II SA/Op 369/05

II SA/Op 369/05 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2005-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /sprawozdawca/
Grażyna Jeżewska
Jerzy Krupiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 148 § 1 w związku z art. 149 § 3 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy A. K. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 5 kwietnia 2000r., Nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia 06.01.2000, Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że uprawnienia kombatanckie zainteresowany uzyskał z mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w O. z dnia 07.03.1978r. z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej w okresie od czerwca 1950r. do czerwca 1952r. i stąd też decyzją z dnia 6 stycznia 2000r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 5 kwietnia 2000r., Nr [...] pozbawiono A. K. uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 września 2001r. oddalił skargę na powyższą decyzję. Z uwagi na to, że strona powoływała się na nowy dowód w sprawie w postaci zaświadczenia WKU [...] z dnia 10 listopada 1992r., postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2002r. wznowiono postępowanie w sprawie, wydając następnie w dniu 3 października 2003r. decyzję Nr [...], którą odmówiono stronie uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i którą to decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy decyzją z dnia 10 lutego 2003r., Nr [...], a która to decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, a także postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 grudnia 2004r. zostały uchylone. Podkreślał również organ, że w związku ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku organ wezwał stronę do uprawdopodobnienia, iż wniosek o wznowienie postępowania złożony został w ciągu jednego miesiąca od daty uzyskania dowodu w postaci zaświadczenia WKU z dnia 10.11.1992r., które stanowiło podstawę wznowienia. Uzasadniał dalej organ, że z odpowiedzi udzielonej przez zainteresowanego wynika, że był on w posiadaniu powyższego zaświadczenia od 1992r. i stąd też uznać należało, że strona uchybiła w sposób rażący miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dodatkowo zaakcentował organ, że w treści wniosku strona nie zawarła prośby o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Z treścią tej decyzji nie zgodził się A. K. składając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz przywrócenia uprawnień kombatanckich na podstawie przedłożonych dokumentów i składanych wyjaśnień. W uzasadnieniu wniosku podnosił, że zapadła decyzja nie jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym oraz wyjaśniał, że wniosek o wznowienie postępowania złożył w zakreślonym terminie zgodnym z art. 148 §1 Kpa. Dowodził w tym zakresie odwołujący, że już w piśmie z dnia 31 grudnia 2001r. wyjaśniał rozbieżności pomiędzy zaświadczeniem z WKU z dnia 10.11.1992r., a zaświadczeniem z dnia 19.12.1994r., a zatem oznacza to, że organ był w posiadaniu w/w zaświadczenia już wówczas i znał jego treść. Stąd też brak tego zaświadczenia w aktach sprawy w późniejszym okresie i ponowne jego przedłożenie wraz z obszernym wyjaśnieniem nie może prowadzić do wniosku, że nie dochował on terminu zakreślonego w Kpa. Zdaniem odwołującego dochowywał on każdorazowo terminów do składania podań, a Urząd pomimo posiadania wszystkich pism w prowadzonej od 6 stycznia 2000r. sprawie nie wykazał, że wnioskodawca nie dotrzymał terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. K. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...], o odmowie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, iż po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego, uznał iż wniosek o wznowienia postępowania złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa. Argumentował organ, że z treści w/w przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zainteresowany powołuje się na zaświadczenie WKU, w K. z dnia 10.11.1992r., jednakże okoliczność ta nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, gdyż strona była w posiadaniu powyższego zaświadczenia od 1992r. to jest przed datą wydania pierwszej decyzji w sprawie, a ten fakt podniosła dopiero we wniosku z dnia 14 stycznia 2002r., i stąd też istnieją podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie.
Skargę na powyższą decyzję złożył się A. K. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenia prawa materialnego poprzez pominięcie wyjaśnień skarżącego, a to, że złożył wymagany wniosek w terminie zakreślonym w art. 148 § 1 Kpa. We wniesionej skardze przyznał skarżący, iż w przedmiocie decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich orzekał NSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004r. uchylił postanowienie z dnia 11 kwietnia 2002r. o wznowieniu postępowania w sprawie, decyzję z dnia 3 października 2003r., Nr [...], którą odmówiono stronie uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich oraz decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymującą w mocy decyzją z dnia 10 lutego 2003r., Nr [...]. Skarżący dowodził także, iż dochował termin do wznowienia postępowania w sprawie, co potwierdza fakt, że wnioskodawca zgodnie z pismem z dnia 31 grudnia 2001r., znak [...] w sprawie złożenia wyjaśnień w przedmiocie rozbieżności miedzy zaświadczeniem z WKU z dnia 10.11.1992r., a zaświadczeniem z dnia 19.12.1994r., złożył stosowne wyjaśnienia w piśmie nadanym do organu w dniu 14 stycznia 2002r., a zatem nie polega na prawdzie twierdzenie organu, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został dopiero w kwietniu 2002r. Podkreślał także skarżący, iż w wyrokach sądów administracyjnych jakie zapadały w sprawie brak jest wzmianki o niedotrzymaniu przez niego terminów, co potwierdza, że wnioskodawca dochował je.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując dodatkowo, iż zebrany w spawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący był w posiadaniu zaświadczenia WKU, mającego stanowić podstawę wznowienia postępowania, już w 1992r., a okoliczność powyższą podnosił dopiero w organie w 2002r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy).
Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dodać przy tym należy, iż sąd nie jest władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych.
Przedmiotem oceny jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...], który działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A. K. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...], o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 5 kwietnia 2000r., Nr [....] i poprzedzającej ją decyzji z dnia 06.01.2000, Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu.
Na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wpływ miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 grudnia 2004r.(syg. akt II SA/Wr 421/03), w którym przyjęto, że skarżący przedkładając nowy dowód w postaci zaświadczenia z dnia 10 listopada 1992r., wystąpił do organu o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 5 kwietnia 2000r. Ocena prawna stanu faktycznego wyrażona w orzeczeniu Sądu w sprawie wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną przez tenże organ, a także do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania nie ma zastosowania dany przepis, lecz przepis inny, którego organ administracji nie uwzględnił. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd", oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. W orzecznictwie sądowym pogląd ten należy uznać za utrwalony (por. wyrok SN syg. akt III RN 130/97; OSNP 1999/1/2 z glosą aprobującą B. Adamiak OSP 1999/5/101). Podobnie wyrok NSA w Warszawie z dnia 06.09.2001, syg. akt III SA 3377/00; System Informacji Prawnej -LEX nr 54000. Co więcej nawet w wypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w trybie przewidzianym. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. (v. wyrok NSA w Warszawie z dnia 07.12.1999r., syg. akt I SA 1089/99 - LEX nr 48019)
Powyższe oznacza, że oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 grudnia 2004r. związany był nie tylko orzekający organ, ale także Sąd, rozpatrując sprawę ponownie. Obowiązani oni byli zatem zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Konsekwencją powyższego jest to, iż Sąd w niniejszym składzie, podobnie jak Sąd wyrokujący w przedmiotowej sprawie w składzie w dniu 16 grudnia 2004r. , iż wniosek skarżącego dotyczył wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 5 kwietnia 2000r. o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich.
Godzi się wskazać w tym miejscu na art. 16 Kpa, który statuuje zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, iż decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym (por. komentarz do art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją prof. dr hab. Barbary Adamiak).
Od tej reguły ostateczności załatwienia sprawy ustawodawca dopuścił wyjątki, wyznaczając jednocześnie warunki odstąpienia od niej. Mianowicie decyzja ostateczna może być wzruszona:
- przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie uchylenia decyzji prawidłowej lub dotkniętej wadą niekwalifikowana (art. 154, art. 155, art. 161Kpa)
- przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 §1 Kpa w związku z art. 151 §1 pkt 2 Kpa ,
- przez stwierdzenie nieważności w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156 §1 Kpa),
- przez uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie przepisów szczególnych.
Ponowne, zatem prowadzenie postępowania w tej samej sprawie wymagało wystąpienia jednej z okoliczności na które wskazywano wyżej, a które pozwalałyby na wzruszenie w/w ostatecznej decyzji.
W świetle powyższego skoro skarżący przedłożył dowód w postaci zaświadczenia z WKU z dnia 10 listopada 1992r. i żądał w pismach z 2002r. "ponownego rozpatrzenia jego weryfikacji" to i tym samym wskazał tryb w jakim postępowanie administracyjne winno się toczyć. Zasadniczą zatem kwestią mającą wpływ na prawidłowość przedmiotowego postępowania administracyjnego miało, zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 grudnia 2004r., ustalenie min. przez organ, w jakiej dacie skarżący uzyskał i od jakiego czasu dysponował zaświadczeniem WKU z dnia 10.11.1992r. Organy administracji publicznej związany był bowiem, na co wskazywano powyższej, wytycznymi wynikającymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 grudnia 2004r., a ten zobowiązał organ do wyjaśnienia min. terminu złożenia wniosku i dochowania terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organ wykonując powyższe zalecenia zwrócił się do skarżącego pismem z dnia 23 marca 2005r. z wezwaniem o uprawdopodobnienie, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 14 stycznia 2002r. został złożony w ciągu miesiąca od daty uzyskania dowodu w postaci zaświadczenia WKU z dnia 10 listopada 1992r. Skarżący w odpowiedzi na powyższe zobowiązanie wskazał, iż do jego wniosku z dnia 14 stycznia 2002r. dołączone zostało w ciągu miesiąca od daty uzyskania wiadomości zaświadczenie z dnia 10 listopada 1992r., a zatem żądanie zgłoszone zostało w ustawowym terminie.
Lektura akt administracyjnych wskazuje natomiast, że skarżący A. K. był w posiadaniu zaświadczenia WKU w K. z dnia 10.11.1992r., co najmniej już w dacie składania skargi do NSA we Wrocławiu w dniu 30 kwietnia 2000r. (por karta 33 do 37 akt) na decyzję w przedmiocie pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Powyższy fakt wynika także z treści uzasadnienia wyroku NSA we Wrocławiu z dnia 4.09.2001r., w którym to sąd odniósł się do złożonego do skargi zaświadczenia WKU z dnia 10.11.1992r. (v. strona 6-7 uzasadnienia). Uwzględniając powyższe zgodzić należy się zatem z organem, iż skarżący był w posiadaniu przedmiotowego zaświadczenia znacznie wcześniej niż na to sam wskazuje, bo co najmniej już w kwietniu 2000r., a nie w styczniu 2002r. Ponowne zatem potwierdzenie w dacie 10 stycznia 2002r. za zgodność z oryginałem przedmiotowego zaświadczenia przez WKU w K. i jego przedłożenie, nie pozwala na uznanie, że skarżący dopiero w tej dacie uzyskał o tym zaświadczeniu i o treści w nim zawartej wiedzę, a tym samym, że dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania oraz, że dochowany został termin o który stanowi art. 148 § 1 Kpa.
Art. 148 § 1 Kpa stanowi bowiem, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Oznacza to, że to strona, a nie organ musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania i to ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed terminem jednego miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (Art. 149 § 3 Kpa).
Uwzględniając zatem powyższe uznać należało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.