II SA/OP 254/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenia komisji lekarskich uznające skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej z powodu wadliwości proceduralnych i braku należytego uzasadnienia.
Skarżący S. B. został uznany za niezdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria "D") przez Powiatową i Wojewódzką Komisję Lekarską. W skardze zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wnikliwego ustalania stanu faktycznego oraz braku należytego uzasadnienia orzeczeń. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone orzeczenia z powodu istotnych naruszeń proceduralnych, w tym braku dokumentacji potwierdzającej datę wszczęcia postępowania oraz kompletnego braku umotywowania decyzji.
Przedmiotem sprawy była skarga S. B. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej (WKL) utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej (PKL), które uznało skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria "D"). Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak wnikliwego ustalenia stanu faktycznego, brak przeprowadzenia badań specjalistycznych oraz brak należytego uzasadnienia orzeczeń. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonych orzeczeń, stwierdził istotne naruszenia prawa procesowego. Po pierwsze, w aktach sprawy brakowało dokumentu potwierdzającego datę wszczęcia postępowania administracyjnego, co uniemożliwiało weryfikację właściwej podstawy materialnoprawnej. Po drugie, organy obu instancji nie sporządziły należytego uzasadnienia swoich orzeczeń, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwiło poznanie motywów działania organów i ocenę zebranego materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że organy nie odniosły się do przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej ani nie wyjaśniły, dlaczego odmówiły jej wiarygodności. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie WKL oraz poprzedzające je orzeczenie PKL, nakazując ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem wskazanych uchybień.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak możliwości ustalenia daty wszczęcia postępowania jest rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, uniemożliwiającym sądowi zbadanie właściwej podstawy materialnoprawnej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy nie mogą "zakładać" ani "domyślać się" okoliczności, które nie wynikają z akt sprawy, a brak daty wszczęcia postępowania uniemożliwia weryfikację zastosowania właściwych przepisów (nowej lub starej ustawy o obronie Ojczyzny).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (28)
Główne
u.o.O. art. 58 § ust. 6
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 62 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 64 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2023 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2022 r. zmieniające rozporządzenie z 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej
u.o.O.
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Pomocnicze
u.o.O. art. 819
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 823
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 824
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 62 § ust. 3
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 135
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 134 § § 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.O. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa o obronie Ojczyzny
k.p.a. art. 107 § § 4 i 5
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.o.RP
Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 7 K.p.a. przez brak wnikliwego ustalenia stanu faktycznego i brak przeprowadzenia badań specjalistycznych. Naruszenie art. 8, 107 § 1 i § 3 K.p.a. przez brak należytego uzasadnienia orzeczenia i zawarcie ogólnikowych stwierdzeń. Brak możliwości ustalenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego. Kompletny brak umotywowania orzeczeń przez komisje lekarskie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie był w stanie ustalić daty wszczęcia postępowania administracyjnego. Organy wydały decyzje już po wejściu w życie ustawy o obronie Ojczyzny, ale dokumenty nie dają odpowiedzi na pytanie kiedy zostało wszczęte postępowanie. Kompletny brak umotywowania orzeczenia tak PKL jak i WKL. Jedno, dwu zdaniowe motywy jakie znajdują się w orzeczeniu I i II instancji są nie do przyjęcia w państwie prawa. Zakwestionowana przez skarżącego kwalifikacja wojskowa z § [...] załącznika nr 1 do rozporządzenia z 22 listopada 2022 r.
Skład orzekający
Krzysztof Bogusz
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Judecki
członek
Elżbieta Kmiecik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach administracyjnych, w szczególności dotyczące obowiązku wnikliwego ustalania stanu faktycznego, przeprowadzania dowodów i sporządzania uzasadnień decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań kwalifikacyjnych wojskowych, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna ocena stanu zdrowia mogłaby być inna. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Błędy proceduralne uchyliły decyzję o niezdolności do służby wojskowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Op 254/23 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2023-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Elżbieta Kmiecik Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Judecki Symbol z opisem 6249 Inne o symbolu podstawowym 624 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2305 art. 58 ust. 6, art. 62 ust. 1, art. 64 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Inspektor sądowy Magdalena Figurniak-Cis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi S. B. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Opolu z dnia 21 czerwca 2023 r., nr BZK.III.6611.6.2023 w przedmiocie uznania za niezdolnego do czynnej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Opola z dnia 1 czerwca 2023 r., nr ZK.5572.4.2023. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez S. B., zwanego dalej również: "skarżącym", jest orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Opolu, zwanej dalej także: "WKL" lub "organem odwoławczym", z dnia 21 czerwca 2023 r., nr BZK.III.6611.6.2023 utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Opola, zwanej dalej także: "PKL" lub "organem I instancji", z dnia 1 czerwca 2023 r., nr ZK.5572.4.2023, którym uznano skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej, zaliczając do kategorii "D". Na podstawie przedłożonych przez organy obu instancji akt administracyjnych sprawy Sąd nie był w stanie ustalić daty wszczęcia postępowania administracyjnego, o czym więcej później. Akta organu I instancji rozpoczynają się orzeczeniem PKL z dnia 1 czerwca 2023 r. wydanym na podstawie art. 58 ust. 6, art. 62 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305, ze zm.) dalej: "ustawa" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2023 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 586) dalej: "rozporządzenie z 20 marca 2023 r.". Z orzeczenia tego wynika, że S. B. został uznany za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju i zaliczony do kategorii "D". W orzeczeniu wpisano rozpoznanie "§ [...] - zaburzenia [...] lub znacznie [...] poddające się korekcji" (bez wskazania w sentencji orzeczenia z jakiego aktu prawnego organ powołuje tę podstawę prawną – przypis Sądu) oraz stwierdzono po badaniu psychologicznym "istnienie przeciwwskazań [...] do służby wojskowej" zaznaczając, że około rok wcześniej skarżący był hospitalizowany na Oddziale [...] przez 2 tygodnie ze względu na nasilające się [...], przy braku [...], i duży brak w pamięci dotyczący około 6-etniego okresu życia. Właściwą podstawę prawną a to załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2022 r. zmieniającego rozporządzenie z 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej (...) (Dz. U. 2022 poz. 2400), dalej "rozporządzenie z 22 listopada 2022 r." organ powołał dopiero w treści uzasadnienia orzeczenia. Do akt sprawy załączono opinię psychologiczną z dnia 17 maja 2021 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 28 maja 2021 r. oraz opinię psychologiczną z dnia 1 czerwca 2023 r. wraz z ankietą wypełnioną po badaniu przeprowadzonym na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia z 20 marca 2023 r. S. B. wniósł odwołanie od orzeczenia organu I instancji, w którym domagał się uchylenia rozpoznania zaburzeń osobowości odpowiadających § [...] załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 22 listopada 2022 r. Zarzucił, że w treści powołanych dokumentów lekarskich nie ma stwierdzenia zaburzeń przyjętych przez PKL. Podważył przyjęcie, że ma duży, 6-letni brak w pamięci. Stwierdził, że nie wie o czym miałby z psychologiem rozmawiać na temat szkoły podstawowej. W szczególności zapis psychologa "wycofanie ze strony rówieśników w szkole podstawowej, nie pamięta dobrze tego okresu – praktycznie nie ma wspomnień" i podkreślenie, że badany ma "duży brak w pamięci dotyczący około 6-letniego okresu życia" uznał za nadużycie nie mające odzwierciedlenia w rzeczywistości, a przynajmniej nie zrozumiał pytania psychologa. Podkreślił, że ukończył w ramach edukacji szkołę podstawową, liceum ogólnokształcące ze średnią ocen 4,2, zdał maturę z języków polskiego i angielskiego na 93%, ma zamiar studiować. Dlatego nie potrzebuje w dokumentach stwierdzeń, że "jest chory [...]". Taka opinia jest dla niego krzywdząca. Końcowo podkreślił, że w szpitalu na obserwacji był 2 lata wstecz a nie rok – jak przyjął organ –, że wstępne rozpoznanie lekarskie [...] nie zawierało stwierdzeń, że ma jakąkolwiek chorobę [...] czy zaburzenia [...]. Co więcej z wypisu ze szpitala wynikają całkowicie odmienne wnioski lekarzy specjalistów. Ponadto lekarz prowadzący z poradni po kilku wizytach nie widział potrzeby dalszej konsultacji. Podkreślił, że hospitalizacja była wynikiem trudności i przeżyć emocjonalnych z okresu dojrzewania. Końcowo nie zgadzając się z orzeczeniem PKL zapowiedział gotowość przedłożenia dodatkowej dokumentacji medycznej. Wojewódzka Komisja Lekarska zaskarżoną decyzją z dnia 21 czerwca 2023 r. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy przedstawił chronologicznie czynności podjęte w postępowaniu oraz wyliczył dokumenty załączone do odwołania oraz złożone na posiedzeniu WKL. Następnie WKL stwierdziła, że "badanie fizykalne wykazało brak podstaw do zmiany kategorii, opinia oparta na podstawie karty leczenia szpitalnego w oddziale [...] z 28 maja 2021 r. oraz na badaniu psychologicznym prowadzonym przez WKL w Opolu". Na tej podstawie WKL stwierdziła schorzenia określone w § [...] – zaburzenia [...] lub znacznie [...] poddające się korekcji (także bez dookreślenia, że powołuje regulację zawartą w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 22 listopada 2022 r.). Końcowo WKL motywowała, że "stwierdzone choroby i ułomności ograniczają zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej". W skardze sądowoadministracyjnej S. B. wniósł o uchylenie orzeczeń organów obu instancji zarzucając naruszenie: – art. 7 K.p.a., art. 12 K.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez brak działania w sprawie w sposób wnikliwy, brak podjęcia czynności niezbędnych w sprawie celem dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie stanu zdrowia a przede wszystkim brak przeprowadzenia specjalistycznych badań, czyli brak zebrania pełnego materiału dowodowego celem ustalenia konkretnego schorzenia i ułomności; – art. 8, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. przez brak należytego uzasadnienia orzeczenia, zawarcie w nim ogólnikowych stwierdzeń, które w żadnej części uzasadnienia nie zostały rozwinięte i zdefiniowane. W uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów skarżący przedstawił przebieg czynności badawczych przed organem I instancji oraz odniósł się do stwierdzeń psychologa naniesionych w treści ankiety z dnia 1 czerwca 2023 r. Zarzucił, że organ odwoławczy przed podjęciem decyzji nie skierował go na badania specjalistyczne. Podniósł, że kolejny psycholog przeprowadził z nim rozmowę i sporządził ankietę według wzoru jak przed PKL. Zarzucił, że organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, iż jeżeli miał w przeszłości [...] , to one wrócą, tyle, że obie komisje nie podały w orzeczeniu na jakie choroby (ułomności) cierpi. Bezpodstawnie pominięto też zapisy lekarza z Poradni [...] że leczenie zostało zakończone, i to nie przez przerwanie terapii, lecz wskutek decyzji lekarza z dnia 11 stycznia 2022 r. Podkreślił, że hospitalizacja miała miejsce 2 lata przed stawieniem się w PKL, a nie jak przyjęły organy - za błędnym zapisem psychologa - 1 rok. Przede wszystkim zaś zarzucił brak przeprowadzenia badań specjalistycznych i ferowanie decyzji bez analizy przedłożonych dokumentów z leczenia – zasadniczo w maju 2021 r., a następnie – konsultacji odbytych do stycznia 2022 r. Orzeczenie niezdolności do czynnej służby wojskowej przez PKL i WKL - zdaniem skarżącego - nie ma żadnego uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy oraz opisach chorób i ułomności zawartych w § [...], [...] i [...] załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 22 listopada 2022 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że skarżący jest pod stałą kontrolą poradni [...] . Odwołując się do karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 28 maja 2021 r. i badania [...] z dnia 21 czerwca 2023 r. WKL stwierdziła schorzenia określone w § [...] załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, w szczególności zaburzenia [...] lub znacznie upośledzające [...] poddające się korekcji, które to schorzenie kwalifikowane jest do kategorii zdolności D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. I. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd, w tych granicach, kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a – poprzedzającego go orzeczenia wydanego w I instancji wykazała, że akty te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie na podstawie przepisów P.p.s.a. W szczególności w granicach kognicji Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. II. Rozpocząć należy od uchybienia organu I instancji, który w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych nie załączył żadnego dokumentu wykazującego datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Odnośnie do tej okoliczności uprawnione zapewne byłoby założenie, że do wszczęcia postępowania doszło po 23 sierpnia 2022 r., czyli po ukończeniu przez skarżącego 18 roku życia, a to wobec treści art. 53 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny i w ramach rejestracji prowadzonej przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta) na potrzeby ewidencji i kwalifikacji wojskowej (art. 53 ust. 2-6 ustawy). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy rozpoznając odwołanie strony, ani sąd administracyjny rozpoznając skargę nie mogą niczego "zakładać" a tym bardziej domyślać się okoliczności i czynności organu I instancji, które nie wynikają z akt sprawy administracyjnej. Odnośnie do daty wszczęcia postępowania jest to o tyle istotne, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Opolu oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej dla Miasta Opola zostały wydane na podstawie art. 58 ust. 6, art. 62 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305, ze zm.). Zgodnie z art. 824 ustawy o obronie Ojczyzny ustawa ta weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia – a więc z dniem 23 kwietnia 2022 r. Stosownie do treści art. 823 tej ustawy utraciła moc ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak na podstawie art. 819 ustawy o obronie Ojczyzny w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie organy wydały decyzje już po wejściu w życie ustawy o obronie Ojczyzny. Dokumenty zawarte w aktach nie dają jednak odpowiedzi na pytanie kiedy zostało wszczęte przez Powiatową Komisję Lekarską dla Miasta Opola postępowanie administracyjne w sprawie kwalifikacji wojskowej skarżącego. W uzasadnieniu orzeczenia organu drugiej instancji wskazano jedynie, że skarżący – w ramach ciążącego na nim obowiązku – zgłosił się osobiście na wezwanie w sprawie oceny zdolności do odbycia czynnej służby wojskowej. Brak jednak jakiejkolwiek informacji co do tego kiedy skarżący otrzymał takie wezwanie. Brak możliwości ustalenia daty wszczęcia postępowania w sprawie kwalifikacji wojskowej jest rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, które w konsekwencji uniemożliwia Sądowi zbadanie tego czy organy obu instancji wydały orzeczenia w oparciu o właściwą podstawę materialnoprawną. W oparciu o materiał dowodowy sprawy nie sposób zweryfikować czy podstawę tę stanowić powinny jeszcze przepisy art. 26 – 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372, ze zm.), czy też przepisy art. 56 i następne ustawy o obronie Ojczyzny. III. Przechodząc do dalszej oceny sprawy należy zarzucić kompletny brak umotywowania orzeczenia tak PKL jak i WKL. Jest to uchybienie proceduralne dyskwalifikujące każdą decyzję, bo mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba od razu wskazać w związku z tym uchybieniem, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.), zwanej dalej K.p.a., uzasadnienie jest jednym z obligatoryjnych elementów decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przypadki, w których organ administracji publicznej może odstąpić od uzasadnienia decyzji wymienione są w art. 107 § 4 i 5 K.p.a. Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji m.in., gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony. W rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do tego, aby organy odstąpiły od obowiązku sporządzenia uzasadnienia. Rolą uzasadnienia decyzji administracyjnej jest objaśnienie toku myślenia organu administracji publicznej prowadzącego do zastosowania przez niego konkretnych przepisów w sprawie. Uzasadnienie decyzji organu administracji publicznej spełnia zasadniczą rolę w procesie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiając poznanie motywów, którymi kierowały się organy podejmując rozstrzygnięcie, tu w przedmiocie uznania skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej i przyznania kategorii "D". Uzasadnienie stanowiące integralną część każdego aktu jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości podjętych przez organ działań. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Organy orzekające a to: Powiatowa Komisja Lekarska dla Miasta Opola, jak i Wojewódzka Komisja Lekarska w Opolu praktycznie nie sporządziły uzasadnienia do zaskarżonych orzeczeń. Uniemożliwiło to zarówno skarżącemu, jak i Sądowi, poznanie motywów, którymi kierowały się organy (strona dała temu słuszny wyraz w zarzutach skargi i jej uzasadnieniu). Jedno, dwu zdaniowe motywy jakie znajdują się w orzeczeniu I i II instancji są nie do przyjęcia w państwie prawa. Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego i stanowi konsekwencję unormowanej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Ponadto w procesie ustalania rzeczywistego stanu faktycznego uczestniczy zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 K.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Ponadto strona może zgłaszać dowody, które organ musi ocenić z punktu widzenia znaczenia dla stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy i dać temu wyraz w uzasadnieniu. Skarżący w postępowaniu przed organami obu instancji przedstawił dokumentację medyczną, co do której organy nie wypowiedziały się w uzasadnieniu, w szczególności nie podały przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącego odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej w takim zakresie jaki wywodziła z nich strona. Zakwestionowana przez skarżącego kwalifikacja wojskowa z § [...] załącznika nr 1 do rozporządzenia z 22 listopada 2022 r. w oparciu, o którą organy ustaliły kategorię D brzmi w całości regulacji § [...] następująco: "Przez [...] ([...]) należy rozumieć [...] lub defekt sfery [...] osobowości, bez względu na etiologię. Rozpoznanie ustala się na podstawie: – obecności cech [...] osobowości i cech świadczących o [...] w zwykłych sytuacjach życiowych, – początku zaburzeń w okresie późnego dzieciństwa lub w okresie młodzieńczym (defekty osobowości spowodowane uszkodzeniem [...] w wieku dojrzałym; por. § [...]), – po wykluczeniu [...] , zaburzeń [...] , reakcji adaptacyjnych (por. [...]). § [...] obejmuje także tzw. [...] ([...]). pkt [...]. Dotyczy osób z cechami [...] bez objawów trwałego nieprzystosowania. pkt [...]. Dotyczy osób, u których na tle długotrwałej dezadaptacji stwierdza się okresy zadowalającego funkcjonowania. pkt [...]. Dotyczy osób z ciężkimi zaburzeniami [...] i zachowania, wyczerpującymi kryteria rozpoznania: osobowości [...], osobowości [...] ([...]), osobowości [...], osobowości [...], osobowości [...], osobowości[...]." Organy obu instancji – jeżeli nawet analizowały – to nie dały temu żadnego wyrazu odnośnie do dokumentów złożonych przez skarżącego a przede wszystkim opinii psychologicznej z dnia 17 maja 2021 r., karty leczenia szpitalnego z dnia 28 maja 2021 r., w tym opisu przebiegu choroby oraz – a może przede wszystkim – relacji lekarza [...] z okresu terapii w Poradni [...] do stycznia 2022 r. Nie odniosły się do rozpoznania [...]. Nie umotywowały dlaczego skarżący nie został skierowany na badania specjalistyczne o jakich stanowi art. [...] ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, w sytuacji gdy lekarz [...] nie widział podstaw do dalszej terapii po styczniu 2022 r. Trzeba też pamiętać, że w ankietach [...] skarżący podał przyczyny hospitalizacji w maju 2021 r., które jednak psycholożka PKL, ani WKL nie omówiły. Wypowiedzi z tych ankiet należy zestawić z treścią opinii psychologicznej z dnia 17 maja 2021 r. , danych z karty leczenia z dnia 28 maja 2021 r. i z Poradni [...]. Z dokumentów tych można wywnioskować m.in., że to nie skarżący, lecz jego matka cierpi na [...] z epizodami [...], że skarżący źle znosił izolację w okresie pandemii COVID-19, że nie umiał uczestniczyć w nauczaniu w trybie zdalnym, bo zdecydowanie woli i korzysta z lekcji tylko w przypadku osobistego kontaktu z nauczycielem i przez to – dotychczas dobry uczeń – opuścił 300 godzin lekcyjnych, że rzuciła go dziewczyna – co dla wielu chłopców w wieku 16 lat może być swoistą "tragedią życiową", że nigdy nie podjął [...], że na oddziale [...] nie miał kłopotów z adaptacją, że szybko nawiązywał nawet tam relacje z rówieśnikami, że uczestniczył w zajęciach szkolnych organizowanych w oddziale szpitalnym, że w trakcie pobytu w oddziale [...] nie obserwowano [...], [...], nasilonych zaburzeń [...], że fakt braku pamięci o okresie szkoły podstawowej to wynik wyparcia tego okresu ze wspomnień może wskutek znęcania się nad nim przez rówieśników, że nigdy nie nadużywał alkoholu, nie używał narkotyków i innych substancji psychoaktywnych. Te wszystkie okoliczności winny być z pewnością oceniane w prawidłowo prowadzonym postępowaniu w ramach kwalifikacji wojskowej. Tego jednak w sprawie organy obu instancji nie uczyniły, tak samo zresztą jak nie wyjaśniły dlaczego stosunkowo niedawne przyczyny hospitalizacji skarżącego nie mogą ewentualnie być kwalifikowane do kategorii B, czyli dlaczego nie są przemijającymi upośledzeniami ogólnego stanu zdrowia, jeżeli w dacie kwalifikacji – zdaniem Komisji – nie ma podstaw do ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej A. Chyba, że zdaniem PKL i WKL każdy pobyt w szpitalu [...] lub terapia [...] – niezależnie od przyczyn i okresu – dyskwalifikuje na przyszłość kandydata na żołnierza czynnej służby wojskowej. Jeżeli tak, to komisja lekarska prowadząca kwalifikację wojskową powinna to wprost napisać i taką tezę uzasadnić z powołaniem odpowiednich przepisów prawa odnoszących się do orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich. Zauważyć też należy, że – co do zasady – osoba stawająca do kwalifikacji wojskowej ma obowiązek przedstawić komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną, przy czym wyniki badań specjalistycznych tylko z okresu 12 miesięcy przed stawieniem się do kwalifikacji (por. art. 62 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny). To oznacza, że po dalsze wyniki i dokumentację z poprzedniego niż 12 miesięcy okresu, organ PKL winien sięgnąć z urzędu po wywiadzie ze stawającym do kwalifikacji. IV. W tym stanie faktycznym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji udokumentuje datę oraz sposób wszczęcia postępowania w sprawie kwalifikacji skarżącego do czynnej służby wojskowej i zastosuje właściwą podstawę materialnoprawną. Przede wszystkim zaś w ramach wymaganej prawidłowej procedury administracyjnej zgromadzi i oceni materiał dowodowy, z uwzględnieniem dowodów zgłoszonych przez skarżącego. Po tak zgromadzonym materiale dowodowym podda go w całokształcie analizie według dyrektyw art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. dając następnie temu wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, sporządzonym zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 K.p.a., o ile nie zajdą okoliczności wymienione w art. 107 § 4 i 5 K.p.a. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, bo skarżący takich nie zgłosił mimo pouczenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI