II SA/Op 272/22

II SA/Op 272/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 593/23 - Wyrok NSA z 2025-11-26
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 92c ust. 1 pkt 1, art. 92c,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 i art. 80, art. 107 § 3, art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. Sp. k. w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr BP.501.383.2021.1186.OP8.197074 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 stycznia 2021 r., nr WITD.DI.0152.VIII1000/1/21, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz B. Sp. z o.o. Sp. k. w O. kwotę 400 (czterysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez B. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w O. (dalej jako: "skarżąca" lub "Spółka"), decyzją z 29 kwietnia 2022 r., nr BP.501.383.2021.1186. OP8.197074, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej również: "GITD") – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) dalej: "Kpa", art. 4 pkt 22 lit. o), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 i 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.) dalej: ustawa lub "utd", lp. 10.2.4, lp. 10.3.3, lp. 10.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64c, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.) dalej: "prd", § 3 ust. 1 pkt 2, § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie" – po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej również: "OWITD") z 18 stycznia 2021 r., nr WITD.DI.0152.VIII1000/1/21, o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł (słownie: dwanaście tysięcy 00/100) – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że zaskarżoną decyzją organu I instancji nałożono na Spółkę karę pieniężną za:
1) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%,
2) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalne szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m,
3) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20%.
Powyższe naruszenia zostały stwierdzone w dniu 2 października 2020 r. w miejscowości G., podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]. Wskazanym zespołem pojazdów wykonywano przejazd drogowy z ładunkiem konstrukcji stalowych (ładunek niepodzielny) w imieniu Spółki. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z dnia jej przeprowadzenia, czyli 2 października 2020 r.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się Spółka, która w odwołaniu wniesionym do GITD podkreśliła, że do naruszeń doszło z winy urzędnika Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział Opole, który mimo zapewnień, nie wydał stosownego zezwolenia na czas. Podniosła Spółka, że złożyła wniosek o wydanie zezwolenia kat. VII miesiąc przed planowanym przejazdem, co dowodzi, iż zadbała o to aby przejazd odbywał się zgodnie z prawem. Zaakcentowała przy tym Spółka, że ze względu na wymogi zlecenia nie mogła przełożyć transportu na inny dzień. Dalej podkreśliła Spółka, że podczas wielokrotnych rozmów z urzędnikiem GDDKiA była zapewniania, iż zezwolenie, o które wystąpiła zostanie jej wydane w terminie. W ocenie strony dokonała ona należytej staranności w przygotowaniu przejazdu. Dodatkowo pełnomocnik Spółki podniósł naruszenie przepisów prawa procesowej, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość decyzji oraz oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym. Zdaniem strony błędnie dokonano ważenia pojazdu za pomocą wag METEOR, gdyż z dokumentów instrukcji obsługi załączonej do dokumentacji wynika, iż waga ta była wyposażona w terminal wagowy 3590 EXP, zaś ze świadectwa legalizacji pierwotnej wystawionej dla wagi METEOR-E-097 wynika, że do kontroli użyto terminala 3590E. W ocenie autora odwołania akta sprawy nie są spójne, instrukcja obsługi dotyczy innego modelu wag, niż świadectwo legalizacji. Jednocześnie wskazał na niedopuszczalność nakładania dwóch kar administracyjnych za ten sam czyn. Przypomniał, że dwukrotne karanie stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP, gdyż narusza zasadę proporcjonalności reakcji Państwa na niepodporządkowanie się obowiązkowi. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Przytoczoną na wstępie decyzją z 29 kwietnia 2022 r., nr BP.501.383.2021.1186. OP8.197074, organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu powołał treść art. art. 189a § 2 Kpa oraz wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 Kpa. Dalej podkreślił, że w zaistniałym stanie faktycznym kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 utd, zaznaczając, że treść art. 92a ust. 1 i 7 w związku z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. Przypomniał, że w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W konsekwencji, jak uznał organ odwoławczy, regulacja wynikająca z art. 189d Kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 Kpa, oraz art. 189e oraz art. 189f Kpa określająca przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, nie mają zastosowania w sprawie. Organ odwoławczy przypomniał także, że kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy , jak również, że reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 Kpa daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa Kpa.
Przechodząc do meritum GITD zacytował treść art. 92a, art. 92a ust. 3 i ust. 7, art. 92c ust. 1, art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit. 1 utd oraz art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64ea prd, po czym odniósł się do stwierdzonych w postępowaniu naruszeń zaczynając od stwierdzonego uchybienia z lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wskazując na dopuszczalną długość pojazdu z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, powołał podstawę prawną wraz z wysokością kary za naruszenie powołanej regulacji. Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów ustalono, że miał on z ładunkiem 20,8 m długości, co stanowi przekroczenie o 4,3 m wyżej wymienionej normy (przekroczenie o 26,06 %). Dalej przypomniał, że pomiaru długości oraz szerokości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr [...], który w dniu kontroli legitymował się świadectwem wzorcowania wydanym 23 marca 2020 r. Zaznaczył przy tym organ drugoinstancyjny, że dokument ten został okazany kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia, a obecny w trakcie kontroli kierowca zespołu pojazdów został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Ponownie GITD podkreślił, że wyniki kontroli zawarto w protokole z dnia 2 października 2020 r., zaznaczając, że kara pieniężna z tytułu przedmiotowego naruszenia wynosi 5000 zł.
Odnosząc się do naruszenia lp. 10.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym GITD zauważył, że szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3 rozporządzenia, nie może przekraczać 2,55 m i nie obejmuje ona lusterek zewnętrznych, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub z innych tworzyw sztucznych. Szerokość nadwozia pojazdu, który jest przeznaczony do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejszą niż 45 mm każda, oraz klimatyzowanego kontenera lub wymiennego nadwozia nie może przekraczać 2,60 m. Następnie powołał treść załącznika do ustawy i przytoczył, że przeprowadzona kontrola wykazała szerokość zespołu pojazdów z ładunkiem 2,97 m, co stanowi przekroczenie o 0,42 m dopuszczalnej normy (przekroczenie o 16,47 %). GITD ponownie wskazał oznaczenie urządzenia, za pomocą którego dokonano pomiaru, wraz ze świadectwem homologacji, a następnie przypomniał, że za stwierdzone naruszenie wyżej wymieniony załącznik do ustawy o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną w wysokości 2000 zł.
Z kolei odnosząc się do naruszenia lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym powołał § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia określający dopuszczalną masę całkowitą pojazdu i wskazał, że w dniu kontroli pojazdem członowym strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem konstrukcji stalowych. Następnie przytoczył art. 2 pkt 35 lit. b prd definiujący pojęcie ładunku niepodzielnego i dokonując subsumpcji powołanych przepisów zaznaczył, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów ustalono, iż ich rzeczywista masa wynosiła 123,5 t, co stanowi przekroczenie o 83,5 t dopuszczalnej normy (przekroczenie o 208,75 %). Następnie wskazał GITD, jakim urządzeniem dokonano pomiarów zespołu pojazdów oraz przypomniał, że w oparciu o lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do utd kara pieniężna za wyżej wymienione naruszenie wynosi 10 000 zł. Podkreślił także GITD, że dokonane pomiary zostały przeprowadzone prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń, w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Następnie odniósł się do urządzenia, którym odkonano pomiaru masy całkowitej zespołu pojazdu, z uwzględnieniem informacji zawartych w instrukcji jego obsługi. Wskazał regulację z załącznika nr 1 tabela nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. 2007 r., nr 188, poz. 1345 ze zm.) oraz § 1 tego rozporządzenia, a następnie stwierdził, że argumentacja strony o konieczności stosowania tolerancji ±4 od wyniku uzyskanego z wagi podczas ważenia jest błędna. Jednocześnie powołał treść objaśnień zawartych w protokole kontroli podkreślając, że pomiary odległości między osiami pojazdu zostały przeprowadzone w obecności kierowcy. Zakres odległości wynika z arkusza pomiarowego wymiarów, który został potwierdzony przez kontrolowanego kierowcę, złożeniem podpisu. Następnie na podstawie wartości odległości między osiami pojazdu, dokonano kwalifikacji do osi pojedynczej lub grupy osi.
Kontynuując organ II instancji powołał § 4 ust. 1 -3 rozporządzenia i zaznaczył, że zgodnie z pkt 1 instrukcji użytkownika, wagi METEOR zostały zaprojektowane do tworzenia stacji ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Zdaniem organu producent wprost wskazał, że wagi te służą do "pomiarów nacisków osi", a zatem wszelkich osi tj. osi pojedynczych, jak również grupy osi. Podkreślił, że w rozporządzeniu posłużono się jedynie pojęciem "Odległość między dwiema sąsiednimi osiami wchodzącymi w skład tej samej grupy osi nie może przekraczać 1,80 m". W ocenie GITD zakwalifikowanie ważonych osi jako pojedynczych, czy grupy osi nie jest elementem procesu ważenia, lecz ich prawnej kwalifikacji. Dalej wyjaśnił dlaczego wykonany w trakcie kontroli pomiar wagi osi był prawidłowy przy uwzględnieniu instrukcji obsługi wagi. Przypomniał, że rzeczywisty nacisk danej osi uzyskany podczas ważenia jest niezmienny i dla jego ustalenia nie ma znaczenia dokonanie kwalifikacji ważonych osi jako osi pojedynczych, czy grupy. W przypadku ustalania samej tylko rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, zakwalifikowanie poszczególnych osi jako pojedynczych, czy grupy jest już bez znaczenia. Zaznaczył przy tym GITD, że nie można oczekiwać, że przepisy prawa lub instrukcje wag sporządzane przez ich producentów będą określały sposób ważenia dla wszystkich możliwych konfiguracji i liczby osi pojazdów (w tym ich kwalifikacji prawnej), które wprowadzane są na rynek.
W konkuzjach organ odwoławczy zauważył, że prawo do kontroli parametrów pojazdu i do nakładania kar za przekroczenie dopuszczalnych norm wynika bezpośrednio z ustaw, zaś przyrządy pomiarowe zostały zalegalizowane stosownie do obowiązujących przepisów. Zauważył, że zarzuty dotyczące nieprawidłowści w dokonywanych pomiarach przez dane urządzenia winny być kierowane do organów dokonujących ich legalizacji, jeśli organ metrologiczny uzna, że wagi nie zostały w sposób właściwy zalegalizowane, zdaniem GITD strona może taki dowód przedstawić w postępowaniu. Do czasu takiego ustalenia wyniki ważenia zalegalizowanym urządzeniem mają z mocy prawa rękojmię ich prawidłowości.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dwukrotnego nałożenia na skarżącą karę za to samo naruszenie organ II instancji wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Następnie zauważył, że obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej, bowiem przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 prd. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 utd. Odnosząc się z kolei do kwestii możliwości umorzenia postępowania z art. 92c ust. 1 utd, organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie przesłanki określone w powołanym przepisie nie występują. Podkreślił, że zebrany materiał dowodowy świadczy, iż strona miała wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogła przewidzieć. Dalej, operając się o orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał okoliczności w których przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia, podkreślając, że w zaistniałym stanie faktycznym nie miały one miejsca.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszeń art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa w trakcie prowadzonego postępowania pierwszoinstancynego, co podnosiła strona skarżąca w odwołaniu.
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2022 r., działając na podstawie art. 93 ust. 2 utd, GITD z urzędu wstrzymał wykonanie swojej decyzji z dnia 29 kwietnia 2022 r.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się Spółka, reprezentowana przez prezesa zarządu, w skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżyła kwestionowaną decyzję w całości.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.
W skardze autor skargi zarzucił jej:
1) rażące naruszenie art. 107 § 3 Kpa "poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia",
2) istotne naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 81 Kpa "poprzez uniemożliwienie stronie dostępu do zapoznania się z urządzeniem kontrolno-pomiarowym wykorzystanym w momencie kontroli drogowej bez uzasadnionej przyczyny",
3) naruszenie art. 92a ust. 1 i 3 utd w związku z art. 6 Kpa "poprzez nałożenie na stronę skarżącą kar pieniężnych z przekroczeniem ustawowego limitu",
4) naruszenie treści art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa "poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy",
5) naruszenie art. 8 Kpa "poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej".
Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia, a także poprzedzającej ją decyzji Opolskiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 stycznia 2021 r. i zwrot poniesionych przez Spółkę kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu opisała przebieg postępowania, a następnie odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 6 Kpa w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 3 utd zauważyła, że w wyniku kontroli drogowej OWITD wszczął dwa odrębne postępowania zakończone -obecnie zaskarżoną- decyzją z 17 stycznia 2021 r., nakładającą karę pieniężną w wysokości 12 000 zł oraz postępowanie zakończone decyzją o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Spółka podkreśliła, że oba rozstrzygnięcia zostały nałożone na podstawie tych samych ustaleń faktycznych i tej samej kontroli drogowej. Powodem nałożenia dwóch odrębnych kar było zastosowanie dwóch odrębnych regulacji, tj. art. 92a utd i art. 140ab prd.
Zdaniem autora skargi organ wszczął dwa odrębne postępowania dla ominięcia zakazu, o którym mowa w art. 92a ust. 3 utd tj. w celu nałożenia kary pieniężnej z tytułu jednej kontroli w wysokości znacznie wyższej, niż przewidział to ustawodawca we wskazanych przepisach. Dalej przypomniał autor skargi, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 92a ust. 3 utd suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł. Z kolei ust. 1 cytowanego przepisu wskazuje, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Akcentując przy tym, że treść ustawy jednoznacznie wskazuje, że suma kar z jednej kontroli drogowej nie może przekraczać kwoty 12 000 zł., niezależnie od ilości stwierdzonych naruszeń. Zdaniem Spółki wydanie dwóch decyzji z tytułu jednej kontroli drogowej na podstawie dwóch ustaw, stanowi próbę ominięcia ustawowej granicy maksymalnej kary pieniężnej, co jest w sprzeczności z art. 6 Kpa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 7 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa strona skarżąca podniosła, że źródłem problemów organizacyjnych i główna odpowiedzialność za powyższy stan rzeczy leży po stronie organu administracji uprawnionego do wydania stosownego zezwolenia, o którym mowa w art. 64 prd, podkreślając ramy czasowe, jakie zarządca drogi ma na jego wydanie. Dalej podkreśliła, że kompletny wniosek, o którym mowa w przywołanej treści ustawy, został złożony w dniu 3 września 2020 r., a termin wydania wspomnianego zezwolenia upływał w dniu 2 października 2020 r. We wskazanym przedziale czasowym Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Opolu (dalej w skrócie: GDDKiA) nie podnosiła jakichkolwiek informacji o ewentualnych problemach związanych z wydaniem zezwolenia, a ponadto telefonicznie informowano Spółkę o pozytywnych uzgodnieniach po stronie urzędu. Strona skarżąca podkreśliła, że w zaistniałym stanie faktycznym pozostawała w przekonaniu, iż organ terminowo wyda zezwolenie zgodnie z wnioskiem, co dodatkowo poparła zapewnieniami uzyskanymi w dniu 2 października 2020 r. w rozmowie telefonicznej od konkretnego pracownika GDDKiA.
Kontynuując wyjaśniła Spółka, że realizacja transportu międzynarodowego wymaga uzyskania zezwolenia na tożsamy środek transportu na przejazd po stronie czeskiej, które to zezwolenia – w terminie – uzyskała. Ze względu na uwarunkowania umowne pomiędzy zleceniodawcą przewozu a przewoźnikiem transport musiał być rozpoczęty w dniu 2 października 2020 r. W ocenie Spółki stanowisko GITD, wyrażone w treści skarżonej decyzji wskazujące na istnienie możliwości dokonania przewozu w dowolnie wybranym innym terminie świadczy o braku po stronie organu jakiejkolwiek świadomości ogromu zakresu czynności organizacyjnych związanych z przewozem tak ciężkiego ładunku. Jednocześnie wyjaśniła skarżąca, że zaplanowany termin przewozu musi uwzględniać obecność specjalistycznego sprzętu załadunkowego i odpowiedniej załogi, konieczność zapewnienia pilotażu, zapewnienie odpowiedniego sprzętu na miejscu rozładunku i kontynuowanie procesu technologicznego z przewiezioną konstrukcją. Czynności związane z przewozem takich ładunków planuje się od 2 do 4 miesięcy wcześniej. Dowolna zmiana terminów przewozu czy załadunku/rozładunku nie jest możliwa bez poniesienia niezwykle wysokich dodatkowych kosztów. W konkluzjach podkreśliła, że maksymalne terminy na wydanie zezwolenia są istotne nie tylko ze względów instrukcyjnych (po stronie urzędu), ale przede wszystkim z uwagi na procesy organizacyjne w przemieszczaniu tego typu ładunków. Ponadto proces organizacyjny wiąże w ścisły sposób 5 podmiotów (producent konstrukcji, załadowca, przewoźnik, organ, odbiorca). Planowanie przewozu tego typu ładunków musi opierać się na założeniu, że każdy z podmiotów wykona zwoje zadanie w określonym terminie. Tu strona skarżąca podkreśliła, że "w komentowanym przypadku zawiódł jedynie organ wydający zezwolenie".
Ponownie przypomniała, że transport odbywał się z miejscowości Z. w Czechach a pomimo posiadania wiedzy, że zezwolenie nie zostało jeszcze wydane przewoźnik musiał wyruszyć w stronę granicy z uwagi na warunki zlecenia, a z powodu ważnego zezwolenia czeskiego oraz braku możliwości bezpiecznego przebywania na terenie zakładu załadowcy. Zaznaczyła, że procedura załadunku rozpoczęła się w Czechach około godziny 10:00 w wyżej wymienionym dniu, a sama procedura jest skomplikowaną operacją logistyczną wymagającą czynnego uczestnictwa ponad 20 osób. Po godzinie 12:00 tego dnia przedstawiciel Spółki uzyskał informację, że ze względów prywatnych pracownikach GDDKiA oraz absencji w urzędzie wszystkich osób uprawnionych do podpisania zezwolenia nie otrzyma go w dniu rozpoczęcia transportu. Dalej tego dnia ok. godziny 15:00 strona skarżąca otrzymała telefonicznie informację z GDDKiA, że na trasie przewozu znajduje się jeszcze jeden obiekt mostowy (nie uwzględniony we wcześniejszych ustaleniach organu), którym zarządza GDDKiA Oddział we Wrocławiu i że prawdopodobnie nie będzie zgody na przejazd. Z uwagi na fakt, że procedura załadunkowo - transportowa już była rozpoczęta, zaś opóźnienie wydania zezwolenia nastąpiło wyłącznie z winy urzędu, strona była zobowiązana do wyjazdu z terenu załadowcy i rozpoczęcia procedury przewozu. W zaistniałym stanie faktycznym podjęto decyzję o rozpoczęciu kontroli, podkreślając problemy logistyczne z możliwością zaparkowania tak dużego transportu przed granicą czesko-polską.
Następnie strona skarżąca zauważyła, że GDDKiA miało wiedzę o planowanej trasie co najmniej od 18 września 2020 r. a zgodnie z posiadanym materiałem dowodowym jakiekolwiek realne działania zmierzającego do ustalenia możliwości wydania zgody na przejazd przez obiekt mostowy znajdującego się nad autostradą A[...] w ciągu DW [...] rozpoczęte zostały przez GDDKiA we Wrocławiu w dniu 2 października 2020 r. o godzinie 13:44, czyli w ostatnim dniu na wydanie zezwolenia. Odpowiedź ze strony GDDKiA Oddział we Wrocławiu została przysłana w dniu 2 października 2020 po godzinie 15:00, co zdaniem Spółki oznacza, że wiążąca negatywna informacja o braku możliwości wydania zezwolenia została stronie dostarczona już po rozpoczęciu procedury załadunkowo transportowej po stronie czeskiej, kiedy nie było możliwości odwołania procesu transportowego. Kontynuując uzasadnienie skargi jej autor ponownie podkreślił, że wielokrotnie Spółka była zapewnienia przez pracowników GDDKiA o braku przeszkód do wydania zezwolenia oraz o tym, że zostanie ono wydanie w terminie.
W zaistniałym stanie faktycznym, zdaniem strony skarżącej, procedura organizacyjna przewozu ładunku nienormatywnego była przeprowadzona przez Spółkę w sposób prawidłowy, zaś jedynym elementem w całym procesie, który zawiódł było postępowanie zarządcy drogi "przez indolencję i opieszałość, którego strona została narażona na znaczne opóźnienia i wymierne straty finansowe, w tym koszty potencjalnych kar pieniężnych". Kontynuując autor skargi powołał art. 64d ust. 5 Purd i wskazał, że termin wydania rozstrzygnięcia z tego przepisu upływał w dniu 25 września 2020 r., po nim uznaje się trasę za uzgodnioną, powołując treść tego przepisu. W jego ocenie GDDKiA we Wrocławiu nie mógł wydać decyzji negatywnej o uzgodnieniu trasy, ponieważ w dniu 25 września 2020 r. decyzja o uzgodnieniu trasy stała się pozytywna z urzędu w oparciu o wyżej wskazane regulacje. Podkreślił również, że do 2 października 2020 r. GDDKIA w Opolu nie dostarczyła stronie ani decyzji pozytywnej, ani odmownej, co oznacza, że organ ten dopuścił się naruszenia przepisów proceduralnych określonych w przepisach ustawy Purd. Odnosząc się do kwestionowanego rozstrzygnięcia GITD strona skarżąca podkreśliła, że w jej treści nie odniósł się do powyższych zarzutów. W ocenie Spółki "pozostawiając przywołane wyżej kwestie poza swoimi rozważaniami GITD dał wyraz braku zainteresowania dążeniem do ustalenia prawdy obiektywnej oraz obiektywnym i sprawiedliwym rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego", co stanowi naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kpa.
Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kpa oraz w zakresie instrukcji wagi METEOR, autor skargi szczegółowo opisał proces legalizacji urządzeń pomiarowych, wraz z odniesieniem się do konkretnego modelu, użytego w trakcie kontroli w dniu 2 października 2020 r. Autor skargi, posługując się zdjęciami urządzenia podniósł, że wyniki jego oględzin wskazują na odmienny stan faktyczny, niż przyjęty przez GITD. Po pierwsze zwrócił uwagę, że waga użyta do pomiarów nie jest, jak wskazuje świadectwo legalizacji, wyprodukowana przez E., lecz w całości przez D. S.R.L, zaś jedynym elementem dodanym przez E. jest wyłącznie nalepka w języku polskim. Powyższe wynika z oznaczenia zawartego bezpośrednio na urządzeniu pomiarowym: TERMINAL POMIAROWY (producent D. S.R.L.). Okoliczność ta – zdaniem autora skargi – oznacza, że cała dokumentacja wagi jest niespójna z dokumentacją kontrolną a to z kolei prowadzi do konkluzji, że procedura kontrolna i decyzja nie spełnia wymogów o których mowa w art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kpa. Wykorzystana do pomiaru waga powinna posiadać dokumentację wystawioną na rzeczywistego producenta wagi, tj. D. S.R.L., [...], [...], [...], Włochy, zaś Główny Urząd Miar w Gdańsku (dalej również w skrócie: GUM) powinien był odrzucić wniosek o nadanie zatwierdzenia typu wagom Mars / Meteor ze wzglądu na fakt, iż wnioskujący (E.) nie był rzeczywistym producentem urządzeń. Powołując się na fotografie zamieszone w treści skargi Spółka skazała, że "producentem wszystkich podzespołów układu ważącego nie jest, jak to wskazano w decyzji nr [...] (oraz wcześniejszej) przedsiębiorstwo E., lecz wyłącznie podmiot włoski. To z kolei prowadzi do konkluzji, że dokumentacja urządzenia pomiarowego wykorzystanego do wykonania spornych pomiarów jest co najmniej wadliwa, jak nie zmanipulowana".
Następnie odniósł się autor skargi do kolejnej nieścisłości procesu ważenia związanej z użytym terminalem wagowym, podkreślając, że z decyzji [...] miernik (terminal wagowy) dopuszczony przez GUM ma symbol [...] (produkowany przez D. S.R.L., [...], [...], [...]), a zastosowany w toku kontroli miernik miał typ [...] zatem inny, niż wskazany w świadectwie zatwierdzenia. Wskazując przy tym na dane zawarte na stronie internetowej producenta Spółka zwróciła uwagę na inny wygląd urządzenia użytego w trakcie kontroli od tego udostępnionego przez producenta na jego oficjalnej stronie. W ocenie strony skarżącej "różnice w wyglądzie prowadzą do konkluzji, że terminal [...] wymagany decyzją GUM a użyty w czasie kontroli terminal [...] to dwa inne urządzenia", co prowadzi autora skargi do wniosku, że wagi Meteor użyte zostały niezgodnie z wydaną decyzją GUM względnie, że dowody w sprawie zostały zebrane z naruszeniem art. 75 § 1 Kpa. Wskazał autor skargi na wymogi podane w instrukcji obsługi wagi METEOR i przypomniał, że organy obu instancji zignorowały dwukrotny wniosek Spółki o dokonanie oględzin kompletnego systemu ważenia tj. platformy, urządzenia sterującego i pozostałych jej części, użytego do przeprowadzenia pomiaru mas i nacisków osi w sprawie. W jego ocenie jest on zasadny, mając na względzie wskazane przez Spółkę niezgodności pomiędzy informacjami wynikającymi z decyzji GUM nr [...] zatwierdzenia typu nr [...], a oznaczeniami na urządzeniach. Dalej podniósł, że organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia oględzin nie przedstawiając merytorycznych argumentów na tą okoliczność, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 Kpa.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pełnomocnik organu powielił argumentację wskazaną w treści kwestionowanej skargą decyzji.
Pismem z dnia 19 października 2022 r. Spółka ustosunkowała się do treści odpowiedzi na skargę, akcentując, że organ "polemizuje z zarzutami, które w ogóle nie zostały wystosowane w skardze na wspomnianą decyzję. Mianowicie GITD w odpowiedzi na skargę zawarł szerokie uzasadnienie, na okoliczność prawa organu do wystawienia dwóch odrębnych kar pieniężnych z tytułu jednej i tej samej kontroli drogowej". Strona skarżąca przypomniała, że w ogóle nie kwestionowała w skardze takiego uprawnienia, a wskazała wyłącznie, że wydanie kilku decyzji administracyjnych z tej samej kontroli drogowej stanowi próbę ominięcia przepisów ograniczających wysokość dopuszczalnej maksymalnej kary pieniężnej. Dalej podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w treści przytoczonej powyżej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten został wydany z przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.
Przechodząc do kwestii spornej jaką jest legalność, prawidłowość rozstrzygnięcia odwoławczego, mocą którego GITD utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł (słownie: dwanaście tysięcy 00/100) za: dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalne szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20% – jawi się potrzeb wskazania – że zdaniem Sądu, organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób dostateczny podstaw prawnych wydanego rozstrzygnięcia i nie odniósł się – w prawem wymagany sposób – do podnoszonych przez stronę zarzutów. Zgodnie z art. 107 § 1 Kpa istotny element decyzji administracyjnej stanowi powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 4 i 6). Przepis § 3 tej regulacji konkretyzuje, że uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z przywołanych przepisów wynika zatem obowiązek podania oraz wyjaśnienia przepisów prawa, które zadecydowały o treści rozstrzygnięcia. Organ tak I jak i II instancji nie poddał należytej ocenie wespół z okolicznościami dotyczącymi wymierzenia kary podnoszone przez stronę, konsekwentnie od zaistnienia podstaw do prowadzenia przedmiotowego postępowania, zachowanie i wpływu na zdarzenie działań pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział Opole, zapewniających o terminowym załatwieniu wniosku strony na przejazd i wydaniu stosownego zezwolenia na czas nim objęty. Zwłaszcza, że w toku postępowania ustalono, iż Spółka złożyła wniosek o wydanie zezwolenia kat. VII miesiąc przed planowanym przejazdem. Podobnież organ nie ocenił w aspekcie wymierzenia kary sutków czy też konsekwencji w obrocie prawnym dla Spółki Spółka, że ze względu na wymogi zlecenia nie mogła przełożyć transportu na inny dzień. Dalej podkreśliła Spółka, że podczas wielokrotnych rozmów z urzędnikiem GDDKiA była zapewniania, iż zezwolenie, o które wystąpiła zostanie jej wydane w terminie.
Zdaniem Sądu rację ma także strona, że nie wyjaśniono dostrzeżonych wątpliwości odnoszących się do ważenia pojazdu za pomocą wag METEOR, wszak z dokumentów instrukcji obsługi załączonej do dokumentacji – jak wskazuje strona – wynika, iż waga ta była wyposażona w terminal wagowy [...], z kolei ze świadectwa legalizacji pierwotnej wystawionej dla wagi METEOR-[...], że do kontroli użyto terminala [...]. Organ powinien nie tylko odnieść się ale udokumentować twierdzenia chociażby poprzez dołączenie stosownych dokumentów pozwalających na ocenę zarzutu strony, że instrukcja obsługi dotyczy innego modelu wag, niż świadectwo legalizacji. Dostrzec należy, że strona nie kwestionowała zasad techniki czy sposobu dokonywania ważenia, a poddała w wątpliwość czy urządzenie go dokonującego jest tym co do którego wystawiono świadectwo legalizacji.
Spółka - posługując się zdjęciami urządzenia - podnosiła, że wyniki oględzin urządzenia wskazują na odmienny stan faktyczny, niż przyjęty przez GITD. Zwróciła przy tym uwagę, że waga użyta do pomiarów nie jest, jak wskazuje świadectwo legalizacji, wyprodukowana przez E., lecz w całości przez D. S.R.L, zaś jedynym elementem dodanym przez E. jest wyłącznie nalepka w języku polskim. Powyższe, jak stwierdziła, wynika z oznaczenia zawartego bezpośrednio na urządzeniu pomiarowym: TERMINAL POMIAROWY (producent D. S.R.L.). Wskazała Spółka, że wykorzystana do pomiaru waga powinna posiadać dokumentację wystawioną na rzeczywistego producenta wagi, tj. D. S.R.L., [...], [...], [...], Włochy, zaś Główny Urząd Miar w Gdańsku (dalej również w skrócie: GUM) powinien był odrzucić wniosek o nadanie zatwierdzenia typu wagom Mars/Meteor ze wzglądu na fakt, iż wnioskujący (E.) nie był rzeczywistym producentem urządzeń. Powołując się na fotografie zamieszone w treści skargi Spółka wskazała, że "producentem wszystkich podzespołów układu ważącego nie jest, jak to wskazano w decyzji nr [...] (oraz wcześniejszej) przedsiębiorstwo E., lecz wyłącznie podmiot włoski" co w jej ocenie powinno zostać wyjaśnione. I o ile organ znaczną cześć wywodów skupił właśnie na metodologii, zasadach i podstawach działania inspektorów dokonujących pomiaru, zaznaczając, że: po pierwsze – nie można oczekiwać, iż "przepisy prawa lub instrukcje wag sporządzane przez ich producentów będą określały sposób ważenia dla wszystkich możliwych konfiguracji i liczby osi pojazdów (w tym ich kwalifikacji prawnej), które wprowadzane są na rynek", po drugie – zarzuty dotyczące nieprawidłowości w dokonywanych pomiarach przez dane urządzenia winny być kierowane do organów dokonujących ich legalizacji, a jeśli organ metrologiczny uzna, że wagi nie zostały w sposób właściwy zalegalizowane, to nie wykazał w sposób poddający się kontroli sądowej rozbieżności wskazywanych przez stronę, o czym szerzej powyżej, czyli że z dokumentów instrukcji obsługi załączonej do dokumentacji wynika, iż użyta w toku kontroli waga była wyposażona w terminal wagowy [...], z kolei ze świadectwa legalizacji pierwotnej wystawionej dla wagi METEOR-[...], wynika że do kontroli użyto terminala [...]. Brak przedstawienia materiałów pozwalających na weryfikację stanowisk strony skarżącej i organu, czyni ten zarzut uzasadnionym. Kwestie te są o tle istotna albowiem – na co zwróciła uwagę Spółka – z decyzji [...] miernik (terminal wagowy) wynika, że dopuszczony przez GUM ma symbol [...] (produkowany przez D. S.R.L., [...], [...], [...]), a zastosowany w toku kontroli miernik miał typ [...], zatem inny, niż wskazany w świadectwie zatwierdzenia. Wskazując przy tym na dane zawarte na stronie internetowej producenta Spółka zwróciła uwagę na inny wygląd urządzenia użytego w trakcie kontroli od tego udostępnionego przez producenta na jego oficjalnej stronie. W ocenie strony skarżącej "różnice w wyglądzie prowadzą do konkluzji, że terminal [...] wymagany decyzją GUM a użyty w czasie kontroli terminal [...] to dwa inne urządzenia", co prowadzi zdaniem autora skargi do wniosku, że wagi Meteor użyte zostały niezgodnie z wydaną decyzją GUM względnie, że dowody w sprawie zostały zebrane z naruszeniem art. 75 § 1 Kpa.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. ab initio - sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem. Nadto stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Uwagi te są istotne albowiem w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie kary administracyjnej, naruszenie przepisów prawa przez osobę, na którą ma zostać nałożona kara powinno zostać ustalone przez organy w sposób niebudzący wątpliwości. Nadto organy nie zbadały również a zatem i nie rozważyły okoliczności podnoszonych przez skarżącego, a mających w jego ocenie uzasadniać zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 ust. Zgodnie z powyższym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 ustawy, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92c utd (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12). Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną, a do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, to już nie przeprowadzając w toku postępowania dowodów na poparcie twierdzeń Spółki, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, jak nie wydanie zezwolenia przy zapewnieniu jego wydania w okolicznościach przedmiotowej sprawie (przejazd międzynarodowy i uzyskane zezwolenia na terenie Czech) nie poddano ocenie zaistnienie tych przesłanek. Skarżący powoływał się na zachowania pracowników organu wydającego zezwolenie i ich zapewnieniach o załatwieniu wniosku terminowo oraz skutkach dla Spółki niedochowania warunków przewozu, organy jednak nie przeprowadziły w tym kierunku żadnego postępowania wyjaśniającego. Spółka udowodniła, nie zanegowały tego organy inspekcji transportu drogowego kompletny, że wniosek, został złożony w dniu 3 września 2020 r., a termin wydania wspomnianego zezwolenia upływał w dniu 2 października 2020 r. We wskazanym przedziale czasowym GDDKiA nie podnosiła jakichkolwiek informacji o ewentualnych problemach związanych z wydaniem zezwolenia, a ponadto zapewniała Spółkę o pozytywnych uzgodnieniach po stronie urzędu.
W tej sytuacji, kierując się treścią art. 80 Kpa, obowiązkiem organu było wnikliwe odniesienie się do stanowiska i twierdzeń skarżącego oraz do przedłożonej przez niego w toku postępowania dokumentacji. W myśl powołanego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zauważyć należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów ustanowiona w art. 80 Kpa). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 Kpa, przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 Kpa). Z przepisu art. 80 Kpa wynika, że oceniając wiarygodność i moc dowodów, organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów mających istotne znaczenie w sprawie. Kolejną przesłanką prawidłowości swobodnej oceny dowodów jest, aby organ ocenił nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody łącznie. Ocena ta powinna być również oparta na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego.
Podsumowując powiedziane dotąd, Sąd doszedł do przekonania, że uchybienia w postaci niewyjaśnienia w sposób dostateczny podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy, stanowią o podjęciu rozstrzygnięcia z naruszeniem przede wszystkim wymogów określonych w art. 7, 77 i art. 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa. Według Sądu przeprowadzona przez organy ocena jest niepełna i nie uzasadnia wystarczająco stanowiska o wystąpieniu przesłanek do nałożenia na skarżącą przedmiotowej kary pieniężnej. Nie pozwala przy tym na odtworzenie toku myślowego oraz poglądu prawnego organu odwoławczego, a także nie przekonuje o słuszności podjętego rozstrzygnięcia. Dodatkowo Sąd uznał, że organ drugiej instancji naruszył wynikającą z art. 15 Kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, na skutek braku ponownego merytorycznego rozpoznania przez sprawy w jej całokształcie. Dokonana ocena w istocie sprowadzała się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i przedstawienia ogólnego stanowiska, i to w wybranym przez organ odwoławczy zakresie. W opinii Sądu ujawnione naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, mocą art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, na podstawie art. 200 P.p.s.a., jak w punkcie II sentencji wyroku.