II SA/Op 323/22

II SA/Op 323/22 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 § 2, art. 227, art. 228, art. 229
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 59
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na Ośrodek Pomocy Społecznej w N. w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 31 maja 2022 r. wniesionym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, oznaczonym jako: "odwołanie/skarga" "na decyzję o umieszczeniu na pobyt w Domu Pomocy Społecznej", skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, A. G. (zwany dalej: "skarżącym"), zakwestionował fakt umieszczenia skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w K.
Na skutek zarządzenia z 2 czerwca 2022 r. odnotowanego w repertorium pod sygn. akt Wydz. II/Og 80/22, wezwano skarżącego do jednoznacznego wyjaśnienia w terminie 7 dni, charakteru jego pisma z 31 maja 2022 r. i w tym zakresie wskazania, czy stanowi ono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na działanie administracji publicznej, a jeśli tak, to wezwano do:
- oznaczenia organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (wskazanie nazwy);
- wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (przez podanie daty podjęcia oraz numeru lub przesłanie kserokopii tego aktu), bądź wskazanie postępowania, w którym bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Pouczono przy tym skarżącego, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie, w terminie 7 dni, będzie skutkował zwrotem jego pisma z 31 maja 2022 r. z uwagi na brak możliwości nadania pismu prawidłowego biegu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W odpowiedzi na powyższe, skarżący pismem z 15 czerwca 2022 r. stwierdził, że zaskarża decyzję i postanowienie o umieszczeniu skarżącego w Domu Pomocy Społecznej. Oświadczył, że pismo z 31 maja 2022 r. stanowi skargę do tut. Sądu na działanie organu administracji publicznej Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich oraz Ośrodek Pomocy Społecznej w N. oraz Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w G., a także Samodzielny Zakład Opieki Zdrowotnej w G. Skarżący stwierdził, że z wyjaśnień pracowników organów administracji wynikają sprzeczne informacje, bowiem jedni twierdzą, że to Starosta G. podjął decyzje o skierowaniu skarżącego do domu opieki. Z kolei inni, że o tym zdecydował Sąd Rejonowy w N. Zawnioskował o uchylenie orzeczenia o umieszczeniu w ww. Domu Pomocy Społecznej, ponieważ jest zdrowy. Uznał, że każdy obywatel jest wolny i on też tego chce, bowiem zawsze sobie radził i chciałby podjąć pracę zarobkową.
Kolejnym pismem, tym razem z 17 czerwca 2022 r., skarżący odnosząc się do wezwania Sądu o sprecyzowanie przedmiotu swojej skargi dodatkowo wyjaśnił, że nie w jego kompetencji jest oceniać treść pisma Sądu, natomiast on zwraca uwagę na nieprawidłowości jakie pojawiły się w jego przypadku. Wskazał na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Stwierdził dalej, że zaskarża decyzję o umieszczeniu w Domu Pomocy Społecznej. Ponownie wskazał na nieprawidłowości ze strony Sądu Rejonowego w N., Ośrodka Pomocy Społecznej w N., Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G., a także Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Załączył przy tym do akt kserokopię decyzji Starosty G. z 21 kwietnia 2022 r., nr [...], na mocy której umieszczono A. G. w Domu Pomocy Społecznej w K. dla osób [...] chorych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich 17 grudnia 2021 r., sygn. akt [...] wydal postanowienie o umieszczeniu skarżącego w Domu Pomocy Społecznej. Na tej podstawie Zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wydał 30 marca 2022 r. decyzję nr [...] o skierowaniu skarżącego do Domu Pomocy Społecznej dla osób [...] chorych. Starosta G. uwzględniając powyższe okoliczności oraz uwzględniając możliwość umieszczenia skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w K. w terminie nie przekraczającym trzech miesięcy, uznał jak na wstępie decyzji.
Powyższa skarga, jako wniesiona bezpośrednio do tut. Sądu, została zarejestrowana pod sygn. akt II DK/Op 21/22. Na skutek zarządzenia z 8 lipca 2022 r. do ww. sygn. akt załączono również całość korespondencji A. G. z repertorium sądowego oznaczonego II Og, w którym początkowo zarejestrowane zostały jego pisma. Dołączenie korespondencji skarżącego pod jedną sygn. akt II DK/Op 21/22 podyktowane zostało tożsamością twierdzeń, wniosków i żądań (łącznie z treścią skargi) wyrażonych przez skarżącego w sprawach zarejestrowanych w II Og.
Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z 21 września 2022 r., wpisano skargę A. G. do repertorium sądowego pod sygn. akt II SA/Op 258/22, uznając, że A. G. skarży Starostę G. za umieszczenie w domu pomocy społecznej. Jednocześnie, na skutek tego zarządzenia, stosownie do zarządzeń wydanych pod sygn. akt II DK/Op 21/22 do akt niniejszej sprawy dołączono dokumenty tam załączone.
Następnie, na skutek zarządzenia wydanego na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.) – zwanej dalej jako: P.p.s.a., dokonano rozdzielenia ww. skargi A. G. m.in. na skargę A. G. na Ośrodek Pomocy Społecznej w N., nadając jej sygn. akt II SA/Op 323/22.
Skarga ta stanowi przedmiot niniejszego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wniósł o odrzucenie skargi, bądź ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ ten wskazał, że w niniejszej sprawie niedopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna, bowiem skarżący kwestionując umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej, w istocie kwestionuje postanowienie Sądu Rejonowego w N. z 17 grudnia 2021 r., sygn. [...]. Wydane decyzje przez organy administracji publicznej decyzji o skierowaniu i umieszczeniu skarżącego w takiej placówce, były jedynie wykonaniem postanowienia sądu powszechnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
W pierwszej kolejności Sąd bada dopuszczalność wniesionej skargi. Przesłanki odrzucenia skargi określa natomiast art. 58 § 1 P.p.s.a., który w pkt 1 stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Odnosząc się do przedmiotu skargi, dostrzec trzeba, że regulacje dotyczące zasad umieszczania i skierowania do domu pomocy społecznej określa art. 59 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.). W świetle tego przepisu prawa, o umieszczeniu w domu pomocy społecznej rozstrzyga organ gminy prowadzącej dom lub starosta powiatu prowadzącego daną placówkę. Organem gminy uprawnionym do rozstrzygania w powyższych sprawach jest wójt, burmistrz, prezydent miasta lub osoba przez niego upoważniona, którą z reguły jest kierownik ośrodka pomocy społecznej. W imieniu starosty decyzje administracyjne może wydawać, na podstawie upoważnienia, kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie. Skierowanie osoby do domu pomocy społecznej może również nastąpić na podstawie orzeczenia sądu. Wówczas, rola organów administracji sprowadza się do wykonania orzeczenia. W przypadku skierowania do domu przez właściwy sąd organ pomocy społecznej nie zajmuje się badaniem przesłanek skierowania do placówki ani ustaleniem zasadności umieszczenia w placówce, ponieważ nastąpiło to już w postępowaniu sądowym. W przypadku wydania orzeczenia przez sąd o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej organ administracji powinien bowiem działać jako wykonawca tego orzeczenia, nie zaś jako podmiot realizujący własne kompetencje orzecznicze w sprawie już rozstrzygniętej (por. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2007 r., sygn. akt I OW 78/07, LEX nr 399063).
Z przedstawioną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich 17 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], wydał postanowienie o umieszczeniu A. G. w Domu Pomocy Społecznej w K. W wyniku wykonania postanowienia Sądu, Starosta G. wydał 21 kwietnia 2022 r. decyzję o umieszczeniu skarżącego w tej placówce.
Skarżący czyniąc bowiem przedmiotem swoich zarzutów decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, kwestionuje jednocześnie całe postępowanie, które doprowadziło do tego rozstrzygnięcia, w tym działania Ośrodka Pomocy Społecznej w N. Kontrola kwestionowanych działań Ośrodka Pomocy Społecznej w N., nie mieści się jednak w zakresie kognicji sądów administracyjnych, które powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których stosuje się przepisy P.p.s.a. Ustawa ta reguluje formy działalności administracji publicznej poddane kontroli sądów administracyjnych, które wymienione są w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Z kolei na podstawie art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Sądy administracyjne nie są zatem właściwe do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach, w tym w kompetencji sądów administracyjnych nie mieści się rozpoznawanie zarzutów dotyczących nieprawidłowego działania organów administracji i jej pracowników, złożonych w ramach tzw. skargi powszechnej, określonej przepisami art. 227 - 240 działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.) - zwanej dalej: "K.p.a.". Z kserokopii dokumentów złożonych przez skarżącego do akt sądowych wynika bowiem, że przedmiotowa sprawa była rozpoznawana w trybie przepisów Działu VIII K.p.a. Świadczy o tym pismo Wojewody O. z 8 czerwca 2022 r., nr [...], przekazujące według właściwości do Przewodniczącego Rady Miejskiej w N. na podstawie art. 231 w związku z art. 228 i 229 pkt 3 K.p.a., skargi A. G. wniesionej na działania Ośrodka Pomocy Społecznej w N. (por.: k-13 akt sądowych i verte). Wyjaśnić zatem trzeba, że przedmiotem skargi powszechnej, zgodnie z art. 227 K.p.a., mogą być: zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jednakże nie uprawnia ona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. W ramach postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a. realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie w sprawach skarg wnoszonych na podstawie art. 227 K.p.a. cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, lecz jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. W konsekwencji powszechnie przyjmuje się, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i następnych K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Działania lub bezczynność organów administracji publicznej będące przedmiotem tego rodzaju skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. Ponieważ ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych, skarga wniesiona do takiego sądu, która posiada cechy skargi powszechnej jest niedopuszczalna (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1578/10, LEX 737711).
W ocenie Sądu, wszystkie przedstawione okoliczności sprawy należy traktować jako argument świadczący o tym, że skarga A. G. została złożona w sprawie niemieszczącej się w wymienionym powyżej katalogu spraw administracyjnych, podlegających kontroli sądu administracyjnego. Nie może być bowiem przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego tzw. skarga powszechna, co wynika z przedstawionych wywodów na tle przepisów kompetencyjnych określonych w P.p.s.a.
Z podanych względów skargę A. G. należało odrzucić, co Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.