II SA/Op 397/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o zatwierdzenie podziału nieruchomości w 2002 roku. Sprawa ciągnęła się przez wiele lat, przechodząc przez różne etapy postępowania administracyjnego i sądowego, w tym stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji. Kluczowym problemem okazał się brak zgody wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości na proponowany podział, w szczególności ze strony J. S. Organy administracji, opierając się na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 97 ust. 2), uznały, że wniosek o podział nieruchomości, która jest przedmiotem współużytkowania wieczystego, musi pochodzić od wszystkich współużytkowników wieczystych i być przez nich popierany. Ponieważ taka zgoda nie została uzyskana, postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, argumentując, że przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowią lex specialis i nie wymagają jednomyślności wszystkich współużytkowników. WSA w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że podział nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli/współużytkowników wieczystych. Brak takiej zgody, nawet mimo istnienia wniosku złożonego przez jednego z nich, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. Sąd wskazał, że strony mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu cywilnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wymogu jednomyślności wszystkich współużytkowników wieczystych przy podziale nieruchomości oraz konsekwencji braku takiej zgody dla bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości będącej przedmiotem współużytkowania wieczystego, gdzie jeden z podmiotów (spółdzielnia) inicjuje postępowanie, ale nie uzyskuje poparcia pozostałych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o podział nieruchomości, będącej przedmiotem współużytkowania wieczystego, złożony przez jednego ze współużytkowników wieczystych, może być rozpatrzony merytorycznie bez zgody pozostałych współużytkowników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o podział nieruchomości, która jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, musi być złożony przez wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych i przez nich popierany. Brak takiej zgody czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
Uzasadnienie
Podział nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli/współużytkowników wieczystych. Ustawa o gospodarce nieruchomościami (art. 97 ust. 2) oraz przepisy Kodeksu cywilnego (art. 199) jasno wskazują na wymóg jednomyślności. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych, mimo że zawiera szczególne regulacje dotyczące podziału nieruchomości przez spółdzielnie, nie wyłącza tego wymogu w sytuacji, gdy nieruchomość jest przedmiotem współużytkowania wieczystego przez różne podmioty.
Czy przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (art. 40-42) stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 97 ust. 2) w zakresie wymogu zgody wszystkich współużytkowników wieczystych na podział nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie wyłączają wymogu zgody wszystkich współużytkowników wieczystych na podział nieruchomości, gdy nieruchomość jest przedmiotem współużytkowania wieczystego przez różne podmioty. Nawet w trybie uproszczonym przewidzianym w art. 41 ust. 2 u.s.m., podział może nastąpić tylko w celu wydzielenia nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni i wymaga odniesienia do art. 95 pkt 1 u.g.n., który z kolei odsyła do wymogu wspólnego wniosku.
Uzasadnienie
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych wprowadza szczególny tryb podziału nieruchomości, ale nie eliminuje podstawowych zasad prawa cywilnego i administracyjnego dotyczących współwłasności i współużytkowania wieczystego. Brak jednomyślności współużytkowników wieczystych stanowi przeszkodę formalnoprawną, która uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie wniosku o podział, niezależnie od tego, czy postępowanie toczy się w trybie ogólnym, czy uproszczonym.
Czy umorzenie postępowania administracyjnego z powodu braku zgody wszystkich współużytkowników wieczystych na podział nieruchomości jest uzasadnione na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak zgody wszystkich współużytkowników wieczystych na podział nieruchomości oznacza, że wniosek nie może być rozpatrzony merytorycznie, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Uzasadnienie
Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, gdy sprawa nie podlega załatwieniu w drodze decyzji. W przypadku wniosku o podział nieruchomości, który wymaga zgody wszystkich współużytkowników wieczystych, brak tej zgody uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji merytorycznej, co prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w przypadku braku możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
u.g.n. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości następuje na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.
u.g.n. art. 97 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego, podziału można dokonać na wniosek wszystkich współwłaścicieli albo współużytkowników wieczystych.
Pomocnicze
u.s.m. art. 40
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Określa mienie spółdzielni, w tym nieruchomości pozostające w całości własnością spółdzielni.
u.s.m. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Szczególny tryb podziału nieruchomości przez spółdzielnię, niezbędny do wydzielenia nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni.
u.s.m. art. 41 § 2
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od planu miejscowego, z zastosowaniem art. 95 pkt 1 u.g.n.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody wszystkich współużytkowników wieczystych na podział nieruchomości stanowi przeszkodę formalnoprawną uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie wniosku. • Postępowanie w sprawie podziału nieruchomości, która jest przedmiotem współużytkowania wieczystego, jest bezprzedmiotowe, jeśli wniosek nie pochodzi od wszystkich współużytkowników lub nie jest przez nich popierany.
Odrzucone argumenty
Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowią lex specialis i nie wymagają jednomyślności wszystkich współużytkowników wieczystych na podział nieruchomości. • Umorzenie postępowania z powodu braku zgody jest błędne, ponieważ brak przesłanek do uwzględnienia wniosku nie czyni postępowania bezprzedmiotowym.
Godne uwagi sformułowania
podział nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd • do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli • brak wspólnego wniosku wszystkich uprawnionych podmiotów • postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.
Skład orzekający
Krzysztof Bogusz
przewodniczący sprawozdawca
Beata Kozicka
sędzia
Daria Sachanbińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu jednomyślności wszystkich współużytkowników wieczystych przy podziale nieruchomości oraz konsekwencji braku takiej zgody dla bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości będącej przedmiotem współużytkowania wieczystego, gdzie jeden z podmiotów (spółdzielnia) inicjuje postępowanie, ale nie uzyskuje poparcia pozostałych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje długotrwałe i skomplikowane problemy związane z podziałem nieruchomości w sytuacji współwłasności/współużytkowania wieczystego, pokazując, jak brak zgody jednego z uczestników może zablokować całe postępowanie. Jest to przykład złożoności prawa nieruchomości i postępowania administracyjnego.
“Wieloletni spór o podział nieruchomości: brak zgody jednego współużytkownika blokuje sprawę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.