II SA/Op 232/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zarządzenie pokontrolne Inspektora Ochrony Środowiska, uznając je za skierowane do nieprawidłowego adresata.
Spółka H. Sp. z o.o. zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące międzynarodowego transportu odpadów. Skarżący zarzucili m.in. skierowanie zarządzenia do niewłaściwej osoby. Sąd administracyjny uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając, że zarządzenie powinno być skierowane do konkretnego członka zarządu spółki, a nie do jej prezesa jako osoby fizycznej, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone zarządzenie.
Sprawa dotyczyła skargi H. Sp. z o.o. oraz jej Prezesa, M. G., na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (OWIOŚ) z dnia 19 maja 2023 r., dotyczące międzynarodowego transportu odpadów. Organ zarzucił spółce nielegalne przemieszczanie odpadów z Polski do Niemiec bez wymaganego zgłoszenia i zgody, kwalifikując je jako mieszaninę odpadów niesklasyfikowaną w załączniku III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez skierowanie zarządzenia pokontrolnego do Prezesa Zarządu M. G., który w świetle KRS nie był uprawniony do jednoosobowej reprezentacji spółki w momencie wydania zarządzenia. Zgodnie z umową spółki i KRS, reprezentacja wymagała współdziałania dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu z prokurentem. Skarżący argumentowali, że zarządzenie powinno być skierowane do kierownika jednostki organizacyjnej, a nie do osoby fizycznej, która nie była uprawniona do reprezentacji. Dodatkowo, skarżący zarzucili brak odniesienia się organu do ich zastrzeżeń, niewystarczające uzasadnienie ustaleń faktycznych oraz brak załączenia kluczowych dokumentów, takich jak ocena WIOŚ w Poznaniu. Podkreślili, że transport został odebrany przez niemiecką papiernię bez zastrzeżeń. OWIOŚ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Organ argumentował, że skierowanie zarządzenia do Prezesa jest zgodne z ustawą, a transport był nielegalny. Podkreślił, że dokumentacja fotograficzna i protokół kontroli były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne. Sąd stwierdził, że zarządzenie zostało skierowane do nieprawidłowego adresata, naruszając art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych i ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, zarządzenie pokontrolne powinno być skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej, a w przypadku spółki z o.o. do jej reprezentantów. Sąd uznał, że Prezes Zarządu M. G. nie spełniał wymogu prawidłowego adresata zarządzenia w świetle zasad reprezentacji spółki. Z tego powodu sąd uznał dalsze merytoryczne rozpatrywanie zarzutów za niecelowe, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., wskazując organowi na konieczność prawidłowego ukształtowania strony podmiotowej aktu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd zasądził również od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie pokontrolne powinno być skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. W przypadku spółki z o.o., adresatem powinni być jej reprezentanci zgodnie z umową spółki i KRS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarządzenie pokontrolne jest aktem administracji publicznej, a jego adresatem, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, musi być kierownik jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna. W przypadku spółki z o.o., reprezentacja jest regulowana przez Kodeks spółek handlowych, a zarządzenie nie może być skierowane do osoby, która nie jest uprawniona do reprezentacji spółki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.i.o.ś. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Zarządzenie pokontrolne może być wydane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.
P.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.i.o.ś. art. 12 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
u.i.o.ś. art. 12 § 3
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
u.i.o.ś. art. 31a § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.s.h. art. 201 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 201 § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 art. 3 § 1
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 art. 2 § 3
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 art. 4
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez skierowanie zarządzenia pokontrolnego do Prezesa Zarządu spółki, który nie był uprawniony do jej jednoosobowej reprezentacji zgodnie z KRS i umową spółki.
Godne uwagi sformułowania
zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do nieprawidłowego adresata adresatem zarządzenia pokontrolnego nie jest ta jednostka, lecz jest nią wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna
Skład orzekający
Krzysztof Bogusz
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Judecki
sędzia
Beata Kozicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zarządzenie pokontrolne Inspekcji Ochrony Środowiska musi być skierowane do prawidłowo reprezentującego podmiotu, a nie do osoby fizycznej, która nie jest uprawniona do reprezentacji spółki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i zasad jej reprezentacji, a także przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe określenie adresata aktu administracyjnego, nawet w sprawach dotyczących ochrony środowiska. Błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błąd formalny w zarządzeniu pokontrolnym uchylony przez sąd. Kluczowe znaczenie ma prawidłowy adresat.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Op 232/23 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2023-12-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Beata Kozicka Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Judecki Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Uchylono zaskarżony akt Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 3 par. 2 pkt 4, art. 146 par. 1, art. 200 w zw. z art.205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 824 art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. G. – Prezesa Zarządu H. Sp. z o.o. w O. oraz H. Sp. z o.o. w O. na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 19 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie przemieszczania odpadów 1) uchyla zaskarżony akt, 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu na rzecz H. Sp. z o.o. w O. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zarządzeniem pokontrolnym z dnia 19 maja 2023 r., nr [...], skierowanym do M. G. - Prezesa Zarządu H. Sp. z o.o. w O. (zwanego dalej skarżącym), Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu (zwany dalej organem lub w skrócie: OWIOŚ) zarządził prowadzić międzynarodowy transport odpadów na terytorium wspólnoty z tranzytem lub bez tranzytu przez państwa trzecie zgodnie z wytycznymi zawartymi w art. 3 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, określający odpady, jakie podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Jednocześnie organ określił termin realizacji powyższego obowiązku: na bieżąco. Ponadto wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 16 czerwca 2023 r. Zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. 2023 r. poz. 824), zwanej dalej ustawą, oraz w oparciu o ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od 28 lutego 2023 r. r. do 22 marca 2023 r. w H. Sp. z o.o. w O. (zwanej dalej Spółką lub skarżącą), udokumentowanej protokołem kontroli nr [...]. W uzasadnieniu zarządzenia organ podał, że na podstawie ustaleń kontroli stwierdzono nieprawidłowość w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Organ wyjaśnił, że kontrolowany podmiot w dniu 9 listopada 2022 r. zorganizował transport mieszaniny odpadów w ilości 23,84 Mg, które zakwalifikował pod kodem 15 01 01 (opakowania z papieru i tektury) oraz pod europejskim kodem B3020 (odpady papieru, kartonu i wyrobów papierniczych) z załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006), zwanego dalej rozporządzeniem. Transport został zorganizowany przez Spółkę do firmy H1 GmbH & Co. [...], [...], [...] S., Niemcy. Oględziny transportu ujawniły mieszaninę odpadów papieru i tektury, opakowań wielomateriałowych, fragmenty worków foliowych i opakowań z tworzyw sztucznych, które stanowiły mieszaninę odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 3 rozporządzenia. Przedmiotem przemieszczenia była więc mieszanina odpadów niesklasyfikowana pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia. Zdaniem organu powyższe stanowi nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów z Polski do Niemiec, bez dokonania zgłoszenia i zgody wymaganego przepisami art. 4 rozporządzenia. Dalej odnosząc się do uwag i zastrzeżeń Spółki zgłoszonych w piśmie z dna 28 marca 2023 r. organ stwierdził, że dokumenty przywołane w treści protokołu stanowią akta sprawy będące podstawą ustalenia stanu faktycznego oraz stwierdzonych naruszeń. Wskazał też, że przesłał Spółce załącznik: protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu nr [...] z dnia 9 listopada 2022 r. wraz z dokumentacją fotograficzną oraz oceną towaru WIOŚ Poznań, będący integralną częścią protokołu, o który zwróciła się strona dopełniając obowiązku wynikającego z przepisów art. 11 ust. 1 ustawy. Skargę na powyższe zarządzenie wniósł skarżący oraz Spółka, którzy zarzucili naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez wadliwe określenie adresata kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego. Z ostrożności procesowej strona skarżąca sformułowała również zarzut naruszenia następujących przepisów: - art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez niewskazanie przepisu prawa uprawniającego OWIOŚ do nałożenia na skarżącego, któremu przypisano naruszenie przepisów ochrony środowiska obowiązku podjęcia działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń, - art. 2 ust. 2a ustawy przez uznanie, że ocena WIOŚ w Poznaniu dokonana na podstawie dokumentacji fotograficznej jest wystarczającym dowodem na fakt, iż Spółka dopuściła się naruszenia polegającego na zleceniu transportu odpadów niezgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b) iv) rozporządzenia, co doprowadziło do błędnych ustaleń pokontrolnych, - art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez brak odniesienia się w zarządzeniu pokontrolnym do zastrzeżeń podniesionych przez skarżącego. Na podstawie tych zarzutów skarżący i Spółka wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy zarządzenie powinno być skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Przy czym w orzecznictwie - na tle wydawania zarządzeń pokontrolnych wobec spółek kapitałowych - przyjmuje się, iż zarządzenia powinny być kierowane do wskazanych z imienia i nazwiska członków zarządu uprawnionych do prowadzenia spraw spółki na dzień wydawania tego aktu. Zdaniem skarżących powyższa definicja kierownika jednostki organizacyjnej koresponduje z rozumieniem tego pojęcia w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.), zgodnie z którym przez kierownika jednostki rozumie się członka zarządu lub innego organu zarządzającego, a jeżeli organ jest wieloosobowy - członków tego organu, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę. Dalej dowodzili, że w świetle treści odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego skarżący M. G. nie był na dzień wydawania zaskarżonego zarządzenia członkiem zarządu Spółki uprawnionym do jednoosobowej reprezentacji spółki albowiem do reprezentowania Spółki w przypadku zarządu wieloosobowego byli: dwaj członkowie zarządu działający łącznie, bądź jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. Oznacza to, że zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do podmiotu niebędącego kierownikiem jednostki organizacyjnej z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy. Poza powyższym skarżący i Spółka zarzucili, że kwestionowane zarządzenie nie odpowiada wymaganiom, które powinien spełniać władczy akt organu administracji publicznej. W ogóle nie odnosi się bowiem do zastrzeżeń podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia 28 kwietnia 2023 r., nie wymienia ich, nie analizuje, nie argumentuje dlaczego są one, w jego ocenie, niezasadne. Ponadto nie znajduje odzwierciedlenia w zarządzeniu pokontrolnym kluczowa informacja, że kontrolowany transport został odebrany przez papiernię na terenie Niemiec – H1 w S. bez zastrzeżeń, a odbiorca zapłacił fakturę za dostarczony towar, która została przedłożona organowi. OWIOŚ nie wyjaśnił również, dlaczego odbiór spornego transportu przez papiernię zlokalizowaną na terenie Niemiec bez zastrzeżeń uznał za kwestię nieistotną, która nie stanowi podstawy do zmiany ustaleń dokonanych w miejscu ujawnienia przez Krajową Administrację Skarbową rzekomego naruszenia ww. przepisów. Skarżący zaakcentowali też, że organ oparł swoje ustalenia w zakresie rzekomych nieprawidłowości na ocenie dokonanej przez WIOŚ w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2022 r., która to ocena po pierwsze nie została załączona do zarządzenia pokontrolnego i nie została również wymieniona jako jego załącznik, jak również załącznik do protokołu kontroli. W przekonaniu skarżących skoro organ kontroli dokonał odmiennej klasyfikacji odpadów niż Spółka to winien swoją odmienną ocenę poprzedzić szczegółowymi ustaleniami faktycznymi i wszechstronnym wywodem prawnym przekonującym o ich trafności. Dalej skarżący podnieśli, że postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. Jednak prawnie skuteczne jest zarządzenie pokontrolne, a nie protokół kontroli. Tak więc, zarządzenie pokontrolne powinno zawierać ustalony stan faktyczny sprawy, tj. wskazanie ustalonych naruszeń i sposób ich usunięcia oraz przekazanie wyników tego ustalenia - dowodów, na podstawie których organ stwierdził naruszenie. Tymczasem zaskarżone zarządzenie takich dowodów nie zawiera oraz nie wskazuje przepisu prawa uprawniającego OWIOŚ do nałożenia na skarżącego, któremu przypisano naruszenie przepisów ochrony środowiska, obowiązku podjęcia działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń. W odpowiedzi na skargę OWIOŚ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym. Dodatkowo organ wskazał, że niezależenie od sposobu reprezentacji Spółki skierowanie zarządzenia do jej Prezesa jest zgodne z dyspozycją z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy. Natomiast wywóz z Polski do Niemiec mieszaniny odpadów odbył się bez zgłoszenia go właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, a więc zgodnie z art. 2 pkt. 35 lit. a rozporządzenia był transportem nielegalnym. Z kolei przyjęcie transportu odpadów przez odbiorcę bez zastrzeżeń nie stanowiło podstawy do zmiany ustaleń dokonanych w miejscu ujawnienia przez Krajową Administrację Skarbową naruszenia. Organ podkreślił, że zweryfikowany przez organ kontrolny materiał dowodowy w sprawie kwalifikacji odpadów według rozporządzenia potwierdził rodzaj odpadów na dokumentacji fotograficznej (z opakowaniami innymi niż papier i tektura, tj. folii, aluminium i wielomateriałowymi opakowaniami, np. po napoju [...]) i jednoznacznie wskazuje na niezgodność z zapisami CMR, fakturą Vat nr [...] z dnia 6 listopada 2022 r. i wypełnionym formularzem zał. nr VII nr [...] dołączonego do transportu odpadów. W ocenie organu protokół z kontroli drogowej transportu podpisany przez dokonującego transportu i funkcjonariusza Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego wraz z dokumentacją fotograficzną był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego dla przedmiotowego transportu odpadów. W sprawie dokonanej oceny stanowisko podzielił również Główny Inspektor Ochrony Środowiska jako organ właściwy do udzielenia zgody na wywóz odpadów, w piśmie wymienionym jako załącznik nr I o sygnaturze [...] z dnia 15 grudnia 2022 r. Z kolei ocena z dnia 5 grudnia 2023 r. dokonana przez WIOŚ w Poznaniu na podstawie przekazanej dokumentacji na wniosek Urzędu Celno-Skarbowego stanowiła jedynie potwierdzenie dokonanych wcześniej ustaleń zawartych w protokole przez WUCS. Nie zgodził się też organ z zarzutem skarżących, że zarządzenie pokontrolne w ogóle nie odnosi się do zastrzeżeń zawartych przez stronę w piśmie z dnia 28 marca 2023 r. stanowiącym zastrzeżenia i uwagi do protokołu kontroli, ponieważ stanowisko organu w tej materii zostało przedstawione na stronie 3 zarządzenia. Końcowo organ podniósł, że zarządzenie pokontrolne może być wydane stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy "na podstawie ustaleń kontroli", co powoduje, iż protokół kontroli ma zasadnicze i podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia, jak i dla oceny jego prawidłowości. Na rozprawie pełnomocnik stron skarżących poparł skargę i argumentację w niej zawartą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a., który nie miał w sprawie zastosowania. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 cyt. wcześniej ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, nadal zwanej w skrócie ustawą. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ww. ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Wydawanemu przez inspektora ochrony środowiska zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). W przypadku zaskarżenia takiego aktu, podstawę uwzględnienia skargi stanowi art. 146 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się przy tym odpowiednio, a sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Wyjaśnienia również wymaga, że do tego rodzaju "niedecyzyjnych" aktów organów administracji publicznej nie stosuje się przepisów K.p.a. Zakres przedmiotowy zastosowania przepisów K.p.a. określa art. 1 i art. 2 tej ustawy. Stosownie do tych regulacji Kodeks postępowania administracyjnego normuje: 1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco; 2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1; 3) postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2; 4) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń; 5) nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu; 6) tryb europejskiej współpracy administracyjnej. Ponadto K.p.a. normuje postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, stwierdzić trzeba, że z cytowanego wyżej przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy wyraźnie wynika, iż OWIOŚ może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Również z kolejnych jednostek redakcyjnych art. 12 tej ustawy wynikają określone obowiązki ciążące właśnie na kierowniku kontrolowanej przez Inspekcję jednostki organizacyjnej. Jest to bowiem obowiązek informowania inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym naruszeń (ust. 2) oraz przeprowadzenia postępowania służbowego (...) przeciwko osobom winnym dopuszczenia do uchybień i poinformowania inspektora o wynikach tego postępowania i podjętych działaniach (ust. 3). Dopełnieniem wskazanych regulacji jest określona w art. 31a ust. 1 ustawy sankcja (aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny) za brak poinformowania organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych albo o przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciw osobom winnym dopuszczenia do uchybień. Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, treść cytowanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że nałożenie obowiązków w ramach zarządzenia pokontrolnego Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska może odbywać się wyłącznie względem konkretnej osoby fizycznej. Także z uwagi na rodzaj sankcji zawartej w art. 31a ust. 1 omawianej ustawy wykluczone jest skierowanie tego rodzaju zarządzenia do osoby prawnej. I choć czynności kontrolne przeprowadza się w jednostce organizacyjnej, to jednak adresatem zarządzenia pokontrolnego nie jest ta jednostka, lecz jest nią wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna. Wydanie zarządzenia pokontrolnego skutkuje bowiem powstaniem stosunku administracyjnoprawnego, którego podmiotami są: z jednej strony wojewódzki inspektor ochrony środowiska, z drugiej zaś zawsze osoba fizyczna (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4077/21 i przytoczone tam piśmiennictwo, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do powyższego Sąd uznał, że oceniane zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do nieprawidłowego adresata, tj. Prezesa Zarządu H. Sp. z o.o. w O. M. G. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (na dzień wydania zarządzenia pokontrolnego - Dz. U. z 2022 r. poz. 1467, z późn. zm.), dalej w skrócie K.s.h., w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Przy czym zarząd składa się z jednego albo większej liczby członków (art. 201 § 2 K.s.h.). Natomiast art. 205 § 1 K.s.h. stanowi, że jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. W niniejszej sprawie z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (załącznik nr 4 do protokołu kontroli nr [...]) wynika, że uprawnionym do reprezentowania Spółki w przypadku zarządu wieloosobowego było dwóch członków zarządu działających łącznie, bądź jeden członek zarządu łącznie z prokurentem. W skład zarządu Spółki, jak wynika z podrubryki 1, wchodzili M. G. jako Prezes Zarządu oraz J. D. Wiceprezes Zarządu. Ponadto w Rubryce 3 jako prokurent ujawniona była M. C. W rozpoznawanej sprawie zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do Prezesa Spółki, którego nie można uznać w świetle przytoczonych wpisów w KRS za kierownika jednostki organizacyjnej w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy. Brak skierowania zarządzenia do prawidłowo określonych członków zarządu - jak trafnie zarzuciły strony skarżące - stanowi zatem naruszenie powyższego przepisu. Z tego powodu Sąd stwierdził, że kontrolowane zarządzenie podlega uchyleniu jako wadliwe. Z uwagi na charakter stwierdzonego naruszenia i konieczność uchylenia kontrolowanego zarządzenia Sąd za niecelowe uznał odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi sformułowanych w odniesieniu do merytorycznej zasadności nałożonego obowiązku. Zanim bowiem nie nastąpi prawidłowe ukształtowanie strony podmiotowej wydanego aktu Sąd nie mógł dokonywać ocen, które wiązałyby w toku ponownego rozpoznania sprawy zgodnie z art. 153 P.p.s.a. Naruszałoby to prawa podmiotów, do których zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy powinno zostać skierowane kontrolowane zarządzenie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 569/22). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., uchylono zaskarżone zarządzenie pokontrolne. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI