II SA/Wr 610/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2009-04-30
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanepostępowanie administracyjnestrona postępowaniaobszar oddziaływania obiektupełnomocnikdoręczeniaczynny udział stronyWSAWojewoda

WSA uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżąca R.Z. była stroną postępowania o pozwolenie na budowę, a jej pełnomocnik został pominięty.

Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że R.Z. nie była stroną postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału strony i doręczania pism pełnomocnikowi, a także wadliwą wykładnię art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. przez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi oraz naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nieprawidłową ocenę obszaru oddziaływania obiektu.

Sprawa dotyczyła skargi R.Z. na decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że R.Z. nie posiada przymiotu strony, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a planowana zabudowa nie powoduje immisji na jej nieruchomość. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.) i doręczania pism pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.), wskazując, że ustanowiła pełnomocnika, któremu nie doręczono decyzji. Podniosła również zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez wadliwą wykładnię, twierdząc, że jest właścicielką kilku działek w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, które stanowią jedną nieruchomość i są objęte obszarem oddziaływania obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że Wojewoda naruszył art. 40 § 2 k.p.a. przez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżącej, co skutkowało pominięciem strony w postępowaniu. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nieprawidłową ocenę obszaru oddziaływania obiektu, która powinna uwzględniać całą nieruchomość należącą do skarżącej, a nie tylko jedną działkę. Sąd uznał, że te naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie tych przepisów stanowi kwalifikowane naruszenie prawa procesowego, które skutkuje uchyleniem decyzji, gdyż prowadzi do pominięcia strony w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżącej oraz brak umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów stanowi naruszenie art. 40 § 2 i art. 10 § 1 k.p.a., co jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu i uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 28 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 3 § 20

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § 9

Ustawa - Prawo budowlane

rozp. ws. warunków technicznych art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżącej. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie strony i jej pełnomocnika czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Wadliwa wykładnia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez organ odwoławczy, który nieprawidłowo ocenił obszar oddziaływania obiektu i status strony. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie obszaru oddziaływania obiektu.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody, że naruszenie przepisów o doręczeniach nie miało negatywnego wpływu na sytuację procesową skarżącej, która wniosła skargę w terminie.

Godne uwagi sformułowania

pominięcie pełnomocnika w postępowaniu musi być traktowane i jest równoznaczne z pominięciem strony naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. rodzi konieczność rozważenia ciężaru tego naruszenia w kategoriach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. ocena zakresu oddziaływania obiektu [...] nie może stanowić dostatecznej podstawy do rozstrzygnięcia czy skarżąca należy do grupy podmiotów określonych w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane.

Skład orzekający

Olga Białek

sprawozdawca

Julia Szczygielska

przewodniczący

Andrzej Cisek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, znaczenie instytucji pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, konsekwencje naruszenia przepisów o doręczeniach i czynnym udziale strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z prawem budowlanym i k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania administracyjnego jest przestrzeganie formalnych wymogów, takich jak doręczanie pism pełnomocnikowi i zapewnienie czynnego udziału strony. Pokazuje też, jak ważna jest dokładna analiza obszaru oddziaływania inwestycji.

Pełnomocnik zignorowany? Sąd administracyjny uchyla decyzję!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 610/08 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2009-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Olga Białek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 10 par.1, art. 40 par. 2, art. 77 par. 1, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia WSA Olga Białek (spr.), Protokolant Iwona Borecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody z dnia 30 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 czerwca 2008 r. Nr [...] Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. Spółka z o.o. z siedzibą w W., pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zagospodarowaniem terenu, z podziałem na etapy realizacji: etap I – budynek A, etap II – budynek B, przy ul. D. (działka nr [...], [...], obręb J.) we W.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła R. Z. wskazując na niezgodność projektu budowlanego z warunkami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z obszaru J. [...] we W. uchwalonego uchwałą Nr XII/263/07 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 13 września 2007 r. w zakresie komunikacji, wysokości budynków, wskaźnika intensywności zabudowy. Zdaniem odwołującej się planowana inwestycja narusza również warunki techniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2008 r. Nr II -347/08, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że odwołująca się nie posiada przymiotu strony, który uprawniałby ją wniesienia odwołania.
Motywując powyższe rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. prawo wniesienia odwołania od decyzji przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Pojęcie strony postępowania zawiera art. 28 k.p.a. niemniej jednak w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę oznaczenie stron postępowania następuje na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz 1118 ze zm.) – jako lex specjalis wobec art. 28 k.p.a. Przytaczając uregulowanie zawarte w przywołanym przepisie organ odwoławczy wskazał, że ogranicza ono strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu tj. terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obszarem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 przywołanej ustawy). Podkreślił również, że omawiana regulacja ma na celu ograniczenie kręgu stron postępowania jedynie do podmiotów dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości.
Wojewoda ustalił, że R. Z. jest współwłaścicielką działki nr [...] przylegającej w niewielkim stopniu – jak stwierdził – do działki nr [...] (dr) – ul. V. Działka odwołującej się nie graniczy z działką nr [...] (terenem zainwestowania), gdyż pomiędzy tymi działkami znajdują się działki nr [...] i nr [...]. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że odwołująca się posiada interes prawny wynikający z położenia jej działki względem terenu zainwestowania.
Zdaniem Wojewody również zarzuty podniesione w odwołaniu nie potwierdzają aby inwestycja powodowała jakąkolwiek immisję na działkę odwołującej się ograniczając sposób jej zagospodarowania. Organ wyjaśnił, że R. Z. upatruje swojego interesu w naruszeniu - w odniesieniu do jej nieruchomości - przepisów wyznaczających normy odległości projektowanej zabudowy od innych budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi. Przywołując § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, organ zaznaczył, że wysokość projektowanej zabudowy obejmuje jedynie 4 kondygnacje naziemne i osiąga maksymalnie 13,10 m a odległość dzieląca projektowane budynki od granicy działki skarżącej jest ponad dwukrotnie większa niż wysokość tych budynków. To wyklucza zaś prawdopodobieństwo przesłaniania pomieszczeń w budynku na działce R. Z. Prawa do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu nie można również dla odwołującej się wywieść z art. 5 ust. 9 ustawy – Prawo budowlane, gdyż pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich – o którym mowa w tym przepisie – winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako "naruszające uzasadnione interesy osób trzecich" (wyrok NSA z dnia 1 lutego 2001 r. IV SA 2085/98, LEX nr 55752). Reasumując Wojewoda stwierdził, że odwołująca się nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. Z. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o jego uchylenie zarzucając mu naruszenie: art. 10 § 1 i art. 40 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. przez pozbawienie jej i ustanowionego przez nią pełnomocnika udziału w postępowaniu odwoławczym, co po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("P.p.s.a.") w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, poprzez wadliwą jego wykładnię i przyjęcie, że skarżąca nie ma w tej sprawie interesu prawego i nie jest stroną postępowania, co stanowi naruszenie prawa materialnego, które po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że na mocy art. 140 k.p.a. organ odwoławczy ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.) a w przypadku ustanowienia pełnomocnika, pisma winien doręczać temu pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Skarżąca ustanowiła w dniu 2 września 2008 r. pełnomocnika w osobie G. Z. (syna), jednak ani jemu ani skarżącej nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zamierzeń organu odwoławczego oraz wbrew art. 40 § 2 k.p.a. decyzję doręczono tylko jej a nie pełnomocnikowi.
Motywując zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowane skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom Wojewody nie jest właścicielem jedynie działki nr [...] przylegającej na niewielkim odcinku do działki nr [...] (ul. V.), ale również jest właścicielem działek nr [...], [...], oraz [...] i [...] znajdujących się w bezpośredniej bliskości – a konkretnie naprzeciwko – działek na których planowana jest inwestycja. Zdaniem skarżącej lokalizowanie po drugiej stronie ulicy wielkiej zabudowy wielorodzinnej stanowi o poważnym oddziaływaniu tej inwestycji na nieruchomości sąsiednie np. w aspekcie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o drogach publicznych, ustawy – Prawo wodne, czy też rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona zauważyła, że podnoszona przez nią kwestia wysokości projektowanych budynków i ilości ich kondygnacji wiąże się między innymi z zagadnieniem oddziaływania na zacienienie działek stanowiących jej własność. Ocenia też, że planowana inwestycja, ze względu na swoje gabaryty, wpłynie na sąsiadujące z nią nieruchomości, a tym samym lokalizowane na nich budynki. Organ nie może zaś z góry założyć, że skoro spełnia ona normy dotyczące "linijki słońca", to sąsiednie nieruchomości nie znajdą się w obszarze jej oddziaływania. Dlatego właściciele sąsiednich nieruchomości mają prawo do tego, aby jako strony postępowania zapoznać się z materiałem dowodowym - w tym z wynikami analizy nasłonecznienia - i ewentualnie wnieść swoje uwagi czy zastrzeżenia. Skarżąca zarzuciła organowi niekonsekwencję, polegającą na tym, że odmawiając jej przymiotu strony w postępowaniu analizuje jednocześnie wpływ przestrzegania normy § 13 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. na jej nieruchomość. Taka analiza powinna mieć miejsce w decyzji merytorycznie załatwiającej sprawę z jej udziałem jako strony. W skardze odniesiono się również do interpretacji pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" z przywołaniem stosownych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, akcentując zwłaszcza stanowisko, że obszar ten wyznaczany winien być według każdorazowo określanych przepisów odrębnych, wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Wymaga to uwzględniania indywidualnych cech obiektu, jego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu. Wszyscy właściciele działek znajdujących się w tak wyznaczonym obszarze, niezależnie od tego czy działki te graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Skarżąca zauważyła też, że do przepisów odrębnych należy zaliczyć nie tylko przepisy techniczne zawarte w przywołanym już rozporządzeniu ale również przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego i ochrony środowiska.
Konkludując stwierdziła, że sporna inwestycja niewątpliwie oddziaływuje na nieruchomości z najbliższego sąsiedztwa w sposób, który może prowadzić do poważnych niedogodności przy korzystaniu z tych nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawe zawarte w kwestionowanej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że na gruncie przedmiotowej sprawy, naruszenie przepisów o doręczeniach nie miało negatywnego wpływu na sytuację procesową skarżącej, która w terminie piętnastu dni od wydania decyzji wniosła skargę do sądu administracyjnego wykorzystując przysługujące jej uprawnienia i środki.
Obecni na rozprawie pełnomocnicy uczestników postępowania: A. Spółka z o.o. oraz Gminy W., wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( § 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa stosuje więc przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm.) – zwanej w dalszej części u.p.p.s.a.
Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lic. b i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do takiego wniosku doprowadziła przeprowadzona w pierwszej kolejności, kontrola prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa procesowego. To te przepisy rzutują bowiem na prawidłowość stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego oraz – jak w niniejszej sprawie - również norm prawa procesowego.
Oceniając prawidłowość zastosowania norm procesowych, Sąd w pierwszej kolejności uznał za konieczne odniesienie się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącej decyzji odwoławczej.
Rozważając powyższy zarzut należało mieć na uwadze, że zgodnie z art. 32 k.p.a. strona w postępowaniu administracyjnym może działać przez pełnomocnika chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem może być każda osoba fizyczna która posiada zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnik nie musi przy tym posiadać żadnych kwalifikacji fachowych ani doświadczenia w danych sprawach, istotne jest, że strona obdarza go zaufaniem. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa w postępowaniu za jego pośrednictwem i z pełnym skutkiem prawnym, co objawia się również i w tym, że jak stanowi art. 40 § 2 k.p.a. wszelkie pisma w postępowaniu doręcza się pełnomocnikowi.
W sprawie niesporne jest, że R. Z. już po wniesieniu odwołania udzieliła G. Z. pełnomocnictwa do reprezentowania jej w postępowaniu przed organem odwoławczym. Pełnomocnictwo to w dniu 3 września 2008r. złożone zostało Wojewodzie. W takiej sytuacji, zgodnie z przywołanym przepisem art. 40 § 2 k.p.a., od momentu doręczenia organowi odwoławczemu ww. pełnomocnictwa organ ten, zobligowany był do doręczania wszelkich pism – w tym i decyzji – pełnomocnikowi. Nie budzi również żadnych wątpliwości, że Wojewoda – wbrew powyższemu obowiązkowi – skierował i doręczył zaskarżoną obecnie decyzję tylko R. Z., pomijając jej pełnomocnika. Z akt wynika co prawda, że organ odwoławczy brak w tym zakresie uzupełnił w okresie późniejszym, ale uczynił to już po wniesieniu skargi, zatem Sąd nie mógł uwzględnić tej czynności przy kontroli. Przedstawione okoliczności świadczą zaś, że w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu art. 40 § 2 k.p.a., a to rodzi konieczność, rozważenia ciężaru tego naruszenia w kategoriach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.
Mając na uwadze treść art. 32 k.p.a., należy zwrócić uwagę na wskazywane w judykaturze znaczenie instytucji regulowanej tym przepisem, jakie przypisane zostało jej w postępowaniu administracyjnym. I tak - Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2000 r. (III RN 157/99, OSN 2001, nr 3, poz. 61) zaznaczył, że strona postępowania poprzez ustanowienie pełnomocnika może chronić się również przed skutkami nieznajomości prawa. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, niweczy zatem skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swoich praw i interesów w otrzymaniu takiej ochrony jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 1987 r. SA/Wr 875/86 (ONSA 1987, Nr 1, poz. 13) wraził pogląd, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to przepisy k.p.a. nie przewidują innej formy dowiadywania się przez stronę o czynnościach organu jak tylko za jego pośrednictwem. Zatem – jak stwierdzono w przywołanym orzeczeniu – pominięcie tego pełnomocnika w postępowaniu musi być traktowane i jest równoznaczne z pominięciem strony. Uzasadnia zatem wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pogląd ten zaaprobowany został w doktrynie (patrz B.Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. CH. Beck 2006 s. 296) oraz w aktualnym orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 10 maja 2006 r. II OSK 810/05, LEX nr 236469, wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2006 r. V SA/Wa 725/06, LEX nr 265549)
W świetle przedstawionych poglądów stwierdzić zatem należy, że skoro w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie doręczył decyzji pełnomocnikowi skarżącej, naruszył tym samym art. 40 § 2 i art. 32 k.p.a. a w konsekwencji prowadził do pominięcia strony w postępowaniu. Fakt wysłania decyzji do strony pozostaje w niniejszej sprawie bez znaczenia, skoro nie mogła ona korzystać i nie korzystała z pomocy swego pełnomocnika, co ewentualnie mogło mieć też wpływ na treść skargi wniesionej do Sądu (tak też w wyroku V SA/Wa 725/06). Skarżąca osobiście wszak sporządziła skargę zarzucając w niej, że jej pełnomocnik został pominięty i pozbawiony udziału w postępowaniu.
Organ odwoławczy swoim działaniem naruszył też przepis art. 10 § 1 k.p.a. Wyrażona w nim zasada czynnego udziału strony w postępowaniu – znajdująca zastosowanie również w postępowaniu odwoławczym (art. 140 k.p.a.) - wymaga aby organ przed wydaniem decyzji umożliwił pełnomocnikowi wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Na etapie postępowania odwoławczego skarżąca musiała być uznana za stronę tego postępowania w tym sensie, że organ w drodze decyzji – dokonując oceny merytorycznej - orzekał o tym, czy mieści się w grupie podmiotów określonych w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Naruszenie zasady zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie jest tym bardziej czytelne, że pełnomocnik ustanowiony został dopiero na etapie postępowania odwoławczego, zatem organ odwoławczy nawet jeżeli nie przeprowadzał na tym etapie postępowania dowodowego, winien umożliwić pełnomocnikowi zapoznanie się z całością akt sprawy ewentualnie zgłoszenia żądań i końcowego wypowiedzenia się.
Wobec przedstawionych wyżej wywodów, Sąd nie może podzielić stanowiska Wojewody, że strona nie poniosła negatywnych konsekwencji zaistniałego naruszenia. Pełnomocnik strony pozbawiony został prawa czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego, co jest równoznaczne z pozbawieniem strony tego prawa. Ponadto skarżąca własnym działaniem nie konwalidowała uchybienia organu w doręczeniu, gdyż wobec faktu osobistego wniesienia skargi, należy przyjąć, że nie przekazała decyzji odwoławczej pełnomocnikowi. Pominięcie pełnomocnika mogło też mieć wpływ na treść skargi. Zdaniem Sądu pogląd Wojewody mógłby się ewentualnie obronić, gdyby można było wykazać, że strona swoim działaniem wyeliminowała negatywne skutki braku doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Mogłoby to mieć miejsce wówczas, gdyby przekazała decyzję pełnomocnikowi i przy jego udziale wniosła w terminie skargę do sądu (pełnomocnik należy do grupy osób uprawnionych również do reprezentacji w postępowaniu sądowym). Zgadzając się z poglądem, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane były nieprawidłowym doręczeniem decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r., II GSK 600/08), należy jednak stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaniechanie organu nie może być ocenione jako nie wywołujące negatywnych skutków procesowych dla strony.
W konsekwencji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego skutkującego w istocie pominięciem strony, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja wydana została również z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Oceniając bowiem legitymację procesową skarżącej i trafnie w tym względzie odwołując się do przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, organ odwoławczy nie uwzględnił jednak wszystkich okoliczności faktycznych, które przy stosowaniu tych norm powinny być uwzględnione. Ocenę zakresu oddziaływania obiektu, która to ocena ma przesądzające znacznie przy ustaleniu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowane, organ ograniczył bowiem jedynie do działki oznaczonej nr [...]. Tymczasem jak wynika z oświadczenia strony skarżącej jest ona również współwłaścicielką działek oznaczonych nr [...], [...], [...], [...]. Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy ewidencyjnej wynika, że działki te bezpośrednio do siebie przylegają i graniczą ze sobą. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że należą to tego samego właściciela, należało przyjąć, że stanowią one jedną nieruchomość. Okoliczności tej organ odwoławczy nie zbadał i nie uwzględnił w swoich rozważaniach, pomimo, że w przepisie art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane mowa jest o właścicielach, użytkownikach wieczystych i zarządach nieruchomości (a nie działek) znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Aby zatem ocenić, czy skarżącej przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane należało ocenić oddziaływanie obiektu lub jego brak na całą nieruchomość stanowiącą jej własność (współwłasność) a nie tylko na jedną działkę. Ocena dokonana w tak wybiórczy sposób nie może stanowić dostatecznej podstawy do rozstrzygnięcia czy skarżąca należy do grupy podmiotów określonych w art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Jest to naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec przedstawionych wyżej naruszeń prawa procesowego wypełniających przesłanki art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c u.p.p.s.a, Sąd zobligowany był zaskarżoną decyzję wyeliminować z obrotu prawnego. Mając też na uwadze, że w niniejszej sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd uznał, że na tym etapie postępowania przedwczesne byłoby odnoszenie do zarzutów prawa materialnego podniesionych w skarze.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 u.p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI