II SA/Op 377/12

II SA/Op 377/12 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2012-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Ewa Janowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Krupiński
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 680/13 - Wyrok NSA z 2014-09-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
art. 71 ust. 2, art. 80 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Prószkowa z dnia 4 listopada 2011 r., nr [...], którą odmówiono wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią na działkach nr A i nr B w [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2009 r., R. B., reprezentująca Spółkę cywilną A, - R. B., N. B., R. B. [...], ul. [...] - wystąpiła do Urzędu Miejskiego w Prószkowie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią w [...], na działkach nr A i B.
Burmistrz Prószkowa, pismem z 8 kwietnia 2009 r., wezwał Spółkę do przedłożenia poświadczonej przez właściwy organ mapy ewidencyjnej i pełnomocnictwa dla R. B. do reprezentowania "pozostałych właścicieli spółki" lub nowego wniosku "podpisanego przez wszystkich właścicieli", a także do wskazania konkretnej decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, o którą wnoszący zamierzają się ubiegać, "przed którą wymagane jest uzyskanie decyzji środowiskowej".
W odpowiedzi, R. B. dostarczyła m.in. kserokopię umowy spółki cywilnej z 18 grudnia 1996 r. i aneksu do tej umowy z dnia 7 października 2003 r., wskazujące, że wspólnikami spółki są R. B., N. B. i R. B., oraz że każdy ze wspólników ma prawo samodzielnego reprezentowania spółki. Strona podała, iż konieczność uzyskania decyzji określonej w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. została nałożona na spółkę wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Op 170/08.
W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z dnia 5 sierpnia 2009 r.,
nr [...], Burmistrz Prószkowa umorzył przedmiotowe postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na zrealizowanie ww. przedsięwzięcia.
Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, podając, że w kwestii obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organy związane są prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z 3 listopada 2008 r.
W wyniku kolejnego rozpoznania sprawy Burmistrz Prószkowa odmawiał dwukrotnie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając przedmiotową inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi [...] (decyzje nr [...] z 30 grudnia 2009 r.
i nr [...] z 27 sierpnia 2010 r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu na skutek odwołań R.B. usunęło te orzeczenia z obrotu prawnego
w trybie art. 138 § 2 Kpa, decyzjami z dnia 29 kwietnia 2010 r., nr [...] i z dnia 16 marca 2011 r., nr [...] z przyczyn natury procesowej.
Ponownie rozpoznając sprawę, działający z upoważnienia Burmistrza Prószkowa, Kierownik Wydziału Gospodarki i Rozwoju, decyzją z dnia 4 listopada
2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a., art. 80 ust. 2,
art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), § 3 ust. 1 pkt 81 i 84 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.),
§ 6 ust. 10 pkt 1 Uchwały Nr XXXI/291/2001 Rady Gminy Prószków z dnia 24 września 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Górki
(Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2001 r., nr 104, poz. 867), odmówił wydania zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia, wobec niezgodności lokalizacyjnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił analizę ustaleń planu miejscowego, posiłkując się opinią Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej z 9 czerwca 2009 r. Wyjaśnił, iż sporna inwestycja znajduje się na terenie o symbolu UCr, oznaczającym tereny rzemiosła usługowego, gdzie w przeznaczeniu podstawowym dopuszczono funkcję mieszkaniową zaś przeznaczenie uzupełniające to parkingi ogólnodostępne, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty małej architektury i zieleń urządzona. Tereny, dla których plan ustala przeznaczenie inne od dotychczasowego, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnego z planem, o ile ich użytkowanie nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych emisji do środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza, gleby, wody i hałasu lub nie stanowi ograniczenia zagospodarowania zgodnego z planem na terenach sąsiednich. Organ stwierdził, iż przedmiotowe przedsięwzięcie, zakwalifikowane zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 81 i 84 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. pozostaje w kolizji z § 6 ust. 10 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zakazującym lokalizowania w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych zaliczonych do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zawsze wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, oraz co do których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, a także wymagających miejsc parkingowych poza terenem działki lub wielokrotnej obsługi transportowej w ciągu doby. Ponadto organ wskazał, że inwestor prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej mięsa i wyrobów z mięsa, oraz że ubój i przetwórstwo wyrobów mięsnych nie jest rzemiosłem w rozumieniu ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle, a to z uwagi na prowadzoną działalność handlową oraz działalność wytwórczą i usługową. Zdaniem organu, R. B. nie jest stroną w sprawie, bowiem wniosek o wydanie decyzji został złożony przez spółkę cywilną, a ponieważ spółka taka nie posiada podmiotowości prawnej, przymiot strony służy tylko R. B. Ponadto, skoro N. B. wystąpił ze spółki, stąd "wykluczono" go z kręgu stron postępowania. Organ dodał, że przy rozpatrywaniu sprawy należało uwzględnić przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku, a nie, jak utrzymywano w odwołaniach od poprzednich decyzji, przepisy, które obowiązywały w dniu uchwalenia planu miejscowego. W konkluzji organ uznał, że omawiane przedsięwzięcie jest niezgodne z planem, co w myśl art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowi przesłankę odmowy wydania zgody na jego realizację.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik R. B. zaznaczył, że przedmiotowa inwestycja nie polega na utworzeniu nowego zakładu, lecz sprowadza się do "nowego rozmieszczenia istniejącej funkcji", które gwarantuje dostosowanie do przepisów prawa wspólnotowego. Nie planuje się zwiększenia uboju i przetwórstwa, z kolei efektem modernizacji i rozbudowy ma być ograniczenie oddziaływania na środowisko, a także poprawa warunków pracy. Teren zajmowany przez zakład będzie wykorzystywany w sposób dotychczasowy, zmienią się jedynie parametry oddziaływania na środowisko "poprzez ich obniżenie". Zdaniem strony, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy odczytywać wyłącznie przez pryzmat przepisów obowiązujących w dniu uchwalenia planu, a nie tych przepisów, które powstały kilka lat później. W dacie uchwalenia planu obowiązywała ustawa o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko a zatem akt ten winien mieć zastosowanie w sprawie. Dodatkowo odwołująca zwróciła uwagę, że o charakterze inwestycji nie może stanowić rodzaj działalności "wpisany w nazwę firmy", oraz że działalność handlowa odbywa się "na części działki nie podlegającej przekształceniom". Wskazała, że plan nie wyklucza "modernizowania istniejącej sprzecznej funkcji do stanu polepszającego warunki pracy i ochrony środowiska", należy tylko sprawdzić, czy realizacja inwestycji nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych emisji do środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza, gleby, wody i hałasu lub nie stanowi ograniczenia zagospodarowania zgodnego z planem na terenach sąsiednich. Kwestionując stanowisko organu odnośnie statusu R. B. argumentowała, że inwestorem była pierwotnie spółka cywilna, w skład której wchodzili: R. B., N. B..i R. B., następnie spółkę w wyniku zmian tworzyli: R. B. i R. B.. Ponieważ spółka cywilna nie może być stroną w rozumieniu przepisów prawa procesowego, stronami postępowania są "udziałowcy" tejże spółki.
W wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 29 lutego 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie oraz przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie. Odnosząc się do zarzutów odwołania, w zakresie legitymacji procesowej R. B., Kolegium stwierdziło, że R. B. nie posiada legitymacji procesowej w niniejszej sprawie, bowiem roboty budowlane związane z rozbudową i modernizacją zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią w [...] wykonali R. i N. B. Skoro R. B. nabyła w całości spadek po zmarłym N. B., to R. B. nie mógł skutecznie ubiegać się o decyzję środowiskową. Pomimo, iż prowadził z R. B. wspólną działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, to jednak nie jest właścicielem działek objętych inwestycja jak również żadnej z działek ościennych. Ponadto organ wskazał, iż zgodność z planem jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń podmiotu ubiegającego się o decyzję środowiskową. Stwierdzenie sprzeczności inwestycji z planem miejscowym zwalnia organ prowadzący postępowanie z obowiązku przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie. W odniesieniu do zarzutów odwołania wskazano także, że zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią z uwagi na produkcyjny charakter nie można zaliczyć do rzemiosła usługowego ujętego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi [...].
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła R. B. Zarzucając skarżonej decyzji naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., art. 8 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, art. 28 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stron postępowania oraz art. 80 K.p.a. w zw. z 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wykazanie w uzasadnieniu dlaczego jednym dowodom przyznano wiarygodności a innym jej odmówiono. Wniosła o uchylenie ww. decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi R.B. powtórzyła częściowo argumentację zawartą w odwołaniu a dotyczącą kwestii stosowania przepisów obowiązujących w dniu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niezależnie od tego podniosła, iż stroną w postępowaniu winien być inwestor, w przypadku natomiast spółki cywilnej- wspólnicy tej spółki. Zdaniem skarżącej, zamiana inwestora winna skutkować nowym ustaleniem stron postępowania. Skoro zatem współinwestorem jest R. B. to przysługuje mu status strony w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto zakwestionowała przyjęty przez organ charakter zakładu jako produkcyjny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do pisma procesowego z dnia 6 września 2012 r. skarżąca dołączyła kserokopie pism Powiatowego Inspektora Weterynarii w Opolu, na okoliczność nałożonego na skarżącą, przez służby weterynaryjne, obowiązku wykonania modernizacji zakładu, celem dostosowania go do norm unijnych oraz na okoliczność funkcjonowania przedmiotowego zakładu przed dokonaniem rozbudowy.
Pismem procesowym z dnia 30 listopada 2012 r. uczestnik postępowania P. G., reprezentowany przez pełnomocnika, przychylając się do stanowiska organu odwoławczego wniósł również o oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącej kosztów zastępstwa prawnego. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. pełnomocnik uczestnika postępowania P. G. przedłożyła do akt sprawy kserokopię aktu zgonu N. G., ponadto oświadczyła, że działalność produkcyjna ulegała rozszerzeniu, obecnie produkuje się do 2,9 ton mięsa tygodniowo i uciążliwości zakładu w dalszym ciągu są odczuwalne dla sąsiadów. Uczestniczka postępowania H. G. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie zgadzając się z wywodami P. G.. Skarżąca R. B. podtrzymała skargę oraz wywody w niej zawarte oraz złożyła do akt sprawy pismo uzupełniające skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Ponadto stosownie do art. 134 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stąd, Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i prawa materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wzruszenie decyzji może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 P.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących, w świetle art. 145 § 1 P.p.s.a., koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi. W ocenie Sądu, organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla wydania decyzji odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie też merytoryczne stanowisko organów, poparte stosowną argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu decyzji, jest zgodne z przepisami prawa materialnego. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem kontroli zgodności z prawem w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Prószkowa z 4 listopada 2011 r., którą odmówiono wydania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji i rozbudowie zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią w [...] na działce nr A i B.
Z akt sprawy wynika, że inwestorka zrealizowała przedmiotową inwestycję na podstawie pozwolenia budowlanego, które zakwestionował Wojewoda Opolski, stwierdzając jego nieważność w dniu 8 stycznia 2003 r. Złożenie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej miało zatem na celu legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Poprzedzając rozważania w przedmiotowej sprawie, należy przypomnieć, iż wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. WSA w sprawie o sygn. akt II SA/Op 170/08, Opolu uchylił decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 marca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia 29 stycznia 2008 r., w przedmiocie doprowadzenia wykonanych przez R. i N. B. robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wywiódł, że "legalizacja samowoli budowlanej na podstawie art. 51 Prawa budowanego zastępuje proces pozwolenia na budowę zatem, aby można dokonać oceny samowolnie wykonanych robót, niezbędnym staje się dokonać oceny zgodności tych robót z prawem w tym również z przepisami Prawa ochrony środowiska. Jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane i dotyczą inwestycji znacząco oddziaływującej na środowisko, to wówczas inwestor obowiązany będzie do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2 Prawa ochrony środowiska. Skoro przy samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowanego lub innych warunków pozwolenia na budowę wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzająca pozwolenie na wznowienie robót, to przy legalizacji samowoli budowlanej bez pozwolenia na budowę (z uwagi na stwierdzenie jego nieważności) decyzja taka nie może zostać pominięta". Uwzględniając zatem powyższe, Sąd rozpoznając niniejsza sprawę związany był, stanowiskiem wyrażonym w Wyroku WSA w Opolu z dnia 3 listopada 2008 r., z mocy art. 153 P.p.s.a. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) zwanej dalej ustawą. W zakresie przepisów określających rodzaje przedsięwzięć oddziaływujących na środowisko organy administracji, zgodnie z dyspozycją art. 173 ustawy, procedowały w oparciu o obowiązujące wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). W myśl przepisu art. 173 ust. 1 ustawy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane między innymi na podstawie art. 51 ust. 8 prawa ochrony środowiska zachowywały moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ustawy, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Ostatecznie, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.), weszły w życie w dniu 15 listopada
2010 r., a zgodnie z jego § 4 do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 72 ust. 1 u.o.o.ś, wszczętych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed 15 listopada 2010 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że prawidłowo organy zastosowały w zakresie kwalifikacji przedsięwzięć rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r.
Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacyjnej przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin oraz dla inwestycji w zakresie terminalu.
Z powyższego przepisu wynika zatem, iż zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zwrócić przy tym należy uwagę, że ustawodawca wymaga w tym przypadku spełnienia warunku zgodności a nie innej jego postaci. Powyższe jest równoznaczne tezie, że jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem uprawnia organ do wydania decyzji pozytywnej, po spełnieniu pozostałych wymogów ustawy i a contrario, brak takiej zgodności obliguje organ do wydania decyzji negatywnej. Zaakcentować bowiem trzeba, iż stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami (por. komentarz do art. 80 ustawy (w:) K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach o oddziaływania na środowisko). Podobne stanowisko wypracowało orzecznictwo na tle wcześniejszego analogicznego uregulowania zawartego w art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 942/09, Lex nr 618725, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 851/08, Lex nr 519769, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 231/07, Lex nr 413505).
W myśl art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Rodzaje przedsięwzięć, o których mowa w cyt. art. 71 ust. 2 ustawy, określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji ustaliły, że przedmiotowa inwestycja mieści się w dyspozycji § 3 ust. 1 pkt 81 i 84 tego rozporządzenia. Stosownie do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się, zgodnie z pkt 81 instalacje do przetwórstwa owoców, warzyw, surowych ryb lub produktów pochodzenia zwierzęcego z wyłączeniem tłuszczów zwierzęcych o zdolności produkcyjnej nie niższej niż 50 ton rocznie oraz instalacje do uboju zwierząt (pkt 84).
Wskazać również wypada, iż co do zasady postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję.
Nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie inwestorka zrealizowała inwestycję zaliczaną zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 81 i 84 do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nie ulega też wątpliwości, że realizując to przedsięwzięcie inwestorzy posiadali wymagane pozwolenie na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, na skutek stwierdzenia jego nieważności przez Wojewodę Opolskiego. W takiej sytuacji zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne ww. inwestycji prowadzone w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że nawet zrealizowanie inwestycji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na określoną inwestycję (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 6/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1481/07). Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela to stanowisko.
Uwzględniając powyżej powiedziane, w ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie procedując w zgodzie z art. 80 ust. 2 zasadnie odmówiły ustalenia zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Jak prawidłowo ustalono na podstawie planu przyjętego uchwałą Nr XXXI/291/2001 Rady Gminy w Prószkowie z dnia 24 września 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.p.z.p.) wsi Górki (Dz. Urz. Woj. Opolskiego Nr 104, poz. 868 ze zm.) działki nr A i nr B leżą w obszarze o symbolu UCr, który zgodnie z § 5 pkt 10 oznacza tereny rzemiosła usługowego. W § 6 ust. 10 pkt 1 m.p.z.p. ustalono dla tego obszaru przeznaczenie podstawowe: tereny rzemiosła usługowego o niskiej intensywności zagospodarowania z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej oraz uzupełniające- parkingi ogólnodostępne, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty małej architektury i zieleń urządzona. Ponadto w palnie tym ustalano, że realizacja zabudowy winna być zgodna z obowiązującymi przepisami szczególnymi oraz w oparciu o lokalne standardy kształtowania zabudowy i zasady określone przedmiotowym planem. Zabroniono lokalizowania w granicach działek obiektów i urządzeń usługowych zaliczonych do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które zawsze wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz, co do których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany a także wymagających miejsc parkingowych poza terenem działki lub wielokrotnej obsługi transportowej w ciągu doby. Zgodnie z § 9 pkt 5 planu tereny, dla których plan miejscowy ustala inne od dotychczasowego przeznaczenia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnego z planem, o ile ich użytkowanie nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm emisji do środowiska w zakresie zanieczyszczenia powietrza, gleby, wody, hałasu lub nie stanowi ograniczenia zagospodarowania zgodnego z planem na terenach sąsiednich.
Mając na uwadze zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Górki, jak i opinie wydane w toku postępowania administracyjnego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w Opolu oraz Gminną Komisję Urbanistyczno- Architektonicznej w Prószkowie, zasadnie organy odmówiły wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy zgodzić się również z wywodami Kolegium, iż przedmiotowego przedsięwzięcia z uwagi na jego charakter nie można zaliczyć do rzemiosła usługowego. Wobec braku tego pojęcia w uchwale z dnia 24 września 2001 r., zasadnie Kolegium posłużył się definicją zawartą w art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2002 r., Nr 112, poz. 979 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem rzemiosłem jest wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne,
z udziałem kwalifikowanej pracy własnej, w imieniu własnym tej osoby i na jej rachunek, przy zatrudnieniu do 50 pracowników zwaną rzemiosłem. Rzemiosłem jest również zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej rzez wspólników spółki cywilnej osób fizycznych z udziałem kwalifikowanej pracy własnej, w imieniu własnym tych wspólników i na ich rachunek, zatrudniających do 50 pracowników. Zgodnie z ust. 4 art. 2 cyt. ustawy do rzemiosła nie zalicza się działalności: handlowej, gastronomicznej, transportowej, usług hotelarskich, usług świadczonych w wykonywaniu wolnych zawodów, usług leczniczych oraz działalności wytwórczej i usługowej artystów plastyków i fotografików. Z powyższego wynika zatem, że pojęcie rzemiosło obejmuje różnego rodzaju działalność wytwórczą i usługową, podczas gdy plan miejscowy przeznacza ten teren, na którym znajdują się działki inwestora, pod rzemiosło usługowe, dopuszczając dodatkowo funkcję mieszkaniową. Niewątpliwie zakład przetwórstwa mięsnego z ubojnią ma charakter produkcyjny i w związku, z czym nie odpowiada temu przeznaczeniu. Okoliczności tej nie mogą zmienić podnoszone przez skarżącą argumenty, iż przebudowa z rozbudową dotyczyła substancji budowlanej bez zwiększenia produkcji zakładu.
W tym miejscu wskazać również wypada, iż konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest jednoznaczna z obowiązkiem jej wydania. Sąd wskazując na konieczność uzyskania tzw. decyzji środowiskowej zwracał uwagę na jej niezbędność w procesie legalizacji samowoli budowlanej przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd nie przesądził jednak o słuszności jej wydania, co oznacza, że organy administracji, tj. Burmistrz Prószkowa i SKO w Opolu, były obowiązane ustalić, czy obowiązujące przepisy zezwalają na wydanie żądanej przez skarżącą decyzji. W toku postępowania ustalono, że rozpatrywane przedsięwzięcie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a wobec niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia, odmówiono wydania zgody na jego realizację.
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił zarzutów skargi w zakresie naruszeń procedury administracyjnej nie dopatrując się naruszenia zasad postępowania, w tym przepisów art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. Organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla wydania przedmiotowej decyzji.
Odnosząc się do zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. dotyczącego nieprawidłowego ustalenia stron postępowania. Wskazać należy, iż stronami w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej są oprócz wnioskodawcy, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, a także działek sąsiednich i innych położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji. Natomiast w świetle art. 52 Prawa budowlanego adresatem decyzji przewidzianych w art. 51 może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego a zatem tylko tym podmiotom służy inicjatywa wszczęcia postępowania środowiskowego na potrzeby procedury legalizacyjnej. Skoro roboty budowlane związane z rozbudową i modernizacją zakładu wykonali R. i N. B. a spadek po zmarłym N. B. w całości nabyła R.B. powyższe uzasadniało zatem uznanie, że R. B., prowadzący wspólnie z inwestorami działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, nie posiada legitymacji w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej.
Odnotować również wypada, iż w toku postępowania sądowego zmarł uczestnik postępowania N. G., współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości - co potwierdza akt zgonu przedłożony na rozprawie sądowej w dniu 11 grudnia 2012 r. przez pełnomocnika uczestnika postępowania P. G. Nie mniej jednak powyższe nie uzasadniało zawieszenia postępowania sądowego, a to z uwagi na fakt, iż prawa ewentualnych następców prawnych tego uczestnika nie zostały naruszone.
W sytuacji, gdy w postępowaniu sądowym uczestniczyli pozostali współwłaściciele nieruchomości sąsiadującej z działką inwestorki, tj. P. G. i H. G., jako, że każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (art. 209 K.c.).
Podsumowując, jeszcze raz należy wskazać, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem prawa miejscowego, którego ustalenia w sposób wiążą w sposób bezwzględny również organy orzekające w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia (art. 80 ust. 2 ustawy). Dopóki zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na danym terenie określoną zabudowę, to okoliczność ta- pod rygorem nieważności musi zostać uwzględniona w decyzji środowiskowej.
W tym kontekście Sąd ocenił zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem, ponieważ wykładnia postanowień obowiązującego planu dokonana została przez rozstrzygające organy prawidłowo.
Mając na względzie powyższe, Sad na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.