II SA/Op 305/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2015-12-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdyzatrzymanie prawa jazdybadania lekarskieustawa o kierujących pojazdamiprawo o ruchu drogowymterminyprzepisy przejściowedecyzja administracyjnakontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, uznając, że nieprzedstawienie wymaganego orzeczenia lekarskiego stanowiło podstawę do zatrzymania uprawnień, nawet jeśli skierowanie na badanie nastąpiło przed wejściem w życie nowych przepisów.

Skarga dotyczyła decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii A, B1, B, B+E, T, wydanej z powodu nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego. Skarżący był skierowany na badania decyzją z 2012 r., jeszcze przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami. Sąd uznał, że mimo zmiany przepisów, obowiązek poddania się badaniu i przedstawienia orzeczenia nadal istniał, a jego niewypełnienie uzasadniało zatrzymanie prawa jazdy. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące daty wydania decyzji i przyczyn nieprzedstawienia orzeczenia, wskazując, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter obligatoryjny.

Przedmiotem sprawy była skarga E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego. Skarżący został skierowany na badania lekarskie decyzją z 2012 r. na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym, w związku z zastrzeżeniami co do jego stanu zdrowia. Wobec niepoddania się badaniom i nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego, organy administracji wydały decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy, opierając się na przepisach ustawy o kierujących pojazdami, która weszła w życie w 2013 r. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę pod kątem zgodności z prawem. Kluczową kwestią było zastosowanie przepisów przejściowych w sytuacji, gdy skierowanie na badanie miało miejsce przed wejściem w życie nowej ustawy, a stan niepoddania się badaniu trwał nadal. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA i TK, stwierdził, że w braku przepisów przejściowych, nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń trwających po jej wejściu w życie. Uznał, że obowiązek przedstawienia orzeczenia lekarskiego, nałożony ostateczną decyzją z 2012 r., nadal ciążył na skarżącym, a jego niewypełnienie w terminach określonych przepisami (w tym nowelizacją z 2014 r.) skutkowało zatrzymaniem prawa jazdy. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące daty wydania decyzji odwoławczej oraz przyczyn nieprzedstawienia orzeczenia, wskazując, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter obligatoryjny i nie podlega uznaniu, a skarżący nie kwestionował pierwotnej decyzji o skierowaniu na badania. Sąd nie znalazł podstaw do przeprowadzenia postępowania dowodowego, uznając, że bada legalność decyzji na dzień jej wydania, a wnioskowane dowody dotyczyły zdarzeń późniejszych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, można zastosować przepisy ustawy o kierujących pojazdami, jeśli stan niepoddania się badaniom trwał nadal po wejściu w życie nowej ustawy, a przepisy przejściowe nie stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji braku przepisów przejściowych, nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń trwających po jej wejściu w życie. Niewypełnienie obowiązku przedstawienia orzeczenia lekarskiego, nałożonego ostateczną decyzją, stanowiło podstawę do obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy na gruncie obowiązujących przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.k.p. art. 102 § 1 pkt 3 lit. a

Ustawa o kierujących pojazdami

Nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy osoba nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Pomocnicze

u.k.p. art. 79 § 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Dotyczy orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

u.k.p. art. 139

Ustawa o kierujących pojazdami

Przepis przejściowy wskazujący datę wejścia w życie niektórych przepisów ustawy.

u.k.p. art. 101 § 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Określa termin poddania się badaniom lekarskim, który jednak wszedł w życie później niż data orzekania.

u.k.p. art. 99 § 1 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

Dotyczy wydania przez starostę decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie.

p.r.d. art. 122 § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Podstawa prawna skierowania na badanie lekarskie wydana przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami.

p.r.d. art. 140 § 1 pkt 4 lit. b

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Przepis (uchylony) przewidujący cofnięcie uprawnień za niepoddanie się badaniu lekarskiemu.

Ustawa o zmianie ustawy o kierujących pojazdami art. 12 § 1 pkt 1 i 2

Określa obowiązki osoby skierowanej na badanie lekarskie w okresie przejściowym.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewypełnienie obowiązku przedstawienia orzeczenia lekarskiego w wymaganym terminie stanowi podstawę do zatrzymania prawa jazdy na gruncie obowiązujących przepisów. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter obligatoryjny i nie podlega uznaniu. Przyczyny nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy. Sąd bada legalność decyzji na dzień jej wydania, a dowody dotyczące zdarzeń późniejszych nie wpływają na ocenę.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów ustawy o kierujących pojazdami do sytuacji, gdy skierowanie na badania nastąpiło na podstawie uchylonych przepisów. Data wydania decyzji odwoławczej i jej doręczenia skarżącemu. Konieczność uwzględnienia przyczyn nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego. Wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

akt o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi konsekwencję niewypełnienia przez skarżącego warunku określonego przepisami prawa i nie ma on charakteru uznaniowego Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania.

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący

Grażyna Jeżewska

sprawozdawca

Teresa Cisyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami. Zasady stosowania prawa w czasie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących badań lekarskich kierowców i zastosowania sankcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa jazdy i zmian przepisów, co jest interesujące dla kierowców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym. Kwestia przepisów przejściowych jest często problematyczna.

Zmiana przepisów a prawo jazdy: czy możesz stracić uprawnienia przez stare przepisy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 305/15 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2015-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Grażyna Jeżewska /sprawozdawca/
Teresa Cisyk
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 155
art. 102 ust. 1 pkt 3 lit.a, art. 79 ust. 2, art. 139, art. 101 ust. 2, art. 99 ust. 1 pkt 2,3
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez E. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 lutego 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego z dnia 7 października 2015 r., nr [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B1, B, B + E, T, nr [...], nr druku [...], wydanego w dniu 2 października 2002 r. przez Starostę Strzeleckiego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta Strzelecki, w związku z otrzymanym wnioskiem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Strzelcach Opolskich z dnia 27 kwietnia 2012 r., nr [...] wraz z opinią biegłego sądowego z dnia 15 marca 2011 r., stwierdzającą u E. P. przebywającego w zakładzie karnym objawy zespołu zależności alkoholowej, decyzją z dnia 30 maja 2012 r., wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108 poz. 908, ze zm.), skierował ww. na badanie lekarskie. W treści decyzji organ poinformował stronę, że badaniu lekarskiemu należy poddać się w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, w skrócie WOMP, w Kędzierzynie-Koźlu, w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji, a oryginał orzeczenia lekarskiego należy przedstawić właściwemu staroście. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący nie złożył odwołania.
Wobec niepoddania się przez skarżącego badaniu lekarskiemu Starosta Strzelecki decyzją z dnia 26 lipca 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, cofnął E. P. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B, B1, B + E, T.
Na skutek złożonego przez skarżącego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 27 marca 2013 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dacie rozpatrzenia odwołania E. P. przepisy stanowiące podstawę prawną cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się przez stronę badaniom lekarskim już nie obowiązywały. Dlatego Kolegium nie mogło rozpatrzeć istoty sprawy, ponieważ w aktualnie obowiązującym stanie prawnym sankcją za niepoddanie się badaniom lekarskim, na podstawie skierowania Starosty wystawionego w związku z uzasadnionym zastrzeżeniem co do stanu zdrowia, po myśli art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., nr 30 poz. 151, ze zm. - obecnie Dz. U. z 2015 r. poz. 155, zwanej dalej ustawą), jest zatrzymanie prawa jazdy, a nie cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Stąd z uwagi na brak obowiązującej podstawy prawnej postępowanie w tym przedmiocie cofnięcia stało się bezprzedmiotowe i konieczne stało się umorzenie postępowania I instancji i uchylenie zaskarżonej decyzji, które obliguje organ do wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy.
W dniu 23 lipca 2013 r. Starosta Strzelecki wszczął postępowanie z urzędu w sprawie zatrzymania E. P. prawa jazdy z powodu nieprzedstawienia orzeczenia lekarskiego, pouczając stronę o prawie do czynnego udziału w sprawie.
W piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r. E. P. podał organowi, że dyrektor WOMP w Kędzierzynie-Koźlu "telefonicznie odmówił terminu badań ze względu na decyzję SKO Opole". Dodał też, że "wniosek o skrócenie środka karnego będzie rozstrzygany po odbyciu połowy kary, tj. po 10 październiku 2013 r."
Starosta Strzelecki decyzją z dnia 7 października 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy zatrzymał E.P. prawo jazdy. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując, że rozstrzygnięcie spowodowane jest nieprzedstawieniem orzeczenia lekarskiego w wymaganym terminie.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. P. wyjaśnił, że koniec orzeczonej kary przypada na 10 kwietnia 2015 r. i jeśli zaistnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia podda się badaniom, z chwilą otrzymania sądowego orzeczenia o wykonaniu kary. Odnotował też, że Kolegium w decyzji podało, iż cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami stało się bezprzedmiotowe.
Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, iż materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która weszła w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. Argumentowało, że akt ten nie wprowadził przepisów przejściowych pozwalających stosować przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, do stanów (zdarzeń) sprzed wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami, stąd rozpatrując przedmiotową sprawę Starosta Strzelecki zasadnie oparł się na przepisach obowiązujących w dacie orzekania. Następnie wskazując na treść przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy Kolegium stwierdziło, że w ostatnio powołanej regulacji nie został zakreślony termin poddania się badaniom. Podało, że wprawdzie został on wyznaczony w art. 101 ust. 2 ustawy, jednakże w myśl art. 139 pkt 3 ustawy, przepis ten wejdzie w życie dopiero z dniem 4 stycznia 2016 r. Kolegium wskazało, że na mocy obowiązującego od 24 sierpnia 2014 r. art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970), do 3 stycznia 2016 r. osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 lit. a), b) i d) ustawy zmienianej w art. 1, jest obowiązana do: poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (pkt 1); przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (pkt 2). W konsekwencji powyższego Kolegium uznało, że dyspozycja art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy pozwala na przyjęcie, że nieprzedstawienie w wymaganym terminie, tj. wynikającym z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r., orzeczenia lekarskiego skutkuje zatrzymaniem prawa jazdy. W tym zakresie zauważyło, że decyzja o skierowaniu strony na badanie lekarskie została skutecznie doręczona żonie skarżącego w dniu 6 czerwca 2012 r. i pozostaje, jako decyzja ostateczna, w porządku prawnym. Obowiązek zaś wykonania tego badania ciążył na stronie od 6 czerwca 2012 r. Skoro do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. do 7 października 2014 r., jak i do dnia podjęcia rozstrzygnięcia, E. P. nie przedstawił stosownego orzeczenia, to konsekwencją takiego stanu rzeczy byłot zatrzymanie stronie prawa jazdy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. P. wskazał, że zaskarżoną decyzję otrzymał 8 czerwca 2015 r., natomiast okres zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów został zakończony 10 kwietnia 2015 r. Zauważył, że w dniu 13 kwietnia 2015 r. złożył wniosek w Starostwie Powiatowym o przyznanie tzw. "Profilu Kandydata na Kierowcę", który do dnia złożenia skargi nie został rozpoznany. Nadto skarżący podał, iż wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2015 r. zwrócił się do Prezesa SKO o pilne wydanie decyzji wraz z uzasadnieniem, której data wydania, jak się okazało po jej doręczeniu w dniu 8 czerwca 2015 r., przypadała na dzień 27 lutego 2015 r. Powyższe świadczy o działaniu prawa wstecz albowiem, przez te dodatkowe miesiące pozbawiony został możliwości odzyskania prawa jazdy, a co za tym idzie mobilności podjęcia pracy i związanych z tym strat. Stwierdził, iż manipulacja datą wydania świadczy o rażącym naruszeniu jego dóbr osobistych, w związku z czym zażądał przysługującego mu zadośćuczynienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo argumentowało, iż podniesione w skardze zarzuty dotyczące braku reakcji Starosty Strzeleckiego na złożony wniosek "o przyznanie Profilu Kandydata na Kierowcę" nie odnosi się do podjętego rozstrzygnięcia. Stwierdziło, że pozostałe zarzuty sprowadzają się do konstatowania wydanej decyzji oraz przypisywanie organowi odwoławczemu "manipulację datą" jej wydania. Odnosząc się z kolei do daty decyzji wskazało, iż jest to dzień, w którym odbyło się posiedzenie składu orzekającego.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt II SA/Op 305/15, skarżącemu przyznano prawo pomocy w formie zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W piśmie procesowym z dnia 11 października 2015 r., ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik wywiódł, iż oba organy orzekające, które oparły swoje stanowisko na decyzji o skierowaniu skarżącego na badania, nie wzięły pod uwagę przyczyn nieprzedstawienia przez skarżącego w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego.
W złożonym na rozprawie piśmie z dnia 30 grudnia 2015 r., pełnomocnik zawnioskował również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci: zaświadczenia lekarskiego z Poradni Przedmałżeńskiej i Rodzinnej TRR, Poradni Zdrowia Psychicznego w Opolu z dnia 26 listopada 2015 r. i wyniku badania elektroencefalograficznego z Pracowni EEG w Opolu z dnia 27 października 2015 r., na okoliczność braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (kryterium legalności ). Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, mające postać uchylenia zaskarżonego aktu, następuje w przypadku stwierdzenia, iż kontrolowana działalność administracji publicznej (np. decyzja) podjęta została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. - dalej powoływanej jako P.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.
Rozpoznając skargę sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że wydane akty odpowiadają wymogom prawa.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie pozostaje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 lutego 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego z dnia 7 października 2015 r., nr [...], o zatrzymaniu posiadanego przez E. P. prawa jazdy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Przepis ten podobnie jak też zasadnicza część przepisów ustawy o kierujących pojazdami wszedł w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. (por. art. 139 ustawy).
Dla oceny legalności kontrolowanego aktu istotna jest okoliczność, iż skarżący na badanie lekarskie w celu zweryfikowania, czy istnieją bądź nie przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem silnikowym z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, skierowany został decyzją Starosty Strzeleckiego z dnia 30 maja 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108 poz. 908, ze zm.).
Do dnia 18 stycznia 2013 r. skutki nieprzedstawienia przez osobę skierowaną na badania lekarskie w trybie o jakim mowa art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, regulował przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) tej ustawy. Zgodnie z nim "decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5". Wskazany przepis art. 140 cyt. ustawy w zakresie obejmującym jego ust. 1 pkt 4 lit. b) został uchylony z dniem 19 stycznia 2013 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami (por. art. 125 pkt 16 i art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami). Ze wskazanym dniem uchylone zostały też przepisy rozdziału 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym i art. 122 tej ustawy (por. art. 125 pkt 10 lit. j) ustawy o kierujących pojazdami).
W zaistniałych okolicznościach należało ustalić czy przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami może stanowić podstawę prawną zatrzymania prawa jazdy osobie, która nie poddała się badaniu lekarskiemu, na które skierowana została decyzją ostateczną wydaną w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu w celu zweryfikowania czy istnieją, bądź nie, przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem silnikowym.
Przypomnieć przyjdzie, iż postępowanie w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy zostało wszczęte w dniu 23 lipca 2013 r. zatem już pod rządem ustawy o kierujących pojazdami, w sytuacji gdy skierowanie miało miejsce pod rządami starego prawa, a stan niepoddania się badaniu lekarskiemu trwa nadal, pod rządem prawa nowego. W ustawie o kierujących pojazdami brak jest przepisów przejściowych, które pozwoliłyby stosować w stosunku do skarżącego nieobowiązujący już w chwili orzekania przez organy przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym, przewidujący - jako sankcję niepoddania się badaniu lekarskiemu na które został skierowany - cofnięcie przez starostę uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym.
W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06 (vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl) NSA stwierdził, iż w sytuacji gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (por.: uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt FPK 11/97, ONSA z 1998 r., z. 1, poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt SK 39/03, OTK ZU 2004, nr 5/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub też w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r., sygn. akt P.9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9 odsyłający w uzasadnieniu do: J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62). NSA wywiódł, że w sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania nowej ustawy najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunki prawne. Ponadto, przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy, której wyrazem była ustawa wcześniejsza (P. Tuleja, Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 1997, z. 1). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił że to, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy, charakteru przepisów podlegających zmianie, biorąc jednocześnie pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.
W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy.
Z taką sytuacją - w ocenie Sądu - mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Stan niepoddawania się przez skarżącego badaniu lekarskiemu, na które został skierowany decyzją ostateczną trwa nadal. Przewidziana w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami sankcja w postaci decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy osobie posiadającej prawo jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, która nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem może być zastosowana do osoby skierowanej na badanie lekarskie o jakiej mowa w art. 75 ust. 1 pkt 5, tj. posiadającej prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niezasadnie wskazał na treść art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) zamiast lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, lecz wobec ostatecznego charakteru decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, wydanej w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do której ma zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a) ustawy o kierujących pojazdami, trzeba przyjąć, że powyższe uchybienie nie miało znaczenia dla wyniku rozpoznawanej sprawy.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, obowiązek przedstawienia orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem został nałożony na E. P. decyzją Starosty Strzeleckiego z dnia 30 maja 2012 r. Skarżący nie odwołał się od tego orzeczenia, a zatem decyzja w tym przedmiocie uzyskała przymiot ostateczności. W świetle natomiast obowiązującego od 24 sierpnia 2014 r. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970), skarżący, a więc osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 lit. a), b) i d) ustawy zmienianej w art. 1, do dnia 3 stycznia 2016 r. był obowiązany poddać się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (1); przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (2).
Dodać w tym miejscu należy, jak słusznie zauważył to organ odwoławczy, że w rozpoznawanej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 101 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, w którym zakreślony został termin poddania się badaniom, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, albowiem na mocy art. 139 pkt 3 tej ustawy, wejdzie on w życie z dniem 4 stycznia 2016 r.
Skoro skarżącemu ostateczna decyzja o skierowaniu na badania lekarskie została skutecznie doręczona w dniu 6 czerwca 2012 r., to obowiązek wykonania tego badania ciążył od tej daty, tymczasem do dnia wydania zarówno decyzji przez organ I instancji, jaki i organ odwoławczy skarżący nie przedstawił stosownego orzeczenia lekarskiego.
Wobec powyższego za prawidłowe należało uznać orzeczenia organów obu instancji w zakresie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat. A, B1, B, B + E, T, nr [...], nr druku [...], wydanego w dniu 2 października 2002 r. przez Starostę Strzeleckiego.
Ponadto należy zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego w zakresie braku reakcji Starosty Strzeleckiego na złożony przez stronę skarżącą wniosek "o przyznanie Profilu Kandydata na Kierowcę", iż nie odnosi się on do rozstrzygnięcia podjętego przez Kolegium.
W zakresie dotyczącym daty wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, która przypadała na dzień 27 lutego 2015 r. a doręczona została skarżącemu dopiero w dniu 8 czerwca 2015 r. wskazać warto, że okoliczność rażąco odległego sporządzenia pisemnego uzasadnienia decyzji od daty jej wydania nie ma żadnego wpływu na przedmiotową sprawę, natomiast może mieć znaczenie przy zaskarżeniu bezczynności bądź przewlekłego prowadzenia postępowania. Odnosząc się z kolei do zarzutu braku wzięcia pod uwagę przyczyn nieprzedstawienia przez skarżącego w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego przyjdzie zauważyć, iż również te okoliczności nie mają znaczenia dla wyniku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy o zatrzymaniu prawa jazdy, gdyż akt o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi konsekwencję niewypełnienia przez skarżącego warunku określonego przepisami prawa i nie ma on charakteru uznaniowego lecz jest decyzją, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. Słusznie, zatem przedmiotem zainteresowania organów w niniejszym postępowaniu nie było badanie przyczyn nieprzedstawienia przez skarżącego orzeczenia lekarskiego. Ponadto skarżący miał możliwość powołania się na opisane przyczyny, odwołując się od decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, czego nie uczynił. Stąd decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie stała się ostateczna, a skarżący utracił możliwość kwestionowania stanowiska organu ze względu na powyższe okoliczności.
Nadto Sąd stwierdza, że w sprawie nie było podstaw do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego dowodowego w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W niniejszym postępowaniu nie wystąpiły bowiem takie wątpliwości co do stanu sprawy, które uniemożliwiałyby jej rozstrzygnięcie. Postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, zaś celem art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające, ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Postępowanie dowodowe może mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2331/13, LEX nr 1754715). Poza tym z samej treści tego przepisu wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w uzupełniającym postępowaniu dowodowym, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
W niniejszej sprawie wnioskowane dowody wskazują na okoliczności powstałe po wydaniu decyzji przez kompetentny organ, tymczasem Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania. Skoro zatem z niekwestionowanych ustaleń faktycznych organów wynika, iż skarżący nie przedłożył w wymaganym terminie Staroście Strzeleckiemu stosownego orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Kędzierzynie-Koźlu, nie było podstaw do przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów uzupełniających.
Mając na uwadze powyższe, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI