II SA/Op 372/23

II SA/Op 372/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 42 § 1, art. 8, art. 43, art. 7a § 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Ł. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr SKO.40.2388.2023.ps w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego Ł. P. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym przez Ł. P. (dalej jako: skarżący lub strona), postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r., nr SKO.40.23882023.ps, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej Kpa, po wniesieniu odwołania skarżącego od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola - Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu (dalej również jako: Dyrektor MOPR) z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr DPŚ.ZPI.4164.21435.2023, ustalającej stronie od dnia 10 sierpnia 2022 r. odpłatność za pobyt babci, R. K. w Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w O. (dalej także DPS) w następujący sposób: od 10 sierpnia 2022 r. do 31 sierpnia 2022 r. w wysokości 410,74 zł; od 10 września 2022 r. do 28 lutego 2023 r. w wysokości 578,82 zł miesięcznie; od 1 marca 2023 r. do 31 marca 2023 r. w wysokości 545,84 zł; od 1 kwietnia 2023 r. w wysokości 635,99 zł miesięcznie – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Wyżej wymienione rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt R. K. w DPS dla Kombatantów w O. Zawiadamiając o wszczęciu postępowania pouczono stronę m.in. o obowiązku poinformowania o każdej zmianie adresu. Zawiadomienie to wysłano na adres: ul. [...], P., w dniu 31 marca 2023 r. (k. 8 akt administracyjnych).
Decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr DPŚ.ZPI.4164.21435.2023, organ I instancji ustalił stronie odpłatność za pobyt jej babci w DPS dla Kombatantów w O., we wskazanych w niej terminach i wysokościach. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wysłane na ww. adres, czyli ul.[...], P., w dniu 31 marca 2023 r. (k. 6 akt administracyjnych). Zostało ono odebrane w dniu 27 kwietnia 2023 r. przez J. P. oznaczonego na potwierdzeniu odbioru jako: "dorosły domownik".
Pismem z dnia 11 maja 2023 r., nadanym za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego w dniu 12 maja 2023 r., działający w imieniu strony pełnomocnik wniósł odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. Kwestionując jego merytoryczność i nie podjęcie wszelkich czynności zmierzających do ustalenia pełnego stanu faktycznego wskazał nadto, że odpis decyzji doręczono stronie 28 kwietnia 2023 r.
Organ odwoławczy, w związku z wątpliwościami w kwestii sposobu doręczenia rozstrzygnięcia, pismem z dnia 7 czerwca 2023 r., zlecił organowi I instancji w trybie art. 136 Kpa, przeprowadzenie dodatkowych czynności wyjaśniających z udziałem podmiotu doręczającego (P. S.A.), wobec braku czytelnego podpisu odbiorcy przesyłki w wyznaczonym miejscu na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru. SKO podkreśliło, że w polu oznaczonym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako "data i podpis wydającego/doręczającego" widnieją 2 nieczytelne podpisy, z powodu czego brak jest możliwości ustalenia, czy i który z podpisów należy do odbiorcy przesyłki.
W odpowiedzi Dyrektor MOPR przekazał wydruk z elektronicznego systemu P. S.A., a jednocześnie wyjaśnił, że decyzja została wysłana na adres korespondencyjny, który jest jednocześnie adresem prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, natomiast rozstrzygnięcie z dnia 27 kwietnia 2023 r. zostało prawdopodobnie odebrane przez J. P. - brata Ł. P.
W związku z powyższym Kolegium ponownie zwróciło się o przeprowadzenie dodatkowych czynności wyjaśniających z udziałem podmiotu doręczającego. W odpowiedzi organ I instancji przekazał odpowiedź P. S.A. z dnia 7 sierpnia 2023 r., z której wynika, że wskazana w piśmie przesyłka polecona została doręczona w dniu 27 kwietnia 2023 r., natomiast odbiór przesyłki pokwitował dorosły domownik – J. P. Do powyższej odpowiedzi P. S.A. załączony został również duplikat formularza zwrotnego potwierdzenia odbioru, z którego wynika, że przesyłka została doręczona w dniu 27 kwietnia 2023 r. dorosłemu domownikowi – J. P.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2023 r., SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu przytoczyło treść art. 40 § 1, art. 129 § 2, art. 57 § 1, § 4 i § 5 Kpa jak również art. 61 § 3a Kpa, a następnie wskazało, że w sprawie decyzja organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2023 r. została wysłana na adres strony i odebrana w dniu 27 kwietnia 2023 r. przez dorosłego domownika, który odbierając powyższą korespondencję podjął się oddania pisma adresatowi. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak było czytelnego podpisu osoby odbierającej przesyłkę (w wyznaczonym miejscu) natomiast w miejscu, w którym podpis składa doręczyciel widniały 2 nieczytelne podpisy. Kolegium - powołując się na treść wyjaśnień złożonych przez P. S.A. - zaznaczyło, że decyzja została odebrana przez dorosłego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi. W takiej sytuacji SKO uznało, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 27 kwietnia 2023 r. (czwartek). Równocześnie wskazało, że samo rozstrzygnięcie zawierało pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania.
W tych okolicznościach faktycznych stwierdził organ odwoławczy, że termin do wniesienia odwołania od decyzji upłynął z dniem 11 maja 2023 r. (czwartek). Tymczasem, na co zwrócił uwagę, odwołanie, jakkolwiek sformułowane w piśmie z dnia 11 maja 2023 r., pełnomocnik strony wniósł za pośrednictwem Urzędu P. w dniu 12 maja 2023 r., co potwierdza stempel pocztowy na znajdującej się w aktach sprawy kopercie, w której zostało ono przesłane. Z tych względów zdaniem Kolegium odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 Kpa. Tym samym w ocenie Kolegium odwołanie nie może być merytorycznie rozpatrzone, gdyż decyzja organu I instancji stała się ostateczna.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 43 Kpa "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że decyzja (...) została wysłana przez organ I instancji na adres strony oraz odebrana przez dorosłego domownika, podczas gdy adres wskazany w decyzji nie jest adresem strony, lecz adresem siedziby osoby prawnej - spółki M. Sp. z o. o., a decyzja pod wskazanym adresem odebrana została prawdopodobnie przez któregoś z pracowników spółki, a nie przez dorosłego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi (...); ponadto doręczający nie pozostawił żadnej informacji o doręczeniu zastępczym w oddawczej skrzynce pocztowej".
Podnosząc ten zarzut, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości kwestionowanego postanowienia SKO i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor przytoczył stan faktyczny sprawy, a następnie podniósł, że pod adresem: ul. [...],[...] P. znajduje się siedziba osoby prawnej spółki M. sp. z o.o. nr KRS:[...], której skarżący jest wspólnikiem i Prezesem Zarządu, ale nie oznacza to, że adres ten jest jego adresem do doręczeń jako strony postępowania. Dalej podkreślił pełnomocnik, że skarżący od dłuższego czasu ma problem w doręczaniem pism przez P. S.A. pod wskazanym wyżej adresem, który nie jest jego adresem zamieszkania. Z tych względów też odbierający przesyłkę nie mógł być uznany za dorosłego domownika w rozumieniu art. 43 Kpa. Ponadto autor skargi podniósł, że w oddawczej skrzynce pocztowej znajdującej się w siedzibie spółki M. Sp. z o.o. (ul. [...], [...] P.) brak było powiadomienia o pozostawieniu pisma (decyzji) osobie trzeciej. W tych okolicznościach zdaniem strony skarżącej nie sposób przyjąć skutecznego doręczenia decyzji przez organ I instancji.
Na marginesie zaznaczył autor skargi, że J. P. zaprzeczył jakoby odebrał przesyłkę "uczynił to prawdopodobnie któryś z pracowników spółki, pozostawiając korespondencję w biurze spółki (nie wiadomo jednak kto oraz kiedy odebrał korespondencję bo na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieją dwa nieczytelne podpisy; Skarżący dostrzegł list na biurku w dniu 28 kwietnia 2023 r. i taką właśnie datę przyjął za datę doręczenia decyzji)".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymało stanowisko wyeksponowane w kwestionowanym postanowieniu. Akcentując przy tym, że całość korespondencji w sprawie, która była procedowana przed organem I instancji, była doręczana skarżącemu na adres: ul.[...], [...] P. Zauważył również organ II instancji, że skarżący nie zakwestionował poprawności wysyłania pod wskazany adres korespondencji w trakcie trwania postępowania. Jednocześnie podniosło Kolegium, że stosownie do art. 42 § 1 Kpa dopuszczalne jest doręczania korespondencji na adres miejsca pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), dalej: Pusa, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 Pusa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej Ppsa. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. Mocą art. 134 § 1 Ppsa, sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04).
Orzekanie – na podstawie art. 135 Ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty, bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 Ppsa wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest, zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji RP). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, sporna pozostaje kwestia czy przy tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy dokonał prawidłowej subsumcji i wykładni zastosowanych w sprawie przepisów prawa stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że kwestie zasad i trybu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym uregulowane zostały w Rozdziale 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. W drugiej zaś, że przepisy Kpa ustanawiają odrębne zasady dla doręczania pism osobom fizycznym i adresatom, którzy nie są osobami fizycznymi. Kwestię doręczania pism osobom fizycznym reguluje art. 42 Kpa, natomiast w odniesieniu do adresatów niebędących osobami fizycznymi - art. 45, w myśl którego, w zakresie istotnym dla rozważanego zagadnienia, jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednostką organizacyjną, o której stanowi art. 45 Kpa. Z tego też względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak, jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1-3 Kpa. Istotna jest zatem treść art. 42 § 1 Kpa stanowiąca, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, przez które należy rozumieć w tym przypadku miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Określając w zacytowanym przepisie miejsca doręczania pism osobom fizycznym ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", a tym samym nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić. W tej sytuacji uprawniona jest teza, że wybór miejsca doręczenia należy co do zasady do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa.
Zasada ta doznaje jednak ograniczenia wówczas, gdy strona spośród miejsc wymienionych w art. 42 § 1 Kpa wybiera i wskazuje adres do doręczeń. Oznacza to, że w takiej sytuacji organ pozbawiony jest swobody i zobowiązany jest do dokonania doręczeń pod wyraźnie wskazany przez stronę adres w szczególności, gdy wskazanie to nastąpiło w formalnym zgłoszeniu bądź w rejestrze.
W procedurze administracyjnej czynności doręczania są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny. Ścisłe przestrzeganie tych wymagań formalnych należy do obowiązków organu administracyjnego, bowiem od skuteczności doręczenia zależą w wielu przypadkach uprawnienia procesowe i materialnoprawne stron (tak: WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 18 lipca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 362/19).
Odnośnie do rozważań o doręczeniu pism w postępowaniach administracyjnych osobom fizycznym w miejscu pracy, skład orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 645/17 oraz z 19 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 134/20. W wyrokach tych NSA wyjaśnił, że z treści art. 42 § 1 Kpa – zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy – wynika, iż doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu jej pracy powinno nastąpić do rąk adresata. Przepis ten reguluje bowiem wyłącznie przypadki doręczenia właściwego, tj. bezpośrednio adresatowi pisma. Pozostałe przepisy działu I rozdziału 8 Kpa nie zawierają regulacji pozwalającej na doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu pracy za pośrednictwem osoby upoważnionej przez pracodawcę do odbioru pism. Taki sposób doręczania pism przewidziany jest wyłącznie w odniesieniu do jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych (art. 45 Kpa). Ponadto, jak stwierdził NSA, z art. 43 Kpa wynika, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie zastępcze pism osobom fizycznym odnosi się więc tylko do przypadków doręczenia w mieszkaniu adresata, a nie w jego miejscu pracy – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Przedstawiając powyższą wykładnię art. 42 § 1 Kpa, NSA w przytoczonych wyżej judykatach, powołał się na orzecznictwo (wyrok NSA z 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Kr 129/98, postanowienie SN z 14 listopada 2002 r., sygn. akt III RN 115/02, OSNP 2004, nr 1, poz. 3, wyrok NSA z 20 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2159/12) oraz doktrynę (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 15, Warszawa 2017, s. 317, A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. H. Knysiak-Molczyk, Warszawa 2015, s. 345).
Skład orzekający w tej sprawie podzielił także stanowisko wyrażone w doktrynie, zgodnie z którym przepisy Kpa dotyczące doręczeń pism procesowych powinny być wykładane ściśle, gdyż czynność materialnotechniczna doręczenia powoduje szereg doniosłych skutków procesowych, w tym - jak w rozpoznawanej sprawie - rozpoczęcie biegu terminów (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 15, Warszawa 2017, s.302).
Konkludując, w procedurze administracyjnej czynności doręczania są sformalizowane i uregulowane w sposób prawie kazuistyczny, ścisłe przestrzeganie tych wymagań formalnych należy do obowiązków organu administracyjnego, bowiem od skuteczności doręczenia zależą w wielu przypadkach uprawnienia procesowe i materialnoprawne stron.
W konsekwencji dotychczas podniesionego uznać należy, że Kolegium nie dostrzegło, że organ I instancji nie dokonał doręczenia stronie decyzji w sposób zgodny z przedstawionymi wyżej wymogami. Same okoliczności przekazania przez doręczyciela przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji zostały w sprawie w niezbędnym, zakreślonym wyżej zakresie ustalone i nie są sporne. Otóż przesyłka polecona zaadresowana do strony na adres: ul. [...] P. zawierająca decyzję organu I instancji z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr DPŚ.ZPI.4164.21435.2023, ustalającą stronie od dnia 10 sierpnia 2022 r. odpłatność za pobyt babci, R. K. w Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w O. została odebrana w dniu 27 kwietnia 2023 r. nie przez stronę a przez osobę trzecią, podpisana została danymi: J. P. Uwaga ta jest istotna albowiem w strona zanegowała prawidłowość doręczenia kwestionując tak adres wskazany do doręczenia, który nie jej adresem zamieszkania a siedzibą prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w formie spółki prawa handlowego – spółki z o.o. M., jak również podpis widniejący na odbiorze – J. P., oznaczonego jako dorosłego domownika.
Powyższe ustalenia nie poddają się subsumcji do wyżej opisanej, prawidłowo dokonanej wykładni art. 42 Kpa, zgodnie z którą doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu jej pracy powinno nastąpić do rąk adresata, zaś żadne inne przepisy działu I rozdziału 8 Kpa nie zawierają regulacji pozwalającej na doręczenie pisma osobie fizycznej w miejscu pracy za pośrednictwem osoby upoważnionej przez pracodawcę do odbioru pism.
Skutkiem powyższego uchybienia w doręczeniu, nie zaczął wobec skarżącego biec termin do złożenia odwołania. Tym samym, jak zostało wyżej wykazane, skoro nie doszło do zgodnego z wymogami Kpa doręczenia skarżącemu w jego miejscu pracy decyzji organu I instancji, to tym samym nie doszło do otwarcia terminu do złożenia odwołania, a zatem nie mógł mu uchybić.
Zdaniem Sądu, przy tak wykreowanym stanie prawnym i faktycznym nie sposób także nie wskazać na naczelne i ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, zwłaszcza te unormowane w art. 7a i art. 8 Kpa. Ustawodawca ustanowił w nich dwie zasady: rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a Kpa) oraz budowania zaufania do organu (art. 8 Kpa). Przy czym w niniejszej sprawie istotnym staje się powinność organów wyznaczona art. 7a Kpa, stanowiąca w § 1, że we wszystkich tych przypadkach, w których przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W regulacji tej urzeczywistnienie swoje znalazła zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate). Zasada ta pozwala przy tym na realizację zasady zaufania do organu, ustanowioną w art. 8 Kpa. Takie unormowanie wynika z tego, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wprowadzone rozwiązanie "przyjaznej interpretacji prawa" ogranicza ryzyko obciążenia strony skutkami niejasności przepisów, a tym samym chroni zaufanie obywateli do państwa i jego konstytucyjności. Nie może przy tym budzić jakichkolwiek wątpliwości, że zasada in dubio pro libertate przenika całe prawo administracyjne, a niejednoznaczność przepisów prawa nie powinna rodzić negatywnych konsekwencji dla stron postępowania, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku (np. kosztów pobytu w DPS) bądź ograniczenie lub odebranie przysługującego stronie uprawnienia. Przez "korzyść strony" należy rozumieć optymalne dla niej rozwiązanie prawne spośród tych, które zarysowały się w trakcie wykładni przepisu. O tym, który wynik wykładni jest korzystny (a w razie kilku potencjalnie odpowiadających interesom strony sposobów interpretacji przepisów – najbardziej korzystny), powinno decydować stanowisko strony, wynikające z treści jej żądania lub wskazane w toku postępowania, nie zaś dowolna ocena organu. Ocena organu może doprowadzić do kilku możliwych rezultatów interpretacyjnych, dając organowi możliwość uznania różnych rezultatów za prawidłowe według własnego uznania, jednak w świetle przepisu art. 7a § 1 Kpa organ powinien uznać za jedynie słuszny ten rezultat, który da najkorzystniejsze dla strony rozstrzygnięcie.
Ponadto w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się – co wymaga wyeksponowania – że prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, to postępowanie prowadzone nie tylko w aspekcie zaufania do pojedynczego organu prowadzącego konkretne postępowanie w indywidualnej sprawie ale przede wszystkim chodzi w tej zasadzie o budowanie zaufania obywateli do organów władzy państwowej in gremio. Nie ma możliwości zadośćuczynienia tejże zasadzie w oderwaniu od krajowego kontekstu społecznego - jeśli bowiem jeden z organów szeroko pojmowanej władzy państwowej, wprowadza w stosunku do obywateli szereg instrumentów prawnych (ograniczeń, zakazów, nakazów czy też uprawnień bądź zapewnień) inny organ tej władzy, kształtując indywidualną sytuację obywatela, dla pełnej realizacji powyższej zasady musi wziąć pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych i prawnych a przy wykładni obowiązujących przepisów winien dbać o spójność przekazu, który szeroko pojęta władza kieruje do obywatela. Oznacza to, że organ może i powinien uwzględniać przy wykładni przepisów szerszy kontekst społeczny, w jakim przepisy te były wprowadzane, a także dokonywać ich wykładni w taki sposób aby obywatel, którego dotyczą zakazy, nakazy, wytyczne i zalecenia innych organów władzy, po ostatecznym ukształtowaniu jego sytuacji prawnej przez organ władzy publicznej mógł mieć w dalszym ciągu racjonalne przekonanie, że nie został pokrzywdzony na skutek sprzecznych działań różnych organów państwa – tak: WSA w Łodzi w wyroku z 5 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 319/20.
Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).