II SA/Op 28/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności planowanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Strony wnioskowały o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgodność planowanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że działka znajduje się na terenie rolnym (symbol R), gdzie nie przewidziano zabudowy mieszkaniowej zagrodowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zapisy planu miejscowego jednoznacznie wykluczają możliwość zabudowy mieszkaniowej na tym terenie.
Sprawa dotyczyła skargi B. M. i S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Chrząstowice odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności planowanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawcy chcieli zmienić przeznaczenie budynku gospodarczego na mieszkalny w ramach zabudowy zagrodowej, argumentując, że nie zmienia to rolniczego charakteru terenu. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi C., który przewiduje dla działki symbol R (tereny rolne) z podstawowym przeznaczeniem na grunty orne, użytki zielone, sady i ogrody, dopuszczając jedynie zabudowę i budowle rolnicze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i polega na potwierdzaniu faktów lub stanu prawnego wynikających z posiadanych przez organ danych, a nie na dokonywaniu nowych ustaleń. Sąd uznał, że zapisy planu miejscowego jednoznacznie wykluczają możliwość zabudowy mieszkaniowej na terenie oznaczonym symbolem R, a argumentacja skarżących, że "to czego plan nie zakazuje to dopuszcza", jest chybiona w kontekście wiążącego charakteru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji zasadnie odmówił wydania zaświadczenia, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza planowanej zmiany sposobu użytkowania.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i polega na potwierdzaniu faktów lub stanu prawnego wynikających z posiadanych przez organ danych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, który wiążąco określa przeznaczenie terenu i dopuszczalne sposoby zagospodarowania. Jeśli plan nie przewiduje zabudowy mieszkaniowej na terenie rolnym, organ nie może wydać zaświadczenia o zgodności z planem takiej inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 217
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.p.b. art. 71 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.s.k.o. art. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie określa przeznaczenie terenu i dopuszczalne sposoby zagospodarowania, a teren o symbolu R nie dopuszcza zabudowy mieszkaniowej. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie służy dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych czy prawnych.
Odrzucone argumenty
Budowa budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej nie zmienia rolniczego przeznaczenia gruntu i jest dopuszczalna, nawet jeśli plan nie wymienia jej wprost, gdyż "to czego plan nie zakazuje to dopuszcza". Plan miejscowy nie zawierał bezpośredniego zakazu budowy budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej na wskazanym terenie.
Godne uwagi sformułowania
"to czego plan nie zakazuje to dopuszcza, a budowa budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej nie zmienia rolniczego przeznaczenia gruntu" Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i odformalizowany. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego.
Skład orzekający
Beata Kozicka
sprawozdawca
Daria Sachanbińska
członek
Elżbieta Kmiecik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń w postępowaniu administracyjnym oraz zasady stosowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w kontekście zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i rodzaju postępowania (wydawanie zaświadczeń), co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do innych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne znaczenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i ograniczenia w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Jest to typowa, ale ważna dla praktyków sprawa.
“Czy "co nie jest zakazane, jest dozwolone" działa w planowaniu przestrzennym? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Op 28/23 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2023-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Beata Kozicka /sprawozdawca/ Daria Sachanbińska Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6159 Inne o symbolu podstawowym 615 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Planowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 217, art. art. 218 § 2, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 151, art. 119 pkt 3, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi B. M. i S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 września 2022 r., nr SKO.40.2331.2022.ro w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym przez S. M. i B. M. (dalej: strony, wnioskodawcy) postanowieniem z 15 września 2022 r., nr SKO.40.2331.2022.ro, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej: Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia stron na postanowienie Wójta Gminy Chrząstowice z 26 lipca 2022 r., nr PP.6727.134.2022, odmawiające wydania stronom zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowanej inwestycji, polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego, służącego zabudowie zagrodowej gospodarstwa rolnego, na budynek mieszkalny w zabudowie zagrodowej, na działce nr a, k. m. [...], obręb C. – postanowienie pierwszoinstancyjne utrzymało w mocy. Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym. Pismem z 19 lipca 2022 r., wskazane na wstępie strony: S. i B. M. zwróciły się do Wójta Gminy Chrząstowice (dalej także: Wójt) o wydanie zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowanej inwestycji, polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego, służącego obsłudze gospodarstwa rolnego, na budynek mieszkalny w zabudowie zagrodowej (w celu poszerzenia istniejącego siedliska), na działce nr a, w C. przy ul. [...]. Postanowieniem, wydanym na podstawie art. 219 Kpa, organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Powołując się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi C., przyjętego uchwałą Rady Gminy Chrząstowice Nr X.69.2015 z dnia 18 listopada 2015 r. (Dz. Urz. W. Op. z 9.12.2015 r. poz. 2868 z późn. zm.), dalej: uchwała, organ I instancji stwierdził, że wskazana we wniosku działka położona jest w obszarze o symbolu R (tereny rolne), na którym nie przewidziano zabudowy mieszkaniowej zagrodowej. Podkreślił Wójt, że przeznaczeniem podstawowym tych terenów są grunty orne, użytki zielone oraz sady i ogrody. Dodał nadto organ pierwszoinstancyjny, że na omawianych terenach dopuszcza się realizację budynków i budowli rolniczych, służących następującym funkcjom, pod warunkiem zapewnienia dostępu do drogi publicznej, również poprzez gminne i prywatne drogi wewnętrzne: 1) budynków i budowli służących obsłudze gospodarstw rolniczych (np. budynki i wiaty do przechowywania sprzętu i maszyn rolniczych, magazyny płodów, pasz i nawozów, płyty obornikowe); 2) budynków i budowli rolniczych służących produkcji zwierzęcej, także zaliczanych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - w odległości nie mniejszej niż 100 m od granic innych terenów zabudowanych istniejących lub ustalonych w planie, chyba że z przepisów szczególnych wynika konieczność zachowania większych odległości; dopuszczona wielkość inwentarza po spełnieniu tych warunków - mniej niż 80 DJP. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie strony podniosły, że ich zdaniem, planowana zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego, na budynek mieszkalny w zabudowie zagrodowej, w celu poszerzenia istniejącego siedliska - nie zmienia rolniczego przeznaczenia terenu. Podkreślili, że działka, na której usytuowany jest przedmiotowy budynek, wyposażony w instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną oraz centralnego ogrzewania z własnej kotłowni - posiada dostęp do drogi publicznej gminnej (ul. [...]). Oprócz tego, jak dalej informują "inwestor" posiada decyzję Starosty Opolskiego z 18 kwietnia 2019 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego nr [...], służącemu obsłudze gospodarstwa rolniczego. Powołując się na definicję zabudowy zagrodowej, zawartą w § 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - uważają, że budowa budynku mieszkalnego w takiej zabudowie jest dopuszczalna, gdyż w ramach gospodarstwa rolnego odbywa się nie tylko uprawa roli czy produkcja rolna, lecz służy ona także zamieszkaniu rolnika oraz jego rodziny. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej: Kolegium lub SKO) przytoczonym postanowieniem utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach – po powtórzeniu za organem pierwszoinstancyjnym ustalonego przez ten organ, a przytoczonego powyżej stanu faktycznego – podał, że zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 i pkt 2 Kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Jego wydanie może nastąpić, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 Kpa organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 1 i § 2 Kpa). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 Kpa). Postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia, w ramach którego właściwy organ rozstrzyga wniosek o dokonanie wiążącego potwierdzenia określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego (tu: zgodności planowanego przedsięwzięcia z zapisami planu miejscowego) na podstawie będących w posiadaniu tego organu danych wynikających z ewidencji, rejestrów lub innych urzędowych zbiorów - ma charakter uproszczony. W oparciu o posiadane dokumenty organ stwierdza bowiem wyłącznie to, co z nich wynika, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ustala ani praw, ani obowiązków wnioskodawcy (tak: wyrok WSA w Gdańsku z 24.04.2020 r., sygn. akt III SA/Gd 331/20, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl., CBOSA). W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, że kwestią zasadniczą w każdym postępowaniu administracyjnym, również uproszczonym, jest ustalenie w sposób bezsporny treści żądania wnioskodawcy. Z wniosku stron – jak zaznaczyło Kolegium – wynika jednoznacznie, że wystąpiły one o wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dostrzegło przy tym Kolegium, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, z późn. zm.), do zgłoszenia takiej zmiany organowi administracji architektoniczno-budowlanej należy dołączyć m. in. zaświadczenie lub kopię zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub kopię tej decyzji, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanym przypadku zdaniem organu przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania przewidziana została na działce nr a w C., objętej ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi C. z 2015 r. Tym samym zgodziło się Kolegium z twierdzeniem organu I instancji, że zacytowane wyżej ustalenia tego planu nie dopuszczają realizacji budynków mieszkalnych na działce wskazanej przez skarżących. Zgodnie bowiem z zapisami omawianego planu miejscowego, zacytowanymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnioskowana działka znajduje się w obszarze o symbolu R, oznaczającym tereny rolnicze, jako przeznaczenie podstawowe (grunty orne, użytki zielone, sady i ogrody), z obowiązkiem zachowania podstawowej funkcji tych terenów. Na terenach tych, oprócz budynków i budowli rolniczych służących produkcji zwierzęcej, bezspornie dopuszczono realizację budynków i budowli służących wyłącznie produkcji rolniczej, przez które należy rozumieć budynki i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji, prowadzeniu produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolniczych. W skardze na powyższe orzeczenie skarżący, we wspólnej skardze, nie formułując odrębnych zarzutów zanegowali je w całości. W uzasadnieniu skargi zarzucili wadliwą ocenę prawną zastosowanych w sprawie regulacji. Podnieśli, że żaden zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi C. podjęty uchwałą Nr X.69.2015 Rady Gminy Chrząstowice z dnia 18 listopada 2015 r., nie zakazuje budowy budynków mieszkalnych w zabudowie zagrodowej na wskazanym przez nich terenie. Dopuszcza natomiast budowę budynków i budowli służących obsłudze gospodarstwa rolnego. W zabudowie zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych budynki mieszkalne służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rolnika, są więc związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i nie zmieniają rolniczego przeznaczenia gruntu oraz służą obsłudze gospodarstwa rolnego. W dalszej kolejności, po zacytowaniu wybranych jego regulacji prawnych, stwierdził autor skargi, że w § 18 w pkt 3 uchwały przykładowo podano obiekty możliwe do budowy na tym terenie, nie jest to jednak katalog zamknięty, gdyż żaden zapis planu nie mówi o zakazie budowy budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej na tym terenie. Podsumowując wywody autorzy skargi skonstatowali, że "to czego plan nie zakazuje to dopuszcza, a budowa budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej nie zmienia rolniczego przeznaczenia gruntu". Skarżący nie sformułowali odrębnych wniosków. Tym niemniej z uzasadnienia skargi należy uznać, że wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), a przy nie stwierdzeniu oddaleniem skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy organ administracji zasadnie odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na wstępie dokonanej oceny zauważyć należy, że podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy działu VII (art. 217 – 220) Kpa, regulujące postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń. Zgodnie z art. 217 Kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 2 pkt 1) oraz jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Z kolei stosownie do treści art. 218 § 1 Kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 Kpa, organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kpa). Orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało jednoznaczne stanowisko, że postępowanie to ma charakter uproszczony i odformalizowany. W trakcie tego postępowania dokonywane są wyłącznie czynności materialno-techniczne polegające w szczególności na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. Zaświadczenie traktować należy jako urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, zaś jego istota sprowadza się do tego, iż nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ wydając zaświadczenia dokonuje jedynie potwierdzenia konkretnej okoliczności, a nie stwierdza istnienia w danym czasie określonego stanu. Z tej też przyczyny niedopuszczalne jest w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Charakterystyka samego postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 218 § 2 Kpa sprowadza się do przyjęcia, iż spełnia ono tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Postępowanie to sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i akt innego rodzaju, lub wyjaśnienia, czy dane w nich zawarte odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry i akta innego rodzaju mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Rolą postępowania wyjaśniającego jest usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1139/10, z 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09). W sytuacji gdy organ dysponuje danymi zawartymi w kartotekach, ewidencjach, rejestrach lub aktach innego rodzaju, których potwierdzenia domaga się wnoszący o wydanie zaświadczenia, wówczas winien wydać zaświadczenie. W pierwszej kolejności zatem podlega ustaleniu, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane. Dalsza część postępowania sprowadza się natomiast do wyjaśnienia, czy posiadane dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy, oraz czy dotyczą stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia ..., PIP z 2004 r., z. 10, str. 63). Jak wskazuje też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 września 2009 r., sygn. akt I OSK 104/09, przedmiotowe postępowanie wyjaśniające ma na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie w nim nowych ustaleń faktycznych i prawnych. Należy też zauważyć, w ślad za stanowiskiem literatury, że w sprawach o wydawanie zaświadczeń nie chodzi w zasadzie o stosowanie normy materialnej. Zaświadczenie może bowiem zmieniać sytuację faktyczną strony, na przykład dostarczać jej środek dowodowy, nie zmienia jednak zakresu jej praw i obowiązków, nie wywołuje bezpośrednio żadnych skutków materialnych, choć może mieć wpływ na realizację niektórych praw i obowiązków. Może ono na przykład wywołać skutki prawne przez to, że będzie stanowić dowód w postępowaniu wyjaśniającym, jako rodzaj dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 Kpa (patrz: Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Bibliografia postępowania administracyjnego za lata 1927 - 2008, Warszawa 2009, str. 894). Tym samym powtórzenia wymaga, że zgodnie z Kpa, organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 Kpa), jednak opierać się ono może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, o którym mowa w art. 1 pkt 1 Kpa (tzw. postępowanie jurysdykcyjne, orzecznicze), a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno – techniczną. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaświadczenie potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji czy innych będących w jego posiadaniu danych. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zatem zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu fatycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia w ogóle, np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. Podzielając przytoczone poglądy literatury i orzecznictwa oraz przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż rację mają orzekające w sprawie organy, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujące na terenie gminy Chrząstowice ustanowione w akcie prawa miejscowego, jakim jest uchwała Rady Gminy Chrząstowice Nr X.69.2015 z dnia 18 listopada 2015 r. (Dz. Urz. W. Op. z 9.12.2015 r. poz. 2868 z późn. zm.), nie dopuszczają realizacji budynków mieszkalnych na działce wskazanej przez skarżących. Zgodnie bowiem z zapisami omawianego planu miejscowego, zacytowanymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnioskowana działka znajduje się w obszarze o symbolu R, oznaczającym tereny rolnicze, jako przeznaczenie podstawowe (grunty orne, użytki zielone, sady i ogrody), z obowiązkiem zachowania podstawowej funkcji tych terenów. Na terenach tych, oprócz budynków i budowli rolniczych służących produkcji zwierzęcej, bezspornie dopuszczono realizację budynków i budowli służących wyłącznie produkcji rolniczej, przez które należy rozumieć budynki i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji, prowadzeniu produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych w gospodarstwie produktów rolniczych. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi C. zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Chrząstowice Nr X.69.2015 z dnia 18 listopada 2015 r., teren, na którym znajduje się wnioskowany budynek oznaczony jest symbolem R (tereny rolne). Przeznaczeniem podstawowym terenów R są grunty orne, użytki zielone, sady i ogrody. Na terenach R dopuszcza się realizację budynków i budowli rolniczych, służących następującym funkcjom, pod warunkiem zapewnienia dostępu do gminnej drogi publicznej, również poprzez gminne i prywatne drogi wewnętrzne: a) budynków i budowli służących obsłudze gospodarstw rolniczych (np. budynki i wiaty do przechowywania sprzętu i maszyn rolniczych, magazyny płodów, pasz i nawozów, płyty obornikowe); b) budynków i budowli rolniczych służących produkcji zwierzęcej, także zaliczonych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - w odległości budynków i budowli służących tej produkcji nie mniejszej niż 100 m od granic innych terenów zabudowanych istniejących lub ustalonych w planie, chyba że z przepisów szczególnych wynika konieczność zachowania większych odległości; dopuszczona wielkość inwentarza po spełnieniu tych warunków - mniej niż 80 DJP. Tereny R – co wymaga podkreślenia – nie służą do zabudowy mieszkaniowej zagrodowej ani nie dopuszczają takiego przeznaczenia, jak zasadnie wskazywały na to orzekające w sprawie organy. W ocenie Sądu powyższe zapisy planu miejscowego wykluczają możliwość wydania skarżącym objętego skargą zaświadczenia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić również należy, że wskazane w skardze argumenty i zarzuty są niezasadne. W szczególności, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją wątpliwości co do treści zapisów planu miejscowego, odmienna jest ich ocena. Zdaniem Sądu organ odwoławczy szczegółowo rozważył wniosek stron i regulacje prawne zastosowane w sprawie. Właściwie w ocenie Sądu zinterpretował regulacje planu miejscowego. Całkowicie chybionym jest – w świetle zasad prawa i regulacji z zakresu przedmiotu objętego skargą – konstatacja autorów skargi, że "to czego plan nie zakazuje to dopuszcza, a budowa budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej nie zmienia rolniczego przeznaczenia gruntu". Wszak to właśnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Plan zagospodarowania przestrzennego określa także warunki realizacji określonych przedsięwzięć inwestycyjnych możliwych do zrealizowania na danym obszarze, w tym warunki obsługi w zakresie infrastruktury. Dlatego zanim inwestor przystąpi do zamierzonej inwestycji, musi sprawdzić czy jest to możliwe na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to prawo konstytucyjne prawodawcy lokalnego. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dochodzi do wiążącego podmioty władzy, w tym administracji, oraz podmioty spoza systemu władzy (osoby fizyczne i ich organizacje) ustalenia bądź zmiany przeznaczenia terenu na określony w tym planie cel. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego uchwalanym przez radę gminy, w którym zawarte są ustalenia dotyczące przeznaczenia i sposobu zagospodarowania poszczególnych skonkretyzowanych terenów miasta lub gminy oraz określa konieczne dla osiągnięcia zamierzonych celów – nakazy, zakazy i warunki. Przeznaczenie danego terenu w planie determinuje możliwość przyszłego wykorzystania nieruchomości wyłącznie na cele w nim wskazane. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wiąże jedynie mieszkańców danego terenu, ale także organy państwa oraz samorządowe, we właściwości których pozostaje wypowiadanie się w kwestii praw i obowiązków właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości na podstawie przepisów odrębnych, w szczególności organy opiniujące, uzgadniające i zezwalające na budowę obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. Równocześnie sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI