II SA/Op 337/23

II SA/Op 337/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/
Remigiusz Mazur
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., nr IN.I.7721.9.17.2023.AŻ w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. P., reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego G. M., było postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 28 lipca 2023 r. nr IN.I.7721.9.17.2023.AŻ, wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej w skrócie: "Kpa", stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. P. od decyzji Starosty Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2023 r., nr 172/2023, zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielenia spółce T. S.A. z siedzibą w K. (dalej też: T., inwestor) pozwolenia na budowę słupowej stacji transformatorowej 15/04 kV, złącza 15 kV, odcinków sieci elektroenergetycznej SA15kV i sieci uNO,4nV.
Wydanie postanowienia poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Starosta Opolski decyzją nr 172/2023, z dnia 4 kwietnia 2023 r., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i udzielił T., pozwolenia na budowę słupowej stacji transformatorowej 15/04kV, złącza 15 kV, odcinków sieci elektroenergetycznej SA15 kV i sieci nN 0,4nN, obręb Z., na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ł, m, n, o, p, r, s, t, u, w, x, y, z, ż k.m.[...]. Decyzja ta została doręczona stronom, za które Starosta Opolski uznał właścicieli i zarządcę działek znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, określonym w projekcie zagospodarowania terenu. W oparciu o przekazane przez organ I instancji akta można było ustalić, że stronami postępowania byli: inwestor T.S.A. z siedzibą w K., A. O., R. R., J. R., Gmina T., S. B. B. B., Państwowe Gospodarstwo Wodne - Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Opolu, F. C., F. C., A. H., B. H., J. B., A. B., R. R., J. R., J. D., S. D., W. S., B. S., D. W., J. W., A. T., A. T., P. R., M. R., M. O., K. G., T. G. Decyzja stała się ostateczna 12 maja 2023 r. wobec braku wniesienia odwołania przez strony.
W dniu 9 czerwca 2023 r. do Wojewody Opolskiego wpłynęło pismo M. P. datowane 29 maja 2023 r. a zatytułowane "odwołanie", którym zaskarżył on w całości decyzję Starosty Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2023 r. Wnoszący odwołanie zarzucił decyzji I instancji:
1. naruszenie art. 10 § 1 Kpa polegające na braku zapewnienia mu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym;
2. naruszenie art. 7 Kpa oraz 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;
3. naruszenie art. 11 Kpa poprzez brak dostatecznego i przekonującego uzasadnienia planowanej inwestycji;
4. naruszenie art. 107 § 1 i § 3 Kpa poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast w przypadku uzasadniania prawnego brak dostatecznego wyjaśnienia podstaw decyzji;
5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez wydanie decyzji, co do której istnieje podstawa do wszczęcia postępowania wznowieniowego polegająca na tym, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu;
6. naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 682 ze zm.) dalej też: "ustawa" lub "Prawo budowlane", poprzez nieuwzględnienie osoby skarżącego jako strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę;
7. art. 244 K.c. poprzez nieprzyznanie skarżącemu statusu strony mimo że przysługiwało mu ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej;
8. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w związku z art. 285 i art. 145 K.c. poprzez wydanie decyzji ograniczającej swobodny dojazd do nieruchomości.
Uzasadniając odwołanie wnoszący je podniósł, że na działkach oznaczonych numerami Aa i Ab oraz część działki Ac, położonych w Z., istnieje prawo służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu. W związku z faktem, że jest współwłaścicielem położonych obok działek Ad i Ae. Wnoszący odwołanie wskazał, że powinien być uznany za stronę przedmiotowego postępowania, gdyż objęte są nim działki co do których przysługuje mu służebność gruntowa umożliwiająca normalne korzystanie z własności. W dalszej części uzasadnienia odwołania skarżący wskazał, że dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w dniu 16 maja 2023 r.
Pismem z 26 czerwca 2023 r. Wojewoda Opolski wystąpił do M. P. z wezwaniem, czy pismo z 29 maja 2023 r. stanowi odwołanie od decyzji Starosty Opolskiego, czy jest to wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Opolskiego z 4 kwietnia 2023 r. Pismem z 20 lipca 2023 r. M. P. jednoznacznie sprecyzował, że pismo z 29 maja 2023 r. stanowi odwołanie od decyzji Starosty Opolskiego nr 173/2023 z 4 kwietnia 2023 r.
Wojewoda Opolski rozpatrując wniesione odwołanie zważył, że zgodnie z art. 129 Kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od daty jej ogłoszenia stronie. W przepisie tym, jako datę początkową terminu do wniesienia odwołania wskazano datę doręczenia decyzji stronie. Tym samym termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia stronie decyzji. Innymi słowy, organ odwoławczy ma kompetencje do merytorycznego rozpoznania sprawy tylko wówczas, gdy odwołanie zostanie skutecznie wniesione w terminie. Dalej Wojewoda podniósł, że postępowanie przed organem II instancji dzieli się na trzy fazy, a mianowicie: fazę wstępną, fazę postępowania wyjaśniającego oraz fazę orzeczniczą. W pierwszej fazie (wstępnej) organ odwoławczy bada pod względem formalnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli w toku wstępnej fazy stwierdzi niedopuszczalność wniesienia odwołania lub uchybienie terminu na jego wniesienie, wówczas jest zobowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 Kpa. Postanowienie takie stanowi formalne zakończenie całego postępowania odwoławczego i jest ostateczne, tj. nie przysługuje stronie zażalenie, a jedynie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto organ odwoławczy powołał się na regulacje art. 16 § 1 Kpa, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne, przy czym uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzją ostateczną jest, więc decyzja, która cechuje się już znaczną stabilnością - w administracyjnym toku instancji nie powinna już, co do zasady móc być w jakikolwiek sposób kontestowana, z wyjątkiem szczególnych procedur (np. stwierdzenie nieważności decyzji, wznowienie postępowania).
Wojewoda dalej podniósł, że M. P. nie został uznany przez organ I instancji za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego. Działki których jest właścicielem położone są poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji. W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stroną nie powinna być osoba, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej. Wojewoda stwierdził, że w sytuacji, gdy odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 Kpa, bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej. Po upływie terminu do wniesienia odwołania stronie pominiętej w postępowaniu, przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie. W konsekwencji – zdaniem Wojewody – M. P. nie był stroną postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją a w terminie otwartym żadna z uprawnionych stron nie złożyła odwołania od decyzji. Tym samym zaistniała przewidziana w art. 134 Kpa przesłanka niedopuszczalności odwołania, która uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie przez Wojewodę Opolskiego pisma M. P. z dnia 29 maja 2023 r.
W skardze sądowoadministracyjnej pełnomocnik skarżącego M. P. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu Wojewody naruszenie prawa procesowego i materialnego a to:
a) art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - poprzez nieuwzględnienie osoby skarżącego w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę a tym samym nie udzielenia mu statusu strony, pomimo, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem postępowania;
b) art. 244 K.c. w zw. z art. 251 K.c. i z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - poprzez nieprzyznanie skarżącemu statusu strony w toczącym się pomimo, iż przysługiwało mu ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej na działkach o numerach Aa i Af;
c) art. 134 Kpa polegające na uznaniu, że wobec braku przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji należy stwierdzić niedopuszczalność odwołania od decyzji, podczas gdy skarżący posiadał przymiot strony postępowania i tym samym przysługiwało mu prawo do skutecznego zaskarżenia decyzji organu I instancji
Podnosząc te zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie postanowienia Wojewody Opolskiego z dnia 28 lipca 2023 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że decyzją z dnia 4 kwietnia 2023 r. Starosta Opolski zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i udzielił spółce T. pozwolenia na budowę. W decyzji organu I instancji wskazano numery działek objętych pozwoleniem na budowę. Między innymi wskazano działki o numerach Aa oraz Ab. Rzeczone działki objęte są księgą wieczystą prowadzoną pod numerem [...] . Z działu III tej księgi wieczystej wynika, że została ustanowiona służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez całą szerokość działki nr Aa położonej w Z., o obszarze 0,0138 ha, pasem drożnym biegnącym wzdłuż południowej granicy działki nr Ad, a także przez całą działkę nr Ab położonej w Z., o obszarze 0,0305 ha oraz przez część działki nr Ac położonej w Z., o obszarze 2,8838 ha pasem drożnym szerokości około 7 metrów biegnącym wzdłuż jej wschodniej granicy. Działki o numerach Aa i Ab zostały obciążone służebnością na rzecz każdorazowego właściciela działek Ad oraz Ae.
W uzasadnieniu zarzutów skargi pełnomocnik skarżącego podniósł także, że zdefiniowany w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane "obszar oddziaływania obiektu" obejmuje teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, do których należą w szczególności przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej, dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w Kodeksie cywilnym oraz innych ustawach. Mimo, że art. 28 Kpa jest zawężony wobec obowiązywania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, to nie ulega wątpliwości, że skarżącemu status strony przysługiwał. W pojęciu zarządcy nieruchomości w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego mieści się też podmiot, na rzecz którego ustanowiono prawo użytkowania nieruchomości (tj. ograniczone prawo rzeczowe) na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Według skarżącego należy mieć na uwadze, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża jedynie, ale nie powoduje, że art. 28 K.p.a. jest całkowicie wyłączony przy ustalaniu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że roboty budowlane mogą uniemożliwić skarżącemu dostęp do swoich działek. W trakcie postępowania przed organem I instancji działki należące do skarżącego nie były objęte decyzją o pozwoleniu na budowę niemniej jednak – jego zdaniem - powinien on być stroną postępowania albowiem postępowaniem tym były objęte działki, co do których przysługiwała mu służebność przejazdu i przechodu umożliwiająca mu normalne korzystanie ze swojej własności. Tym samym więc właściciel nieruchomości gruntowej obciążonej służebnością, jako znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu musi mieć zapewnione prawo do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia budowlanego jako strona tego postępowania. W ustawie Prawo budowlane wyrażona została zasada wolności budowlanej, zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania na ccle budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Na gruncie tej ustawy- nic można więc uciec od tego, że pozwolenie na budowę nic może naruszać obowiązującego porządku prawnego, w tym przepisów prawa cywilnego. Tym bardziej, że art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wprost uzależnia legalność projektowania i budowy obiektu budowlanego od poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Skoro ustanowienie służebności gruntowej przechodu i przejazdu ma zapewnić właściwe korzystanie z oznaczonej nieruchomości, to nie można doprowadzać do sytuacji, że wskutek decyzji o pozwoleniu na budowę wykonanie uprawnień właścicielskich w zakresie służebności będzie ograniczone, czy nawet zniweczone.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze w pierwszej kolejności należy wskazał, że stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być osoba uprawniona z tytułu służebności gruntowej, której interes prawny może być realizowany i chroniony w postępowaniu cywilnym. Wskazał poza tym Wojewoda, że działka oznaczona nr Ab, obręb Z., przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z urządzeniami budowlanymi i obiektami towarzyszącymi. Geometria działki wskazuje, że stanowić będzie dojazd do działek budowlanych wewnątrz terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o którym mowa w § 31 ust. 3 pkt. 9 uchwały nr [...] Rady Gminy T. z [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Z. Działka oznaczona numerem Aa obręb Z. zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 1 KDW i przeznaczona jest pod komunikację drogową, drogę klasy wewnętrznej. Stosownie do informacji zawartych w § 25 ust. 6 planu zagospodarowania przestrzennego wszystkie planowane sieci energetyczne nakazuje się prowadzić w pasach dróg. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że przedmiotem inwestycji na działce nr Ab obręb Z. jest doziemna sieć elektroenergetyczna nN 0,4kV zakończona na istniejącym złączu kablowym, natomiast na działce nr Ah zaprojektowano doziemną sieć elektroenergetyczna nN 0,4kV oraz we wschodniej części działki Ah, ok. 2 metry od granicy z działką Aj słupową stację transformatorową. Projektowana inwestycja w żaden sposób nie ogranicza zabudowy działek Ad i Ai obręb Z., dla których ustanowiona została służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez całą szerokość działki Aa i przez całą działkę Ab.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu.
I. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
II. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 28 lipca 2023 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2023 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę wcześniej opisanego.
Podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia jest art. 134 Kpa, który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami procesowymi. Inne są przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzania uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
Z uwagi na to, że w przytoczonej regulacji ustawodawca nie określił przyczyn stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki odwołania wniesionego przez osobę fizyczną (prawną) niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia np. wniesienie odwołania przez osobę trzecią albo podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, albo wniesienie odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Z kolei stwierdzenie uchybienie terminu do wniesienia odwołania może nastąpić dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu przez organ wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli został złożony, a w każdym razie stwierdzenie uchybienia terminu można orzec tylko w stosunku do strony. Jeżeli odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 Kpa, bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej. Po upływie terminu do wniesienia odwołania stronie pominiętej w postępowaniu, przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 525/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
III. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący nie był uznany za stronę postępowania o pozwolenie na budowę przez organ I instancji, przy czym prawidłowość dokonania powyższego ustalenia nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Istotnym jest, iż skarżący nie był stroną formalnie. W rozpatrywanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że uruchomienie postępowania odwoławczego następuje wraz ze złożeniem środka zaskarżenia przez uprawniony do tego podmiot, czyli stronę postępowania w rozumieniu art. 127 § 1 Kpa, w ustawowym terminie. Środek ten mógłby złożyć podmiot nie uznany wcześniej w postępowaniu za stronę, jednak do jego rozpatrzenia istotny jest termin wniesienia odwołania, czyli wniesienie go w czasie biegu terminu dla strony z art. 129 § 2 Kpa.
IV. W konsekwencji spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny prawidłowości stanowiska Wojewody, który uznał, że skarżącemu nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym aktem Starosty z dnia 4 kwietnia 2023 r. Dlatego w związku z zarzutami skargi należy poczynić następujące uwagi. Przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę jest uwarunkowany normą wynikającą z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682), który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie od lat przyjmuje, że przepis ten jest wyrazem dążenia do osiągnięcia swoistego kompromisu między interesem inwestora oraz indywidualnym interesem osób trzecich i interesem społecznym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06).
V. Obszar oddziaływania obiektu uregulowany został w art. 3 pkt 20 tej ustawy, który w dacie wydania decyzji z dnia 4 kwietnia 2023 r. określany był jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tym samym przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Nadto, ustalając krąg osób posiadających interes prawny w postępowaniu dotyczącym udzielania pozwolenia na budowę, należy mieć również na uwadze przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który w dacie wydawania przez
Należy zważyć oceniając wniesioną skargę, że w 2020 r. weszła w życie istotna nowelizacja Prawa budowlanego, która dotyczyła m. in. zmiany definicji "obszaru oddziaływania obiektu", stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Dotychczasowe brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które do nowelizacji brzmiało "obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu" zastąpiono frazą "w zabudowie tego terenu". Przytoczona zmiana wprowadziła istotne ograniczenia w sposobie ustalania stron postępowania, zawężając krąg uczestników wyłącznie do osób lub podmiotów, którym procedowana przed organem administracji architektoniczno-budowlanej inwestycja w przyszłości będzie ograniczać zabudowę na posiadanym terenie. Poprzednia regulacja pozwalała
uznać za stronę postępowania o pozwolenie na budowę również w oparciu o takie przesłanki jak hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody, gleby, pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, a nawet zintensyfikowanie ruchu pojazdów na drodze dojazdowej (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II OSK c4/20).
VI. Wskazany zakres definicji pojęcia obszaru oddziaływania z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które obowiązywało do 19 września 2020 r., powodował stosunkowo szerokie określanie kręgu stron postępowania. Praktycznie każda nowa inwestycja skutkuje powstaniem subiektywnych uciążliwości po stronie właścicieli terenów sąsiednich, szczególnie graniczących z terenem inwestycji. Nowe brzmienie powołanego przepisu, obowiązujące obecnie, uniemożliwia nadanie statusu stron postępowania, właścicielom, użytkownikom wieczystym czy zarządcom nieruchomości, z uwagi na inne niż zabudowa przesłanki.
VII. Zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody formalnie zakończyło postępowanie administracyjne przyjmując, że pismo wniesione po terminie odwoławczym od decyzji Starosty nie pochodzi od strony. Tym samym organ zasadnie pominął ocenę merytoryczną zarzutów podnoszonych w treści tych pism, bowiem ponowne rozpatrzenie sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu przysługuje wyłącznie podmiotom posiadającym interes prawny, wynikający z przepisów materialnych.
Zdaniem Sądu orzekającego organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że skarżącemu nie przysługiwał status strony i w konsekwencji prawidłowo wydał rozstrzygnięcie w trybie art. 134 Kpa. Skoro skarżący nie był stroną w postępowaniu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego to Wojewoda nie mógł rozpatrzyć zarzutów pochodzących od podmiotu, któremu nie przysługiwał status strony.
Końcowo Sąd zwraca również uwagę, że przytoczone w skardze orzecznictwo dotyczące zakresu ustalania kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę w zdecydowanej większości zapadło pod rządami art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed powołanej wyżej nowelizacji, która weszła w życie w 2020 r.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.