II SA/Op 303/14

II SA/Op 303/14 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2014-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Janowska
Jerzy Krupiński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2970/14 - Wyrok NSA z 2016-09-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 138 par. 1 pkt 3, art. 28, art. 127 par. 1, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 61, art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 1994 nr 85 poz 388
art. 18 ust. 1 i 2.
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. spółka komandytowa w [...] na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 25 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazu wstrzymania użytkowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej przez A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w [...] – zwana dalej A Sp. z o.o. s. k. albo Spółką, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 25 marca 2014 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej K.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), dalej Prawo budowlane, umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane przez ww. Spółkę.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 10 grudnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...], w wyniku której ustalił, że po pożarze dachu ww. budynku uszkodzeniu uległa więźba dachowa, w obrębie [...]. Stwierdził też, że źródłem ognia w obrębie strychu było wydzielone pomieszczenie techniczne, w którym znajdował się związany z instalacją solarną, zbiornik ciepłej wody. Nadto odnotował, że w czasie akcji gaśniczej zerwana została dachówka, ocieplenie oraz obudowa z płyt.
W dniu 11 grudnia 2012 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania tj. zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] – A Sp. z o.o. s. k., o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w [...] przy ul. [...].
W tym samym dniu organ I instancji wydał na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie nr [...] nakazujące Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...], reprezentowanej przez zarząd Wspólnoty –. A Sp. z o.o. s. k. przedłożenie w terminie do 21 grudnia 2012 r. opinii technicznej wraz z oceną stanu technicznego części budynku objętej pożarem oraz na którą pożar oddziaływał.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim decyzją z 25 października 2011 r., nr [...] udzielił A Sp. z o.o. s. k. pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku koszarowego na budynek mieszkalny wielorodzinny w części obejmującej klatkę nr [...] oraz przynależne lokale nr [...], a decyzją z dnia 29 grudnia 2011 r., nr [...], również w części obejmującej klatkę nr [...] oraz lokal nr [...]; w [...] przy ul. [...], przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
W dniu 27 grudnia 2012 r., właściciele lokali tworzący Wspólnotę Mieszkaniową w [...] przy ul. [...] na podstawie uchwały nr [...], zaprotokołowanej w akcie notarialnym Repertorium A nr [...], dokonali zmiany sposobu zarządu, w ten sposób, że na podstawie art. 18 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. nr 80, poz. 903 z późn. zm.), dalej u.w.l. powierzyli zarząd nieruchomością wspólną - A Sp. z o.o. s. k. Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr [...] właściciele lokali Wspólnoty Mieszkaniowej udzielili zarządcy - A Sp. z o.o. s. k. – pełnomocnictwa do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przed organami administracyjnymi w postępowaniach administracyjnych wszczętych na skutek zdarzenia w postaci pożaru, który miał miejsce w grudniu 2012 r. w budynku na nieruchomości wspólnej, a także w postępowaniach administracyjnych, prowadzonych w związku z realizowanymi pracami zabezpieczającymi oraz naprawczymi, w tym do reprezentowania przed organami nadzoru budowlanego oraz organami gminy, w szczególności w przedmiocie zgłoszenia wykonania robót, uzyskania pozwolenia na budowę lub innych decyzji, zgłoszenia zakończenia robót bądź uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Także od momentu powstania Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] przy ul. [...] zarząd nieruchomością wspólną sprawowała również A Sp. z o.o. s. k. (akt notarialny z dnia 31 października 2011 r., Repertorium A nr [...]).
Podczas kontroli w dniu 19 grudnia 2012 r. organ I instancji stwierdził że naprawa konstrukcji więźby dachowej wraz z naprawą i odtworzeniem elementów dachu i pokrycia jest prawidłowa i zgodna z opinią.
W związku z przeprowadzonymi w dniu 7 marca 2013 r. oględzinami rozwiązań funkcjonalnych kotłowni organ I instancji, w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku, wezwał zarząd Wspólnoty - A Sp. z o.o. s. k. do przedłożenia dokumentacji kotłowni tego budynku.
Pismem z 4 czerwca 2013 r. M. C. - prokurent samoistny A Sp. z o.o. s. k. przedłożyła dokumentację kotłowni i wyjaśniła, że od 1 kwietnia 2013 r. ww. Spółka nie sprawuje już zarządu nad przedmiotową nieruchomością, a nowy zarząd zobowiązał się reprezentować Wspólnotę we wszystkich postępowaniach związanych z pożarem, w tym w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim. Na mocy uchwały z dnia 18 marca 2013 r., nr [...] w sprawie wyboru zarządu, właściciele lokali tworzący Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości w [...] przy ul. [...] uchwalili, iż od dnia 1 kwietnia wybierają zarząd ustawowy Wspólnoty wykonywany przez osoby fizyczne, wybrane spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Administrację i czynności zwykłego zarządu powierzają natomiast licencjonowanemu zarządcy.
W dniu 23 lipca 2013 r., organ I instancji ponownie wezwał A Sp. z o.o. s. k. do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia dokumentacji w sprawie.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. M. C. poinformowała, że w dniu 25 lipca 2013 r. dotychczasowy zarząd Wspólnoty został odwołany. Obecnie Wspólnotę Mieszkaniową reprezentuje zarządca – D. S. Jednocześnie do pisma dołączyła akt notarialny z dnia 25 lipca 2013 r., repertorium A nr: [...].
Postanowieniem z dnia 17 września 2013 r., nr [...] (przesłanym na adres zarządcy D. S.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nr [...] w [...] przy ul. [...] przedłożenie ekspertyzy technicznej dla obiegu kotłowego (po stronie kocioł - wymiennik) kotła na paliwo stałe o mocy 200kW, obejmującą swym zakresem ocenę naczynia wzbiorczego (wyrównawczego), jak również zastosowanego systemu schładzania - zabezpieczeń technicznych instalacji.
Po przedstawieniu przez zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej – D. S. ekspertyzy technicznej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim decyzją z dnia 4 listopada 2013 r., nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości nr [...] w [...] przy ul. [...] wstrzymanie użytkowania kotła (zakaz palenia) na paliwo stałe o mocy 200kW do czasu przedłożenia ekspertyzy technicznej, nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim z 17 września 2013 r. w przedmiocie oceny naczynia wzbiorczego (wyrównawczego), jak również zastosowanego systemu schładzania - zabezpieczeń termicznych przedmiotowej instalacji. Decyzji nadano również rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił stan faktyczny. Stwierdził, że ekspertyza techniczna jako dowód w sprawie ma ze swego założenia stanowić szczególne studium przyczynowo-skutkowe stanu technicznego obiektu, czy też instalacji, w którym do oceny stanu rzeczywistego niezbędne są badania i zastosowanie zasad opartych o analizę naukowo - techniczną. Tymczasem przedłożona przez Wspólnotę ekspertyza żadnej z ww. cech nie posiada i stąd też do momentu sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy w zakresie wymaganym przez organ koniecznym stało się wydanie przedmiotowej decyzji. Przedmiotowa decyzja doręczona została do wykonania zarządcy Wspólnoty – D. S.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A Sp. z o.o. s. k., domagając się jej uchylenie wraz ze wstrzymaniem jej wykonania do czasu rozpoznania odwołania. W uzasadnieniu Spółka poinformowała o trwającym pomiędzy nią, a nowo wybranym przez Wspólnotę w dniu 25 lipca 2013 r. zarządem, konflikcie. Kwestionując prawidłową reprezentację Wspólnoty wskazała, że zaskarżyła do Sądu Okręgowego w Opolu wszystkie podjęte w tym dniu uchwały. Twierdziła, że działania nowo powołanego zarządu zmierzające do zmiany sposobu ogrzewania podejmowane są bez pełnomocnictwa do zaciągania zobowiązań na przeprowadzenie tych czynności. Odnosząc się do aspektu merytorycznego sprawy wskazała, że nie ma żadnych przeszkód ani ograniczeń w użytkowaniu przez Wspólnotę pieca na paliwo, jak i naczynia wzbiorczego. Stąd celowe jest wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Podniosła, że wobec faktu, że pozostaje właścicielem sześciu lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku wielorodzinnym jest uczestnikiem niniejszego postępowania. Ograniczenie zaś w korzystaniu z pieca na paliwo stałe prowadzi do podwyższenia kosztów ogrzewania wszystkich lokali i zwiększa opłaty eksploatacyjne. Do odwołania Spółka przedłożyła ekspertyzę techniczną, nałożoną postanowieniem z dnia 17 września 2013 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim pismem z 20 listopada 2013 r. na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wezwał o uzupełnienie odwołania z pouczeniem, że w przypadku nieuzupełnienia pozostawi odwołanie bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na wezwanie Spółka poinformowała organ, iż przedmiotowe odwołanie składa w imieniu własnym.
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 marca 2014 r., Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego, organ odwoławczy stwierdził, że błędne było stanowisko organu I instancji wyrażone w piśmie z dnia 20 listopada 2013 r., w którym organ ten wskazał, że w razie braku uzupełnienia odwołania pozostawi je bez rozpoznania. Nadmienił, że organ I instancji nie jest uprawniony do pozostawienia odwołania bez rozpoznania w sytuacji nieuzupełnienia przez stronę braków formalnych odwołania. Następnie odnotował, że z aktu notarialnego z dnia 25 lipca 2013 r., nr Repertorium A: [...] - Protokół z zebrania członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] – wynika, że w uchwale nr [...] właściciele lokali zmieniają ustawowy sposób zarządu, wykonywany w obrębie nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w [...] na podstawie art. 20 u.w.l. przez osoby fizyczne wybrane spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona na powierzony sposób zarządu opisany w art. 18 u.w.l. wykonywany przez licencjonowanego i profesjonalnego zarządcę. Z kolei w § 1 uchwały nr [...] właściciele lokali w [...] przy ulicy [...] dokonali wyboru zarządcy w osobie D. S. Uchwałą nr [...] odwołali natomiast dotychczasowy zarząd. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że A Sp. z o.o. s. k. nie pozostaje już zarządcą Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] przy ulicy [...], skoro właściciele lokali dokonali wyboru zarządcy w osobie D. S. Przytaczając treść art. 28 K.p.a. zauważył, że w przepisie tym nie chodzi o interes faktyczny, a prawny, który musi być indywidualny i bezpośredni. Skoro, zatem na mocy § 1 uchwały nr [...] właściciele lokali w [...] przy ulicy [...] dokonali wyboru zarządcy w osobie D. S., do którego jako strony skierowana została jedynie decyzja organu I instancji, A Sp. z o.o. s. k., będąc dotychczasowym zarządcą nie miała prawa złożenia od niej odwołania. W takim przypadku, skoro Spółka uważa, że winna być uznana za stronę postępowania to przysługuje jedynie prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną. Skonstatował także, że skoro wnosząca odwołanie nie jest stroną w sprawie organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., zobowiązany był umorzyć postępowanie odwoławcze.
W skardze na powyższą decyzję, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – A Sp. z o.o. s. k. wniosła o jej uchylenie, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności, bądź stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 6, 7, 8, 10 oraz 28 K.p.a. oraz materialnego: art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości nr [...] w [...], posiada bowiem lokale wchodzące w skład ww. nieruchomości. Nadto była inwestorem tego obiektu, a na jej zlecenie wykonywane były prace budowlane w kotłowni. Pełniła także funkcję zarządcy Wspólnoty w czasie wybuchu pożaru. Powyższe okoliczności zdaniem skarżącej określają, wynikający bezpośrednio z przepisów kodeksu cywilnego, jej status prawny w rozstrzygnięciu sprawy. W przypadku bowiem uznania, że kocioł, umieszczony na jej zlecenie w budynku Wspólnoty funkcjonuje nieprawidłowo – możliwe jest skierowanie wobec niej określonych roszczeń. Ponadto pełnienie przez nią funkcji zarządcy Wspólnoty oznacza, że przedmiotem oceny organów nadzoru jest również sposób wykonania obowiązków i prac remontowych wykonanych na jej zlecenie, a zmierzających do przywrócenia obiektu do jego prawidłowej funkcjonalności. Skarżąca argumentowała, że utrzymanie przedmiotowej decyzji w mocy zwiększy także jej koszty uczestnictwa we Wspólnocie. Podkreśliła, że proponowała Wspólnocie, reprezentowanej przez były zarząd, współdziałanie w przygotowaniu ekspertyz, a także rozwiązanie kwestii prac nakazanych przez organ, jednak propozycja ta nie została przyjęta. Stanowi to zarzewie jej konfliktu ze Wspólnotą, w efekcie którego doszło do odwołania poprzedniego zarządu, braku udzielenia mu absolutorium i odmowy przyjęcia sprawozdania z jego działalności. Poza tym podniosła, że podjęte przez Wspólnotę Mieszkaniową uchwały nr [...] i [...] z dnia 18 marca 2013 r. dotyczące zmiany sposobu zarządu oraz wyboru członków zarządu dotknięte były nieważnością, albowiem podjęte zostały bez wymaganej formy prawnej. Odnosząc się natomiast merytorycznie do sprawy, skarżąca podniosła, że przedłożona przez nią do akt sprawy ekspertyza stanowiła opinię prywatną, która została wykonana na jej zlecenie i koszt. Ponadto z uwagi na bierną postawę Wspólnoty, skarżąca zleciła sporządzenie opinii uzupełniającej, która jednakże z uwagi na brak interesu skarżącej nie została przez organ uwzględniona. Wskazując na brak ustalenia bezpośredniej przyczyny pożaru sprzeciwiła się wyrażanemu poglądowi byłego już zarządu Wspólnoty, jakoby była za niego odpowiedzialna. Odwołując się do treści art. 6 K.p.a. uznała za niedopuszczalne odmawianie jej statusu strony w prowadzonym przez organy postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 31 lipca 2014 r., pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżąca nie zaskarżyła do sądu powszechnego uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 18 marca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 25 marca 2014 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze.
Z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia przedmiotem kontroli Sądu było wyłącznie to, czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił skarżącej przymiotu strony w postępowaniu w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, a w konsekwencji czy prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów procesowych i prawa materialnego.
Przede wszystkim wskazać należy, że z art. 15 K.p.a. dla organu odwoławczego płynie obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 127 § 1 K.p.a., postępowanie odwoławcze może zostać wszczęte wyłącznie na skutek odwołania złożonego przez podmiot będący stroną postępowania administracyjnego. Wobec tego, przed podjęciem merytorycznego rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności organ odwoławczy musi ustalić, czy podmiot, który wniósł środek zaskarżenia, jest stroną postępowania. Brak po stronie wnoszącej odwołanie legitymacji do żądania rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy powoduje, że organ odwoławczy nie może przystąpić do ponownego rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji prowadzenie postępowania odwoławczego staje się bezprzedmiotowe, co oznacza konieczność podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie 138 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż ponowne rozpoznanie sprawy przez ten organ może nastąpić jedynie w przypadku skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Przywołany przepis określa jeden z dopuszczalnych przez ustawodawcę sposobów zakończenia postępowania odwoławczego. Przewiduje on możliwość podjęcia przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Regulacja ta nie określa jednak wprost przesłanek tego umorzenia. Wobec tego, wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. skonfrontować należy z przesłankami dotyczącymi umorzenia postępowania, o których mowa w art. 105 § 1 K.p.a. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest umorzyć postępowanie w każdym przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą wynikać tak z przyczyn podmiotowych, jak też przedmiotowych. Zaakcentować należy, iż w przypadku postępowania odwoławczego bezprzedmiotowość ze względów podmiotowych będzie zachodziła w sytuacji, gdy organ ustali w toku postępowania, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania.
Jak trafnie natomiast wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego rozumiane jest w ten sposób, że określonemu podmiotowi przysługuje konkretne uprawnienie wynikające z przepisów prawa materialnego, na podstawie którego można żądać od organu administracji publicznej określonej czynności i którego można dochodzić na drodze sądowej. Treścią interesu prawnego na gruncie prawa administracyjnego jest co do zasady możliwość uzyskania przez określony podmiot merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy co do istoty. W wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r. (sygn. akt II OSK 1921/06 dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Zwrócić należy w tym miejscu także uwagę, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Powyższe rozważania znajdują w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie, jako że w przypadku utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), dalej także Prawo budowlane, nie zawiera odmiennej definicji strony postępowania przed organami nadzoru budowlanego.
Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego.
W myśl art. 61 Prawa budowlanego, obiekt budowlany należy utrzymywać i użytkować zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, to jest zasadami odnoszącymi się do użytkowania, z wyłączeniem wymagań dotyczących odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej oraz zapewnienia poszanowania występujących na obszarze oddziaływania obiektu interesów osób trzecich. Naruszenie wskazanych wyżej obowiązków skutkuje sankcją w postaci nakazu określonego w art. 66 Prawa budowlanego.
W przepisie art. 66 w związku z art. 61 Prawa budowlanego ustawodawca określił krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiedniej kondycji. Podmiotami tymi są właściciel oraz zarządca nieruchomości.
Treść przepisów art. 61 i 66 Prawa budowlanego nie ogranicza jednak kręgu stron postępowania w sprawie utrzymania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym jedynie do osoby właściciela lub zarządcy takiego obiektu. W przypadku tych ostatnich podmiotów z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika jedynie, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, o jakich mowa w tym przepisie, nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, gdyż tylko na nich ciążą obowiązki określone w art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego. Interes prawny pozostałych osób powinien być badany zgodnie z przepisem art. 28 K.p.a. Zatem legitymacja procesowa przysługuje także innym osobom, które posiadają, interes prawny.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika – że A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w [...], dalej także A Sp. z o.o. s. k. albo Spółka, na etapie prowadzonego przez organ postępowania w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w [...] przy ul. [...] pełniła funkcję zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] jak i jej zarządcy. Na podstawie uchwały nr [...], zaprotokołowanej w akcie notarialnym Repertorium A nr [...], właściciele lokali ww. Wspólnoty Mieszkaniowej dokonali zmiany sposobu zarządu, w ten sposób, że na podstawie art. 18 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. nr 80, poz. 903 z późn. zm.), dalej u.w.l., powierzyli zarząd nieruchomością wspólną Spółce A Sp. z o.o. s. k. Zgodnie natomiast z § 1 ust. 1 uchwały z dnia 27 grudnia 2012 r., nr [...], zaprotokołowanej również ww. akcie notarialnym, właściciele lokali przedmiotowej Wspólnoty Mieszkaniowej udzielili zarządcy - A Sp. z o.o. s. k. – pełnomocnictwa do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przed organami administracyjnymi w postępowaniach administracyjnych wszczętych na skutek zdarzenia w postaci pożaru, który miał miejsce w grudniu 2012 r. w budynku na nieruchomości wspólnej, a także w postępowaniach administracyjnych, prowadzonych w związku z realizowanymi pracami zabezpieczającymi oraz naprawczymi, w tym do reprezentowania przed organami nadzoru budowlanego oraz organami gminy w szczególności w przedmiocie zgłoszenia wykonania robót, uzyskania pozwolenia na budowę lub innych decyzji, zgłoszenia zakończenia robót bądź uzyskania pozwolenia na budowę.
W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uznał A Sp. z o.o. s. k. za stronę postępowania, co znajduje swoje odzwierciedlenie zarówno w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, jak i prowadzonej przez ten organ korespondencji ze Spółką.
Sytuacja ta jednak uległa zmianie po podjęciu przez właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] w dniu 18 marca 2013 r., uchwały z dnia [...] w sprawie wyboru zarządu Wspólnotą, w której wskazali, iż od dnia 1 kwietnia 2013 r., wybierają zarząd ustawowy Wspólnotą wykonywany przez osoby fizyczne wybrane spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Administrację i czynności zwykłego zarządu powierzyli licencjonowanemu zarządcy. Z kolei w dniu 25 lipca 2013 r., przez właścicieli lokali przedmiotowej Wspólnoty Mieszkaniowej, podjęta została uchwała nr [...], (zaprotokołowana w akcie notarialnym z tego samego dnia, nr Repertorium A: [...]) w przedmiocie zmiany sposobu zarządu nieruchomością wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej. We wskazanej uchwale właściciele lokali zmienili ustawowy sposób zarządu, wykonywany w obrębie nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] na podstawie art. 20 u.w.l. przez osoby fizyczne wybrane spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona na powierzony sposób zarządu opisany w art. 18 u.w.l. wykonywany przez licencjonowanego i profesjonalnego zarządcę. W § 1 uchwały nr [...] właściciele lokali przedmiotowej Wspólnoty dokonali natomiast wyboru zarządcy w osobie D. S. Skarżący nie zaskarżył do sądu powszechnego ww. uchwał.
W tych okolicznościach, jedynym interesem jakim legitymuje się Spółka jest interes faktyczny. Skarżąca przestając bowiem pełnić funkcje zarządcy w przedmiotowej Wspólnocie została zwolniona z wykonania wynikającego z postanowienia z 17 września 2013 r., nr [...] obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej dla obiegu kotłowego. Słusznie, zatem organ I instancji skierował do wykonania decyzję Wspólnocie Mieszkaniowej reprezentowanej już przez nowego zarządcę – D. S. Adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 Prawa budowlanego, a zatem również podjętych na podstawie art. 66 tej ustawy, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1597/97 - LEX nr 47802). Skoro A Sp. z o.o. s. k. utraciła na etapie prowadzonego postępowania status zarządcy przedmiotowej Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż właściciele lokali Wspólnoty opowiedzieli się w formie przewidzianej przez prawo, za zmianą zarówno zarządu i zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, to zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w takiej sytuacji skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania. Innymi słowy, dokonana przez właścicieli lokali zmiana zarządu i zarządcy we Wspólnocie Mieszkaniowej spowodowała, iż skarżąca utraciła posiadany dotąd interes prawny do bycia adresatem decyzji, a zarazem stroną tego postępowania.
Z kolei, odnosząc się do zarzutu, iż skarżąca pozostaje także członkiem przedmiotowej Wspólnoty Mieszkaniowej, zauważyć należy, iż zasadą jest, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, (por. wyroki: NSA z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt IV SA 2027/96; WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 596/08; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej, w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może mieć to miejsce wówczas, gdy członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny. Tylko w takich wyjątkowych przypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak wspólnoty mieszkaniowe, czy spółdzielnie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 419/10; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 627/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 725/05; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1996/97; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym zakresie, odwołując się do wskazanej przez skarżącej argumentacji, która jej zdaniem świadczy o posiadanym przez nią interesie prawnym, Sąd zauważa, iż okoliczność, że skarżąca była inwestorem, w związku z czym na jej zlecenie wykonywane były prace budowlane w kotłowni pozostaje bez wpływu na ocenę jej interesu prawnego. Podnoszona kwestia wzajemnych rozliczeń finansowych stron umowy cywilnoprawnej nie należy do sfery spraw administracyjnych, zatem nie może mieć wpływu na orzeczenie administracyjne (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. akt IV SA 472/00, Wspólnota 2002/8/51). Problem ponoszenia tego rodzaju kosztów powinna rozstrzygać umowa oddająca obiekt budowlany w zarząd. Roszczenia z tego tytułu skarżąca może realizować w postępowaniu cywilnoprawnym, w drodze regresu od właścicieli nieruchomości. Także ewentualne roszczenie z tytułu nieprawidłowo wykonanych przez skarżącą prac budowlanych w kotłowni mają, w ocenie Sądu, charakter jedynie cywilnoprawny.
O posiadanym interesie prawnym nie świadczy także okoliczność ewentualnego zwiększenia we Wspólnocie opłat eksploatacyjnych z uwagi na wykorzystywanie w sezonie grzewczym pieca na olej opałowy. Kwestia ta ma bowiem również charakter jedynie cywilnoprawny. Skarżącej przysługuje w tym zakresie prawo do zaskarżenia na drodze cywilnej uchwały w sprawie zwiększenia ww. Wspólnocie opłat eksploatacyjnych.
Podobnie, skarżąca może jednie na drodze cywilnej podnosić zarzut nieważności uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 18 marca 2013 r., nr [...] i nr [...] oraz związane z tym naruszenie art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l. Brak uprawnienia do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej w związku z nieważnością uchwały dotyczącej zmiany sposobu wykonywania zarządu oraz wyboru członków zarządu może być badany w drodze zaskarżenia przedmiotowych uchwał do sądu powszechnego.
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała jej indywidualnego, własnego interesu prawnego, aby wystąpić w niniejszym postępowaniu jako jego strona. Tym samym za niezasadne należało uznać naruszenie art. 7 K.p.a. Nadto, Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 6, 8 i 10 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy stwierdzić wypada, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętej decyzji nie można zarzucić wadliwości uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W sposób należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano jego prawidłowej subsumcji do obowiązującego w sprawie stanu prawnego.
W tych okolicznościach organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., jako że skarżąca niebędąca stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 P.p.s.a.– orzeczono jak w sentencji wyroku.