II SA/OP 306/20

II SA/Op 306/20 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /sprawozdawca/
Daria Sachanbińska
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1201/21 - Postanowienie NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2332
art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f, art. 22 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 165b par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200, art. 205 par. 1, par. 2 i par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązków przewoźnika 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 25 lutego 2020 r., nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz A Sp. z o.o. w [...] kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 4 września 2020 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej: organ odwoławczy lub DIAS), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325), dalej: Ordynacja lub O.p., w wyniku rozpatrzenia odwołania A Sp. z o.o., dalej: spółka, strona, od decyzji z 25 lutego 2020 r., nr [...], wydanej przez Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu, mocą której:
nałożono karę pieniężną w kwocie 10.000 zł z tytułu niewykonania obowiązków przewoźnika, wynikających z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.) w zgłoszeniu przewozu nr [...],
umorzono postępowanie nr [...] w zakresie naruszenia w zgłoszeniu nr [...] obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że 12 marca 2019 r. o godz. 13:00 w miejscowości [...] (na stacji paliw [...]), funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu zatrzymali do kontroli pojazd samochodowy [...] o nr. rej. [...], którym kierował A. P. Na podstawie dokumentów przedstawionych przez kierowcę ustalono, że kontrolowany transport towaru został zgłoszony do rejestru, o którym mowa w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.; obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 859) dalej: ustawa o SENT lub "u.o.s.m." i otrzymał numer referencyjny [...]. Funkcjonariusze stwierdzili, że w zgłoszeniu SENT, utworzonym w dniu 12 marca 2019 r. o godz. 12:08, nie uzupełniono danych w zakresie numeru wymaganego zezwolenia drogowego – kierowca okazał funkcjonariuszom wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wydanej A sp. z o.o. W trakcie kontroli, o godz. 13.20, zgłoszenie przewozu zostało zaktualizowane przez przewoźnika, poprzez wpisanie brakujących danych (nr licencji). Przeprowadzona kontrola udokumentowana została protokołem nr [...]. Dodatkowo, na podstawie systemu SENT-GEO, dla zgłoszenia nr [...] stwierdzono niesprawność lokalizatora o nr. [...] w dniu 12 marca 2019 r., trwającą ponad godzinę (9:07-12:19).
Wobec powyższego Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu w dniu 31 października 2019 r. wydał postanowienie nr [...], o wszczęciu z urzędu postępowania wobec przewoźnika w sprawie nałożenia kar pieniężnych w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w zgłoszeniu nr [...], a mianowicie naruszeniem obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f (kara pieniężna, o której mowa w art. 22 ust. 2 i w art. 10a ust. 1 u.o.s.m., (kara pieniężna, o której mowa w art. 22 ust. 2a). Strona została również poinformowana min. o treści art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 u.o.s.m. oraz o możliwości wskazania okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone w dniu 25 lutego 2020 r. wydaniem przytoczonej na wstępie decyzji nr [...], którą wymierzono stronie karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, o której mowa w art. 22 ust. 2 u.o.s.m., (w jej brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli) z tytułu niewykonania obowiązków przewoźnika, wynikających z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f tej ustawy, w zgłoszeniu przewozu o numerze [...]. Natomiast postępowanie w zakresie naruszenia w zgłoszeniu nr [...] obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 u.o.s.m., zostało umorzone. Organ odwoławczy zaznaczył, że organ pierwszej instancji stwierdził, że zgłoszenie SENT nie zawierało numeru licencji na krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy. W tym zakresie nie uznał wyjaśnień strony i wskazał, że podlega ona karze pieniężnej w kwocie 10.000 zł, o której mowa w art. 22 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f u.o.s.m. Organ pierwszej instancji nie dopatrzył się też w sprawie zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł, strona wniosła w terminie ustawowym odwołanie, zarzucając naruszenie:
1. "art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f w związku z art. 22 ust. 2 u.o.s.m., poprzez nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy w ramach przewozu towaru o numerze [...] dopełnił on wszystkich obowiązków wskazanych w przepisach ustawy o systemie monitorowania, a w szczególności uzupełnił zgłoszenie o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 tej ustawy, tj. o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w okolicznościach wadliwego działania systemu SENT";
2. "art. 22 ust. 2 u.o.s.m., poprzez jego błędną, niezasadną i niedopuszczalną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że rzekomo istniała możliwość nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł z uwagi na to, że nie uzupełnił zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 u.o.s.m. przed rozpoczęciem przewozu towaru w sytuacji, gdy w rzeczywistości wykładnia językowa art. 22 ust. 2 ustawy nie uzasadnia takiego stanowiska, ponieważ z jego treści nie wynika, aby uzupełnienia zgłoszenia nie można dokonywać również w toku kontroli";
3. "art. 22 ust. 3 u.o.s.m., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i zaniechanie wskazania przez organ sytuacji, w których dopuszczalne byłoby w niniejszej sprawie odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, a następnie zaniechanie dokonania prawidłowej oceny, czy w niniejszej sprawie zachodzi możliwość ewentualnego odstąpienia od nałożenia takiej kary, co w przypadku dokonania prawidłowej oceny przesłanek wskazanych w art. 22 ust. 3 u.o.s.m. oraz zaistniałego stanu faktycznego prowadziłoby wprost do wniosku, że nawet w przypadku rzekomego nieuzupełnienia w zgłoszeniu numeru licencji przewozu zachodziły bezsprzecznie podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej";
4. "art. 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej (dalej O.p.), poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i zaniechanie wydania decyzji w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy";
5. art. 121 §1 w związku z art. 2a O.p., poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych i rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości faktycznych i prawnych na niekorzyść strony, a to przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy zaistniały na gruncie niniejszej sprawy stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli, tj. 12 marca 2019 r., system SENT-GEO nie funkcjonował w sposób prawidłowy, co miało bezsprzecznie wpływ na przyjmowanie danych przez ten system i uniemożliwiło uwidocznienie w zgłoszeniu [...] numeru licencji przewozu, którą Spółka – jak zaakcentował – bezsprzecznie posiadała.
Strona wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w tym zakresie, ewentualnie o zmianę decyzji w zaskarżonej części i odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 3 u.o.s.m.
W uzasadnieniu odwołania jego autor podniósł, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, a to art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f w związku z art. 22 ust. 2 u.o.s.m., przez nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w sytuacji, gdy w ramach przewozu towaru o numerze [...] strona dopełniła wszystkich obowiązków wskazanych w przepisach ustawy, a w szczególności uzupełniła zgłoszenie o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4, tj. o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji. W jego ocenie, zaistniałe na gruncie tej sprawy okoliczności faktyczne prowadzą jednoznacznie do wniosku, że w rzeczywistości do naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f u.o.s.m. ewidentnie nie doszło. Wskazała przy tym, że w dniu kontroli system SENT, rejestrujący zgłoszenia przewozu, działał w sposób nieprawidłowy i wadliwy, co wynika z pisma Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2019 r., w którym wskazano, że "w dniach 10-13 marca 2019 r. odnotowano wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogło wpływać na przyjmowanie danych od Operatorów ZSL oraz mobilnych Aplikacji Kierowcy. Również w piśmie z 24 grudnia 2019 r. wykazano, iż "w dniu 12 marca 2019 r. odnotowano wadliwe działanie systemu SENT GEO polegające na braku przekazywania danych lokalizacyjnych z aplikacji urządzenia mobilnego do systemu. Kolor ikony stanu sygnału lokalizacyjnego w aplikacji wyświetlany był w sposób nieprawidłowy, ponadto dane lokalizatora do systemu były przesyłane z opóźnieniem". Na tej podstawie – jak zaznaczył organ odwoławczy – strona podkreśliła, iż "ewidentnie" w dniu 12 marca 2019 r. z powodu usterek technicznych system SENT rejestrujący zgłoszenia przewozu nie działał prawidłowo. Jej zdaniem, jeżeli wystąpił brak uwidocznienia w zgłoszeniu [...] numeru licencji przewozu, to wyłączną tego przyczyną były tylko występujące bezsprzecznie w dniu 12 marca 2019 r. usterki techniczne, a spółka dopełniła obowiązkowi wskazanemu w treści art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f u.o.s.m. Zatem, w ocenie strony, w sprawie nie zachodzą podstawy do uznania, że rzekomo brak uwidocznienia w tym systemie numeru licencji przewozu wynikał z niedopełnienia obowiązku przez przewoźnika, tym bardziej, że kierowca w dniu kontroli fizycznie posiadał przy sobie wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.
Następnie autor odwołania podkreślił, że niezależnie od tego, iż okoliczności faktyczne tej sprawy ewidentnie prowadzą do wniosku, że przyczyną ewentualnego braku uwidocznienia w zgłoszeniu [...] numeru licencji przewozu mogły być wyłącznie występujące w dniu 12 marca 2019 r. usterki techniczne tego systemu, to strona ponownie dopełniła obowiązku wpisania do zgłoszenia SENT numeru licencji przewozu już w trakcie kontroli, przez wystawienie nowego zgłoszenia SENT. W konsekwencji, zdaniem spółki, organ pierwszej instancji naruszył art. 22 ust. 2 u.o.s.m., przez jego błędną, niezasadną i niedopuszczalną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że rzekomo istniała możliwość nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł z uwagi na to, że nie uzupełnił zgłoszenia o dane wskazane w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 u.o.s.m. Prezentując przebieg zdarzeń organ odwoławczy przypomniał, że strona zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 187 §1 i art. 191 w związku z art. 122 oraz art. 121 §1 w związku z art. 2a O.p. W tym zakresie stwierdziła, że Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu całkowicie pominął szereg prawidłowych i mających zastosowanie w tej sprawie poglądów orzeczniczych wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędnie wskazując, że rzekomo prezentowany przez organ pogląd o zasadności nałożenia kary jest poglądem ugruntowanym w orzecznictwie. Zdaniem autora odwołania, pominięto również argumentację strony przemawiającą ewidentnie za tym, że w istocie dopełniła ona wszystkich obowiązków wskazanych w przepisach u.o.s.m. oraz wskazujących bezsprzecznie również na zasadność odstąpienia od nałożenia ewentualnej kary za rzekome naruszenia. Odwołująca stwierdziła ponadto, że organ nie nadał właściwego znaczenia temu, iż w dniu 12 marca 2019 r. przewoźnik korzystał z usług zewnętrznej firmy informatycznej w postaci nakładki na platformie celno-skarbowej. Podkreśliła przy tym, że system ten w dniu 12 marca 2019 r. pozwalał na wygenerowanie zgłoszenia SENT bez wpisania do tego zgłoszenia numeru licencji. Pomimo tego kierowca na całej trasie przewozu posiadał jednak dokument potwierdzający uprawnienia przewozowe w zakresie przewozu paliw. Na poparcie prezentowanego stanowiska strona przytoczyła wyroku WSA we Wrocławiu z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 424/18, w którym uznano, że "dla powyższego nie może być obojętnym także i to, że system, w którym strona winna była wprowadzić sporny numer zaświadczenia, nie był doskonały, tj. mimo że pole dotyczące tego numeru pozostawało puste, to jednak pozwalał on na zamknięcie dokumentu elektronicznego z informacją o kompletności statusu zgłoszenia".
W tych okolicznościach prawnych i faktycznych organ odwoławczy wskazał, że ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi określa: zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi; obowiązki podmiotów uczestniczących w drogowym i kolejowym przewozie towarów oraz podmiotów dokonujących obrotu paliwami opałowymi; odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym i kolejowym przewozem towarów oraz z obrotem paliwami opałowymi (art. 1 w brzmieniu obowiązującym w dniu 12 marca 2019 r.). W myśl art. 2 pkt 8 u.o.s.m., przez przewoźnika należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Przewóz towarów został zdefiniowany w art. 2 pkt 9 u.o.s.m., jako przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Natomiast towary, których przewóz objęty jest monitorowaniem wymienione zostały wg pozycji Nomenklatury Scalonej CN w art. 3 ust. 2 pkt 1 u.o.s.m., z zastrzeżeniem, że masa brutto przesyłki przekraczać ma 500 kg lub jej objętość przekraczać ma 500 litrów. I tak, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c, systemowi monitorowania przewozu i obrotu podlega przewóz towarów objętych pozycją CN 2710. W myśl art. 4 ust. 1 i 3 u.o.s.m., podstawowym środkiem technicznym służącym monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, prowadzony przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który jest jednocześnie administratorem danych przetwarzanych w rejestrze. Rejestr ten prowadzony jest w systemie teleinformatycznym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346), a dostęp do niego możliwy jest za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). W rejestrze gromadzone są dane: zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach; geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia; zawarte w miesięcznych zestawieniach informacji dotyczących okresowych umów, o których mowa w art. 89 ust. 5e albo 5f ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym; dotyczące przeprowadzonych kontroli.
W przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, szczegółowy zakres obowiązków poszczególnych podmiotów uczestniczących w dokonaniu takiego przewozu został określony w art. 5 u.o.s.m. I tak, zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f tej ustawy, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 200 lr. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, z późn. zm.), o ile są wymagane. Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 u.o.s.m., polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym, posiadania numeru referencyjnego oraz przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
W dalszych motywach stwierdził, że bezsporna jest okoliczność, iż przewóz drogowy oleju napędowego CN 2710 w ilości 1000 litrów, realizowany pojazdem o nr. rej. [...], był objęty systemem monitorowania. W związku z tym został on zgłoszony w dniu 12 marca 2019 r. do systemu SENT i uzyskał numer referencyjny [...]. Jednakże w toku kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej ustalono, że przedmiotowe zgłoszenie nie zostało uzupełnione przez przewoźnika o numer licencji w rozumieniu przepisów o transporcie drogowym, która była wymagana dla tego przewozu. Kierowca okazał natomiast wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie kraj owego transportu drogowego rzeczy, a w trakcie kontroli (o godz. 13:20) zgłoszenie [...] zostało uzupełnione w tym zakresie. Podkreślił, że pole przeznaczone do wpisania danych dotyczących numeru zezwolenia drogowego, zaświadczenia lub licencji jest nieobligatoryjne i system pozwala na zakończenie zgłoszenia bez wpisywania tego numeru. Pole to nie może być jednak obligatoryjne, ponieważ w przypadku, gdy towar podlegający obowiązkowemu wpisowi do systemu monitorowania drogowego, jest przewożony pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, to taki przewóz wyłączony jest spod stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym, a tym samym z konieczności uzyskania zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, o których mowa w tej ustawie. W takiej sytuacji przewoźnik nie ma obowiązku uzupełniania zgłoszenia o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji. Natomiast w realiach niniejszej sprawy towar, w ilości 1.000 litrów, zaklasyfikowany do pozycji CN 2710, i jako taki podlegający zgłoszeniu do systemu SENT, przewożony był samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Wykonywanie tego przewozu drogowego warunkowane było zatem uzyskaniem stosownego dokumentu, zgodnie z wymogami ustawy o transporcie drogowym i – jak to już wyżej zauważono – w trakcie kontroli drogowej kierowca okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Zaznaczył przy tym, że treść art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f u.o.s.m., jest klarowna i nie budząca wątpliwości w zakresie obowiązku zamieszczenia w zgłoszeniu numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, pod warunkiem że zezwolenie, zaświadczenia lub licencji są wymagane w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym, niezamieszczenie tej informacji przez stronę uznać należy za zaniedbanie ustawowego obowiązku. Oceny tej nie zmienia okoliczność sposobu oznaczenia pul formularza zgłoszeniowego wymagających obligatoryjnego wypełnienia oraz pola dotyczącego informacji o posiadanej przez podmiot zgłaszający licencji, zezwoleniu lub zaświadczeniu. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 362/20, "fakt braku istnienia, w czasie wypełniania przez stronę skarżącą zgłoszenia SENT, w spornym polu oznaczenia, wskazującego na konieczność jego wypełnienia, nie zwalniał strony, jako podmiotu profesjonalnie trudniącego się przewozem drogowym, do dołożenia niezbędnej staranności w procesie uzyskania niewadliwego, nie zawierającego istotnych braków, zgłoszenia". Omawiane pole formularza – jego wypełnienie lub pozostawienie niewypełnionym - w swojej istocie pozostawione więc zostało ocenie przewoźnika w zależności od sytuacji, czy usługa transportowa będzie realizowana w sposób, gdzie na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym wymagane będzie posiadanie przez przewoźnika stosownych dokumentów, czy też nie. Przy dokonywaniu zgłoszenia konieczne jest zatem stosowanie rozsądnych i szczególnie dbałych procedur, umożliwiających dokonanie zgłoszenia zgodnie z wymogami stawianymi przepisami prawa.
Organ odwoławczy nie zgodził się z autorem odwołania, że w sprawie w rzeczywistości nie doszło do naruszenia przez spółkę art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f u.o.s.m., lecz wystąpił brak uwidocznienia w zgłoszeniu [...] numeru licencji przewozu, którego wyłączną przyczyną były występujące w dniu 12 marca 2019 r. usterki techniczne – wadliwe działanie systemu SENT-GEO. Formułując tę argumentację pełnomocnik stwierdził, że przewoźnik w istocie uzupełnił zgłoszenie o numer licencji, lecz system nie "uwidocznił" tej informacji. Nie podzielając tego stanowiska wskazał, że: po pierwsze –przeczą temu wyjaśnienia strony, zawarte w przytoczonym już wyżej piśmie z dnia 15 listopada 2019 r., w którym autorka tego pisma, J. P. (prezes zarządu Spółki A), wprost przyznała, że cyt.: "nie zawarto w dokumencie SENT numeru tego zezwolenia", "niewpisanie do zgłoszenia przewozu numeru zezwolenia drogowego nie było celowym działaniem Spółki i miało charakter incydentalny", "sam brak formalny zgłoszenia został (...) przez Spółkę sanowany". Po drugie zaś, wadliwe działanie systemu SENT-GEO w dniu przeprowadzenia przedmiotowej kontroli dotyczyło wyłącznie przekazywania danych lokalizacyjnych z aplikacji urządzenia mobilnego do systemu (pismo Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 grudnia 2019 r., nr [...]), przy czym od momentu zainicjowania lokalizatora w zgłoszeniu [...] do momentu kontroli, dane były przekazywane w sposób prawidłowy. Stwierdzone problemy techniczne w dniu kontroli dotyczyły zatem jedynie modułu gromadzącego i przetwarzającego dane geolokalizacyjne (tzw. SENT-GEO), a nie całego systemu SENT, w tym rejestru zgłoszeń. Z opisanych powyżej dowodów wynika, że zgłoszenie nr [...] zostało prawidłowo zarejestrowane w systemie w dniu 12 marca 2019 r. o godz. 12:08:31 przez K. S. i w momencie rejestracji nie zawierało numeru licencji, a brak ten został następnie uzupełniony w tym samym dniu i przez tę samą osobę o godz. 13:20:37, tj. już w trakcie kontroli drogowej. Okoliczność ta potwierdza, że w dniu 12 marca 2019 r. rejestr zgłoszeń systemu SENT działał prawidłowo.
W ocenie organu drugoinstancyjnego nie ma także racji strona zarzucając organowi pierwszej instancji błędną wykładnię art. 22 ust. 2 u.o.s.m. Przypomniał, że stanowi on, że w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Z kolei z art. 5 ust. 4 wynika w sposób jednoznaczny, że uzupełnienie zgłoszenia o określone dane powinno nastąpić przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej oraz że uzupełnienia tego powinien dokonać przewoźnik. Zapis ten nie daje możliwości uzupełniania przez przewoźnika zgłoszenia w dowolnym momencie, a niezrealizowanie tego obowiązku w odpowiednim czasie naraża go na karę pieniężną, o której mowa w art. 22 ust. 2 u.o.s.m. Zdaniem organu odwoławczego nie sposób więc uznać, że brak wypełnienia tego obowiązku może być sanowany tym, że w toku kontroli uzupełniono wymagane dane. Okoliczność ta pozostaje bez znaczenia, albowiem uzupełnienie zgłoszenia o dane określone w art. 5 ust. 4 u.o.s.m. mogło nastąpić - najpóźniej - przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej. Na zakończenie wskazał, że w przeważającej ilości orzeczeń sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko potwierdzające prawidłowość stosowania art. 22 ust. 2 u.o.s.m. w sytuacji, gdy brakujące dane w zgłoszeniu SENT zostały uzupełnione w trakcie kontroli. Na poparcie tego stanowiska przytoczył wyroki WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 607/18 i z 10 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 92/20, WSA w Opolu z 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 513/18, WSA w Szczecinie z 21 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1149/18, czy WSA w Gliwicach z 25 marca 2019 r., sygn. akt II SA/G1 966/18, wszystkie przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
W ocenie organu odwoławczego, nie można również zarzucić organowi pierwszej instancji, aby działał w sposób naruszający zasadę z art. 121 §1 O.p., a więc aby prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. Stwierdził, że organ ten działał w granicach i z poszanowaniem przepisów u.o.s.m. W szczególności nie można było przypisać organowi działania contra legem, w sytuacji gdy stwierdzone naruszenie strony dotyczące danych zgłoszenia SENT, wynikało z uchybienia i niedołożenia należytej staranności przez spółkę, a nie - jak ponosi pełnomocnik - wadliwego działania systemu SENT-GEO. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (por. m.in. wyrok NSA z 4 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 401/05). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie w pierwszej instancji przeprowadzono starannie, merytorycznie poprawnie, umożliwiono stronie składanie wniosków dowodowych, traktowano równo interesy przewoźnika i Skarbu Państwa, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzygano na niekorzyść spółki. Świadczy o tym m.in. okoliczność, że pozyskane w trakcie postępowania dowody świadczące na korzyść przewoźnika doprowadziły do umorzenia postępowania w zakresie naruszenia art. 10a ust. 1 u.o.s.m. Natomiast fakt, że rozstrzygnięcie w pozostałym zakresie (tj. naruszenia art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f ustawy) jest inne niż oczekiwałaby Odwołująca nie świadczy o naruszeniu przepisu art. 121 § 1 O.p.
Organ drugiej instancji uznał nadto, że w sprawie nie miał zastosowania art. 2a O.p., zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Podkreślił, że pełnomocnik nie wskazał, treść których przepisów u.o.s.m. budzi wątpliwości, a organ stoi na stanowisku, że wszystkie przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są czytelne i nie nasuwają wątpliwości, które nie mogą być w sposób jednoznaczny rozstrzygnięte, w oparciu o dostępne reguły wykładni. Zaznaczył także, że zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony dotyczy tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, a nie wątpliwości co do stanu faktycznego.
Za chybiony uznał także zarzuty naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 122 O.p. oraz art. 22 ust. 3 u.o.s.m. Zaakcentował przy tym, że w niniejszej sprawie brak uzupełnienia zgłoszenia nie był spowodowany ważną przyczyną, lecz zaniedbaniami, których dopuścił się profesjonalny podmiot. Konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych przepisami u.o.s.m. winna być powszechnie znana przedsiębiorcom, których te regulacje dotyczą. Zaznaczył, że strona jest stabilnie działającym podmiotem o miesięcznych obrotach netto przekraczających 70 min zł, w którym na koniec 2018 r. wykazano wartość środków trwałych na ponad 71 min zł. W dwóch kolejnych latach bilansowych (2017 r. i 2018 r.) Spółka wykazała zysk wynoszący odpowiednio 1,75 min zł i 2,29 min zł, natomiast w okresie od stycznia do listopada 2019 r. dokonała nabycia towarów i usług zaliczanych do środków trwałych na łączną kwotę netto przekraczającą 882 tys. zł. W kontekście tych danych zasadne jest stwierdzenie, że wysokość określonej w niniejszej sprawie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł nie doprowadzi do utraty płynności finansowej strony. Podkreślił, że wszystkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 5 ust. 4 u.o.s.m. mają charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał w art. 22 ust. 2, że ich niewypełnienie, a ściślej: niewypełnienie któregokolwiek z nich, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego strona skarżąca, analogicznie jak w odwołaniu, wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia, a także sposobu procedowania przez orzekające w sprawie organy, zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 26 ust. 3 tej ustawy przez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny;
b) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 Traktatu o Unii Europjskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności – przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT;
2) przepisów postępowania, tj.:
a) art. 165b § 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej karę pieniężną w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia postępowania;
b) art. 121 § 1 i art. 122 O.p., art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p. poprzez wadliwe prowadzenie postępowania, w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organu i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy;
c) art. 210 § 1 ust. 6 O.p. poprzez niewyjaśnienie powodów rozstrzygnięcia.
Formułując powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.
W jej uzasadnieniu zakwestionował w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w petitum skargi. Zaprezentował ocenę prawną podstawy działania organu podnosząc, że organ utracił prawo do wszczęcia postępowania z uwagi na upływ terminu ustanowionego w art. 165b § 1 O.p. Nadto stwierdził, że rozpoznający sprawę organ nieprawidłowo rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaniechał właściwego i wyczerpującego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz nie ustosunkował się do podniesionych przez stronę zarzutów. Zwłaszcza jej argumentu w zakresie naruszenia zasady proporcjonalności i zasady in dubio pro tributario. Podkreślił, że w sprawie nie doszło, ani nawet potencjalnie nie mogło dojść do jakichkolwiek nieprawidłowości czy ryzyka uszczupleń budżetowych, towar pochodził z legalnego źródła, uiszczono w związku z jego obrotem wszystkie należności publiczne. Zaakcentował, że podczas kontroli kontrolujący nie zakwestionował żadnych danych istotnych z perspektywy realizowanego przewozu, w tym istnych danych kontraktowych.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze, organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), dalej: p.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Mocą § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w skardze zarzuty i argumenty przytoczone na ich poparcie należy zaaprobować.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. W pierwszej kolejności Sąd odniesienie się do najdalej idącego w skutkach zarzutu, którego nie podziela, dotyczącego naruszenia art. 165b § 1 O.p. Nietrafny zdaniem Sądu jest zarzut spółki, że doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania. Przytoczony przepis, którego naruszenia upatruje skarżąca w kontekście zarzutu przedawnienia, dotyczy nieprzekraczalnego terminu wszczęcia postępowania podatkowego od zakończenia kontroli, i jako taki nie może mieć zastosowania do postępowania wszczętego po przeprowadzeniu kontroli celno-skarbowej. Postępowanie w przedmiotowej sprawie nie dotyczyło nałożenia podatku i nie było prowadzone do skarżącego jako podatnika. Kara pieniężna przewidziana ustawą SENT nie jest podatkiem, lecz sankcją administracyjną.
Ustawodawca w art. 28 ustawy o SENT, co pomija spółka, wprowadzając 5 - letni termin przedawnienia, który w tym przypadku nie został naruszony, uregulował wyłącznie przedawnienie:
a) nałożenia kary pieniężnej oraz
b) obowiązku zapłaty nałożonej kary pieniężnej.
Zagadnienia, które zostały uregulowane w ustawie SENT nie dotyczą zasad powstania, ustalania oraz wygaszania zobowiązań podatkowych, czy też obowiązków podatników. Kara pieniężna nakładana za naruszenie przepisów SENT nie jest niepodatkową należnością publicznoprawną, w rozumieniu art. 3 pkt 8 O.p. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy SENT będzie miał zastosowanie art. 165b § 1 O.p.
Niemniej jednak mając na uwadze wskazany zakres kontroli sądowej postępowania poddanego ocenie wskutek wywiedzionej skargi oraz sformułowane w niej zarzuty i argumenty przytoczone na ich poparcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Gliwicach z 19 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1133/19; z 11 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 79/20 czy z 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 39/19 oraz wyroku WSA w Warszawie z 27 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1089/19, zapadłych w zbliżonym do niniejszego przedmiocie rozpoznania, a także wyrokach NSA z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 1385/19, z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1696/18; z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 1385/19; z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20; czy z 21 maja 2020 r. sygn. akt II GSK 307/20.
W ostatnim z przytoczonych wyroków oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 518/19, uchylającego zaskarżoną decyzję oraz zasądzającego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego NSA orzekł – co należy w pełni podzielić – że "skoro bowiem ustawodawca w art. 22 ust. 3 ustawy SENT expressis verbis wskazał na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym, to przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. Tymczasem zaprezentowana przez organ w zaskarżonej decyzji argumentacja zdaje się takiemu stanowisku przeczyć – co należy uznać za niedopuszczalne ograniczenie stosowania regulacji ustawowych. W sytuacji podzielenia stanowiska organu należałoby bowiem de facto uznać, że w odniesieniu do przesłanki interesu publicznego z ww. art. 22 ust. 3 mamy do czynienia z przepisem niedziałającym w praktyce (tzw. martwe prawo) – co byłoby sprzeczne z ratio legis zamieszczenia takiego przepisu w ustawie SENT". NSA odwołał się do własnego wyroku z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1696/18. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, co w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania. Natomiast przyjęcie poglądów organu, reprezentującego stanowisko niemal wyłącznie profiskalne, sprawiłoby że w zasadzie każda ulga, czy odstępstwo w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów byłaby udzielona w sprzeczności z ww. zasadami konstytucyjnymi – mimo że została przewidziana przez ustawodawcę. Pozostaje to zarazem w sprzeczności z stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, który powołując się na orzecznictwo, dopuszcza możliwość odstępstwa od nałożenia kary pieniężnej – w sytuacjach o charakterze wyjątkowym, szczególnych.
W ocenie Sądu nie zostały przy tym należycie wyjaśnione okoliczności dotyczące wadliwości działania systemu SENT GEO, w dniu 12 marca 2019 r. w zakresie przyjmowanie danych od Operatorów ZSL oraz mobilnych Aplikacji Kierowcy i jego wpływu na ukształtowane w ostateczności zapisy na zakwestionowanym co do poprawności formalnej formularzu. Zdaniem Sądu nie zostało wyjaśnione czy wadliwości systemu, co jest potwierdzone w pismach organów, i co przyznały orzekające w sprawie organy, mogły mieć wpływ na brak uwidocznienia w zgłoszeniu [...] numeru licencji przewozu. Czy te usterki techniczne miały wpływ na realizację obowiązku z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f u.o.s.m., czy brak uwidocznienia w tym systemie numeru licencji przewozu mógł być spowodowany problemami technicznymi działania systemu, czy był dla niego bezspornie obojętny. Wiedza, wiadomości dotyczące działania systemu informatycznego, jego możliwości technicznych, ujawnianych usterek w zapisach podmiotów korzystających z danych programów, winna być przedstawiona jego użytkownikowi w sposób zrozumiały, zwłaszcza gdy powstają wątpliwości – jak w niniejszej sprawie – czy ujawnione, wszak potwierdzone, usterki pozostają w jakimkolwiek związku przyczynowo-skutkowym z utrwaleniem zapisów na formularzu, czy na utrwalenie zapisów wypełnianego ale w ostateczności nie wypełnianego pola mogły mieć one wpływ. W rezultacie, czy zatem awaria systemu, jakikolwiek błąd w jego działaniu, mógł skutkować, finalnym brakiem zapisu, czy były w ogóle sytuacje, że użytkownicy zgłaszali wadliwość, że wypełnione pole nie zostało utrwalone w formie zapisu, czy zostało to dostrzeżone podczas obsługi systemu, czy wprost przeciwnie ani nie było takich uwag, ani też ta wadliwość nie ma żadnego wpływu na sposób finalnej rejestracji zapisów. Te okoliczności winny być zakomunikowane, wyrażone w formie poddającej się jakiejkolwiek kontroli. Nawet gdy jest to wiedza znana organowi z urzędu, to strona ma prawo tego nie wiedzieć, a organ ma obowiązek to wyjaśnić, czego w przedmiotowej sprawie nie uczyniono należycie. Organ ograniczył się do autorytatywnego wskazania, że stwierdzone problemy techniczne dotyczyły zatem jedynie modułu gromadzącego i przetwarzającego dane geolokalizacyjne, a nie całego systemu SENT, w tym rejestru zgłoszeń". Brak jest bowiem wskazania, że zapisy te są od siebie całkowicie niezależne, a wadliwość jednego z modułów pozostaje bez jakiegokolwiek związku z poprawnym działaniem drugiego, zwłaszcza na przyjmowanie i rejestrację danych.
Uwaga ta jest istotna albowiem z pisma Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 31 grudnia 2019 r., wynika, że w dniach 10-13 marca 2019 r. odnotowano wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogło wpływać na przyjmowanie danych od Operatorów ZSL oraz mobilnych Aplikacji Kierowcy. Również w piśmie z dnia 24 grudnia 2019 r. wykazano, iż w dniu 12 marca 2019 r. odnotowano wadliwe działanie systemu SENT GEO polegające na braku przekazywania danych lokalizacyjnych z aplikacji urządzenia mobilnego do systemu. Kolor ikony stanu sygnału lokalizacyjnego w aplikacji wyświetlany był w sposób nieprawidłowy, ponadto dane lokalizatora do systemu były przesyłane z opóźnieniem. Istotne jest zatem czy w tym czasie mogło, zwłaszcza przy tak ujawnionych usterkach, dojść do nie zapisania danych części danych. O ile w pismach organ wskazuje na wadliwości dotyczące danych lokalizacyjnych, to nie wskazuje, że nie maiło to wpływu na zapisy i ich utrwalenie w SENT, a tę okoliczność podnosi strona skarżąca. Zauważenia wymaga, że strona skarżąca dostrzegała związek przyczynowo-skutkowy wadliwości systemu w dniu kontroli, z brakiem uwidocznienia w zgłoszeniu [...] numeru licencji przewozu. Jej zdaniem, w istocie doszło do uzupełnienia zgłoszenia o numer licencji, lecz system nie "uwidocznił" tej informacji. Tymczasem organ obalając ten argument wskazał, że: po pierwsze – "J. P. (prezes zarządu Spółki A), wprost przyznała, że cyt.:
,
,
"; po drugie – wadliwe działanie systemu SENT-GEO w dniu przeprowadzenia przedmiotowej kontroli dotyczyło wyłącznie przekazywania danych lokalizacyjnych z aplikacji urządzenia mobilnego do systemu (pismo Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 grudnia 2019 r., nr [...]), przy czym od momentu zainicjowania lokalizatora w zgłoszeniu [...] do momentu kontroli, dane były przekazywane w sposób prawidłowy
Nie wiadomo przy tym z czego wywiódł, że stwierdzone problemy techniczne w dniu kontroli dotyczyły zatem jedynie modułu gromadzącego i przetwarzającego dane geolokalizacyjne (tzw. SENT-GEO), a nie całego systemu SENT, w tym rejestru zgłoszeń. Wszak w pismach brak jest wskazania, że wadliwość dotyczyła "wyłącznie" przekazywania danych a także brak jest w nich odniesienia się do zarzutu strony – czy ta wadliwość miała lub mogła mieć jakikolwiek wpływ na zapisy danych, czy zostało to całkowicie wykluczone, a jak tak to dlaczego. Wątpliwość ta istnieje nadal a w ocenie Sądu nie została należycie wyjaśniona. Sąd nie podziela tak kategorycznej oceny organu, że w piśmie z dnia 15 listopada 2019 r. jego autorka J. P. (prezes zarządu Spółki A), zaprzeczyła twierdzeniom Spółki, że uzupełniono zgłoszenie o numer licencji, lecz system nie "uwidocznił" tej informacji. Zdaniem Sądu wspomniana autorka potwierdziła brak danych o nr licencji w zgłoszeniu SENT, co jest brakiem obiektywnym, wszak o przyczynę braku toczy się spór, a nie "sam" brak, a tego nie wyjaśniła ona, tak jak odczytuje to organ. Podniosła, co zauważył organ, że:
a) nie zawarto w dokumencie SENT numeru zezwolenia,
b) niewpisanie do zgłoszenia przewozu numeru zezwolenia drogowego nie było celowym działaniem Spółki,
c) miało charakter incydentalny,
d) sam brak formalny zgłoszenia został przez Spółkę sanowany.
Tymczasem, jak wskazano powyżej, okoliczność niezawarcia w dokumencie SENT numeru zezwolenia jest bezsporna, sporna jest przyczyna braku, czy nastąpiła wskutek lub pozostaje w związku z usterkami technicznymi systemu informatycznego – czy wprost przeciwnie.
Powyższe przekłada się na dalsze ustalenia, tj. w sytuacji kategorycznego wykazania, że wadliwość systemu nie miała najmniejszego wpływu na brak – w ostatecznym kształcie – wypełnienia pola o nr zezwolenia, które bezspornie posiadała spółka, (jest to okoliczność bezsporna) stanowi drobne uchybienie obowiązkom ustawy SENT, czy wprost przeciwnie. Rolą organów jest wykazanie, czy uchybienie tym obowiązkom jest dokonywane w celu nadużycia, czy też nie i wynika ze zwykłych błędów przedsiębiorców, a w sprawie brak jest ryzyka wystąpienia jakichkolwiek uszczupleń należności publicznoprawnych, interes publiczny przemawia za nienakładaniem wysokich kar pieniężnych na przedsiębiorców. Ocena ta nierozerwalnie związana jest z możliwością odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
Zdaniem Sądu, przy tak dokonanych ustaleniach faktycznych zapadłe rozstrzygniecie narusza ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.), dalej: P.p. – zasadę proporcjonalności i zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej. Ustanowioną prawnie zasadą jest, że nakładane na przedsiębiorców obciążenia (kary) winny być współmierne do wagi popełnionego uchybienia. Tym samym dyrektywa zawarta w tym przepisie, którą należy odczytywać łącznie z regulacjami ustawy o SENT, nakazuje organowi ważenie praw przedsiębiorców i ogólnie pojętego interesu publicznego. W sprawach w zakresie nałożenia kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT organy muszą dokonać poddającego się kontroli wyboru interesu fiskalnego z interesem strony. Ważny interes przewoźnika powinien być oceniony nie wyłącznie przez pryzmat jego kondycji finansowej a wagi naruszonego dobra i wagi naruszonego obowiązku. Przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak uzupełnienia zgłoszenia spowodowany był zaniedbaniami, których dopuścił się profesjonalny podmiot wymaga wykazania w czym organ upatruje się "zaniedbania", tak aby uczynić zadość powinnościom należytego zebrania i oceny materiału dowodowego, a także zawartej w art.187 § 1 O.p. zasadzie oficjalności postępowania dowodowego, zgodnie z którą organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Realizacja tej zasady wymaga jednoznacznego, nie poddającego w wątpliwość wykazania, że wadliwość systemu wskazywana powyżej była poza jakimkolwiek wpływem na stwierdzona nieprawidłowość. W dalszej kolejności przy nie budzących żadnych wątpliwości ustaleniach co do okoliczności mających wpływ na powstałe uchybienie możliwe będzie zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c oraz art. 135 ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, organy uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną zagadnienia i wnikliwie rozważą podane przez skarżącą okoliczności braku uzupełnienia zgłoszenia o numer licencji przed rozpoczęciem przewozu, w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia kary przez wzgląd na interes publiczny. W interesie publicznym jest budowanie u obywateli, podmiotów gospodarczych (tu skarżącej) zaufania do organów państwa, a ewentualne błędy w funkcjonowaniu programu komputerowego do obsługi systemu SENT nie powinny powodować u skarżącej – zobowiązanej do korzystania z takiego programu – negatywnych konsekwencji prawnych i finansowych. Organy zważą, czy aby w interesie publicznym jest nakładanie na stronę skarżącą kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuściła się, uchybienia formalnego, które usunęła już w trakcie kontroli.
Na zakończenie Sąd wskazuje, że orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020, poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID) w zw z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Opolu z 9 lutego 2021 r., w zw z § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 października 2020 r. nr 17/2020 w zw § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Jak wskazano powyżej sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy, w tym złożoną skargę jak i odpowiedź na skargę.