II SA/Op 346/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2023-02-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęstacja bazowatelefonii komórkowejobszar oddziaływaniastrona postępowaniawznowienie postępowaniaPrawo budowlaneKPApola elektromagnetyczneplan miejscowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że skarżący nie miał statusu strony w postępowaniu.

Skarżący P. S. domagał się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, twierdząc, że narusza ona jego prawa jako właściciela sąsiednich nieruchomości. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jego nieruchomości znajdowały się w znacznej odległości od planowanej inwestycji i nie były objęte obszarem jej oddziaływania w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Przedmiotem sprawy była skarga P. S. na decyzję Wojewody Opolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, argumentując, że organ ogranicza prawa właścicieli sąsiednich nieruchomości i że spółka zaniża parametry techniczne inwestycji. Starosta Strzelecki wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając, że skarżący nie miał statusu strony, gdyż jego działki znajdowały się w znacznej odległości od planowanej inwestycji (130 m i 395 m) i nie były objęte obszarem jej oddziaływania zgodnie z definicją z Prawa budowlanego. Wojewoda Opolski utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje jedynie inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który jest wyznaczany na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających ograniczenia w zabudowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły brak statusu strony dla skarżącego. Sąd podkreślił, że obszar oddziaływania obiektu jest ściśle definiowany i w tym przypadku, ze względu na odległość działek skarżącego od planowanej stacji bazowej oraz analizę pól elektromagnetycznych, nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych norm ani ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżącego. Sąd zgodził się również z interpretacją przepisów Prawa budowlanego i ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zgodnie z którą inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej mogą być lokalizowane na terenach rolnych, o ile nie naruszają zakazów lub ograniczeń planu miejscowego, a w tym przypadku plan nie zawierał takich ograniczeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który jest wyznaczany na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających ograniczenia w zabudowie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak statusu strony dla skarżącego, ponieważ jego nieruchomości znajdowały się w znacznej odległości od planowanej inwestycji i nie były objęte obszarem jej oddziaływania, co potwierdziły analizy pól elektromagnetycznych i zgodność z planem miejscowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

k.p.a. art. 151 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

k.p.a. art. 145 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 149 § par. 1 i par. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania o wznowienie następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

u.w.r.u.s.t. art. 46 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

Plan miejscowy nie może ustanawiać zakazów lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Dopuszcza się ich lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z przeznaczeniem terenu ani nie narusza zakazów lub ograniczeń planu.

rozp. MZ

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Określa dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdyż jego nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu. Planowana inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestycja spełniała wymagania dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych.

Odrzucone argumenty

Organ ogranicza prawa właścicieli sąsiednich nieruchomości. Spółka zaniża parametry techniczne inwestycji. Naruszenie przepisów KPA poprzez wadliwe sformułowanie osnowy decyzji i niepodanie konkretnych przepisów prawa materialnego. Naruszenie przepisów KPA poprzez przyjęcie, że na etapie ustalania interesu prawnego przesądza się o ograniczeniach w zagospodarowaniu terenu. Naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w związku z Prawem budowlanym poprzez pominięcie strefy pośredniej i zagrożeń. Naruszenie Konstytucji i przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia poprzez przyjęcie, że tylko przepisy tego aktu prawnego stanowią podstawę do ustalenia obszaru oddziaływania. Naruszenie przepisów K.c. i Konstytucji poprzez uznanie, że przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić źródła interesu prawnego. Odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju.

Godne uwagi sformułowania

obszar oddziaływania obiektu ograniczenia w zabudowie tego terenu przymiot strony interes prawny wznowienie postępowania nie można mówić o przekroczeniu wartości pól elektromagnetycznych na działkach skarżącego oddalonych około 100 m od projektowanego obiektu

Skład orzekający

Beata Kozicka

przewodniczący

Elżbieta Kmiecik

członek

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście obszaru oddziaływania obiektu i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów szczególnych (np. dotyczących telekomunikacji)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stacji bazowej telefonii komórkowej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście wznowienia postępowania. Orzeczenie opiera się na konkretnych odległościach i analizach technicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym (status strony) oraz interpretacją przepisów technicznych i planistycznych w kontekście budowy infrastruktury telekomunikacyjnej. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu przy pozwoleniu na budowę? Sąd wyjaśnia granice oddziaływania inwestycji.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 346/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Elżbieta Kmiecik
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1237/23 - Wyrok NSA z 2025-11-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 20,  art. 28 ust. 2,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 1 i par. 2, art. 151 par. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 777
art. 46 ust. 1 i ust. 2,
Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 14 października 2022 r., nr IN.I.7721.11.10.2022.MO w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. S. (dalej również jako skarżący lub wnioskodawca), jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 14 października 2022 r., znak IN.I.7721.11.10.2022.MO, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego z dnia 17 czerwca 2022 r., znak UA.6740.1.13.2022.DM, którą organ ten odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...] - wydanej na rzecz Spółki T. Sp. z o.o. w W. - zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]" w postaci stalowej wieży kratowej typu [...] o łącznej wysokości 61,95 m.n.t. wraz z fundamentem płytowym, antenami nadawczo-odbiorczymi i antenami radioliniowymi, wraz z niezbędnymi obiektami towarzyszącymi: wewnętrzną linią zasilającą, ogrodzeniem zabezpieczającym, instalacjami telekomunikacyjnymi i elektrycznymi, utwardzeniem terenu w Ż. przy ul. [...], na działce nr a, obręb Ż., jednostka ewid. [...].
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...], Starosta Strzelecki zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce T. pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]" w Ż. przy ul. [...], na działce nr a, obręb Ż., jednostka ewid. [...].
Wnioskiem z dnia 17 maja 2022 r. skarżący wystąpił do Starosty Strzeleckiego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 5 kwietnia 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W uzasadnieniu podał, że organ ogranicza prawa właścicieli sąsiednich nieruchomości, którzy nie mogą kwestionować dokumentacji technicznej złożonej przez inwestora, jak również podejmować polemiki w zakresie konieczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodności projektu budowlanego z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powyższe ma ogromne znaczenie, albowiem spółka zaniża parametry techniczne na etapie składania wniosków o wydanie decyzji lokalizacyjnej oraz o pozwoleniu na budowę, a organ posiada o tym wiedzę ze zgłoszeń dokonywanych przez inwestora do wydziału środowiska. Podniósł, że powinien zostać uznany za stronę postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji nr [...], albowiem status strony postępowania daje mu gwarancję udziału w tym postępowaniu i możliwość wykazania, że planowana inwestycja będzie ograniczać sposób wykonywania przysługującego mu prawa własności.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., nr [...], Starosta Strzelecki, działając na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r. poz. 735, ze zm., [obecnie Dz.U. z 2022 r. poz. 2000] - zwanej dalej K.p.a.) wznowił na żądanie skarżącego postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną nr [...].
Następnie, decyzją z dnia 17 czerwca 2022 r., nr UA.6740.1.13.2022.DM,Starosta Strzelecki, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 5 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdził, że krąg podmiotów uznawanych za stronę powinien być ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Dalej organ wskazał, że skarżącemu nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. W tej kwestii wyjaśnił, że wyznaczony, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania obiektu obejmował działkę nr a, na której zaprojektowano obiekt budowlany oraz działkę nr b stanowiącą drogę dojazdową do przedmiotowej inwestycji. Natomiast działki nr c i d stanowiące współwłasność skarżącego, położone w Ż. znajdują się w znacznej odległości projektowanej wieży, tj. 130 m - działka nr c i 395 m - działka nr d. Ponadto podniósł, że sporna budowa pozostaje zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] 2018 r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi Ż. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2013 r. z dnia [...] 2018 r.). Teren, na którym zaprojektowano przedmiotowe zamierzenie (działka nr a) oraz działka skarżącego (nr c), oznaczono na rysunku planu symbolem 42R, tj. jako tereny upraw rolnych z przeznaczeniem uzupełniającym: tereny wód powierzchniowych, urządzenia infrastruktury technicznej. Z kolei przeznaczenie działki nr d oznaczono na rysunku planu miejscowego symbolem 27MN, jako tereny zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 777, ze zm.), jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Dodał, że przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Wskazał też organ, że planowana inwestycja nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), jak również uzyskania decyzji o lokalizacji celu publicznego. W projekcie budowlanym dokonano analizy przewidywanych rozkładów pól elektromagnetycznych w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnej, z której wynika że przedsięwzięcie będzie spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448). Odnosząc się do żądania wnioskodawcy o przyznanie mu statutu strony w postępowaniu o pozwolenie budowlane organ wyjaśnił, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę uprawnioną zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a to czy dana inwestycja wymaga uzyskania decyzji środowiskowej wynika z zapisów prawa. W związku z powyższym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby, jako interes prawny. Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ stwierdził, że wskazana przez P. S. przesłanka, nie znalazła odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto skarżący nie wskazał konkretnego przepisu wprowadzającego ograniczenie w zabudowie swoich działek nr c i d położonych w Ż.
Nie godząc się z treścią powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, którym domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wywodził, że organ odmawiając przymiotu strony winien wykazać, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność dokonywania analizy przepisów prawa materialnego oraz, że pole elektromagnetyczne nie tylko w odniesieniu do dopuszczalnych norm, nie wykracza poza teren, co do którego posiada tytuł prawny.
W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 października 2022 r. Wojewoda Opolski utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ omówił instytucję wznowienia postępowania i stwierdził, że podstawowym obowiązkiem organu w pierwszej fazie postępowania administracyjnego jest ustalenie kręgu stron tegoż postępowania. Dodał, że w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę przy ustalaniu stron postępowania zastosowanie znajduje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który zawęża krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych podmiotów, którym planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zabudowie ich nieruchomości. Powyższa reguła dotyczy także spraw rozpatrywanych w jednym z trybów nadzwyczajnych, ponieważ nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu - problemu udzielenia pozwolenia na budowę. W przypadku żądania wznowienia postępowania przez wnioskodawcę, który twierdzi, że bez własnej winy został pominięty w postępowaniu organ administracji architektoniczno-budowlanej winien więc ustalić, w jaki sposób nieruchomość należąca do tego wnioskodawcy jest położona względem spornej inwestycji oraz czy w związku ze swoim położeniem znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy organ wskazał, że skarżący jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości położonych na terenie miejscowości Ż., tj. działki nr c k.m. [...] oraz działki nr d k.m.[...]. Pierwsza z wymienionych działek oznaczona w rejestrze gruntów jako grunty orne oraz pastwiska trwałe znajduje się w odległości 131 metrów od przedmiotowej stacji bazowej. Z kolei druga działka oznaczona w rejestrze gruntów jako tereny mieszkaniowe znajduje się w odległości 395 metrów od przedmiotowej stacji bazowej. W dalszej kolejności organ podał, że dla miejscowości Ż. Rada Miejska w Z. uchwałą z dnia [...] 2018 r., Nr [...], uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z jego postanowieniami działka nr c znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 42 R (tereny rolnicze). Przeznaczeniem tegoż terenu są zgodnie z § 23 planu uprawy rolne (przeznaczenie podstawowe) oraz wody powierzchniowe i urządzenia techniczne (przeznaczenie uzupełniające). Na ww. działce nie przewidziano powstania obiektów budowlanych przeznaczonych na stały pobyt ludzi, których powstanie mogłoby ewentualnie wiązać się z poddaniem ich właścicieli, czy też użytkowników promieniowaniu elektromagnetycznemu. Natomiast działka nr d została w ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jako teren 27 MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). Zgodnie z § 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie przy określaniu usytuowania wolno stojących konstrukcji wsporczych anten i urządzeń radiowych należy kierować się względami technologicznymi oraz wymaganiami bezpieczeństwa dotyczącymi w szczególności:
1) ochrony przed polem elektromagnetycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku;
2) bezpieczeństwa i higieny pracy w pobliżu urządzeń wytwarzających pole elektromagnetyczne.
Stosownie do art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r. poz. 1973) przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Zgodnie z Analizą Środowiskową Instalacji Radiokomunikacyjnej Telefonii Komórkowej będącą załącznikiem do projektu budowlanego przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej prognozowane pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających dopuszczalne wystąpią wyłącznie poza miejscami dostępnymi dla ludności (pkt 4 oraz pkt 6 analizy). W tabeli nr 2 powyższej analizy podano, że maksymalny zasięg występowania obszarów pól E-M o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w płaszczyźnie poziomej dla minimalnych pochyleń wiązek będzie wynosił 18,8 m. Skoro zatem działki należące do skarżącego znajdują się ponad 100 m od obszarów, na których będzie występować gęstość mocy większa lub równa wartościom wskazanym w ww. rozporządzeniu, to na działkach tych nie będzie następowało przekroczenie dopuszczalnych wartości prognozowanych pól elekromagnetycznych. W konsekwencji powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż P. S. nie powinien być stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...].
W skardze od powyższej decyzji skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji odwoławczej naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z:
1) art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 5 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sformułowanie osnowy decyzji z rażącym naruszeniem przepisów z uwagi na nie podanie konkretnych przepisów prawa materialnego, które zdaniem organu mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Ponadto wadliwe przyjęcie, iż tylko w przypadku przekroczenia dopuszczalnych norm występuje interes prawny w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę z jednoczesnym uznaniem, iż ustala się to tylko i wyłącznie na podstawie danych sporządzonych przez inwestora.;
2) art. 7 - 9, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż na etapie ustalania interesu prawnego przesądza się czy inwestycja wprowadza lub nie ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i tylko w przypadku wprowadzenia ograniczeń właściciele sąsiednich nieruchomości mają prawo do kwestionowania dokumentacji. Ponadto organ nie udowodnił, iż pole elektromagnetyczne emitowane z telekomunikacyjnego obiektu oraz bliżej niezdefiniowanej stacji bazowej nie będzie znajdować się nad nieruchomością wnioskodawców z uwzględnieniem zjawiska odbić tym bardziej, że nie ustalono wszystkich stref, w którym osobom postronnym nie wolno przebywać.;
3) § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w związku z art. 28 ust 2 oraz 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie okoliczności, iż strefa pośrednia oraz zagrożenia, wystąpi w odległości, co najmniej 100 metrów od anten.;
4) art. 38, art. 39 i art. 74 ust 3 Konstytucji w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448) poprzez przyjęcie, iż tylko i wyłącznie przepisy ww. aktu prawnego stanowią przepis odrębny na podstawie, którego ustala się obszar oddziaływania obiektu i to w sytuacji, w której ww. akt prawny został sporządzony bez udziału lekarzy oraz badań potwierdzających bezpieczeństwo nowej normy. Ponadto przepis ten nie dotyczy całego środowiska, lecz tylko jego części.;
5) art. 28 K.p.a. w związku z art. 28 ust 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 143 Kodeksu cywilnego oraz 64 ust 3 Konstytucji poprzez uznanie, że przepisy Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić źródła interesu prawnego w odniesieniu do skarżącego, pomimo że inwestycja narusza dobra chronione prawem i z tego powodu miał prawa do weryfikacji zaskarżonej decyzji.;
6) § 20 ust. 1 pkt 9 lit. d) rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez odstąpienie od sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z w/w przepisami i tym samym nie udowodnienie, iż obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, czyli dla środowiska oraz nie będzie miał wpływu na dobra materialne.
W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że nawet potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie stanowi wystarczającą przesłankę do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Akcentował, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Z uprawnienia strony do czynnego udziału w postępowaniu wynika natomiast konieczność zapewnienia jej możliwości składania wyjaśnień i wniosków, a w przypadku niezadowolenia z wydanej decyzji - odwołania. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji musi mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Zaznaczył przy tym, iż przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Dodał też, że społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać. Aktywne wykorzystanie przez właściciela gruntu przestrzeni powietrznej następuje najczęściej w toku inwestycyjnej działalności budowlanej i późniejszej eksploatacji obiektów budowlanych. Dalej skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 143 K.c. własność gruntu rozciąga się również na przestrzeń nad jego powierzchnią, co oznacza, że wyłącznie właściciel nieruchomości gruntowej jest uprawniony do korzystania z przestrzeni powietrznej nad jego gruntem. Zatem w stosunkach sąsiedzkich chodzi głównie o unikanie niedozwolonych immisji (art. 144 K.c.). W ocenie skarżącego, celem postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę jest zbadanie zgodności planowanej inwestycji z prawem i z interesami podmiotów, których prawa inwestycja ta może naruszać. Osoby trzecie mają prawo do ochrony przed ewentualnymi uciążliwościami związanymi z realizacją inwestycji budowlanej. Podmioty, na których nieruchomości oddziałuje lub może oddziaływać inwestycja, zyskują określone uprawnienia - przede wszystkim do zawiadomienia o wszczynanych postępowaniach. Natomiast status strony postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na budowę daje określone w K.p.a. uprawnienia, umożliwiające ochronę interesów prawnych. Podmioty te zyskują też prawo odwoływania się od decyzji kończącej to postępowanie, łącznie ze skargą do sądu administracyjnego. Zdaniem skarżącego, istnienie interesu prawnego, nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Do przepisów tych zalicza się powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określone ograniczenia, czy też utrudnienia w zabudowie tego terenu, w szczególności przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, czy też przepisy prawa miejscowego. Natomiast wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być zatem nie tylko osoby, których prawa mogą zostać naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami na zagospodarowanie, których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów odrębnych. Natomiast weryfikacja zarzutów zgłaszanych przez właściciela nieruchomości znajdującej się w pobliżu powinna być dokonana przy merytorycznym rozpatrywaniu sprawy, a nie na etapie badania jego legitymacji procesowej. Reasumując stwierdził, że nie zgadza się z wydaną decyzją albowiem organ nie dokonał samodzielnie weryfikacji dokumentacji przedłożonej przez inwestora, nie dysponował naniesionym na mapę obrazem występowania wszystkich stref ochronnych, przy czym w istocie potwierdził konieczność badania konkretnych przepisów prawa materialnego, co świadczy o istnieniu interesu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Tym samym, ocena legalności nie może wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, w tych graniach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, zaś ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadniając tak dokonaną ocenę w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że postępowanie administracyjne, w którym wydana została zaskarżona decyzja, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Strzeleckiego z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółce T. Sp. z o.o. w W. - pozwolenia na budowę bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]" wraz z niezbędną infrastrukturą w Ż. przy ul. [...], na działce nr a.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) - zwanej K.p.a. Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Stosownie do art. 149 § 1 K.p.a. jego wszczęcie następuje w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie to, poza wskazaniem przesłanek stanowiących przyczynę wznowienia nie zawiera jednak ich oceny. Dopiero bowiem po wznowieniu postępowania organ dokonuje, najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające, w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza jednak dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. we wznowionym postępowaniu organ powinien zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała - wskazana jako podstawa wszczęcia postępowania, przesłanka wznowienia.
Podkreślić przy tym trzeba, że ocena dokonywana przez organ w postępowaniu wznowieniowym powinna być dokonana z poszanowaniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, w tym art. 7 K.p.a., który wskazuje na konieczność podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Tak samo należy uwzględnić przepis art. 77 § 1 K.p.a., nakładający na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z kolei z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. Uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji powinno z kolei spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Stosownie do art. 107 § 1 i 3 K.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Nie może zatem być sformułowane ogólnikowo i powinno dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej przez organ oceny. Uzasadnienie powinno wskazywać tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, która to konkretyzacja sprowadza się do ustalenia normy prawnej mającej zastosowanie w sprawie, okoliczności istotnych z punktu widzenia tej normy, subsumcji faktu uznanego za udowodniony pod stosowaną normę prawną i wreszcie prawidłowego ustalenia następstw prawnych tego faktu. Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa bowiem również na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zadaniem uzasadnienia jest zatem przede wszystkim wyjaśnienie rozstrzygnięcia decyzji. W szczególności decyzje negatywne dla strony powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Uzasadnienie powinno zawierać odniesienie co do wszystkich istotnych okoliczności wskazywanych przez stronę, po ich uprzednim dokładnym wyjaśnieniu.
W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte zostało postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r., na wniosek skarżącego, który jako podstawę wznowienia wskazał brak własnego udziału w postępowaniu. Wskazane postanowienie prawidłowo też wydane zostało na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. i stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organy w pierwszej kolejności postępowania co do przyczyn wznowienia. W sytuacji bowiem, gdy zachodzi potrzeba ustalenia, czy sprawa dotyczy interesu wnioskodawcy, a podstawą wniosku o wznowienie postępowania jest wskazywana we wniosku przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ może dokonać takich ustaleń dopiero we wznowionym postępowaniu. Zgłoszona przez skarżącego okoliczność uzasadniająca wznowienie prawidłowo została oceniona w kontekście przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Dodać przy tym należy, iż w dacie wznowienia postępowania stosuje się przepisy proceduralne obecnie obowiązujące, lecz przepisy prawa materialnego z daty wydania decyzji, której wznowienie dotyczy.
W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - organy rozpoznały w sposób wyczerpujący okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wznowienia postępowania i dokonały w tym zakresie pełnej oceny. Przyczyna wznowienia została wyczerpująco wyjaśniona i organy prawidłowo uznały, że skarżącemu nie przysługiwał status strony postępowania objętego wznowieniem. W konsekwencji, kontrolowane decyzje wydane zostały z poszanowaniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że ustalenie legitymacji skarżącego do bycia stroną postępowania objętego wznowieniem, z uwagi na jego przedmiot, wymagało dokonania oceny na podstawie art. 28 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, (na dzień wydania decyzji ostatecznej Dz. U. z 2021 r., poz. 2350, ze zm.), zwanej nadal ustawą Prawo budowlane. Wskazany przepis, określający podmioty posiadające przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, ma bowiem zastosowanie także w przypadku rozpatrywania sprawy w trybie nadzwyczajnym, który nie zmienia przedmiotu zasadniczego postępowania objętego wznowieniem. Zarówno więc w sprawie o takie pozwolenie prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który - co należy podkreślić - jest regulacją szczególną w stosunku do art. 28 K.p.a. W niniejszej sprawie organy uwzględniły wskazany przepis, dokonana na jego podstawie ocena była wystarczająca do wydania w sprawie odmownej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
Stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu (art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Takimi przepisami odrębnymi, które wyznaczają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu z powodu istnienia w sąsiedztwie innego obiektu budowlanego są m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne czy też przepisy prawa miejscowego.
Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Przyjmuje się, że przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów odrębnych. Jednak nie chodzi o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający, wbrew obowiązującym przepisom, jej zagospodarowanie. Niezbędne jest wskazanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym ustawą Prawo budowlane, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyrok NSA: z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 403/21 oraz z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1655/17 - wszystkie orzeczenia prezentowane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Sama więc potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać interes prawny do udziału w tym postępowaniu musi być powiązana z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni akceptuje pogląd, że przepis art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane należy wykładać ściśle, a nie rozszerzająco. Potwierdzeniem tego stanowiska jest wejście w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), w której ustawodawca zawęził definicję "strony postępowania" w sprawie pozwolenia na budowę. Ma to związek ze zmianą określenia obszaru oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, jako terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy. Nie chodzi więc o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę, a nie jak dotąd szeroko rozumianego ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyroki: NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19, z 12 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1443/19).
W niniejszej sprawie, dokonując oceny legitymacji skarżącego na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organy uwzględniły to, że budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, której dotyczy wszczęte postępowanie nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), jak również uzyskania decyzji o lokalizacji celu publicznego. Ponadto jest zgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego dla wsi Ż., uchwalonym przez Radę Miejską w Z. Uchwałą z dnia [...] 2018 r., Nr [...] oraz z przepisami ustawy z dnia 7 maja 201 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Na podstawie projektu budowlanego organy ustaliły też, że przedsięwzięcie będzie spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i miejsc dostępnych dla ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448) oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973). Następnie, stosownie do tych ustaleń, stwierdziły, że skoro działki skarżącego znajdują się ponad 100 m od obszarów, na których będzie występować przekroczenie dopuszczalnych wartości prognozowanych pól elektromagnetycznych, to brak jest przepisów, które powodowałyby konieczność objęcia nieruchomości należących do skarżącego obszarem oddziaływania obiektu i w konsekwencji umożliwiałyby przyznanie mu statusy strony postępowania.
Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że wyznaczony, obszar oddziaływania obiektu obejmował działkę nr a, na której zaprojektowano obiekt budowlany oraz działkę nr b stanowiącą drogę dojazdową do przedmiotowej inwestycji. Skarżący jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości położonych na terenie miejscowości Ż., tj. działki nr c oraz nr d, które znajdują się w znacznej odległości projektowanej wieży, tj. 130 m - działka nr c i 395 m - działka nr d. Teren, na którym zaprojektowano przedmiotowe zamierzenie (działka nr a) oraz działka skarżącego (nr c), oznaczono na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego symbolem 42R, tj. jako tereny upraw rolnych z przeznaczeniem uzupełniającym: tereny wód powierzchniowych, urządzenia infrastruktury technicznej. Z kolei przeznaczenie działki nr d oznaczono na rysunku planu miejscowego symbolem 27MN, jako tereny zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Ponadto dostrzec trzeba, że z Analizy Środowiskowej Instalacji Radiokomunikacyjnej Telefonii Komórkowej - stanowiącej załącznik do projektu budowlanego - wynika, że prognozowane pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających dopuszczalne wystąpią wyłącznie poza miejscami dostępnymi dla ludności (pkt 4 oraz pkt 6 analizy). Zgodnie z tabelą nr 2 powyższej analizy maksymalny zasięg występowania obszarów pól E-M o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w płaszczyźnie poziomej dla minimalnych pochyleń wiązek będzie wynosił 18,8 m.
W związku z powyższym podzielić należało stanowisko organów, że skoro maksymalny zasięg występowania obszarów pól E-M o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom wynikającym z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w płaszczyźnie poziomej dla minimalnych pochyleń wiązek będzie wynosił 18,8 m od projektowanej stancji bazowej telefonii komórkowej, to tym samym nie można mówić o przekroczeniu wartości pól elektromagnetycznych na działkach skarżącego oddalonych około 100 m od projektowanego obiektu. Z uwagi zatem na brak negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji (emisji pól elektromagnetycznych) na nieruchomości sąsiednie, jak również z uwagi na zaprojektowanie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w znacznej odległości od zabudowań na działkach sąsiednich (w tym zabudowań mieszkalnych), jak i w znacznej odległości od granicy działki należącej do skarżącego, znacząco przekraczającej odległości określone w przywołanych powyżej przepisach rozporządzeń, zgodzić należało się z Wojewodą, że przedmiotowa inwestycja nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie nieruchomości nr c i nr d, których właścicielem jest P. S.
Zauważyć również należy, że w zakresie oceny zgodności budowy z planem miejscowym, dla wykładni zapisów planu, zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 7 maja 2010 r. (Dz.U. 2021 r. poz. 777) o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnej. Przepis art. 46 ust. 1 tej ustawy stanowi, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy, jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Na gruncie powołanych przepisów podzielić należy pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowym, że regulacje ustalone w art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy określają reguły w zakresie tworzenia przepisów dotyczących sytuowania infrastruktury telekomunikacyjnej w nowo uchwalanych planach miejscowych zagospodarowania przestrzennego, jak też reguły interpretacyjne, które należy uwzględnić w zakresie wykładni postanowień planów miejscowych, w tym także tych, które obowiązywały w dacie wejścia w życie powołanych przepisów. Stosownie do art. 46 ust. 1 ustawy uznać przyjdzie, że normy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego winny być interpretowane w sposób eliminujący zakazy (ograniczenia) w lokalizowaniu na danym terenie takich inwestycji celu publicznego, które dotyczą łączności publicznej. Nieprecyzyjne, a zatem niejasne ustalenia planu miejscowego, muszą być interpretowane zgodnie z celem (istotą) powołanego przepisu, którym jest znoszenie prawnych ograniczeń w rozwoju łączności publicznej. Zgodnie zaś z art. 46 ust. 2 ustawy, aby lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej na terenach przeznaczonych w planie na cele zabudowy wielorodzinnej oraz na cele rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie była dopuszczalna, to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi zawierać konkretne uregulowania ograniczające lub wręcz zakazujące realizacji takich inwestycji (por. wyroki NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2876/16, z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1691/14 i z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1739/15). Przyjąć więc trzeba, że z art. 46 ust. 2 ustawy wynika prawo do realizacji inwestycji w zakresie łączności publicznej, chyba że jej realizacja naruszałaby zakazy lub ograniczenia ustanowione w planie. Ponadto regułą jest możliwość zabudowy infrastrukturą telekomunikacyjną, natomiast wyjątkiem ograniczenia lub zakazy ustanowione w tym zakresie w planie. Jednocześnie wyjątki od prawa do zabudowy telekomunikacyjnej muszą być interpretowane ściśle. Zauważyć przyjdzie, że celem ustawy jest zapewnienie rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Ten cel musi być uwzględniany przy wykładni art. 46 ust. 2 ustawy. W konsekwencji zapisy planu muszą być wykładane w sposób zapewniający ludności dostęp do usług i sieci telekomunikacyjnych. W zakresie tego dostępu mieści się także dostęp do urządzeń telefonii komórkowej. W przedmiotowej sprawie z treści planu miejscowego odnoszącego się do działki nr a przeznaczonej pod ww. inwestycję nie wynika, aby dla terenu o symbolu 42R (tereny rolnicze) przewidziano zakazy czy ograniczenia związane z budową infrastruktury telekomunikacyjnej. Ponadto w świetle zapisów planu miejscowego zamierzana inwestycja mieści się w zakresie pojęcia "infrastruktury technicznej", co wynika z § 23 planu gdzie wskazano, że na obszarze o symbolu 42R dopuszcza się realizację urządzeń technicznych obsługujących funkcję podstawową, bez wyłączania z zakresu tego pojęcia np. urządzeń kanalizacyjnych, elektroenergetycznych czy telekomunikacyjnych. Wobec powyższego na tym terenie można lokalizować wszelkie obiekty i urządzenia wchodzące w zakres tego zbiorczego pojęcia, w tym obiekty i urządzenia telekomunikacyjne w postaci stacji bazowych telefonii komórkowych. Stąd prawidłowo organy dokonały oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z zapisami planu miejscowego.
Dodatkowo wskazać trzeba, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę uprawnioną, zobowiązaną sporządzić projekt zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a to czy dana inwestycja wymaga uzyskania decyzji środowiskowej wynika z zapisów prawa.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane mające zastosowanie w sprawie przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw i na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI