VIII SA/WA 598/22

VIII SA/Wa 598/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 134 par. 1, art. 135, art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 161
art. 25 ust.  5 pkt 7 i ust. 19
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. P. na akt administracyjny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 9 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od prowadzenia postępowania uchyla zaskarżony akt.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 598/22
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem nr [...], [...] z dnia 9 marca 2022 roku Komendant Wojewódzki Policji w R. poinformował R. P., że w związku z podaniem o przyjęcie do służby w Policji na podstawie art. 25 ust.5 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji odstąpił od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego gdyż nie znajduje to uzasadnienia w potrzebach kadrowych.
Skargę na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedziba w R. o odstąpieniu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego wniósł R. P..
Zaskarżonemu aktowi zarzucił:
-1) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego(( Dz.U z 2021, poz. 735 dalej kpa) polegające na niepodaniu powodów ( uzasadnienia) jakie były przyczyny odstąpienia od prowadzenia w stosunku do niego postępowania kwalifikacyjnego, tak w zakresie podstaw prawnych, jak i faktycznych,
-2) naruszenie art. 25 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( DZ.U z 2021 roku, poz. 1882 ze zm. dalej uop) poprzez powołanie się w zaskarżonym akcie na nie istniejący przepis prawa.
W uzasadnieniu skargi podnosił, iż pismem z dnia 9 marca 2022 roku został poinformowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w R., że na podstawie art. 25 ust.5 pkt 5 uop odstąpił od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji. Przedmiotowy akt nie zawierał żadnego uzasadnienia. Jest to kolejne pismo od odstąpieniu od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. Wcześniej tej samej treści otrzymał pisma z datą 13 kwietnia , 21 czerwca 2021 oraz 14 grudnia 2021 roku.
W jego ocenie odstąpienie od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego jest aktem administracji publicznej dotyczącym uprawnień wynikających z przepisów prawa i podlegają kognicji Sądu administracyjnego.
Organ policji w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego obowiązany był do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego e celu uzasadnienia tego aktu.
Zgodnie z art. 60 Konstytucji RP skarżący uważał, że ma prawo uzyskać szczegółowe uzasadnienie dlaczego odstąpiono od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, zwłaszcza, że było to już czwarty raz z rzędu. Jego zdaniem nie jest prawdziwa ocena, że w tym czasie nie było braków kadrowych w policji.
Wskazywał za stanowisko zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2021 roku, dyg. akt III SA/Gl 80/21. Zwracał uwagę na zmianę ustawy o policji z 17 grudnia 2021 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska podnosił, że postępowanie kwalifikacyjne jest uregulowane w ustawie o policji oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 stycznia 2022 roku.
W dniu 14 lutego 2022 roku wpłynął do organu komplet dokumentów kandydata do służby R. P.. W dniu 15 lutego 2022 roku ustalono, że dane zawarte w kwestionariuszu są niezgodne z prawdą. Ustalono, że w dniu 12 stycznia 2020 roku został zatrzymany w związku z podejrzeniem posiadania środków odurzających oraz kierowanie pojazdem pod ich wpływem.
Organ wskazywał, że zgodnie z art. 25 ust.19 pkt 6 uop zatajenie lub podanie nieprawdziwych danych w kwestionariuszu osobowym kandydata do policji stanowi podstawę do odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. Po zapoznaniu się z materiałami postępowania kwalifikacyjnego i analizie wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 grudnia 2020 roku, syg. akt VIII SA/Wa 1379/20 oddalającą skargę na rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 15 czerwca 2020 roku w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.
Organ podnosił, iż w swojej decyzji kierował się zastrzeżeniami do postawy etyczno – moralnej R. P. i brakiem zaufania do funkcjonariusza, który winien dawać przykład swoim zachowaniem. Nadto organ wziął pod uwagę liczbę wakatów w garnizonie m. na dzień 1 lutego 2022 roku – 46, jak również stan opracowania kandydatów do służby w Policji będących w trakcie procesu rekrutacji, w szczególności dużą liczbę kandydatów, którzy zakończyli postępowanie kwalifikacyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Z treści art. 146 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd w przypadku uwzględnienia skargi akt uchyla, a uwzględniając skargę na czynność stwierdza bezskuteczność czynności.
Z art. 60 Konstytucji RP wynika, że ,, Obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach’’. Przyjęcie do służby w Policji reguluje art. 25 uop oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 stycznia 2022 roku w sprawie postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji( DZ.U z 2021 roku, poz. 1882 ze zm. dalej rozporządzenie). Zgodnie z § 3 rozporządzenia postępowanie kwalifikacyjne prowadzi się w formie konkursu.
O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.
Zdaniem Sądu w sytuacji gdy trybie konkursowym wyłaniani są kandydaci do służby w policji państwowej, to również informacje o odstąpieniu od trybu kwalifikacji danej osoby w trybie art. 25 ust.19 uop należy kwalifikować jako akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., który może być objęty skargą do sądu administracyjnego. Takie rozstrzygnięcie dotyczy uprawnień danej osoby w zakresie dostępu do służby w policji, którego procedura jest kształtowana w ustawie o policji i rozporządzeniu wykonawczym do tego aktu.
W związku z tym kontrolowany akt winien przedstawiać oprócz podstawy prawnej uzasadnienie faktyczne i prawne co pozwalałoby poznać motywy rozstrzygnięcia. Kontrola danego aktu może być przeprowadzona tylko w sytuacji ustaleń faktyczno – prawnych, które winny być przedstawione w uzasadnieniu.
Uzasadnienie aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, winno spełniać rolę informacyjną, edukacyjno-perswazyjną w stosunku do ich adresatów i umożliwiać kontrolę ich poprawności. Obowiązek uzasadniania aktów lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) wynika właśnie m.in. z kompetencji sądów administracyjnych, które - sprawując kontrolę takich aktów lub czynności, muszą znać motywy, jakimi kierował się organ wydając określony akt lub podejmując czynność.
W zaskarżonym akcie z dnia 3 marca 2022 roku Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. poinformował o odstąpieniu od procedury konkursowej i wskazał jako podstawę art. 25 ust.5 pkt 7 – nie znajduje uzasadnienia w potrzebach kadrowych.
W dacie wydawania aktu obowiązywała nowa treść art. 25 ustawy o policji i wskazywana podstawa odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego do służby w policji z uwagi na nie znajdowania uzasadnienia w potrzebach kadrowych była objęta regulacją art. 25 ust.19 pkt 9 uop.
Należy zauważyć, iż organ dopiero w odpowiedzi na skargę przedstawił rzeczywiste przyczyny, które były podstawą do odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. Wskazywał na fakt zatajenia danych w kwestionariuszu osobowym w zakresie prowadzonego postępowania o posiadanie środków odurzających oraz kierowanie pojazdem mechanicznym pod ich wpływem. Odwoływał się do postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Wa 1379/20 w zakresie skargi skarżącego na rozkaz Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zwolnienia go ze służby, która została oddalona.
Nadto organ argumentował, że ma zastrzeżenia wobec skarżącego w zakresie jego postawy etyczno – moralnej. Organ również nawiązał do braku uzupełnienia potrzeb kadrowych garnizonu m. policji.
Wynika z argumentacji organu, że jego zdaniem istniały podstawy do zastosowania art. 25 ust.19 pkt 2, pkt 6, pkt 9 uop.
Należy wskazać, że odpowiedź na skargę nie może zastępować argumentacji, która winna się znaleźć w uzasadnieniu aktu administracyjnego z dnia 9 marca 2022 roku.
Brak ten stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, który nie pozwala na przeprowadzenie kontroli legalności wydanego aktu administracyjnego i stanowi podstawę do jego uchylenia.
Organ wydając akt w oparciu o przepis art. 25 ust.19 uop winien uzasadnić i wypowiedzieć się co do motywów które stanęły u podstaw do odstąpienia od prowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w stosunku do skarżącego w zakresie przyjęcia go do służby w policji. Organ winien jednoznacznie przesądzić jaka jest podstawa, bądź podstawy do odstąpienia od prowadzenia postępowania w stosunku do skarżącego i dlaczego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a. w zawiązku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.