II SA/Op 314/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2023-03-14
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnasystem SENTolej napędowykontrola celno-skarbowaodpowiedzialność administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz oleju napędowego bez wymaganego zgłoszenia do systemu SENT.

Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 20.000 zł nałożoną za przewóz oleju napędowego bez wymaganego zgłoszenia do systemu SENT. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przedawnienia kary oraz niezastosowania przepisów dotyczących COVID-19. Sąd uznał, że przewóz podlegał obowiązkowi zgłoszenia, kara została naliczona prawidłowo, a zarzuty dotyczące przedawnienia i przepisów pandemicznych są bezzasadne. Sąd oddalił skargę.

Przedmiotem sprawy była skarga M. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w kwocie 20.000 zł. Kara została nałożona z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (ustawa o SENT), polegającego na przewozie oleju napędowego bez wymaganego zgłoszenia do systemu SENT. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym niezastosowanie przepisów dotyczących COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, uznając, że przewóz oleju napędowego w ilości 917 litrów podlegał obowiązkowi zgłoszenia do systemu SENT, co zostało dokonane dopiero podczas kontroli. Sąd stwierdził, że kara została naliczona prawidłowo, a zarzuty dotyczące przedawnienia, naruszenia przepisów proceduralnych oraz przepisów pandemicznych są bezzasadne. Sąd podkreślił, że kontrola przewozu towarów nie jest kontrolą podatkową, a art. 165b Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania. Sąd uznał również, że nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na brak przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, kontrola przewozu towarów nie jest kontrolą podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a art. 165b O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że art. 165b O.p. dotyczy wyłącznie kontroli podatkowej, a czynności kontrolne przewozu towarów nie stanowią kontroli podatkowej. Kontrola przewozu i postępowanie w sprawie kary pieniężnej na podstawie ustawy o SENT to odrębne procedury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

ustawa o SENT art. 3 § ust. 2 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 5 § ust. 1 i ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 21 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa o SENT art. 26 § ust. 3 i ust. 4

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Pomocnicze

O. p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 165b § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 200

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O. p. art. 210

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo Przedsiębiorców art. 10 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców

Prawo Przedsiębiorców art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz oleju napędowego podlegał obowiązkowi zgłoszenia do systemu SENT. Spółka dokonała zgłoszenia dopiero podczas kontroli, co stanowiło naruszenie ustawy o SENT. Kara pieniężna została naliczona prawidłowo, a jej wysokość nie przekroczyła minimalnego wymiaru. Nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na brak ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Przepis art. 165b O.p. nie ma zastosowania do kontroli przewozu towarów. Przepisy dotyczące COVID-19 nie miały zastosowania do obowiązku zgłoszenia do systemu SENT.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania z uwagi na niezastosowanie art. 165b O.p. Zarzut naruszenia przepisów dotyczących COVID-19 i możliwości przywrócenia terminu zgłoszenia. Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu. Zarzut naruszenia zasady proporcjonalności. Zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego i lakonicznego uzasadnienia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego Zasadniczą i wystarczającą przesłanką wydania decyzji nakładającej karę pieniężną jest, co do zasady, samo naruszenie zakazu bądź nakazu wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa Interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności Kara pieniężna wiąże się z wypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego.

Skład orzekający

Beata Kozicka

przewodniczący

Krzysztof Bogusz

członek

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o SENT, stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniach administracyjnych, zasady odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, charakter kontroli celno-skarbowej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o SENT. Interpretacja art. 165b O.p. ma znaczenie dla podobnych spraw administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu towarów i odpowiedzialności administracyjnej. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące systemu SENT i przedawnienia kar, co jest istotne dla branży transportowej i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Kara 20 tys. zł za przewóz paliwa bez zgłoszenia. Czy kontrola drogowa to to samo co kontrola skarbowa?

Dane finansowe

WPS: 4245,71 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 314/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Krzysztof Bogusz
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1284/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c,  art. 5 ust. 1 i  ust. 2 pkt 7, art. 13, art. 21 ust. 1 i ust. 3, art.26 ust. 3 i ust. 4,
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 4, art. 67a par. 1, art. 122, art. 123, art. 165b par. 1, art. 200, art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr 1601-IOA.48.8.2022 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga M. Sp. z o.o. w G. (zwanej dalej skarżącą lub Spółką) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr 1601-IOA.48.8.2022, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 15 kwietnia 2022 r., nr 388000-CKK.48.26.2021.25, którą wymierzono skarżącej karę pieniężną w kwocie 20.000 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 24 maja 2021 r. w N. funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego [...] o nr. rej. [...], którym kierował W. C. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że ww. środek transportu przewoził olej napędowy o kodzie CN 2710 w ilości 917 litrów. Ilość towaru została stwierdzona na podstawie przelania paliwa z jednej komory do drugiej pustej komory. Na potwierdzenie wykonanej czynności kierujący wydrukował dokument WZ. Kontrolujący stwierdzili, że przewożona ilość oleju napędowego nie została zgłoszona do systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami. Kierowca nie okazał przy tym dokumentu przesunięcia międzymagazynowego, spełniającego wymogi z art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Ponieważ warunkiem dalszego kontynuowania jazdy było dokonanie zgłoszenia w rejestrze, w trakcie kontroli skarżąca Spółka zgłosiła do systemu SENT przewóz o numerze referencyjnym [...], gdzie wskazała siebie jako podmiot wysyłający, a jako podmiot odbierający i przewoźnika – M.1 Sp. z o.o. z siedzibą w G.
Przeprowadzona kontrola udokumentowana została w protokole z dnia 24 maja 2021 r., w oparciu o który Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Realizując w toku postępowania obowiązki określone w art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zawiadomieniem z dnia 21 marca 2022 r., organ pierwszej instancji wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to zostało doręczone w dniu 28 marca 2022 r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi na wskazany adres ePUAP.
W dniu 6 kwietnia 2022 r. do Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu wpłynął wniosek Spółki, w którym jej pełnomocnik na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256; obecnie Dz. U. z 2022 poz. 2000), zwanej dalej K.p.a., zwrócił się o wydłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień, nie później niż do 22 kwietnia 2022 r., z uwagi na złożoność tematyki i konieczność skompletowania dokumentacji.
W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzją z dnia 15 kwietnia 2022 r., nr 388000-CKK.48.26.2021.25, Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), zwanej dalej O. p., oraz art. 26 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm.), zwanej dalej ustawą o SENT, wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie 20.000 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, że badany przewóz oleju napędowego o kodzie CN 2710 w ilości 917 litrów podlegał zgłoszeniu do rejestru SENT ze względu na ilość i rodzaj przewożonego towaru. Kierujący pojazdem nie okazał numeru referencyjnego zgłoszenia, ewentualnie dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie ani też dokumentu potwierdzającego przesunięcie międzymagazynowe, spełniającego wymogi z art. 3 ust. 7 ustawy SENT. Niewykonanie przez podmiot wysyłający obowiązku zgłoszenia do rejestru przed rozpoczęciem na terytorium kraju przewozu towaru podlegającego monitorowaniu jest nieprawidłowością penalizowaną przez przepisy ustawy o SENT. Tym samym, zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, na podmiot wysyłający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20.000 zł. Ustalając 46% wartości brutto przewożonego towaru na poziomie 1.953,03 zł organ nałożył zatem na skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. Organ odniósł się też do kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i w jego ocenie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny i ważny interes skarżącej. Rozpatrując natomiast wniosek o przedłużenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego organ wyjaśnił, że termin określony w art. 200 § 1 O. p. jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany, zaś bezskuteczny jego upływ uprawnia organ do wydania decyzji, mimo iż strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia. Takie działanie nie stanowi natomiast naruszenia zasady czynnego uczestnictwa strony w postępowaniu. Dodatkowo zauważył, że wypowiedzenie się strony w zakresie zebranego materiału dowodowego nie jest obowiązkiem, lecz prawem, z którego strona może skorzystać, bądź z którego może zrezygnować. Ponadto w zawiadomieniu z dnia 21 marca 2022 r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie wskazano żadnych żądań co do złożenia dodatkowych dokumentów. Skoro obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości przedłużenia terminu z art. 200 § 1 O.p., to brak było podstaw do formalnego przedłużenia takiego terminu.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika,
podniosła zarzut:
1. Naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 122 O.p. w zw. z art. 120 O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji w takim kształcie;
b) art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w:
- zaniechaniu przez organ pierwszej instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a nadto na dokonaniu oceny zebranego materiału dowodowego w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym mimo ustawowego zobowiązania organu do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych,
- nieuzasadnionym nieuwzględnieniu twierdzeń skarżącej w zakresie żądania umorzenia postępowania, z uwagi na fakt, iż wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej nastąpiło po upływie 6 miesięcy od dnia stwierdzonego naruszenia, co do którego sporządzony został w dniu 24 maja 2021 r. protokół, a mianowicie dopiero w dniu 22 grudnia 2022 r., tj. po okresie przewidzianym przepisem art. 165b § 1 O.p.,
- nieuzasadnionym nieuwzględnieniu twierdzeń skarżącej w zakresie braku udowodnienia przez organ zaistnienia okoliczności uzasadniających nałożenie kary administracyjnej,
- nieuzasadnionym nieuwzględnieniu wniosku skarżącej o umożliwienie wypowiedzenia się i złożenia wyjaśnień do dnia 22 kwietnia 2022 r., tj. do dnia zakreślonego przez organ jako daty zakończenia postępowania,
- niepoczynieniu wystarczających ustaleń stanu faktycznego sprawy, w szczególności, brak odniesienia się przez organ do wniosku skarżącej o umorzenie postępowania z uwagi na uchybienie przez organ terminu, o którym stanowi 165b § 1 O.p.,
- niewzięciu pod uwagę faktu, że przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, skarżąca złożyła wyjaśnienia pismem z dnia 13 kwietnia 2022 r., w których w sposób szeroki uzasadniła swoje stanowisko a więc skorzystała z prawa do czynnego udziału w sprawie,
- braku podjęcia wszelkich kroków prawnych niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności sprawy - w szczególności sytuacji finansowej skarżącej, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w zakresie nieistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego,
- braku wnikliwego rozpoznania sprawy i wydaniu decyzji w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe;
c) art. 121 § 2 O.p., poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków i praw będących przedmiotem postępowania, a w szczególności brakiem umożliwienia stronie złożenia wyjaśnień w sprawie, mimo że organ zobowiązany jest umożliwić stronie złożenie "ostatniego słowa w sprawie";
d) art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 w zw. z art. 192, art. 180, art. 181 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez brak ustaleń co do przesłanek wynikających z interesu publicznego, oparcie się na ogólnikach bez powiązania z okolicznościami sprawy oraz dowolną ich oceną jako uzasadniającą ograniczenie zasady jawności postępowania podatkowego dla strony i jej czynnego w nim udziału;
e) art. 165b § 1 O.p., poprzez pominięcie okoliczności, że wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej nastąpiło po upływie 6 miesięcy od dnia stwierdzonego naruszenia, co do którego sporządzony został w dniu 24 maja 2021 r. protokół, a mianowicie dopiero w dniu 22 grudnia 2022 r., tj. po okresie przewidzianym przepisem art. 165b § 1 O.p.;
f) art. 165b § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji spowodowało podjęcie i prowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania i wydanie w dniu 15 kwietnia 2022 r. decyzji w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania;
g) art. 187 § 1 i art, 191 O.p. poprzez niezebranie kompletnego materiału dowodowego, przez co nie wykazano istnienia przesłanki interesu publicznego;
h) art. 192 w zw. z art. 123 O.p. polegające na uniemożliwieniu stronie postępowania wypowiedzenia się co do dopuszczonych i przeprowadzonych dowodów, uznaniu okoliczności faktycznych wynikających z przeprowadzonych dowodów za udowodnione - mimo braku podstaw, brak umożliwienia stronie złożenia wyjaśnień wnioskowanych w piśmie z dnia 4 kwietnia 2022 r., podczas gdy obowiązkiem organu administracyjnego jest zagwarantowanie stronom możliwości wypowiedzenia się w zakresie przeprowadzanych dowodów, a za udowodnione mogą zostać jedynie okoliczności, co do których strona zajęła stanowisko;
i) art. 192 w zw. z art. 123 O.p. polegające na bezpodstawnej odmowie umożliwienia złożenia przez stronę wyjaśnień do dnia 22 kwietnia 2022 r., w szczególności, że nie istniały żadne ku temu przesłanki;
j) art. 207 § 1 w zw. z art. 165b § 1 O.p., poprzez wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł, w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa;
k) art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez nieumorzenie postępowania, mimo zaistnienia przesłanek umorzenia, tj. bezpodstawnie wszczętego przez organ pierwszej instancji postępowania z naruszeniem art. 165b § 1 O.p.;
I) naruszenie art. 121 § 1 i art. 210 § 4 O.p., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
m) art. 210 § 1 O.p., przez wadliwe rozstrzygnięcie skarżonej decyzji.
2. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:
a) art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), zwanej dalej ustawą, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niezawiadomienie skarżącej o uchybieniu terminowi na wykonanie obowiązku wskazanego w art. 5 ust 1 ustawy o SENT oraz niewyznaczenie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wykonania obowiązku wskazanego w art. 5 ust 1 tej ustawy, w szczególności, że skarżąca pismem z dnia 13 kwietnia 2022 r. powołała się na przytoczony przepis prawa;
b) art. 15zzzzzn2 ww. ustawy w zw. z art. 207 § 1 O.p., poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowym przypadku możliwym jest wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy w przypadku uchybienia przez stronę terminów ustawowych, istniał obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczeniu stronie 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu;
c) art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 12 w zw. z art. 10 ust. 1- 2 i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszających zasadę proporcjonalności, co skutkowało nie tylko brakiem przeprowadzenia dowodów, które wskazywałyby na sytuację materialną skarżącej uzasadniającą odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika, ale również ukaranie skarżącej karą niewspółmierną do naruszenia, przez co została naruszona zasada proporcjonalności.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania oraz wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ostrożności procesowej - w sytuacji uznania przez organ odwoławczy, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie - na podstawie art. 229 O.p. wniosła o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej DIAS), decyzją z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr 1601.IOA.48.8.2022, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i stwierdził, że bezspornie w dniu 24 maja 2021 r. samochodem ciężarowym [...] o nr. rej. [...], przewożono 917 i oleju napędowego o kodzie CN 2710 bez zgłoszenia do systemu SENT oraz bez dokumentu przesunięcia międzymagazynowego, spełniającego wymogi z art. 3 ust. 7 ustawy o SENT. Niekwestionowane również jest, że Spółka w trakcie kontroli - dokonała, jako podmiot wysyłający, zgłoszenia przewozu do systemu SENT i uzyskała nr referencyjny [...], co było warunkiem kontynuowania przewozu. W zgłoszeniu jako podmiot odbierając i przewoźnika wskazano Spółkę M.1. Przewożony towar - co również nie jest kwestionowane - podlegał monitorowaniu na podstawie ustawy SENT, w której przewóz towarów zdefiniowany jest w art. 2 pkt 9 jako: przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku, a towary objęte monitorowaniem wymienione są według pozycji Nomenklatury Scalonej CN w art. 3 ustawy SENT. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c, systemowi monitorowania przewozu podlega m.in. przewóz towarów objętych pozycjami CN 2710 (oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane z materiałów bitumicznych, inne niż surowe) jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tą pozycją przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 I. Nie ma zatem wątpliwości i sporu co do tego, że przedmiotowy przewóz podlegał ustawie SENT, a powyższe przepisy mają zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Dalej organ przytoczył treść art. 4 i art. 5 ustawy SENT i stwierdził, że skarżąca była "podmiotem wysyłającym", w myśl art. 5 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Jak ustalono w rozpatrywanej sprawie, przewóz oleju napędowego o kodzie CN 2710 w ilości 917 litrów, ze względu na ilość i rodzaj przewożonego towaru, podlegał zgłoszeniu do rejestru SENT, które dokonane zostało przez Spółkę na potrzeby kontynuowania przewozu, dopiero podczas kontroli, po ustaleniu nieprawidłowości. Do chwili kontroli przewóz odbywał się zatem bez zgłoszenia do rejestru, a kierowca tym samym podczas tego przewozu nie posiadał numeru referencyjnego zgłoszenia, ewentualnie dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie. Brak przesłania przez podmiot wysyłający zgłoszenia do rejestru skutkowało zastosowaniem przepisu art. 21 ust. 1 ustawy o SENT stanowiącego, że w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1, na podmiot wysyłający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, jednak nie niższą niż 20.000,00 zł. W toku postępowania Spółka M. dostarczyła fakturę z dnia 24 maja 2021 r., nr [...] dotyczącą przewożonego towaru na łączną kwotę brutto 4241,08 zł, gdzie przedmiotem tej faktury jest ilość 916 I oleju napędowego w cenie 4,63 zł za litr. W trakcie kontroli ustalono, że przewożona była ilość 917 litrów oleju napędowego, dlatego do wyliczenia kary pieniężnej należało przyjąć wartość brutto przewożonego towaru w kwocie 4.245,71 zł, tj. wyliczoną w oparciu o cenę jednostkową 4,63 zł za litr i zastosowaną do 917 Iitrów oleju napędowego. Ponieważ wartość brutto przewożonej partii 917 Iitrów oleju napędowego wynosi 4.245,71 zł, obliczona wysokość kary pieniężnej wg współczynnika 46% wartości brutto wynosząca 1.953,03 zł, nie przekracza minimalnego wymiaru kary pieniężnej, określonej w art. 21 ust. 1 ustawy SENT, w związku z czym podmiot wysyłający podlega karze pieniężnej w wysokości 20.000 zł.
Następnie organ odniósł się do art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, umożlwiającym odstąpienie od nałożenia kary oraz art. 26 ust. 3 tej ustawy i wskazał, że instytucja ulgi jaka de facto jest odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, oparta jest na uznaniu administracyjnym. Wyjaśnił też, iż dopiero stwierdzenie przez organ, że którakolwiek z przesłanek występuje, otwiera drogę do rozważenia, czy odstąpienie jest zasadne. Zaznaczył, że zarówno ustawa o SENT, jak również ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy w zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio do przedmiotowych kar pieniężnych, nie definiują pojęć "ważnego interesu podmiotu wysyłającego" i "interesu publicznego". W związku z tym, w interpretacji tych pojęć należy posiłkować się dotychczasowym orzecznictwem i doktryną. W odniesieniu do przesłanki "interesu publicznego" przyjmuje się, że pojęcie to oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji i tym podobne. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Zgodnie z doktryną, "interes publiczny" to np. sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. W interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje, ale nie w taki sposób, aby prowadziło to do sięgania po pomoc publiczną. Wobec powyższego interes publiczny należy odczytywać jako pewną potrzebę, której zaspokojenie powinno służyć społecznościom lokalnym lub całemu społeczeństwu. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej stanowi pomoc państwa, udzieloną po to, aby poprzez zapłatę podatku nie doprowadzić do efektów niepożądanych z punktu widzenia społecznego. Z uwagi na nadzwyczajny charakter, instytucję odstąpienia od odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia przepisów ustawy należy interpretować w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający. Wobec powyższego, po dokonaniu oceny co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego w przedmiotowej sprawie, tj. czy zapłacenie należności związanych z karą za przewóz towaru podlegającego monitorowaniu bez zgłoszenia do rejestru, czy też rezygnacja z dochodzenia tych należności - uwzględniając m.in. takie dyrektywy, jak sprawiedliwość, równość podmiotów wobec prawa czy praworządność, organ uznał, że odstąpienie od nałożenia kary ze względu na przesłankę interesu publicznego w sprawie objętej tą decyzją nie znajduje zastosowania. Brak jest bowiem jakichkolwiek przesłanek, które wskazywałyby na zaistnienie szczególnych okoliczności, jakie zaważyły na niedopełnieniu przez Spółkę obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów, a wręcz przeciwnie, skarżąca wskazała, że uchybienie to wynikało z niedopatrzenia przez kierowcę, a zatem z braku należytej staranności pracownika. Dlatego właśnie ze względu na interes publiczny Spółka nie może być stawiana w sytuacji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów, których przewinienia wynikają np. z omyłek pisarskich, a które mimo tego również penalizowane są karami pieniężnymi wynikającymi z ustawy o SENT.
Odnosząc się do "ważnego interesu podmiotu wysyłającego" podkreślił, że jest to sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest wstanie uregulować zaległości podatkowych. Akcentując, że o okoliczności tej nie decyduje subiektywne przekonanie o tym, że taki interes zaistniał, lecz względy zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadczy strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań, czy też w jej przeświadczeniu o braku uszczupleń podatkowych związanych z zaistniałą nieprawidłowością. Wyjaśnił organ, że istnienie przesłanki "ważnego interesu strony" należy więc rozpatrywać zarówno w kontekście wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu, a które zaważyły na popełnionej nieprawidłowości, jak również przez pryzmat sytuacji ekonomicznej i życiowej strony oraz jej możliwości zarobkowania. Zdaniem DIAS takich okoliczności nie było, a sytuacja finansowa spółki jest na tyle dobra, że nie zagrozi jej płynności finansowej ani nie spowoduje konieczności ograniczenia działalności czy redukcji zatrudnienia, które to przesłanki wskazywałyby na istnienie ważnego interesu strony, czy też interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary. Następnie organ podał, że Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów odnośnie do posiadanego majątku i sytuacji finansowej podmiotu, to jednak zgodnie z informacjami wynikającymi z Podsystemu Dostępu do Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych ustalono, że Spółka posiada nieruchomości: grunt oddany w użytkowanie wieczyste, budynek i urządzenie stanowiące odrębną nieruchomość, położone w G., woj. [...]. Z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika ponadto, że Spółka jest właścicielem ośmiu pojazdów w tym trzech samochodów ciężarowych oraz pięciu samochodów osobowych. Ponadto z bazy REM DAT wynika, że za 2019 r. spółka osiągnęła dochód w wysokości 711.019,00 zł przy przychodzie w wysokości ponad 110 mln zł, natomiast w 2020 r, w wysokości 658.695,00 zł przy przychodzie w wysokości ponad 97 mln zł. Z kolei z dokumentach finansowych Spółki dostępnych na stronie https://ekrs.ms.gov.pl/ w zakładce "Przeglądarka dokumentów finansowych" wskazano, że za rok obrotowy 2019 zysk netto przedsiębiorstwa wyniósł 370.208,54 zł, natomiast za rok obrotowy 2020 612.781,97 zł. Natomiast w sprawozdaniu niezależnego biegłego rewidenta z badania rocznego sprawozdania finansowego za rok 2020 (również dostępnego na stronie https://ekrs.ms.gov.pl/) podano, że w 2020 r. Spółka nie poniosła znaczących konsekwencji finansowych w związku ze stanem epidemii, nie stwierdziła również pogorszenia wskaźników finansowych. Stąd zarzut naruszenia art. 21 ust.3 i art. 26 ust. 3 ustawy o SENT organ uznał za chybiony.
W dalszej kolejności organ odniósł się do zarzutu naruszenia z art. 165b § 1 O.p. organ wskazał, że w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Przepis ten odnosi się zatem do uregulowanej w Ordynacji podatkowej kontroli podatkowej i określa termin do wszczęcia postępowania w przypadku naruszenia przez kontrolowanego przepisów podatkowych sensu stricto oraz stanowi o możliwości uwzględnienia złożonej przez podatnika deklaracji lub dokonaniu przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości oraz o możliwości złożenia ponownej korekty. Tymczasem przedmiotem sprawy nie jest należność podatkowa, lecz kara pieniężna nakładana w przypadku stwierdzenia niedopełnienia obowiązków wynikających z przepisów ustawy o SENT. Stąd art. 165b § 1 O.p. nie ma w sprawie zastosowania do kontroli przewozu opisanej w art. 13 ustawy o SENT, ponieważ przepis ten odwołuje się wprost do kontroli podatkowej, która w istotny sposób różni się od kontroli przewozu.
Za niezasadne organ uznał też zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wydania rozstrzygnięcia na podstawie niewyczerpującego i niepełnego stanu faktycznego. Podniósł, że w sprawie zgromadzony został wyczerpujący i niekwestionowany materiał dowodowy, który następnie poddany został wszechstronnej analizie i ocenie. Nie doszło też do uchybienia w kwestii swobodnej oceny dowodów, wskazanej w art. 191 O.p. Ocena kompleksowo zebranego materiału nie była dowolna, lecz zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki. Zgodnie z art. 210 § 4 O.p., zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena znalazły swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zawiera wskazanie faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione oraz dowodów, którym dał wiarę. Ponadto uzasadnienie zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, a także jest spójne i logiczne, a z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynika ustalony stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Organ wskazał też, że w sprawie nie ma wątpliwości i sporu co do tego, że przewóz oleju napędowego w chwili kontroli odbywał się bez zgłoszenia do rejestru SENT oraz że dopiero podczas kontroli i po ujawnieniu naruszenia przepisów ustawy o SENT skarżąca w charakterze podmiotu wysyłającego dokonała właściwego zgłoszenia do rejestru SENT. Nie ma w sprawie zatem żadnych wątpliwości co do ilości przewożonego towaru, jego rodzaju, podmiotów dokonujących obrotu tym towarem w postaci podmiotu wysyłającego i przewoźnika, ani co do tego, że przewóz ten odbywał się z naruszeniem ustawy o SENT.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia zasad postępowania, a w szczególności szeroko rozumianej zasady udziału strony w postępowaniu organ wskazał, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości przedłużenia terminu z art. 200 § 1 O.p., zatem brak było podstaw do formalnego przedłużenia takiego terminu. Skarżąca miała możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, gdyż siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego upłynął w dniu 4 kwietnia 2022 r., a decyzja została wydana, podpisana i wysłana na adres elektroniczny pełnomocnika dopiero dnia 15 kwietnia 2022 r., a więc po upływie 11 dni od upływu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Dodatkowo organ wskazał, że na wniosek pełnomocnika, pismem z dnia 14 marca 2022 r., szczegółowo wskazał na działania, jakie zostały podjęte w postępowaniu oraz udostępnił akta sprawy w postaci skanów przesłanych na adres elektroniczny pełnomocnika skarżącej. Zatem prawa strony do udziału w postępowaniu oraz do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie zostały naruszone.
Odnośnie wniosku Spółki o umorzenie postępowania organ podał, że wniosek taki wpłynął do organu w dniu 19 kwietnia 2022 r., a więc już po wydaniu decyzji. Zakończenie postępowania wykluczało zatem możliwość rozpatrzenia tego wniosku, jednak Naczelnik OUCS, zgodnie z art. 165a § 1 O.p., postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r., odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie, na które to postanowienie służą odpowiednie środki zaskarżenia.
W zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego polegające na niezastosowaniu przepisów art. 15zzzzzn2 ustawy oraz art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 12 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 i art. 12 ustawy Prawo Przedsiębiorców, organ podał, że wykładnia językowa i celowościowa ww. przepisów przeczy argumentacji skarżącej, jakoby przepisy te miały zastosowanie w sprawie. Warunkiem dokonania przewozu zgodnie z przepisami ustawy o SENT jest dokonanie zgłoszenia do rejestru SENT. Ustawodawca nie wyznacza zatem terminu na dokonanie tego zgłoszenia, a jedynie wprowadza obowiązek dokonania takiego zgłoszenia "przed rozpoczęciem przewozu". Nie jest to zatem termin, który może zostać przywrócony, ponieważ bez dokonania zgłoszenia do rejestru SENT nie może się rozpocząć przewóz towaru. A jeśli przewóz jednak się odbył, to termin do złożenia zgłoszenia do rejestru na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy nie podlega przywróceniu. Skoro Spółka, jako podmiot wysyłający, prowadziła działalność, dokonywała przewozu towarów, na który wystawiała odpowiednie dokumenty, a w szczególności była w stanie niezwłocznie dokonać zgłoszenia do rejestru SENT w trakcie kontroli przewozu, to nie było przeszkód, by dokonała prawidłowego zgłoszenia przewozu do rejestru przed jego rozpoczęciem. Niedokonanie tego zgłoszenia nie wynikało więc z utrudnień związanych z pandemią, dla których wprowadzono regulacje ww. ustawy, a spowodowane było zaniedbaniem ze strony Spółki. Dlatego podniesione w tym zakresie zarzuty są niezasadne.
Jako bezpodstawne organ uznał również zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 12 w zw. z art, 10 ust. 1 i 2 12 ustawy Prawo Przedsiębiorców poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszających zasadę proporcjonalności. W tym zakresie wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu ustalona została kondycja finansowa Spółki. Natomiast Spółka nie zaprzeczyła ustaleniom organu w tym zakresie, nie wykazała też żadnej inicjatywy dowodowej w zakresie nadzwyczajnych i losowych okoliczności, które rzutowałyby na niemożność wywiązania się z należności wynikającej z decyzji i tym samym uzasadniały odstąpienie od wymierzenia przedmiotowej kary z uwagi na ważny interes podmiotu. W uzasadnieniu złożonego w trakcie postępowania wniosku z dnia 5 stycznia 2021 r. o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, Spółka wskazała, że niewykonanie obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o SENT wynikło z niedopatrzenia ze strony kierowcy cysterny. Odstąpienie w takich okolicznościach od wymierzenia ww. kary pieniężnej naruszałoby interes publiczny. Zastosowanie ulgi stawiałoby bowiem Spółkę w nieuzasadnionej, uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów, nie podważających konieczności zapłaty ww. kary pieniężnej w sytuacji naruszenia przepisów ustawy o SENT i wywiązujących się z tego obowiązku. Byłoby to też niezgodne z zasadą zaufania do organów podatkowych i stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów przez organy państwowe. W świetle przepisów ustawy o SENT, całkowity brak dokonania zgłoszenia jest sankcjonowany karą najwyższą, z kolei nieuzupełnienie zgłoszenia o konkretne dane, czy też nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych karą niższą. Zatem zasada proporcjonalności została przez ustawodawcę zachowana, natomiast dotkliwa kara za naruszenie przepisów ustawy o SENT, ma na celu zobligowanie uczestników transportu, o których mowa w ustawie do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji prawnych.
Odnośnie wniosku skarżącej o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności skarżonej decyzji, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. To oznacza, że w wyniku złożonego w sprawie odwołania doszło do wstrzymania wykonania decyzji z mocy prawa, zaskarżonej decyzji nie został natomiast nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Stąd wniosek o wstrzymanie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest bezprzedmiotowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika w całości powieliła zarzuty odwołania, domagając się uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jako wydanych z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy z jednoczesnym umorzeniem postępowania administracyjnego. Jednocześnie na podstawie art. 200 P.p.s.a. wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W skardze sformułowała również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji DIAS z dnia 23 sierpnia 2022 r. z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W motywach skargi Spółka podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, jakoby art. 165 § 1 O.p. nie miał zastosowania do kontroli przewozu opisanej w art. 13 ustawy o SENT. Zdaniem skarżącej, kontrola przewozu towarów prowadzona przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej jest w istocie jedną z form kontroli celno-skarbowej. W konsekwencji, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach do tej kontroli stosować należy odpowiednio art. 165b O.p. zgodnie z dyspozycją przepisu art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508 z późn. zm. zwanej dalej jako "ustawa o KAS"). Trafność tej konkluzji - w przekonaniu skarżącej - potwierdza zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy o SENT odesłanie do przepisów O.p., zgodnie z którym przepisy tego aktu znajdują zastosowanie do kar pieniężnych w zakresie nieuregulowanym przez przepisy ustawy o SENT. Skarżąca przypomniała, że kontrola w przedmiotowej sprawie miała miejsce w dniu 24 maja 2021 r. i została zakończona protokołem kontroli w konsekwencji czego najpóźniej do dnia 24 listopada 2021 r. możliwym było wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie. Tymczasem postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej zostało wszczęte z urzędu postanowieniem Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Opolu z dnia 16 grudnia 2021 r., w sytuacji, gdy okoliczność ta niewątpliwie stała na przeszkodzie wszczęciu. Organ zobowiązany był zatem do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego skarżąca wywodziła, że kontrola przewozu towarów, o której mowa w art. 13 ustawy o SENT stanowi, zgodnie z art. 30 ust. 1 w związku z art. 54 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o KAS, kontrolę celno-skarbową. Ponadto władcze działanie w zakresie nakładania kar pieniężnych za naruszanie przepisów tej ustawy należy, zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o SENT i art. 2 pkt 16b ustawy o KAS, do organów administracji celno-skarbowej, które w prowadzonym postępowaniu celno-skarbowym zobowiązane są stosować odpowiednio wymienione w art. 94 ust. 1 ustawy o KAS przepisy Ordynacji podatkowej, w tym m.in. art. 165b tej ustawy. Jeśli zatem materia przedawnienia wszczęcia postępowania nie została uregulowana w przepisach szczególnych, to na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy o SENT oraz art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS w tym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 165b § 1 O.p. Dlatego wszczęcie postępowania administracyjnego po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli stanowi naruszenie art. 165b § 1 O.p. i winno skutkować uchyleniem wydanych w sprawie decyzji i umorzeniem postępowania administracyjnego. Ponadto w orzecznictwie akcentuje się, że zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy o SENT odesłanie do odpowiedniego stosowania do kar pieniężnych w zakresie nieuregulowanym w ustawie, przepisów Ordynacji podatkowej oznacza, że przewidziany art. 165b § 1 O.p. termin przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania podatkowego po przeprowadzonej kontroli podatkowej, jest w pełni wiążący dla postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT, wszczynanego po przeprowadzeniu kontroli przewozu towaru. Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej określa zadania, organy i organizację Krajowej Administracji Skarbowej oraz formy realizacji niektórych zadań KAS i szczególne uprawnienia organów KAS oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Do zadań KAS, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16b ustawy, należy wykonywanie, zadań wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. W myśl natomiast art. 54 ust. 2 pkt 13 ustawy o KAS, wykonywanie innych obowiązków wynikających z przepisów odrębnych, których kontrola przestrzegania należy do zadań ICAS, jest objęte zakresem kontroli celno-skarbowej. Tym samym kontrola przewozu towarów, o których mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o SENT, jest kontrolą celno-skarbową. Wręcz przeciwnie, pomiędzy zakresem pojęcia "kontrola celno-skarbowa" a "kontrola przewozu towarów", unormowanej przez przepisy Ustawy o SENT zachodzi logiczny stosunek nadrzędności. Każda bowiem kontrola przewozu towarów, dokonywana przez funkcjonariuszy KAS, jest kontrolą celno-skarbową i nie ma znaczenia, że w jej ramach dochodzi do zatrzymania pojazdu na drodze. Tak stanowi art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS, w zakresie nieuregulowanym, do kontroli celno-skarbowej stosuje się odpowiednio przepis art. 165b O.p.
Końcowo skarżąca podniosła, że organy obu instancji wadliwie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające konsekwencją czego jest nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Ponadto uzasadnienie skarżonej decyzji jest lakoniczne i ogólnikowe, ograniczające się do przytoczenia stanu faktycznego sprowadzonego do prostej konstatacji, iż przytoczona przez stronę okoliczność nie stanowi istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej lub nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanego organowi, co stanowi o braku podstaw do pozytywnego rozpatrzenia sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została również z pominięciem ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 314/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. To z kolei oznacza, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego oraz materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. W zakresie dokonywanej oceny legalności nie może jednak wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie i kontrolować legalności działań organów, które nie są związane ze sprawą w jej znaczeniu przedmiotowym.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenie wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji, wykazała, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Uzasadniając powyższe stanowisko, w pierwszym rzędzie odnotowania wymaga, że w przedmiotowej sprawie poza sporem jest to, iż w dniu 24 maja 2021 r. skarżąca realizowała przewóz drogowy samochodem ciężarowym [...] o nr. rej. [...], którym przewoziła olej napędowy o kodzie CN 2710 w ilości 917 litrów, który podlegał zgłoszeniu do rejestru SENT ze względu na ilość i rodzaj przewożonego towaru. Kierujący pojazdem w tracie przeprowadzonej kontroli nie okazał numeru referencyjnego zgłoszenia, ewentualnie dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie ani też dokumentu potwierdzającego przesunięcie międzymagazynowe, spełniającego wymogi z art. 3 ust. 7 ustawy o SENT. Niekwestionowane również jest, że Spółka w trakcie kontroli - dokonała - jako podmiot wysyłający - zgłoszenia przewozu do systemu SENT i uzyskała nr referencyjny [...], co było warunkiem kontynuowania przewozu.
Przypomnienia również wymaga, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, obowiązujące w dacie kontroli, nadal zwanej w skrócie "ustawą o SENT". Po myśli art. 5 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy, zgłoszenie dostawy towarów powinno zawierać dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru. Stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o SENT, systemowi monitorowania tak przewozu, jak i obrotu podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN, w tym 2710 (oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane z materiałów bitumicznych, inne niż surowe), jeżeli objętość przesyłki towaru przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Wedle zaś art. 21 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, na podmiot wysyłający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20.000 zł.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo stwierdziły - w oparciu o wyczerpująco zebrany i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy, że skarżąca - jako podmiot wysyłający - naruszyła obowiązek określony w art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy o SENT. Prawidłowo również ustalono, że przewóz oleju napędowego o kodzie 2710 w ilości 917 litrów, ze względu na ilość i rodzaj przewożonego towaru, podlegał zgłoszeniu do rejestru SENT. Co istne zgłoszenie zostało dokonane dopiero podczas kontroli, po ustaleniu nieprawidłowości, w konsekwencji prawidłowo też zastosowały sankcję przewidzianą w art. 21 ust. 1 tej ustawy, czyli nałożyły karę pieniężną w kwocie 20.000 zł. Ustającą wysokość nałożonej kary pieniężnej organy uwzględniły również rozbieżność pomiędzy ilością oleju napędowego wskazaną w fakturze z dnia 21 maja 2021 r., nr [...], tj. 916 l a ustaloną podczas kontroli 917 litrów. Dlatego do wyliczenia kary pieniężnej przyjęto wartość brutto wyliczoną w oparciu o cenę jednostkową oleju napędowego 4,63 zł x 917 l = 4245,71 zł. Obliczona wysokość kary pieniężnej według współczynnika 46% wartości brutto wyniosła zatem 1953,03 zł i nie przekracza minimalnego wymiaru kary pieniężnej, określonej w art.21 ust. 1 ustawy o SENT.
Podkreślenia przy tym wymaga, że zasadniczą i wystarczającą przesłanką wydania decyzji nakładającej karę pieniężną jest, co do zasady, samo naruszenie zakazu bądź nakazu wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub z decyzji administracyjnej, bez względu na zawinienie sprawcy naruszenia. Dlatego ujawnienie w trakcie kontroli, że nie dokonano zgłoszenia towaru będącego przedmiotem przewozu w systemie SENT, stanowiło dostateczną podstawę do zastosowania przepisów sankcjonujących taki stan faktyczny i wymierzenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisu ustawy.
Odnosząc się natomiast do przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej sformułowanych w art. 21 ust. 3 i 26 ust. 3 ustawy o SENT, według Sądu stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku podstaw do odstąpienia od nałożenia tej kary nie budzi zastrzeżeń. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W myśl natomiast art. 26 ust. 3 ww. ustawy, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Na dzień przeprowadzenia kontroli, tj. 24 maja 2021 r., jak i w dacie wydania niniejszego orzeczenia, Rada Ministrów nie określiła, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych, stosownie do art. 26 ust. 4 ustawy. Oznacza to, jak słusznie zauważyły organ odwoławczy, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary rozpatrywać trzeba w odniesieniu do przesłanek "ważnego interesu podmiotu wysyłającego" lub "interesu publicznego". W związku z tym, że definicja tych pojęć nie została uregulowana ustawowo, należy odnieść się do orzecznictwa. Przesłankę "interesu publicznego" scharakteryzowano w orzecznictwie, w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korekta błędnych decyzji itp.". Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do ustawy, tak jak i do art. 67a § 1 O.p., oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez orzekający w takiej sprawie organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. Interes publiczny należy bowiem rozumieć w tym wypadku jako sytuację, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotu, że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby zatem pozorny. Tymczasem w interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje, ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11; z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 360/19; z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 629/19 – wszystkie orzeczenia prezentowane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https:orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym dopuszczenie przez ustawodawcę możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym oznacza, że rezygnacja z dochodzenia takich należności będzie zbieżna z tym interesem. Natomiast odnośnie do pojęcia "ważnego interesu" w orzecznictwie przyjmuje się, że należy je interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", którą to kategorią ustawodawca posługuje się na gruncie art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. (wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20).
W ocenie Sądu, organy obu instancji, wartościując i oceniając podstawy (mierniki) do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie nosi cech dowolności, bowiem organy te prawidłowo, wyczerpująco i wielowątkowo rozważyły i "wyważyły", a następnie uzasadniły przesłanki interesu publicznego oraz ważnego interesu, jako okoliczności uzasadniające odmowę odstąpienia od nałożenia kary. Skarżąca nie wykazała natomiast okoliczności dających podstawę do odstąpienia od nałożenia spornej kary. Jedyne okoliczności, na które się powołała to niedopatrzenie ze strony kierowcy cysterny. Skarżąca nie wykazała jednak swojej trudnej sytuacji majątkowej, braku możliwości regulowania zobowiązań czy trudnych warunków finansowych. Nadto nie udokumentowała wystąpienia ważnego interesu, kwestionując jedynie ustalenia organów w tym zakresie. Organy administracji obu instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wytłumaczyły zaś w dostateczny sposób, że nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu "ważnego interesu podmiotu wysyłającego" i "interesu publicznego". Dodać należy, że skarżąca jako podmiot zajmujący się profesjonalnie obrotem paliwami, winna posiadać rozeznanie co do obowiązków, jakie w tym zakresie nakłada na nią ustawa, a odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić okoliczności związanych z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Za nieuprawnione należy też uznać stanowisko skarżącej, która oczekuje, że organ będzie z urzędu poszukiwał wszelkich dowodów, które będą uzasadniać odstąpienie od kary, zwłaszcza w sytuacji, gdy sama wykazuje bierną postawę i nie podaje okoliczności potwierdzających jej ważny interes lub interes publiczny.
Sąd zwraca uwagę, że omawiane przesłanki - z uwagi na nadzwyczajny charakter instytucji odstąpienia od odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia przepisów ustawy - należy interpretować w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający. Trzeba przy tym uwzględnić konstrukcję odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy, której elementem jest obligatoryjne nakładanie kary, w określonej jednoznacznie kwocie, za naruszenia o charakterze formalnym. Interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP, art. 120 O.p.). Stąd pojęcia tego nie można interpretować w sposób, który podważałby samą istotę obiektywnej odpowiedzialności i kary pieniężnej za tego rodzaju naruszenia. Ustawodawca nie przewiduje też możliwości miarkowania nakładanej kary. W takim przypadku odstąpienie od nałożenia kary stanowi jej darowanie, a więc może nastąpić tylko w całości lub nie nastąpić w ogóle. Nadzwyczajny charakter okoliczności wypełniających pojęcie "ważny interes podmiotu" wyklucza również uwzględnienie okoliczności takich, na zaistnienie których - tak jak w przedmiotowej sprawie - podmiot ten ma wpływ. Tak więc, w pojęciu tym nie mogą być uwzględnione okoliczności wskazujące na winę w naruszeniu przepisów ustawy, niedbalstwo w dokonywaniu zgłoszenia, niestaranność w prowadzeniu przedsiębiorstwa, jak również waga naruszenia, czy jego wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi oraz brak uszczuplenia należności podatkowych. Nie można zapominać bowiem o tym, że mowa tu o karze nakładanej za naruszenie przepisów prawnych, przyjętych dla walki z tzw. szarą strefą i wyłudzeniami podatkowymi o charakterze obrotowym, oraz o prewencyjnym i odstraszającym charakterze kary pieniężnej za naruszenie przepisów o systemie monitorowania przewozu towarów wrażliwych. Ustawowa konstrukcja odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy nie pozwala przyjąć, że dopuszczalne jest różnicowanie odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z tej ustawy.
Sąd w niniejszym składzie w pełni akceptuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony postępowania, prowadząc do zmniejszenia jej obciążeń finansowych, bądź spożytkowania środków z nałożonej kary na inne cele strony (wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19). Nie jest to jednak równoważne z przesłanką "ważnego interesu". Obowiązkiem każdego obywatela jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie nałożenie kary. Kara pieniężna wiąże się z wypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego. Podkreślenia wymaga, że zasadą jest płacenie należności publicznych, w tym kar, a odstąpienie od nich jest wyjątkiem i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które realnie zagrażają bytowi osoby wnioskującej. Należy zatem unikać sytuacji, w której odstąpienie od kary stawiałoby stronę w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów, które znalazły się w podobnej lub gorszej sytuacji.
Oceniając z kolei zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, Sąd stwierdził, że postępowanie przed organami obu instancji odpowiadało standardom postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, określonym w przepisach Ordynacji podatkowej, zarówno w zakresie zabezpieczenia podstawowych uprawnień uczestników procesu, jak i realizacji odpowiadających im obowiązków organu. W postępowaniu tym organy wypełniły naczelną zasadę czynnego udziału strony (art. 123 i art. 200 O.p.) i zgodnego z prawem ustalenia stanu faktycznego (art. 122 O.p.). Natomiast okoliczność, że organy na podstawie ustalonego stanu faktycznego nie znalazły podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu skarżącej, nie może przesądzać o niewłaściwie i błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy.
Zgodzić należało się również z organem, że w sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 165b § 1 O.p. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1265/21, że art. 165b § 1 O.p. nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o SENT, bowiem przepis ten stosuje się wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. NSA wskazał w tym orzeczeniu, że czynności kontrolne przewozu wykonane na drodze nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej, a każda z tych kontroli wywołuje inne skutki i wiąże się z innymi obowiązkami tak po stronie podmiotów kontrolowanych, jak i organów administracji. Ponadto NSA przypomniał, że odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane, zaś ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5673/16). Przedmiotem sprawy nie jest należność podatkowa, lecz kara pieniężna nakładana w przypadku stwierdzenia niedopełnienia obowiązków wynikających z przepisów ustawy o SENT. Kontrola przewozu przeprowadzana przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej nie jest w żadnym aspekcie kontrolą podatkową, o której mowa w dziale VI Ordynacji podatkowej, a postępowanie, które prowadzone jest na podstawie stwierdzonych w trakcie kontroli przewozu nieprawidłowości nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym, w którym nakładana jest kara pieniężna. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo uznał, że art. 165b § 1 O.p. nie powinien mieć zastosowania do kontroli przewozu opisanej w art. 13 ustawy SENT, ponieważ przepis ten odwołuje się wprost do kontroli podatkowej, która w istotny sposób różni się od kontroli przewozu.
Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie zauważyć należy, że zgłoszenie przewozu do rejestru SENT jest ściśle powiązane z samym przewozem i przekazywaniem danych goelokalizacyjnych. Warunkiem dokonania przewozu zgodnie z przepisami ustawy o SENT jest dokonanie zgłoszenia do rejestru. Ustawodawca nie wyznacza zatem terminu na dokonanie tego zgłoszenia, a jedynie wprowadza obowiązek dokonania zgłoszenia "przed rozpoczęciem przewozu". Powyższy termin, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nie jest zatem terminem który może zostać przewrócony, ponieważ bez dokonania zgłoszenia nie może się rozpocząć przewóz towaru. A jeśli przewóz jednak się odbył, to termin do złożenia zgłoszenia do rejestru na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy nie podlega przywróceniu.
Zdaniem Sądu tak przebieg postępowania, jak i poczynione w tym zakresie ustalenia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, stosownie do art. 210 § 4 O.p. Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podnoszone w skardze. Sam fakt przyjęcia przez organ odmiennej wykładni dotyczącej zastosowania przepisów prawa materialnego niż tego oczekiwała skarżąca nie może być bowiem uznany za niewyczerpujące zebranie i ustalenie stanu faktycznego w sprawie, prowadzące do naruszenia zasady zaufania do organów prowadzących postępowanie.
Reasumując stwierdzić przyjdzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Organy dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane normy prawne, co uprawniało je do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej przewidzianej w art. 21 ust. 1 ustawy o SENT. Jednocześnie organy po rozważeniu przesłanek określonych w art. 21 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy o SENT trafnie uznały, że w sprawie nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Sąd miał również na uwadze, że organy wskazały - stosownie do art. 210 § 1 i § 4 O.p. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy wyjaśniając dostatecznie jego motywy, prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych w odwołaniu. Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI