II SA/Op 294/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2006-01-23
NSAinneWysokawsa
świadczenie przedemerytalneokres zatrudnieniaprawo do emeryturyustawa o zatrudnieniubezrobotnypostępowanie administracyjneinterpretacja przepisówNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę C. W. na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego, uznając, że skarżąca nie spełniała wymaganego okresu uprawniającego do emerytury.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania C. W. świadczenia przedemerytalnego, mimo jej wieloletnich starań i licznych postępowań administracyjnych i sądowych. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących okresu wymaganego do nabycia prawa do emerytury oraz stosowania przepisów obowiązujących w różnych momentach. Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszym wyroku NSA, uznał, że skarżąca nie spełniła wymogu 35 lat pracy do emerytury, co skutkowało oddaleniem jej skargi.

Sprawa C. W. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego była przedmiotem wieloletniego sporu administracyjnego i sądowego. Po licznych decyzjach organów administracji i wyrokach sądów, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę C. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę przyznania świadczenia. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., zgodnie z którą organy obowiązane były rozpoznać sprawę na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2002 r. Kluczowym argumentem sądu było ustalenie, że C. W. nie udokumentowała wymaganego 35-letniego okresu pracy do emerytury, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego. Sąd podkreślił zasadę związania oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA i uznał, że zarzuty skargi dotyczące błędnego zastosowania przepisów i wykładni prawa są bezpodstawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ obowiązany był rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., który stanowił, że osoby zarejestrowane jako bezrobotne przed wejściem w życie ustawy i spełniające warunki do nabycia prawa do świadczenia, nabywają i zachowują do nich prawa na dotychczasowych zasadach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.z.p.b. art. 37 § k

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa materialnoprawne warunki przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, w tym wymóg posiadania określonych okresów zatrudnienia lub okresów uprawniających do emerytury.

u.z.p.b. art. 37 § l

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Dotyczy prawa do świadczenia przedemerytalnego jako prawa podmiotowego.

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 11 § ust. 2

Stanowi, że osoby zarejestrowane jako bezrobotne przed wejściem w życie ustawy i spełniające warunki do nabycia prawa do świadczenia, nabywają i zachowują do nich prawa na dotychczasowych zasadach.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.

p.u.s.a. art. 99

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Reguluje zasadę związania oceną prawną wyrażoną w orzeczeniach NSA wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna przed 1 stycznia 2002 r. i powinna nabyć prawa na zasadach dotychczasowych (art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r.). Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby zainteresowanej, jest to jej prawo podmiotowe. Wniosek złożono w okresie, gdy obowiązywały przepisy zmniejszające wymóg lat do emerytury do 30 lat dla kobiet.

Odrzucone argumenty

Skarżąca nie spełniała wymogu posiadania 35 lat okresu uprawniającego do emerytury, co było podstawą do odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego. Organy administracji zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., zgodnie z którą należało rozpoznać sprawę na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2002 r.

Godne uwagi sformułowania

organ obowiązany był rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Sąd odesłał do wskazań merytorycznych zawartych w ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02. nie można pominąć okoliczności wydanego w sprawie wyroku NSA, bowiem na zasadzie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (...) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ.

Skład orzekający

Daria Sachanbińska

przewodniczący

Teresa Cisyk

sprawozdawca

Elżbieta Naumowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie zasady związania oceną prawną sądu wyższej instancji (NSA) przez sądy niższej instancji (WSA) oraz organy administracji. Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących świadczeń przedemerytalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu przejściowego między różnymi ustawami regulującymi świadczenia przedemerytalne. Konieczność uwzględnienia konkretnych dat rejestracji jako bezrobotnego i złożenia wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność i długotrwałość postępowań administracyjnych oraz sądowych, szczególnie w kontekście zmian przepisów. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie zasad związania wyrokiem sądu wyższej instancji.

Długi bój o świadczenie przedemerytalne: Sąd potwierdza, że liczy się nie tylko wniosek, ale i spełnienie warunków w odpowiednim czasie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 294/05 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący/
Elżbieta Naumowicz
Teresa Cisyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk - spr. asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 27 września 2001 r., przyznał C. W. status osoby bezrobotnej od dnia 10 września 2001 r., oraz od dnia 18 września 2001 r., zasiłek dla bezrobotnych, w wysokości 120% kwoty zasiłku. Prawo do zasiłku wygasło z dniem 18 marca 2002 r., z powodu upływu okresu jego pobierania, co zostało potwierdzone decyzją Prezydenta [...] z dnia 20 marca 2002 r.
Do Powiatowego Urzędu Pracy w O. wpłynął wniosek C. W. w dniu 22 stycznia 2002 r. o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego oraz o zaliczenie jej do okresu zatrudnienia, wymaganego do przyznania żądanego świadczenia, okresu kiedy wykonywała pracę chałupniczą oraz okresu po urodzeniu dziecka. Decyzją z dnia 6 marca 2002 r., nr [...], Prezydent [...], odmówił przyznania C. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W wyniku wniesionego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 kwietnia 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przywołana decyzja Wojewody [...] została przez C. W. zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd wskazał, że według art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, (...) (Dz. U. Nr 154, poz. 1793), "Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawa na dotychczasowych zasadach". Skoro więc C. W. zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy w dniu 10 września 2001 r., i posiadała status osoby bezrobotnej organ obowiązany był rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów.
Przed wydaniem powyższego wyroku przez Sąd, C. W. powołując się na przepis art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...), ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, (...), złożyła w dniu 23 kwietnia 2002 r., w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., wniosek o przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia 17 maja 2002 r., nr [...], Prezydent [...] orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego
Po raz kolejny C. W. pismem z dnia 15 lipca 2002 r. wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Prezydent [...] decyzją z dnia 30 lipca 2002 r., orzekł o odmowie przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy, decyzją Wojewody [...] z dnia 19 września 2002 r., nr [...].
Po otrzymaniu wyżej powołanego wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], powołując się także na ten wyrok orzekł o odmowie przyznania C. W. świadczenia przedemerytalnego. Organ stwierdził, że skarżąca nie spełniała warunków wymaganych do przyznania świadczenia przedemerytalnego, zgodnie z art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.), ponieważ nie osiągnęła i nie udokumentowała wymaganego okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego 35 lat dla kobiet. Organ I instancji ustalił, że okres ten wynosi 34 lata, 5 miesięcy i 13 dni. Prezydent przyjął, iż zastosowanie w sprawie znajdują przepisy obowiązujące w dniu rejestracji skarżącej, tj. w dniu przyznania statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, a zatem przed 1stycznia 2002 r.
Od powyższej decyzji ustne odwołanie złożyła C. W. do protokołu sporządzonego w dniu 7 października 2003 r. Wniosła o uchylenie decyzji z [...] i przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego, bowiem spełnia warunki do jego nabycia.
Na skutek powyższego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 października 2003 r., nr [...], uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż C. W. nie nabyła prawa do świadczenia przedemerytalnego, a decyzja wydana przez Prezydenta [...] w dniu [...] dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, to jest decyzją organu I instancji z dnia 30 lipca 2002 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia 19 września 2002 r., nr [...], której strona nie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...], dotknięta jest wadą, stąd w trybie odwoławczym uchylił tę decyzję i postępowanie administracyjne organu I instancji umorzył. Na decyzję Wojewody [...], C. W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpatrzeniu skargi, wyrokiem z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 2575/03 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia 19 września 2002 r., nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 lipca 2002 r., nr [...]. Sąd stwierdził, że wydanie decyzji przez Prezydenta [...] w dniu 30 lipca 2002 r. oraz Wojewodę [...] w dniu 19 września 2002 r., doprowadziło do ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa). Sąd ocenił, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02, mocą którego uchylona została zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia 17 kwietnia 2002 r. oraz decyzja organu I instancji, organy winny przeprowadzić postępowanie administracyjne w sprawie świadczenia emerytalnego uwzględniając ocenę prawną dokonaną przez NSA. Dlatego też, Wojewoda [...], wydając w trybie odwoławczym zaskarżoną decyzję z dnia 17 października 2003 r., uchylającą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] i umarzając postępowanie I instancji, dopuścił się rażącego naruszenia prawa.
Na skutek wyroku wydanego dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 2575/03, Prezydent [...] ponownie rozpatrzył sprawę i decyzją z dnia 13 września 2004 r. nr [...], orzekł o odmowie przyznania C. W. świadczenia przedemerytalnego. W wyniku złożonego odwołania przez stronę, Wojewoda [...] decyzją z dnia 3 listopada 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
C. W. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Op 452/04 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia 3 listopada 2004 r., nr [...] i decyzji Prezydenta [...] z dnia 13 września 2004 r. nr [...]. Sąd wskazał, które decyzje w przedmiocie należności przedemerytalnych wydawane na rzecz C. W. zostały wyeliminowane na skutek składanych skarg. Stwierdził, że w obrocie pozostała decyzja Prezydenta [...] z dnia [...], nr [...], odmawiająca przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego, a na organie odwoławczym ciążył obowiązek rozpatrzenia odwołania C. W., złożonego ustnie do protokołu sporządzonego w dniu 7 października 2003 r. Sąd zaakcentował, że organy nie dostrzegły, że sądy nie wyeliminowały decyzji I instancji z dnia [...] i dalsze postępowanie powinno być prowadzone przed organem odwoławczym. Przy czym Sąd jeszcze raz zwrócił uwagę, że zaistniała podstawa do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, w trybie art. 134 –140 kpa. Jeśli natomiast chodzi o wskazania merytoryczne, pozostaje w mocy, wobec brzmienia art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02.
Na skutek wyroku wydanego w dniu 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Op 452/04, Wojewoda [...] ponownie rozpatrzył sprawę i decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego i sądowego w tej sprawie, zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym przez organ pierwszej instancji, iż C. W. nie posiada określonego przepisami prawa okresu uprawniającego do emerytury. Łącznie bowiem udokumentowała okres uprawniający do emerytury wynoszący 34 lata, 10 miesięcy i 22 dni. Podał natomiast, że różnica w ustaleniu okresu uprawniającego do emerytury pomiędzy organem I instancji a organem odwoławczym wynikła z powodu nie zaliczenia do okresu uprawniającego do emerytury przez organ I instancji okresu pobierania przez stronę zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże rozpatrując wniosek strony, organ odwoławczy do okresu uprawniającego do emerytury dodatkowo zaliczył okres pobierania zasiłku od 1 stycznia do 12 stycznia 2002 r (tj. 12 dni), na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6, poz. 65), i wówczas okres uprawniający stronę do emerytury wynosi 34 lata, 11 miesięcy i 6 dni. Stąd organ przyjął, że C. W. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie posiada 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury, a więc nie spełnia warunków do jego uzyskania.
W skardze na powyższą decyzję, pełnomocnik C. W. wniósł o jej uchylenie, zarzucając błędne ustalenie, że nie spełnia wymogów do nabycia świadczenia przedemerytalnego oraz naruszenie art. 37 k ust. 1 pkt 2 i art. 37 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz błędną wykładnie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) ustawy o zatrudnieniu (...), oraz naruszenie zasad z art. 7, 8, 10, 12 i 77 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby zainteresowanej, jest to jej prawo podmiotowe (art. 37l ust. 1). Wniosek skarżąca złożyła w dniu 21 stycznia 2002 r. a wówczas w brzmieniu obowiązującym w okresie od 2 stycznia do 30 stycznia 2002 r. zgodnie z nowym brzmieniem art. 37k ust 1 pkt 2 ustawy zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługuje kobiecie jeżeli m.in. osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat. Stąd należy przyjąć, że skarżąca jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, na dzień rejestracji (10 września 2001 r.) spełniała w dniu 21 stycznia 2002 r. tj w dniu złożenia wniosku warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Dodała, że od czasu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna aż do zmiany przepisów tj do 1 stycznia 2002 r nie składała wniosku o świadczenie przedemerytalne, stąd nie ma podstaw do stawiania jej warunków wymaganych przez poprzednią ustawę, sprzed 1 stycznia 2002 r. Uznała, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 11 ust 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Powołując się na wykładnie gramatyczną i logiczną tego przepisu art. 11 ust. 2 ustawy stwierdziła, że w jej przypadku organ powinien przyznać to świadczenie. Zdaniem skarżącej, gdyby przesłanki tego przepisu nie zostały spełnione, to brak podstaw do przyjęcia, że osoba spełniającą wszystkie przesłanki znowelizowanej ustawy nie może nabyć prawa na tych znowelizowanych warunkach. Podkreśliła, że warunki znowelizowanej ustawy zostały spełnione w chwili rejestracji a ponadto organ powinien stosować prawo obowiązujące w chwili złożenia wniosku, który to inicjuje wszczęcie postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przypomniał, że w przedmiotowej sprawie orzekał NSA i w wyroku z dnia 10 czerwca 2003 r, sygn. akt II SA/Wr 975/02, Sąd zarzucił organom w tej sprawie, że nie rozpatrzyły sprawy skarżącej na podstawie obowiązujących przepisów sprzed 1 stycznia 2002 r., w związku z art. 11 ust. 2 przywołanej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W ramach kontroli legalności, sąd administracyjny powinien wybrać właściwy sposób rozstrzygnięcia skargi, przewidziany w przepisach art. 145 – 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, zostało wszczęte na wniosek strony, złożony w dniu 21 stycznia 2002 r., a zaskarżone decyzje wydane były w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.), wg stanu prawnego przed 1 stycznia 2002 r. Dodać należy, że skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej od dnia 10 września 2001 r., pobierała zasiłek dla bezrobotnych, jednakże nie posiadała wymaganego okresu - co najmniej 35 lat dla kobiet - uprawniającego do emerytury, stąd odmowa żądanego świadczenia przedemerytalnego, na zasadzie art. 37k, art. 37l ustawy zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, (...) (Dz. U. Nr 154, poz. 1793 ze zm.).
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę z dnia 5 sierpnia 2005 r., złożyła C. W. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) była wielokrotnie nowelizowana. Spośród licznych zmian istotne znaczenie dla oceny zaskarżonych decyzji miała nowelizacja dokonana ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (...) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...), która zmieniła zapis w art. 37k ustawy o bezrobociu..., poprzez zmniejszenie okresu uprawniającego do uzyskania uprawnienia do emerytury z dotychczasowego okresu 35 na 30 lat dla kobiet. Skoro skarżąca złożyła wniosek i o przyznanie jej świadczenia wg tej gruntowej nowelizacji, stąd okolicznością sporną jest kwestia, czy rozpoznanie i rozstrzygnięcie w sprawie świadczenia przedemerytalnego winno być dokonane przez organy w oparciu o dotychczasowe czy znowelizowane od 1 stycznia 2002 r. przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Odnotować należy, że w tej samej sprawie, co do wnioskowanego przez skarżącą świadczenia, orzekał Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu (wyrok z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (wyrok z dnia 31 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 2575/03 i z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Op 452/04). Powyższe wyroki nie zostały uchylone.
W dalszych zatem rozważaniach nie można pominąć okoliczności wydanego w sprawie wyroku NSA, bowiem na zasadzie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, Nr 240, poz. 2052), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przywołany przepis szczególny, na użytek reformy sądownictwa administracyjnego zawarł regulację odpowiadającą zasadzie związania oceną prawną wyrażoną w art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Odpowiednikiem tego artykułu jest przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przystępując do oceny zaskarżonych decyzji, należy podkreślić, że okoliczność tę sąd administracyjny bierze z urzędu pod uwagę, niezależnie od tego czy została w skardze podniesiona (por. postanowienie NSA z 25 maja 2001 r., V SA 355/01, LEX nr 57181). W rozpoznawanej sprawie, organy administracji publicznej w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji odnotowały fakt wydanego w tej samej sprawie wyroku NSA z 2003 r. Również WSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2005 r. (str. 7), odesłał do wskazań merytorycznych zawartych w ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02. Stąd ocenę zaskarżonych decyzji należało rozpocząć od rozważań, czy przy ponownym wydaniu decyzji w sprawie świadczenia przedemerytalnego, organy administracji publicznej zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w przywołanym wyżej wyroku. Nie tylko organ, ale i sąd rozpatrując przedmiotową sprawę ponownie, obowiązany jest także zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r., I SA 977/98, LEX nr 44656 oraz wyrok NSA z 27 listopada 1998., I SA 1015/98, LEX nr 45119). W ocenie prawnej zawartej w przywołanym w tej sprawie w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., Sąd odnosząc się do stanu prawnego w zakresie dotychczasowej (do 31 grudnia 2001 r.) i znowelizowanej (od 1 stycznia 2002 r.) regulacji dotyczącej świadczenia przedemerytalnego, przywołując brzmienie art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r, stwierdził, że "..organ obowiązany był rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów." Również po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., w przedmiocie zgodności z Konstytucją RP przywołanego art. 11 ust. 2 ustawy, WSA w Opolu w wyroku z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Op 452/05, odesłał do wskazań merytorycznych wyrażonych w ocenie prawnej przywołanego wyżej wyroku NSA z 10 czerwca 2003 r.
Przypomnieć należy, że przepis art. 37k ust. 1 ustawy określa materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W przepisie tym zawarty jest warunek, aby osoba ubiegająca się o jedno z tych świadczeń spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury. Po uzyskaniu statusu bezrobotnego i przyznania zasiłku dla bezrobotnych, osoba bezrobotna jeżeli miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury, jeżeli złożyła wniosek o to świadczenie, wówczas nabywała prawo do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Podkreślić należy, że nie data złożenia wniosku przesądza o uprawnieniach, lecz spełnienie warunków, w przedmiocie żądanego świadczenia z art. 37k, bowiem wszczęcie przez organ postępowania w rozpoznawanej sprawie nie następuje z urzędu lecz na wniosek strony. Zasadnicze znaczenie ma to, iż osoba bezrobotna spełnia warunki lub też ich nie spełnia, od których zależy prawo do tego świadczenia. Skoro organy wykazały, w oparciu o niekwestionowany przez stronę materiał dowodowy, że C. W. nie posiadała 35 okresu uprawniającego do emerytury, a wymaganego przez art. 37k ustawy - według stanu na 31 grudnia 2001 r - po doliczeniu okresu do 12 stycznia 2002 r., stąd brak było podstaw do pozytywnego załatwienia jej wniosku, w sytuacji gdy uzyskanie uprawnień do tych świadczeń jest związane z posiadaniem odpowiednich okresów.
Zasygnalizować wypada, że w tej samej sprawie prowadzonej przez te same organy administracji publicznej, nie uległ istotnej zmianie stan faktyczny ani prawny, bowiem ustawy nowelizujące jak i art. 11 ust. 2 powoływanej ustawy w brzmieniu nadanym jej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego odsyłają do stosowania tych przepisów przed 1 stycznia 2002 r., a w stosunku do skarżącej zostały one zastosowane, zgodnie ze wskazaniem zawartym w tej sprawie, w wyroku NSA z 10 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 975/02.
Ponadto zarzuty skargi o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego z art. 7, 8, 10, 10, 12 oraz art. 77 kpa, bez wskazywania konkretnych zachowań, nie zasługują na uwzględnienie, bowiem przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, organy orzekające w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji dokonały oceny materiału dowodowego i wywodu prawnego w sprawie spornego świadczenia. Wspomnieć również należy, że ustawa z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, kilkakrotnie nowelizowana utraciła moc z dniem 31 maja 2004 r, na podstawie art. 151 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), jednakże zmiana tej ustawy od 1 listopada 2005 r. nie pozbawia skarżącej możliwości ubiegania się o sporne świadczenie.
Mając na uwadze zasadę związania wyrokiem, wskazanym jest powtórzyć, iż skoro w rozpoznawanej sprawie, organy administracji zastosowały się do oceny prawnej przedstawionej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2001 r., stąd zarzuty błędnego zastosowania przepisów art. 37k i 37l ustawy oraz błędnej wykładni art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., stały się bezpodstawne, a opisane zachowanie organów orzekających musi skutkować oddaleniem skargi.
Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI