II SA/Op 377/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zmiany decyzji odmawiającej przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej, uznając brak legitymacji procesowej wnioskodawców.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która umorzyła postępowanie w sprawie zmiany decyzji odmawiającej przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej. Skarżący, M. K. i R. K., domagali się uchylenia decyzji z 2008 r. w trybie art. 154 K.p.a. Sąd uznał, że skarżący nie byli stroną pierwotnego postępowania, a ich wniosek dotyczył nowej sprawy, co uniemożliwia zastosowanie art. 154 K.p.a. i skutkuje bezprzedmiotowością postępowania. W konsekwencji skargę oddalono.
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu umarzająca postępowanie w sprawie uchylenia decyzji odmawiającej przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu. Skarżący, M. K., M. K. i R. K., domagali się zmiany decyzji z 2008 r. w trybie art. 154 K.p.a. lub innego trybu nadzwyczajnego. Sąd administracyjny pierwszej instancji, rozpoznając skargę, stwierdził, że M. K. nie posiadał legitymacji skargowej, ponieważ jego interes prawny został objęty ochroną w innej, równoległej sprawie. Skarga M. K. i R. K. została oddalona, ponieważ uznali oni, że nie byli stroną pierwotnego postępowania zakończonego decyzją z 2008 r., a ich wniosek dotyczył nowej sprawy, co uniemożliwia zastosowanie art. 154 K.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 K.p.a. wymaga zachowania tożsamości sprawy podmiotowej i przedmiotowej, a zmiana stanu faktycznego (nabycie nieruchomości przez skarżących) spowodowała powstanie nowej sprawy. W związku z brakiem podstaw prawnych do zastosowania art. 154 K.p.a. na wniosek M. K. i R. K., postępowanie zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w trybie art. 154 K.p.a. wymaga zachowania tożsamości sprawy podmiotowej i przedmiotowej. Osoby, które nie były stroną pierwotnego postępowania, nie posiadają legitymacji procesowej do złożenia wniosku o uchylenie decyzji w tym trybie, a zmiana stanu faktycznego może prowadzić do powstania nowej sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący M. K. i R. K. nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją z 2008 r. i nie posiadali legitymacji procesowej do złożenia wniosku o uchylenie tej decyzji w trybie art. 154 K.p.a. Nabycie przez nich prawa do nieruchomości stanowiło nowy fakt, który w świetle prawa materialnego mógł stanowić podstawę powstania nowej sprawy, co uniemożliwia zastosowanie art. 154 K.p.a. i prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 154
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do decyzji, które nie tworzą praw dla żadnej ze stron, a więc odmawiających przyznanie uprawnień i obowiązków. Wymaga zachowania tożsamości sprawy podmiotowej i przedmiotowej oraz nie może służyć ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani usuwaniu wad kwalifikowanych decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną.
u.p.g.r.z. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia
Dotyczy przekazania obowiązków i ekwiwalentu związanych z prowadzeniem uprawy leśnej.
u.p.g.r.z. art. 7 § ust. 6a
Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia
Dotyczy rozpatrzenia wniosku o ekwiwalent za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej.
u.w.r.o.w. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
W związku z art. 7 ust. 6a u.p.g.r.z., dotyczy rozpatrzenia wniosku o ekwiwalent.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej skarżących M. K. i R. K. do złożenia wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 154 K.p.a. Nabycie przez skarżących prawa do nieruchomości stanowiło nowy fakt, który w świetle prawa materialnego mógł stanowić podstawę powstania nowej sprawy, co uniemożliwia zastosowanie art. 154 K.p.a. Postępowanie w trybie art. 154 K.p.a. nie może służyć ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy ani usuwaniu wad kwalifikowanych decyzji.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 154 K.p.a. mimo braku tożsamości sprawy podmiotowej i przedmiotowej. Naruszenie przez organ wytycznych zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Op 503/17. Merytoryczne rozpoznanie sprawy o przekazanie praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej w ramach postępowania w trybie art. 154 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że skarżący nie miał w niniejszej sprawie interesu prawnego i wniesioną przez niego skargę należało oddalić z uwagi na brak legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przepis art. 154 K.p.a. znajduje zastosowanie wyłącznie do decyzji, które nie tworzą praw dla żadnej ze stron, a więc odmawiających przyznanie uprawnień i obowiązków. Istotną kwestią, która w niniejszej sprawie miała zasadnicze znaczenie, jest również konieczność zachowania tożsamości sprawy rozpoznawanej w trybie art. 154 K.p.a., tak pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Z tego powodu Sąd uznał, że prawidłowo zaskarżoną decyzją stwierdzono brak możliwości przeprowadzenia postępowania w trybie art. 154 K.p.a. na wniosek M. K. i R. K. Z tego też powodu właściwie wszczęte postępowanie umorzono jako bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Elżbieta Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Janowska
członek
Krzysztof Bogusz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trybu nadzwyczajnego zmiany decyzji (art. 154 K.p.a.), wymogi tożsamości sprawy, legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, a także kwestie związane z przekazaniem obowiązków i ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z przepisami o zalesianiu gruntów rolnych oraz trybem art. 154 K.p.a. Interpretacja tożsamości sprawy może być stosowana analogicznie do innych postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek zastosowania art. 154 K.p.a. i pojęcia tożsamości sprawy, co ma znaczenie praktyczne w wielu postępowaniach administracyjnych.
“Kiedy zmiana decyzji jest niemożliwa? Sąd wyjaśnia ograniczenia art. 154 K.p.a.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Op 377/18 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2018-11-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-08-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Janowska Krzysztof Bogusz Symbol z opisem 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I OSK 48/21 - Wyrok NSA z 2022-08-31 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1257 art. 154. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. K., M. K. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. K., M. K. i R. K., była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 maja 2018 r., nr [...], umarzająca postępowanie w sprawie uchylenia decyzji odmawiającej przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 27 marca 2008 r., M. K. wystąpił do Starosty Prudnickiego o przeniesienie obowiązków i ekwiwalentu związanych z prowadzeniem uprawy leśnej. Wskazał, że wniosek dotyczy działek rolnych nr a i b, położonych w miejscowości [...], które nabył w dniu 21 marca 2008 r. od M. B. na podstawie, przedłożonej wraz z wnioskiem, umowy sprzedaży (akt notarialny Repertorium A nr [...]). Decyzją z dnia 19 września 2008 r. Starosta Prudnicki umorzył postępowanie w sprawie przekazania obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu dla M. K. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez ww. stronę od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], uchyliło decyzję Starosty Prudnickiego w całości i orzekło o odmowie przekazania M. K. obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr a i b, położonych w miejscowości [...] oraz ekwiwalentu. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Op 10/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. K. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego; decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia 17 marca 2017 r. M. K. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z wnioskiem o zmianę decyzji z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], w trybie art. 155 K.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia potwierdzającego przejęcie przez niego ogółu praw związanych z prowadzeniem uprawy leśnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzja ta została wydana na podstawie art. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13. Podniósł również, że zalesienie zostało wykonane zgodnie z planem zalesieniowym, a więc spełnione zostały warunki ubiegania się o płatność. Stosownie do tego stwierdził, że za zmianą decyzji przemawia nie tylko słuszny interes strony, ale i interes społeczny, bowiem w interesie społecznym leży, aby wszelkie rozstrzygnięcia wydane w oparciu o niekonstytucyjny przepis były eliminowane z obrotu prawnego. Decyzją z dnia 31 maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, odmówiło zmiany decyzji własnej z dnia 28 listopada 2008 r. Następnie, rozpoznając sprawę ponownie w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 7 września 2017 r., utrzymało w mocy decyzję z dnia 31 maja 2017 r. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 503/17, wydanym na skutek skargi wniesionej przez M. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 września 2017 r. oraz z dnia 31 maja 2017 r. Stwierdzając, że organ wadliwe zastosował art. 155 K.p.a. Sąd wskazał, że M. K. nie nabył żadnych praw z negatywnego dla niego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia 28 listopada 2008 r., wobec czego postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 154 K.p.a., o ile tryb ten zostałby wcześniej zaakceptowany przez M. K., który we wniosku powołał się wyraźnie na art. 155 K.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu ustaliło, że na mocy umowy darowizny z dnia 25 listopada 2017 r. (akt notarialny: repertorium [...] Nr [...]) własność nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr a i b, została przeniesiona na M. K. i R. K. (treść księgi wieczystej nr [...]). M. K. i M. K., pismem z dnia 19 marca 2017 r. oświadczyli, że wnoszą o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2008 r., w trybie art. 154 K.p.a. lub na podstawie innego przepisu dotyczącego trybu nadzwyczajnego, jeśli Kolegium uzna to za właściwe. Podanie zawierające żądanie tożsamej treści wniósł również R. K. (pismo opatrzone prezentatą Kolegium z dnia 26 marca 2018 r.). Poza tym w kolejnych pismach, wniesionych dnia 4 i 6 kwietnia 2018 r., M. K., R. K. i M. K. wyjaśnili, że jeśli osobą uprawnioną - zdaniem organu - jest M. K., to żądanie dotyczy przekazania praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na tę osobę, jeśli zaś osobami uprawnionymi są R. i M. K., to na tych współwłaścicieli. Po rozpatrzeniu wniosku M. K., decyzją z dnia 17 maja 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu odmówiło uchylenia decyzji własnej z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...]. Następnie, także decyzją z dnia 17 maja 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu umorzyło postępowanie z wniosku M. K. i R. K., o uchylenie w trybie art. 154 K.p.a. decyzji z dnia 28 listopada 2008 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że istotną kwestią, warunkującą możliwość zastosowania art. 154 K.p.a. jest zachowanie tzw. tożsamości zarówno podmiotowej, jak i przedmiotowej sprawy. Innymi słowy, decyzja wydawana w trybie art. 154 K.p.a. musi być wydawana wobec tego samego adresata oraz w ramach tożsamego stanu prawnego, tj. stanu obowiązującego w dacie wydania decyzji podlegającej uchyleniu. Decyzja z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], orzekała o odmowie przekazania M. K. obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr a i nr b, k.m. [...], w miejscowości [...] oraz ekwiwalentu. Niezależnie zatem od faktu nabycia tytułu prawnego do działek nr a i b, wnioskodawcy, tj. M. K. i R. K. nie posiadają legitymacji procesowej do złożenia podania o uchylenie wskazanej decyzji w trybie art. 154 K.p.a. Legitymacja taka przysługuje wyłącznie M. K.. To powoduje brak legitymacji procesowej po stronie wnioskodawców i konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., jako bezprzedmiotowe. Kolegium wskazało, że zgłoszone przez wnioskodawców żądania dotyczące przekazania praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej - nie podlegają rozpatrzeniu w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 154 K.p.a. Procedowanie w trybie art. 154 K.p.a. nie może bowiem zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy. Wniosek dotyczący uprawnień związanych z prowadzeniem uprawy leśnej, o ile dotyczy ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem 1 maja 2004 r., podlega rozpoznaniu w postępowaniu przed starostą (art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej). Decyzję wydaną przez Kolegium dnia 17 maja 2018 r. M. K., M. K. i R. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze zarzucili organowi niewłaściwą interpretację art. 7 ust. 1 i ust. 6a oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. z 2001 r. Nr 73, poz. 764, z późn. zm.) w kontekście możliwości zastosowania w sprawie art. 154 K.p.a., pomimo – jak zaznaczyli, otrzymania jednoznacznych wytycznych zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Op 503/17. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na osoby uprawnione, skarżący wskazali, że w sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Na podstawie tej ustawy odnieśli się do problematyki nabycia prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Wskazali na majątkowy charakter tego uprawnienia, ściśle związany z nieruchomością i powołując się na poglądy orzecznictwa wywiedli, że organ powinien ściśle zastosować przepis art. 7 ust. 6a ustawy. W tym celu powinien ustalić czy na gruncie objętym wnioskiem znajduje się uprawa leśna i jeśli tak, to powinien wydać decyzję o przekazaniu uprawy leśnej na następcę prawnego, co oznacza uchylenie decyzji z dnia 28 listopada 2008 r. oraz przekazanie praw i obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na osoby uprawnione. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wskazało też, że M. K. nie posiada legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Tym samym ocena legalności nie może wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) zwanej P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem sądowej kontroli była decyzja umarzająca postępowanie wszczęte w trybie art. 154 K.p.a., na wniosek M. K. i R. K. - o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...]. Dokonując w pierwszej kolejności, na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a., oceny legitymacji do wniesienia skargi, według stanu faktycznego sprawy, stwierdzić należało, skarżący M. K. nie był stroną tego postępowania administracyjnego. Złożony przez niego tożsamy przedmiotowo wniosek o uchylenie tej samej decyzji Kolegium w trybie art. 154 K.p.a., został rozpoznany w odrębnym postępowaniu, które zakończyło się decyzją odmowną. Tym samym, interes prawny M. K. objęty został ochroną w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 maja 2018 r., odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z dnia 28 listopada 2008 r., która w tut. Sądzie została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 376/18. Z tego powodu Sąd uznał, że skarżący nie miał w niniejszej sprawie interesu prawnego i wniesioną przez niego skargę należało oddalić z uwagi na brak legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd uwzględnił, że skarga może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej, a więc przewidzianej w przepisach prawa administracyjnego możliwości konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot. Podkreślić należy nadto, że skarżący nie był adresatem zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji. W konsekwencji, w niniejszej sprawie rozpoznaniu podlegała skarga M. K. i R. K., których interesu prawnego dotyczyła zaskarżona decyzja. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu pozwalającym na uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Z tego też powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując takiej oceny, Sąd w pierwszej kolejności uwzględnił, że przepis art. 154 K.p.a., znajduje zastosowanie wyłącznie do decyzji, które nie tworzą praw dla żadnej ze stron, a więc odmawiających przyznanie uprawnień i obowiązków. Normuje on instytucję zmiany lub uchylenia decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony, a zastosowanie tej instytucji nie wiąże się z oceną weryfikowanej decyzji jako nieprawidłowej. Wszelkie zarzuty i wątpliwości natury merytorycznej są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w takim postępowaniu. Kontrola Sądu dokonana w granicach niniejszej sprawy sprowadzała się do rozważenia podstaw zastosowania wskazanego trybu i prawidłowości postępowania w tym zakresie i nie obejmowała natomiast kwestii merytorycznych dotyczących ponownego rozpoznania sprawy o przekazanie obowiązków oraz ekwiwalentu związanych z prowadzeniem uprawy leśnej na działkach nr a i b w miejscowości [...]. Ocenie nie podlegały zatem zarzuty dotyczące postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej objętej weryfikacją w trybie art. 154 K.p.a., lecz sama możliwość weryfikacji tej decyzji w trybie art. 154 K.p.a. i legalność umorzenia postępowania w tym przedmiocie. Podkreślić trzeba, że postępowanie określone w art. 154 K.p.a. stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujący przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi, na podstawie których żadna ze stron nie nabyła praw. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Wszelkie wady kwalifikowane w postępowaniu administracyjnym, stanowiące podstawę zastosowania art. 145 § 1, art. 145a ust. 1, art. 145b ust. 1 lub 156 K.p.a., mogą zostać usunięte tylko w tych trybach i nie podlegają ocenie organu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 K.p.a. Z tego też względu przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. nie może stanowić orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Wskazać ponadto należy, że postępowanie w trybie art. 154 K.p.a. jest nowym postępowaniem, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym – nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jego celem jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do weryfikacji decyzji, określone w art. 154 ust. 1 K.p.a., tj. czy za uchyleniem lub zmienioną decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W toku tego postępowania właściwy organ nie ma uprawnienia do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie ocenia czy istniały podstawy do wydania decyzji i nie bada okoliczności uzasadniających jej wydanie. Taka ocena prowadziłaby bowiem do nieuprawnionego, ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już ostateczną decyzją. Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że decyzja wydana na podstawie art. 154 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie tych kwestii, które były rozstrzygnięte decyzją ostateczną objętą wskazanym trybem, a nie kwestii nowych. Ponadto, organ administracji publicznej, który wydał decyzję ostateczną może ją uchylić lub zmienić w każdym czasie wyłącznie pod kątem przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Rozstrzygnięcie takie jest oparte na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że tryb z art. 154 K.p.a. może dotyczyć tylko takich decyzji, przy wydaniu których ustawodawca przewidział możliwość działania w granicach tzw. "luzu decyzyjnego" rozumianego jako możliwość wyboru rozstrzygnięcia. Istotną kwestią, która w niniejszej sprawie miała zasadnicze znaczenie, jest również konieczność zachowania tożsamości sprawy rozpoznawanej w trybie art. 154 K.p.a., tak pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. O ile bowiem omawiane postępowanie nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, to jednak toczy się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne. Rozważając więc możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 154 K.p.a. niezbędne jest ustalenie, czy w konkretnym wypadku istnieje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. W odniesieniu do zagadnienia tożsamości podzielić należy poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym i literaturze na gruncie art. 155 K.p.a., który normuje instytucję weryfikacji decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo. Stosownie do stanowiska sformułowanego w tym zakresie przez NSA w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 2/09, przyjąć należy, że tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. Tożsamość sprawy ma miejsce, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym, gdy w jej ramach ukształtowane zostają prawa i obowiązki tych samych stron. Warunkiem przyjęcia tożsamości sprawy jest także ciągłość regulacji prawnej oraz istnienie identycznego stanu faktycznego, co do faktów prawnie istotnych. Należy więc uznać, że gdy nowe fakty, w świetle norm prawa materialnego, mogą stanowić podstawę powstania nowej sprawy, tożsamość sprawy nie wystąpi. Tylko jeśli zmiana okoliczności faktycznych zachodzi w ramach jednego stosunku administracyjnoprawnego, to tożsamość sprawy nie zostaje naruszona. (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 2/09, dostępna są stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W konsekwencji przyjąć trzeba, że decyzja wydana w trybie art. 154 K.p.a. musi być wydana w tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanie prawnym, w niezmienionym, w kwestiach prawnie istotnych, stanie faktycznym oraz wobec tego samego adresata. Jednocześnie zmiana decyzji administracyjnej na podstawie art. 154 K.p.a. nie może polegać na zmianie strony - adresata decyzji. Tożsamość podmiotowa będzie zachodziła wtedy, gdy sprawa będzie dotyczyła tych samych stron, co poprzednio (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 152/16, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.p). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należało uwzględnić, że M. K. i R. K. nie byli stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO z dnia 28 listopada 2008 r., co do której na ich wniosek wszczęto postępowanie w trybie art. 154 K.p.a. Wobec tego, prawidłowo w zaskarżonej decyzji uznano, że skarżący nie mają interesu prawnego we wszczęciu takiego postępowania. Zauważyć przyjdzie, że decyzja objęta w niniejszej sprawie trybem art. 154 K.p.a. nie ustala żadnych praw związanych z prawem własności nieruchomości. Dotyczy też stosunku administracyjnoprawnego, którego stroną jest M. K. i to do jego interesu prawnego się odnosi. Nabycie przez skarżących prawa do nieruchomości wskazanych w ostatecznej decyzji z dnia 28 listopada 2008 r., spowodowało z kolei zmianę stanu faktycznego, co do faktów prawnie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność ta stanowiła nowy fakt, który w świetle norm prawa materialnego, mógł stanowić podstawę powstania nowej sprawy. Dlatego, nie można mówić o tożsamości sprawy objętej trybem art. 154 K.p.a. Podkreślić należy, że decyzja wydana w trybie art. 154 K.p.a. nie może zostać skierowana do podmiotu, który nie był adresatem weryfikowanej decyzji. Ponadto, decyzja ta może dotyczyć wyłącznie tych kwestii, które były przedmiotem rozstrzygnięcia weryfikowanej decyzji. W przedmiotowej sprawie dotyczy to odmowy przekazania obowiązków i ekwiwalentu związanych z prowadzeniem uprawy leśnej, która wiąże się z interesem prawnym M. K. Rozstrzygnięcie w granicach interesu prawnego M. K. i R. K., jest natomiast kwestią nową, której ocena nie może nastąpić w trybie art. 154 K.p.a. lecz która podlegać może rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że prawidłowo zaskarżoną decyzją stwierdzono brak możliwości przeprowadzenia postępowania w trybie art. 154 K.p.a. na wniosek M. K. i R. K. Z tego też powodu właściwie wszczęte postępowanie umorzono jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. podstawą do wydania decyzji o umorzeniu jest bezprzedmiotowość postępowania, która oznacza brak podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa oraz ustalonego stanu faktycznego nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie merytoryczne (co do istoty) z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przesłanka bezprzedmiotowości jest zatem ściśle związana z wystąpieniem w sprawie obiektywnych przeszkód, uniemożliwiających jej dalsze prowadzenie. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Brak było bowiem podstaw prawnych do zastosowania trybu weryfikacji z art. 154 K.p.a. na wniosek M. K. i R. K. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI