II SA/OP 235/22

II SA/Op 235/22 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz /przewodniczący/
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 § 1 pkt 4, art 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 18 marca 2021 r., nr PSiZ.III.8640.1.2021.MP w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 12 kwietnia 2021 r. M. K. (dalej: strona skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem Wojewody Opolskiego skargę na postanowienie tego organu z 18 marca 2021 r., nr PS.IIl.8640.1.2021.MP, stwierdzające uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z 8 grudnia 2020 r. Skarga ta została zarejestrowana w repertorium tut. Sądu pod sygn. akt II SA/Op 301/21.
Z kolei kolejnym pismem z 11 lipca 2022 r., wniesionym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, strona – po wyroku WSA w Warszawie z 9 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2662/21 – wniosła skargę na postanowienia Wojewody Opolskiego z 18 marca 2021 r., nr PS.IIl.8640.1.2021.MP, zarówno przytoczone powyżej, tj. stwierdzające uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania, jak i odmawiające przywrócenia terminu do jego wniesienia. Odpowiadając na wezwanie Sądu z 6 września 2022 r. o jednoznaczne wskazanie czy wnosi skargę na postanowienie Wojewody Opolskiego z 18 marca 2021 r., nr PS.IIl.8640.1.2021.MP, stwierdzające uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z 8 grudnia 2020 r., czy postanowienie tego organu wydane w tej samej dacie i pod tym samym numerem odmawiające przywrócenia terminu do jego wniesienia, strona w pismem z 13 września 2022 r., oświadczyła, że zaskarża oba te orzeczenia. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA tut. Sądu z 13 września 2022 r., sprawę ze skargi strony na postanowienie Wojewody Opolskiego z 18 marca 2021 r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wyłączono do odrębnego postępowania i zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Op 246/22.
W tym stanie nadal nierozpoznana została wniesiona przez stronę przytoczona na wstępie za pośrednictwem Wojewody Opolskiego skarga na postanowienie tego organu z 18 marca 2021 r., nr PS.IIl.8640.1.2021.MP, stwierdzające uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z 8 grudnia 2020 r., czyli zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 301/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie oraz opłacona wpisem (w braku zwolnienia). Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.)., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. O istnieniu stanu sprawy w toku (lis pendens), bądź powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) przesądza tożsamość elementów podmiotowych oraz tożsamość elementów przedmiotowych sprawy. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przepis ten odwołuje się do dwóch, wywodzących się jeszcze z prawa rzymskiego, zasad: lis pendens oraz res iudicata. Pierwsza z nich stanowi, że nie można wszczynać postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami już się toczy. Druga zaś, że nie można wszczynać postępowania sądowego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami została prawomocnie zakończona. Istotą obu zasad jest to, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Do zaistnienia podstawy odrzucenia skargi określonej w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. niezbędne jest stwierdzenie, że skarga dotyczy tego samego przedmiotu (aktu, czynności lub bezczynności organu) i tych samych stron postępowania.
Powtórzenia zatem wymaga, że stan sprawy w toku (lis pendens) w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oznacza, że ten sam podmiot już wcześniej wniósł skargę na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność organu w toku postępowania dotyczącego tej samej materii. Przy czym dla sądu badającego istnienie tej przesłanki wiążący jest stan w dacie wniesienia danej skargi, a nie w dacie orzekania (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 792/12). Konsekwencją zaś zaistnienia sytuacji przewidzianej w przywołanym przepisie jest wyłączenie dopuszczalności skutecznego wniesienia tej kolejnej skargi.
Podkreślić również należy, że przesłanka dopuszczalności zaskarżenia wymieniona w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. ma charakter merytoryczny, gdyż prawo w tym przypadku nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi. W każdym zatem przypadku zaistnienia tej przesłanki, sąd zobligowany jest skargę odrzucić.
Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy (zob. wyrok NSA z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 100/15, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Istotą przedmiotowego uregulowania jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, nie można więc w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. Odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość przedmiotową i tożsamość podmiotową sprawa jest w toku przed sądem lub wydany został prawomocny wyrok (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H.Beck 2015, s. 362).
Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy podkreślenia wymaga, że stanu tzw. sprawy w toku, w rozumieniu powyższego przepisu, stwarza przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny/czynność bądź ich brak. O wystąpieniu przesłanki określonej w tym przepisie można mówić w sytuacji, w której zachodzi tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono podlegającą odrzuceniu skargę. Tożsamość ta musi obejmować elementy podmiotowe i przedmiotowe. Musi zatem dotyczyć tego samego podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (por. postanowienie NSA z 13 września 2011 r., sygn. akt I GSK 1077/11). Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła w istocie dwie skargi na ten sam organ i w tym samym przedmiocie. Skargi te, zgodnie z wpływem, zostały zarejestrowane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu pod sygn. akt II SA/Op 301/21 i sygn. akt II SA/Op 235/22. Analiza przedmiotowych skarg oraz akt postępowania administracyjnego przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę prowadzi do wniosku, że skargi dotyczą tej samej sprawy administracyjnej i zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Należy przy tym wskazać, że z chwilą wniesienia skargi następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Z tą chwilą powstaje nowy stosunek procesowy łączący z jednej strony - skarżącego i organ administracji publicznej, a z drugiej - każdy z tych podmiotów z sądem administracyjnym. W związku z tym decydujące znaczenie ma ustalenie przez Sąd, że niniejsza sprawa została wszczęta już po zawiśnięciu sprawy prowadzonej pod sygn. II SA/Op 301/21, wszczętej pismem z 12 kwietnia 2021 r., złożonym w tut. Sądzie 30 kwietnia 2021 r.
Z uwagi zatem na fakt, że sprawa objęta niniejszą skargą jest już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Op 301/22, to niedopuszczalne jest prowadzenie i rozpoznanie kolejnej skargi skarżącego, dotyczącej tego samego organu i tego samego przedmiotu. Wcześniejsze zawiśnięcie przed sądem sprawy stwarza zatem stan sprawy w toku (lis pendens), jak wskazano wyżej, w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami co do spraw, w których skarga została już wniesiona. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na tą samą bezczynność organu, w toku postępowania w tej samej materii.
Skargę strony skarżącej z 11 lipca 2022 r. w niniejszej sprawie o sygnaturze akt II SA/Op 235/22 należało zatem odrzucić, jako skargę wniesioną w sytuacji, w której miała już miejsce zawisłość sporu pomiędzy tymi samymi podmiotami w tym samym przedmiocie sporu. Wobec powyższego, uznając skargę za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 oraz § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak sentencji.