II SA/Op 349/04

II SA/Op 349/04 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /sprawozdawca/
Ewa Janowska
Jerzy Krupiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Ewa Janowska sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej K. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 sierpnia 1998 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 1998 r. odwołania K. i A. R. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 20 czerwca 1998 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w O. przy ulicy [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w dniu 14 lipca 1998 r. do organu wpłynęło pismo Urzędu Miejskiego w O. przekazujące oświadczenie o wycofaniu odwołania przez K. i A. R., a zatem zaszła konieczność umorzenia postępowania odwoławczego.
W dniu 25 sierpnia 1998 r. K. i A. R. skierowali do SKO w C. pismo w którym cofali swoje oświadczenie i żądali rozpoznania złożonego przez nich odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 20 czerwca 1998 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w O. przy ulicy [...], wskazując, iż pismo- oświadczenie z dnia 13 lipca 1998 r. zostało sfałszowane przez pracownice Urzędu Miasta i Gminy [...].
Postanowieniem z dnia 22 września 1998 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym wniosku K. i A. R. postanowiło wznowić postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 6 sierpnia 1998 r., Nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, iż ze wstępnego badania wniosku K. i A. R. z dnia 25 sierpnia 1998 r. wynika, że pochodzi on od strony w rozumieniu art. 28 Kpa, zachowany został termin do wznowienia postępowania oraz wskazana została ustawowa przesłanka wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. odmówiło uchylenia decyzji dotychczasowej umarzającej postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż po przeprowadzeniu postępowania, co do przyczyn wznowienia uznano, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa., albowiem na tej podstawie możliwe jest wznowienie postępowania, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono dla sprawy istotne okoliczności okazały się fałszywe. Tym czasem jak wynika z akt sprawy, Prokurator Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 30 listopada 1998 r. umorzył częściowo dochodzenie w zakresie przerobienia dokumentu w celu użycia go jako autentycznego, stwierdzając brak dowodów dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W tym stanie faktycznym i prawnym nie zostało stwierdzone sfałszowanie dokumentów, a tym samym brak było podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji.
Z treścią tego rozstrzygnięcia nie zgodził się A. R. W wywiedzionej skardze dowodził, iż decyzję wydano w oparciu o przesłankę, która jest fałszywa, gdyż Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia [...], syg. akt [...], uznał oskarżoną E. K. – pracownika UMiG [...] za winną potwierdzenia nieprawdy. Podkreślił ponownie, iż nie podpisywał żadnego oświadczenia, w którym jako współwłaściciel nieruchomości o numerze A wycofał złożone odwołanie dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki B. Nadto dodał, iż złożył do Sądu Okręgowego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w O.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasową argumentację. Dodatkowo podano, iż podnoszona przez skarżącego okoliczność wydania przez Sąd Rejonowy w O. postanowienia o warunkowym umorzeniu postępowania karnego nie mogła decydować o rozstrzygnięciu sprawy, albowiem dotyczyła ona innego przedmiotu.
Skarżący A. R. zmarł w dniu 5 maja 2000 r. Po zawieszaniu postępowania w sprawie, postanowieniem z dnia 18 października 2004 r. podjęto postępowanie w sprawie z udziałem żony zmarłego – K. R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarga K. R. (następcy prawnego zmarłego A. R.) wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r. i stąd też w oparciu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym.
Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono uchylenia dotychczasowej decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Zgodnie z art. 151 § 1 Kpa organ administracji publicznej właściwy do wznowienia postępowania wydaje jedną z decyzji o której stanowi punkt 1 i 2 tegoż artykułu, a mianowicie odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a, albo uchyla dotychczasową decyzję, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Odmowa uchylenia dotychczasowej decyzji może nastąpić tylko i wyłącznie, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 lub 145a. Oznacza to zatem, iż organ winien ustalić, iż nie występuje żadna podstawa wznowienia. Podstawy wznowienia wyliczone są wyczerpująco w art. 145 Kpa. Wznowienie postępowania następuje, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji,
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia z dnia 22 września 1998 r., Nr [...], wznowiło postępowanie w sprawie. To postanowienie o wznowieniu postępowania było tylko i wyłącznie aktem procesowym, wszczynającym postępowanie. Stosownie bowiem do art. 149 § 2 Kpa postanowienie to stanowi wyłącznie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ, postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Powyższe oznacza, że przedmiotem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w sprawie, w której zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 Kpa lub czy występuje przesłanka z art. 145a, a także przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Godzi się także podnieść, iż postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic postępowania rozpoznawczego tylko wyłącznie do podstawy wznowienia wyznaczonej w postanowieniu. Z wykładni art. 149 § 2 Kpa wynika bowiem, iż postanowienie o wznowieniu otwiera dopiero postępowanie, co do przyczyn wznowienia postępowania, a zatem postępowanie co do wszystkich podstaw wznowienia wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a Kpa (por komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. B. Adamiak i J. Borkowskiego do art. 149 s. 664). Z powyższego płynęło zatem zobowiązanie dla organu prowadzenia tego postępowania jak każdej sprawy administracyjnej, przy zastosowaniu podstawowych zasad prawa administracyjnego.
Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 KPA w toku postępowania organ administracji publicznej zobowiązany jest pojąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to zatem, iż to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto to organ właśnie administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem, a nie strona postępowania, obowiązany jest, zgodnie z art. 77 KPA, w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy (por wyrok WSA w Warszawie z 09.04.2004 r., II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23.04.2002 r. syg. I SA 274/02; wyrok NSA z 01.04.2002 r., syg. V SA 115/01).
W świetle powyższego organ winien w ramach postępowania rozpoznawczego jednoznacznie ustalić na jakie podstawy wznowienia wskazywał skarżący, a następnie ocenić czy, a jeśli tak, to które z przytoczonych okoliczności wyczerpują i mieszczą się w dyspozycji przepisu art. 145 §1 Kpa.
Skarżący A. R. we wniosku złożonym w dniu 25 sierpnia 1998 r. do SKO w C. cofał swoje oświadczenie o cofnięciu odwołania i żądał rozpoznania złożonego przez niego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 20 czerwca 1998 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w O. przy ulicy [...], wskazując, iż pismo - oświadczenie z dnia 13 lipca 1998 r. zostało sfałszowane przez pracownice Urzędu Miasta i Gminy [...]. Powyższe, pomimo, że nie zostało wyartykułowane przez skarżącego wprost, prowadzić musiało do wniosku, iż podstawy wznowienia odwoławczego upatruje skarżący w wydaniu decyzji umarzającej postępowanie w wyniku przestępstwa popełnionego przez pracowników urzędu. Do powyższego wniosku prowadzić winna także analiza treści pism dołączonych do tegoż wniosku, a złożonych w Prokuraturze Rejonowej w O. oraz u Burmistrza MiG [...]. Jeśli organ miał wątpliwości, co do sposobu zakwalifikowania powołanych okoliczności winien zażądać wskazania jednoznacznie okoliczności, które zdaniem skarżącego uzasadniają wznowienie postępowania. Samo zamieszczenie przez organ w postanowieniu o wznowieniu jako podstawy wznowienia art. 145 §1 pkt 1 Kpa. nie oznaczało, w postępowaniu rozpoznawczym, ustalającym istnienie bądź nie przesłanek wznowienia, zwolnienia organu od przeanalizowania i oceny wszystkich okoliczności na które powoływała się strona pod kątem wyczerpania przez nie dyspozycji art. 145 § 1 Kpa.
Z lektury akt administracyjnych wynika, iż umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło w oparciu o pisemne oświadczenie A. R. z dnia 13 lipca 1998 r. Odwołujący się A. R., co ustala także organ, nie podpisał oświadczenia o cofnięciu złożonego odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...], a zatem przyjąć należało, iż na spornym dokumencie nie figuruje podpis odwołującego się, co musiało z kolei prowadzić do wniosku, iż nie złożył on oświadczenia o cofnięciu odwołania. Decyzja wydana została zatem prawdopodobnie w wyniku przestępstwa. Dla oceny zaistnienia tej przesłanki wznowienia postępowania niezbędnym jest prawomocne zakończenie postępowania karnego związanego z poświadczeniem nieprawdy na spornym dokumencie z dnia 13 lipca 1998 r., a dotyczącym złożenia przez A. R. pisemnego oświadczenia o cofnięciu złożonego odwołania.
Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań prawnych.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 i 3 oparto na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.