięcie uzasadnił przedłożeniem przez inwestora wymaganych dokumentów. Również tej decyzji nie doręczono J. B.
Pismem z dnia 10 maja 2005 r. J. B. zażądał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], na podstawie art. 73 K.p.a., udostępnienia akt sprawy postępowania prowadzonego w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2001 r. oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 3 września 2001 r. (sygn. akt sądowych II SA / Wr 3015/2001). Wywodził, że jest stroną tego postępowania. Zostało ono wszczęte na jego wniosek, a przyznany mu charakter strony potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2004 r.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] odmówił udostępnienia J. B. akt sprawy postępowania administracyjnego prowadzonego w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2001 r. oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 3 września 2001 r., dotyczących robót budowlanych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w K. przy ul. A. Organ powołał się na przepis art. 74 § 2 K.p.a. Przyznał, iż na skutek uchylenia decyzji z dnia 23 października 2001 r. ponownie rozpatrzył sprawę wykonanych robót budowlanych. W postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że wykonane roboty nie powodują uciążliwości inwestycji, która może oddziaływać na sąsiednią nieruchomość należącą do J. B.. Właściciel nieruchomości ma zaś przymiot strony tylko w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne. Osoba zawiadamiająca organ administracji państwowej o istniejących podstawach do podjęcia postępowania administracyjnego nie staje się stroną postępowania, jeżeli nie legitymuje się uzasadnionym interesem prawnym. Treść przepisów art. 73 i art. 74 K.p.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że zarówno uprawnienie do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, jak i uwierzytelniania sporządzonych odpisów z akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, przysługuje, pod określonymi tam warunkami, wyłącznie podmiotowi występującemu w postępowaniu na prawach strony.
W zażaleniu J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz udostępnienie mu akt sprawy będących przedmiotem postępowania. Zarzucił naruszenie art. 28 i art. 73 § 1 K.p.a. oraz art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powtórzył argumentację zawartą we wniosku. Zaakcentował, że nie jest możliwe pozbawienie go przymiotu strony w czwartym roku postępowania. Podniósł, że nie ma w sprawie zastosowania przepis art. 28 ust.2 Prawa budowlanego, dotyczący postępowania o pozwolenie na budowę.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Ustalił, że J. B. był stroną postępowania w sprawie prowadzenia przez B. Z. robót budowlanych, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał wyrok z dnia 13 maja 2004 r. W postępowaniu prowadzonym po otrzymaniu przez organ I instancji wyroku Sądu, J. B. nie został już jednak uznany z stronę. Było to efektem oceny o niewystępowaniu uciążliwości, mogących oddziaływać na jego nieruchomość. Nadto, organ zażaleniowy wywodził, iż obowiązek udostępnienia akt ciąży na organie w każdym stadium postępowania, a więc od wszczęcia do zakończenia. Tymczasem postępowanie to zakończone zostało w dniu 31 stycznia 2005 r. Podsumowując uzasadnienie, Wojewódzki Inspektor przytoczył treść przepisu art. 145 § 1 K.p.a. oraz wskazał tryb składania podania o wznowienie postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił naruszenie art. 8, art. 28, art. 73 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podtrzymał wywody zawarte we wniosku i w zażaleniu. Stwierdził, że organ administracji ma obowiązek udostępnienia akt także po zakończeniu postępowania w sprawie. Podniósł brak odniesienia się, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, do szeregu tez skarżącego. W szczególności organ nie uzasadnił pozbawienia skarżącego przymiotu strony.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, przytaczając argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie to nie odpowiada wymogom prawa.
Udostępnianie akt regulują przepisy art. 73 oraz art. 74 K.p.a. Zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a., w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Najpierw sprecyzować trzeba o jakie postępowanie chodzi w niniejszej sprawie. Ustalenie to zależy od prawidłowego odczytania treści wniosku w przedmiocie udostępnienia akt. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca domagał się wglądu do akt postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 3015/2001. W postępowaniu tym wydano decyzje oparte o art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz.2016 ze zm.). Taki kierunek likwidacji naruszenia przez inwestora przepisów Prawa budowlanego wynikał zarówno z brzmienia przepisów art. 50 – 51 Prawa budowlanego, jak i z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu przywołanego wyroku Sądu. Postępowanie to zakończyło się decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia 31 stycznia 2005 r. Interesujące skarżącego akta dotyczą jednak nie tylko postępowania zakończonego tą decyzją, ale także decyzją organu I instancji z dnia 10 listopada 2004 r., która również uzyskała walor ostateczności.
W tak zakreślonej sytuacji proceduralnej w pierwszym rzędzie odpowiedzieć trzeba na pytanie, czy możliwe jest domaganie się udostępnienia akt sprawy zakończonej. Zdaniem Sądu, opowiedzieć się należy z poglądem, według którego strona ma prawo do przeglądania akt sprawy także po zakończeniu postępowania (por. Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 331; Michał Ciecierski, Adam Wierzgoń "Prawa jednostki, czyli obywatela", Rzeczpospolita 2004/12/16). W szczególności może to dotyczyć sytuacji, w której strona podejmuje przygotowania do uruchomienia nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji administracyjnej (por. Andrzej Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2005, s. 463 ; wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 1001/02, Ochrona Środowiska. Przegląd. 2004/2/53). Tym bardziej zasługuje na ochronę podmiot dotychczas traktowany, przez organy administracyjne i sąd administracyjny, jako strona w tej samej sprawie, który to podmiot przestał być przez organ nadzoru budowlanego zawiadamiany o podejmowanych czynnościach procesowych. Zauważalny jest interes tego podmiotu w ustaleniu przebiegu postępowania i zaplanowaniu własnych działań procesowych, a cel ten możliwy jest do osiągnięcia tylko po zapoznaniu się z aktami postępowania. Ta ostatnia uwaga opiera się na założeniu, że skarżącemu chodzi o wgląd do akt sprawy będącej poprzednio przedmiotem weryfikacji sądowej, a ponadto skarżący był stroną postępowania prowadzonego w tej sprawie.
Sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku materialnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. Tak rozumiana sprawa administracyjna staje się przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego z chwilą złożenia przez ten podmiot żądania wszczęcia postępowania lub też z chwilą wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracyjny. Tak więc, to nie żądanie strony przekształca się z chwilą wszczęcia postępowania w sprawę administracyjną, stanowiącą przedmiot tego postępowania, i nie treść żądania tworzy sprawę administracyjną, ponieważ ta w chwili jego złożenia już istnieje, ale żądanie wszczęcia postępowania czyni sprawę przedmiotem postępowania administracyjnego (patrz: Tadeusz Woś "Pojęcie "sprawy" w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego", Acta Universitatis Wratislaviensis nr 1022, Prawo CLXVIII, Wrocław 1990 r., str. 334). Z takiego rozumienia pojęcia "sprawy administracyjnej" i wzajemnego stosunku "sprawy administracyjnej" oraz "postępowania administracyjnego" wynika, że nie są wykluczone sytuacje, w których w ramach jednej sprawy administracyjnej toczy się kilka postępowań, kończonych decyzją administracyjną lub innym aktem kończącym postępowanie co do istoty. To zaś, czy z takimi sytuacjami mamy do czynienia w rzeczywistości, zależy od konkretnych unormowań materialnego prawa administracyjnego.
Przechodząc na grunt przepisów Prawa budowlanego odnotować przyjdzie, że w razie naruszenia przez inwestora przepisów szeroko rozumianego prawa budowlanego, w trakcie budowy obiektów budowlanych, dochodzi do zawiązania się między organem nadzoru budowlanego a inwestorem stosunku prawnego, z którego wynika możliwość nałożenia przez organ na inwestora określonych obowiązków, mających doprowadzić do przywrócenia robót do stanu zgodnego z prawem. Obecnie stosunek ten regulowany jest przez zespół norm zawartych w art. 48 – 49b Prawa budowlanego (budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub wymaganego zgłoszenia albo mimo wniesienia sprzeciwu) oraz zespół norm przewidzianych przepisami art. 50 – 51 Prawa budowlanego (przypadki inne, niż określone w art. 48 ust.1 lub art. 49b ust.1). Obie te regulacje wskazują na wyodrębnienie dwóch spraw administracyjnych: sprawy samowoli budowlanej i sprawy innych naruszeń prawa budowlanego podczas wykonywania robót budowlanych. W trakcie załatwiania obu tych spraw przewidziana jest możliwość wydawania więcej, niż jednego aktu administracyjnego kończącego postępowanie administracyjne. W sprawie samowoli budowlanej jest to np. postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust.2), postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust.1), decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót (art. 49 ust.4 pkt 1). W trakcie zaś procedury przewidzianej przepisami art. 50 – 51 Prawa budowlanego organ może wydać m.in. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust.1), decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust.1 pkt 2), decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust.3 pkt 1). Tak rozumiane pojęcie sprawy administracyjnej likwidowania innych, niż samowola budowlana, naruszeń Prawa budowlanego pozwala na przyjęcie, iż kontynuacją postępowania w sprawie badanej przez Sąd było nie tylko postępowanie zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2004 r. (opartą o art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego), ale także postępowanie zakończone decyzją tego organu z dnia 31 stycznia 2005 r. (opartą o art. 51 ust.3 pkt 1 Prawa budowlanego). Rację ma skarżący, gdy twierdzi, że przysługiwanie mu przymiotu strony nie było poprzednio, w tej samej sprawie, kwestionowane przez organy nadzoru budowlanego i przez Sąd. O ile zaś organ nie jest związany swoim poprzednim stanowiskiem w tym zakresie, to z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) ma miejsce takie związanie, zarówno Sądu, jak i organu, oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu.
To, że J. B. powinien być potraktowany jako strona domagająca się wglądu do akt sprawy wynikało zatem z jego dotychczasowej roli procesowej. Niezależnie od tego warto przypomnieć, że w świetle przepisów Prawa budowlanego nie ma mowy o ewentualnym stosowaniu, w postępowaniu mającym na celu likwidowanie skutków naruszeń przepisów przez inwestora, norm regulujących zakres podmiotowy postępowania o pozwolenie na budowę (art. 28 ust.2 Prawa budowlanego). Skarżący jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości na której wykonano sporne roboty budowlane. Ewentualne przyjęcie, że podmiot taki nie ma interesu prawnego w postępowaniu organu nadzoru budowlanego, wymaga umotywowanego wykluczenia naruszenia uprawnień właścicielskich. Z uzasadnienia postanowień obu instancji nie wynika, aby ocena o braku naruszenia interesów skarżącego była oparta o ustalenia poczynione w trakcie postępowania o udostępnienie akt administracyjnych. Zdaniem składu orzekającego zaś, z reguły właściciel nieruchomości ma interes prawny w tym, aby roboty budowlane na nieruchomości sąsiedniej były wykonywane zgodnie z prawem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt IV SA 3397 / 02, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 148887). W odniesieniu do budowy obiektu budowlanego interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej wynika m.in. z uregulowania art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego, przy czym ochrona ta, w zakresie budowy obiektu, pozostaje w tym przepisie wyartykułowana, także po nowelizacji z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz.718). Odnotować zaś można, że w obecnym brzmieniu art. 5 ust.2 Prawa budowlanego, dotyczącym wymogów użytkowania obiektu budowlanego, po wspomnianej nowelizacji pominięto odwołanie się do art. 5 ust.1 pkt 9. Wzmacnia to jednak, a contrario, tezę o utrzymaniu, także w obecnym stanie prawnym, statusu strony przez tych właścicieli i użytkowników wieczystych sąsiednich nieruchomości, którzy objęci są ochroną przewidzianą w art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego, w postępowaniu dotyczącym budowy obiektu budowlanego, które nie jest regulowane przepisem art. 28 ust.2 Prawa budowlanego (por. Zdzisław Kostka "Prawo budowlane. Komentarz", Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr, Gdańsk 2005, s. 27).
Jeszcze istotniejsze jednak wydaje się, przy ocenie interesu prawnego wnioskodawcy, zaznaczenie szczególnego charakteru interesu prawnego wymaganego w postępowaniu z wniosku opartego o art. 73 K.p.a. Nie może on być utożsamiany tylko z interesem prawnym warunkującym status strony w postępowaniu administracyjnym, którego akta są przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy domagającego się udostępnienia tych akt na podstawie art. 73 § 1 K.p.a. Jak już wyżej zasygnalizowano, ważny interes strony może polegać na gromadzeniu dowodów do uruchomienia nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji administracyjnej (por. w/w wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 1001/ 02). Ten interes jest tym wyraźniejszy, gdy wglądu do akt domaga się podmiot, który w poprzednich postępowaniach był traktowany jako strona, a którego przestano informować o przebiegu postępowania, po uchyleniu przez sąd administracyjny rozstrzygnięć, które były przedmiotem weryfikacji sądowej na sutek skargi przezeń wniesionej. Wiedza o przeprowadzonych postępowaniach i podjętych decyzjach jest konieczna, dla umożliwienia takiemu podmiotowi ochrony jego uprawnień. W niniejszej sprawie organ zażaleniowy przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisy normujące wznowienie postępowania administracyjnego. Powinien zaś, w świetle powyższych uwag, nie tyle przytoczyć przepisy, ile, pamiętając o związaniu oceną wyrażoną w wyroku Sądu, rozważyć kwestię powiązania interesu prawnego skarżącego w udostępnieniu akt, z ewentualną próbą wznowienia postępowania. Na zakończenie nie sposób nie zauważyć, że odmowa udostępnienia wnioskodawcy akt sprawy w istocie sprowadzała się do odmowy przyznania skarżącemu statusu strony. Takie rozstrzygnięcie, w omówionej wyżej sytuacji prawnej i faktycznej było, abstrahując od innych uchybień, obejściem przepisów art. 149 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., według których zagadnienie, czy podmiotowi przysługiwałby przymiot strony jest rozstrzygane dopiero na etapie badania podstaw wznowienia postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji. Orzeczenie o niewykonywaniu postanowienia oparto na przepisie art. 152, a koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.