II SA/Op 231/22

II SA/Op 231/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-12-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz /przewodniczący/
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b,
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 125 pkt 10 lit. g, art. 125 pkt 13, pkt 16
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 133 § 1, art. 106 § 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1041.2022.dr w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez M. D. (dalej: strona, skarżący), reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1041.2022.dr, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), dalej: Kpa – po rozpoznaniu odwołania strony od decyzji z dnia 3 lutego 2022 r., nr KD.5430.2.582.2021.SS, wydanej przez Starostę Powiatu [...] (dalej także: Starosta) w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy.
Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawym i faktycznym. Wnioskiem z dnia 9 listopada 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, w stosunku do M. D., wobec otrzymania 25 punktów z tytułu wielokrotnego naruszenia w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. przepisów ruchu drogowego. Zawiadomieniem z dnia 23 listopada 2021 r. Starosta Powiatu [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania wyżej wymienionego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W dniu 30 listopada 2021 r. strona złożyła pisemne wyjaśnienia, w których zakwestionowała informację o uzyskaniu 25 pkt za naruszenia przepisów ruchu drogowego we wskazanym wyżej okresie, jak też wniosła strona o przeprowadzenie dowodu z dokumentów — pism kierowanych do Straży Miejskiej we [...], Komendy Powiatowej Policji w [...], Biura Spraw Wewnętrznych Policji oraz Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] celem ustalenia rzeczywistej liczby naliczonych punktów karnych. Zaznaczyła, iż w odniesieniu do dwóch mandatów (z 22 lutego 2020 r. oraz z 26 lipca 2019 r.) pouczona została w trakcie interwencji o otrzymaniu jednego punktu karnego, natomiast z informacji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wynika, iż liczba nałożonych punktów wyniosła odpowiednio 5 pkt i 2 pkt. Pismem z dnia 8 grudnia 2021 r. Starosta zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego w [...] o zajęcie stanowiska w sprawie, w kontekście złożonych przez Stronę wyjaśnień. W piśmie z dnia 28 grudnia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował, iż przeprowadzone czynności wyjaśniające nie dają podstaw do uchylenia skierowanego do organu wniosku.
Decyzją z dnia 3 lutego 2022 r., nr KD.5430.2.582.2021.SS, Starosta Powiatu [...] orzekł na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U z 2022 r., poz. 988 z późn. zm.), dalej: p.r.d. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 i art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm.), zwanej dalej u.k.p. oraz w zw. z art. 104 Kpa o skierowaniu strony na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kat. AM, Al, A, B prawa jazdy.
Organ zrelacjonował przebieg postępowania, wskazując, iż procedował w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] oraz przywołał przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.
Od powyższej decyzji, strona działając za pośrednictwem pełnomocnika, wniosła odwołanie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił pełnomocnik:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezzasadnym uznaniu, że w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. jego mocodawca otrzymał łącznie 25 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a w konsekwencji przyjęciu, że zaktualizowały się przesłanki do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by we wskazanym okresie przekroczył dozwoloną liczbę punktów karnych, zwłaszcza że podczas kontroli w listopadzie 2020 r. uzyskał informację, iż nie posiada jakichkolwiek punktów karnych;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez zastosowanie przepisu nieobowiązującego;
b) art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek uznania, że skarżący przekroczył ilość punktów karnych, w związku z czym powstała podstawa do skierowania go na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje w zakresie kat. AM, A1, A, B prawa jazdy, w sytuacji gdy próg punktowy nie został przekroczony;
c) art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych, podczas gdy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty, jednakże okoliczność ta nie zachodzi, gdyż próg punktowy nie został przez skarżącego przekroczony;
d) art. 45 §1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2008, z późn. zm.), dalej także: Kw poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji sankcjonowanie wykroczeń przedawnionych, podczas gdy karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli zaś w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu
3) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji oparcie wydanej decyzji wyłącznie na danych wskazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] we wniosku z dnia 9 listopada 2021 r., i tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażające się w zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne, odbiegające od treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, iż strona w okresie od dnia 29 czerwca 2019 r. do dnia 22 lutego 2020 r. otrzymała łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego - co spowodowało, że organ pierwszej instancji orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy,
b) art. 11 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w braku wyjaśnienia przez Starostę zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy, oraz niepoprzedzeniu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wnikliwym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności oraz niewskazaniem przez Starostę jednoznacznych motywów podjętego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy,
c) art. 80 Kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w dokonaniu przez organ pierwszej instancji wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem kwestii istotnych dla uznania zasadności wydania przedmiotowej decyzji,
d) art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
Przytoczone wyżej zarzuty strona szczegółowo uzasadniła w treści odwołania. Końcowo wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Starosty i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jednocześnie wniósł pełnomocnik o zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do przedłożenia zaświadczenia o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, ostatecznych i tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadającym dokonanym naruszeniom.
Pismem z dnia 17 marca 2022 r. Starosta Powiatu [...] przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odwołanie wraz z aktami sprawy, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (dalej również: SKO, Kolegium) przytoczoną na wstępie decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1041.2022.dr, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne Starosty i powtórzyło, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia Starosty, jak też wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] inicjującego przedmiotowe postępowanie administracyjne, jest art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.), zwanej nadal: p.r.d. Zgodnie z przywołanym przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Stosownie zaś do treści tego ostatniego przepisu Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d. poprzez zastosowanie przepisu nieobowiązującego Kolegium wyjaśniło, iż art. 125 piet 10 lit g ustawy o kierujących pojazdami przewidywał uchylenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie jednak w tej samej dacie (w dniu 4 czerwca 2018 r.) weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 957), zwana także: ustawą zmieniającą, odsuwająca w czasie utratę mocy obowiązującej ww. przepisu. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, m.in. przepisu art. 125 pkt 10 lit. g ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nie stosuje się. W myśl zaś art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na strome podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
{o
Mając na uwadze stan prawny obowiązujący w chwili orzekania, jak też fakt, iż stosowny komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej nie został ogłoszony, zgodziło się Kolegium z organem pierwszej instancji, iż przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. znajdował w sprawie zastosowanie. Obowiązywanie tego przepisu zostało niejako przez ustawodawcę "przywrócone", a organy administracji publicznej, do czasu wydania komunikatu określającego termin wdrożenia nowych rozwiązań technicznych obowiązane są do jego stosowania. Podobnie w przypadku art. 130 p.r.d., przewidującego prowadzenie przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, którego uchylenie przewidywał z dniem 4 czerwca 2018 r. art. 125 pkt 13 ustawy o kierujących pojazdami, a którego dalsze obowiązywanie (do czasu wydania stosownego komunikatu) przewidywał art. 16 ustawy zmieniającej. Do chwili obecnej właściwy minister nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Nadto, na co także zwróciło uwagę Kolegium, zgodnie z art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej, skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 p.r.d. Wdrożenie nowych rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq p.r.d. ustawodawca uzależnił od wydania komunikatu i wprowadzenia nowego systemu ewidencji kierowców. Do tego czasu zaś uznał za niezbędne stosowanie dotychczasowej regulacji.
Zdaniem organu odwoławczego w analizowanym stanie faktycznym skierowanie strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest następstwem otrzymania przez nią w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. łącznie 25 punktów na skutek popełnienia pięciu wykroczeń w ruchu drogowym. Przypomniało Kolegium, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 9 listopada 2021 r. wynika, że strona dopuściła się przedmiotowych naruszeń poprzez: (1) spowodowane zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizja drogowa w dniu 29 czerwca 2019 r. w B. przy ul. [...], za co otrzymała 6 pkt; (2) przekroczenie prędkości od 11 do 20 km/h w dniu 21 lipca 2019 r. w L., obszar wiejski S., za co otrzymała 2 pkt; (3) naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem w dniu 26 lipca 2019 r. w B., za co otrzymała 2 pkt; (4) przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h w dniu 27 września 2019 r. w K. - obszar wiejski, A4, za co otrzymała 10 pkt; (5) niestosowanie się do znaku B-l "zakaz ruchu w obu kierunkach" w dniu 22 lutego 2020 r. we W., za co otrzymała 5 pkt.
Zaznaczył przy tym organ odwoławczy, że zgodnie z treścią art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Przywołana norma posługuje się sformułowaniem "sprawdzeniu kwalifikacji podlega", co oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Wobec zatem przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, jest zobowiązany ("musi" a nie "może") skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdami na sprawdzenie kwalifikacji.
Wyjaśnił także organ drugoinstancyjny, że w judykaturze podkreśla się, iż przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. należy do organów Policji. Organy orzekające o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia. Starosta ani samorządowe kolegium odwoławcze nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy, ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Starosta rozpatrujący wniosek organu Policji jest związany danymi zawartymi w ewidencji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. W orzecznictwie ugruntowany jest także pogląd, że odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy wszczętej wnioskiem organów Policji o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji powoduje, że kwestia zmiany w ewidencji ilości przypisanych punktów nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę, ani w postępowaniu odwoławczym przed samorządowym kolegium odwoławczym, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w toku którego kontroli podlega decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt SA/Gd 617/21, wyrok NSA z 21 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1335/15, teksty orzeczeń dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
W konsekwencji – jak skonstatował organ odwoławczy – w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji, organ nie jest uprawniony do odstąpienia (na zasadzie uznania administracyjnego) od wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podkreślił, iż organ nie prowadzi żadnych własnych ustaleń co do naruszenia przepisów o ruchu drogowym, a jedynie opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów Policji, tym samym w postępowaniu dotyczącym skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przedmiotem rozważań starosty nie mogły być zarzuty dotyczące ilości posiadanych punktów, czy okoliczności dotyczące naruszenia przepisów mchu drogowego. Zarzuty te mogą być rozważane wyłącznie w postępowaniu przed organami Policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub ewentualnie bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazało Kolegium, iż wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 9 listopada 2021 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strony z uwagi na fakt, iż otrzymała 25 punktów karnych, obligował Starostę do wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji nie był uprawniony do prowadzenia we własnym zakresie postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności w jakich popełnione zostały wykroczenia, czy też co do prawidłowości przypisania danemu wykroczeniu oznaczonej liczby punktów, czy też w końcu co do możliwości "zmanipulowania" danych wpisanych w ewidencji. Tym samym nie może odnieść zamierzonego skutku argumentacja odwołania w zakresie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaniechania wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oparcia wydanej decyzji wyłącznie na danych wskazanych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] bez zweryfikowania w tym postępowaniu ilości i zasadności przypisanych w ewidencji punktów. Powtórzył organ odwoławczy, że czynność wpisu może być kwestionowana w odrębnym trybie, a odwołujący nie wykazał w żaden sposób, iż naliczona liczba punktów jest nieprawidłowa. Nie jest w tym względzie wystarczające gołosłowne twierdzenie, że liczba ta powinna być mniejsza, że w listopadzie 2020 r. - wg informacji uzyskanej w trakcie kontroli drogowej - punktów takich nie posiadał, jak też powoływanie się na swoje przypuszczenia co do przyczyn, dla których ilość punktów w ewidencji mogła być zmanipulowana.
Podsumowując wskazał organ odwoławczy, że nie sposób również zgodzić się z odwołującym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 45 §1 Kw poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji sankcjonowanie wykroczeń przedawnionych. Zgodnie z przywołanym przepisem karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Podkreślił następnie organ odwoławczy, że norma ta statuuje instytucję przedawnienie orzekania w przedmiocie wykroczenia (czynu sankcjonowanego kamie), natomiast obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, choć – jak stwierdził –rzecz jasna pośrednio związany z popełnionym wykroczeniem, jest administracyjnoprawną konsekwencją przekroczenia określonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Narzędzie to ukierunkowane jest na zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ewentualne wyeliminowanie tych jego uczestników, którzy nie dają gwarancji należytego zachowania na drodze stwarzając zagrożenie dla życia i zdrowia innych ludzi. Uzyskanie w stosunkowo krótkim czasie jednego roku liczby ponad 24 punktów świadczy o powtarzających się nieprawidłowych zachowaniach na drodze, nieprzestrzeganiu zasad bezpieczeństwa oraz potencjalnych przeciwwskazaniach do kierowania pojazdami, w tym w zakresie posiadania odpowiednich do tego kwalifikacji. Regulacja ta ma charakter prewencyjny i zabezpieczający, przy tym nie przewiduje określonego terminu, do którego możliwe jest wydanie decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Karalność za wykroczenie (wymierzenie kary za wykroczenie) stanowi zagadnienie odrębne od rozpatrywanego w tym postępowaniu. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego jak też nałożony decyzją obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nie stanowią środka karnego w rozumieniu art. 28 Kw, lecz środek o charakterze administracyjnym. Tym samym ewentualne przedawnienie orzekania w przedmiocie wykroczenia w żadnej mierze nie skutkuje koniecznością odstąpienia od wydania decyzji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d.
Mając to na uwadze zdaniem organu odwoławczego Starosta Powiatu [...] poczynił wystarczające ustalenia niezbędne do wydania zaskarżonej decyzji, a sformułowane w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d., art. 130 ust 2 p.r.d w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej, art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz art. 139 pkt 3 u.k.p.), jak też naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 Kpa) nie są zasadne. W kontekście zarzutu naruszenia art. 11 Kpa w zw. z art. 107 §3 Kpa. W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie poddane kontroli instancyjnej odpowiada prawu, a ustalony stan faktyczny i prawny sprawy umożliwia jej przeprowadzenie.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, a to:
1) prawa materialnego, tj.:
144 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami (poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek uznania, iż skarżący przekroczył ilość punktów karnych, w związku z czym powstała podstawa do skierowania skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje w zakresie kategorii: AM, Al, A, B prawa jazdy, w sytuacji gdy próg punktowy nie został przez skarżącego przekroczony,
art. 130 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych, podczas gdy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia,
§ 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 poz. 488) - polegające na nie wyjaśnieniu okoliczności wpisania do rejestru skarżącego punktów karnych za wykończenia drogowe po upływie prawie dwóch lat od dokonania ostatniego z nich (ostanie wykroczenie 22 lutego 2020 r., wszczęcie postępowania 9 listopada 2021 r.) - podczas gdy organy Policji są zobowiązane do niezwłocznego dokonywania wpisów w ewidencji,
art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 34 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1997) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie skierowanie na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu pomimo spełnienia ku temu przesłanek, tj. przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w dniu przekroczenia liczby 24 punktów karnych, a nie przepisy z dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie,
art. 99 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 34 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie skierowanie na kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego pomimo spełnienia ku temu przesłanek, tj. przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w dniu przekroczenia liczby 24 punktów karnych, a nie przepisy z dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie,
2) mających wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
a) art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa - poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji oparcie wydanej decyzji wyłącznie na danych wskazanych przez Komendanta Wojewódzkiej Policji w [...] we wniosku z dnia 9 listopada 2021 r., [...], a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wyrażający się w zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędne, odbiegające od treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, iż strona w okresie od dnia 29 czerwca 2019 r. do dnia 22 lutego 2020 r. otrzymała łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - co spowodowało, że organ orzekł o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje, a organ II instancji utrzymał przedmiotową decyzję w mocy, a w konsekwencji rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego strony skarżącej,
b) art. 80 Kpa - poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w dokonaniu przez organ II instancji wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem kwestii istotnych dla uznania zasadności wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy,
c) art. 75 § 1 Kpa polegające na niedopuszczeniu dowodów zawnioskowanych przez skarżącego tj. pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], z dnia 19 kwietnia 2022 r. oraz wniosku dowodowego o zwrócenie się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wyjaśnienie w jaki sposób doszło do wykrycia błędu w systemie, kto wykrył zaistniałe nieprawidłowości oraz kto dokonał modyfikacji danych w systemie, a tym samym nie wyjaśnienie sprawy,
d) 105 § 1 Kpa poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż orzeczenie w niniejszej sprawie jest konieczne, podczas gdy nieprawidłowe działanie organów czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym i kwalifikującym się do umorzenia w całości,
e) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - przez jego zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Formułując powyższe zarzuty wniósł skarżący o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego i kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wyjaśnienie, w jaki sposób doszło do wykrycia błędu w systemie, kto wykrył zaistniałe nieprawidłowości oraz kto dokonał modyfikacji danych w systemie.
W motywach skargi skarżący rozwinął zarzuty przytoczone w jej petitum. W zasadniczej kwestii autor skargi powtórzył dotychczas prezentowane, podniesione w odwołaniu zarzuty i argumenty przytoczone na ich poparcie.
Podniósł, że do wszczęcia postępowania administracyjnego doszło po blisko dwóch latach od dnia dokonania ostatniego wykroczenia drogowego, które miało miejsce w dniu 22 lutego 2020 r., a wszczęcie postępowania nastąpiło dopiero w dniu 9 listopada 2021 r. W jego ocenie w sprawie istotne jest to, że w okresie od 20 lutego 2020 r. do czasu wydania decyzji, tj. do dnia 3 lutego 2022 r., skarżący pozostawał aktywnym uczestnikiem ruchu drogowego. Podczas tego okresu wielokrotnie był poddawany kontrolom drogowym, podczas których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.
Zaakcentował autor skargi, że jeszcze we wrześniu 2020 r. w ewidencji skarżącego nie widniały żadne punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Sytuacja, w której osoba przekraczająca dopuszczalny limit punktów nie jest niezwłocznie z tego tytułu sankcjonowana, stanowi o działaniu organów na niekorzyść tejże osoby, jak i działaniu wbrew ogólnym zasadom szeroko pojętego interesu społecznego. Dalej skarżący argumentował, że wyjaśnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 19 kwietnia 2022 r. nie stanowią pełnego i realnego wytłumaczenia, dlaczego punkty na koncie skarżącego pojawiły się dopiero w listopadzie 2021 r. oraz na czym polegał rzekomy błąd systemu, zwłaszcza że wcześniej Komenda nie powoływała się na błędy systemu, a podczas kontroli drogowej we wrześniu 2020 r. funkcjonariusz nie stwierdził, by w ewidencji skarżącego były wpisane punkty karne. W tym zakresie organy obu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. Wskazał jeszcze skarżący na spoczywający na organie Policji obowiązek niezwłocznego wpisywania punktów karnych do rejestru, co jednak nie miało miejsca. Dlatego uznał, że postępowanie wszczęte na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wnioskiem z dnia 9 listopada 2021 r. jawi się jako stanowczo spóźnione i bezpodstawne, bowiem dotyczy okresu od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. Zaznaczył, że skoro w niniejszej sprawie chodzi o punkty karne uzyskane w tym okresie, to zastosowanie winny znaleźć przepisy obowiązujące w tamtym czasie, a wedle obowiązujących wówczas przepisów zasadne było w okolicznościach sprawy skierowanie go w pierwszej kolejności na kurs reedukacyjny i badanie psychologiczne. Raz jeszcze podkreślił skarżący, że w sprawie nie został zgromadzony dostateczny materiał dowodowy, więc stan faktyczny nie został wyjaśniony. Podsumował, że istnienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji narusza jego słuszne interesy, w sposób nieuprawniony pozbawia go prawa, które mu przysługuje. Ponadto kwestionowana decyzja jest sprzeczna z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności oraz podważa zaufanie obywateli do organów państwa, a więc jako taka nie może się ostać.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodało, że wniosek dowodowy strony wpłynął po dacie wydania decyzji. Natomiast z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 19 kwietnia 2022 r. wynika, iż błąd w ewidencjonowaniu punktów polegał na braku automatycznej zmiany statusu kierowcy - po przekroczeniu liczby 24 pkt - z "RD - zbiera punkty" na "RD3 - przekroczony limit punktów", co – w ocenie Kolegium – wyjaśnia przyczyny zarzucanej zwłoki. Podniosło też Kolegium, że skarżący - wbrew twierdzeniom odwołania i skargi - nie mógł uzyskać informacji o ilości posiadanych punktów w trakcie kontroli drogowej we wrześniu 2020 r., bowiem informacja taka nie jest widoczna z poziomu sprawdzenia osoby w policyjnych bazach danych przez funkcjonariuszy pełniących służbę na drodze.
W trakcie postępowania sądowego skarżący pismem z 2 listopada 2022 r., złożył wniosek o zawieszenie postępowania z urzędu w związku z zawiadomieniem Biura Wewnętrznego Policji o możliwości popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy Policji, których zaniechania "w zakresie systemu naliczania punktów karnych za wykroczenia drogowe doprowadziły do nieuzasadnionego wszczęcia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy".
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, wnioski i wywody w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, zaś ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.
Równocześnie Sąd wskazania wymaga, iż znana jest Sądowi z urzędu sprawa skarżącego zawisła w tut. Sądzie za sygn. akt II SA/Op 232/22, w której Sąd wyrokiem z 22 listopada 2022 r., oddalił skargę – skarżącego także w tej sprawie – na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1042.2022.dr, którą utrzymał organ odwoławczy w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 3 lutego 2022 r., nr KD.5430.2.584.2021.SS, orzekająca o zatrzymaniu M. D. prawa jazdy kategorii: AM, A1, A, B, dokument nr [...] , wydanego dnia 7 września 2021 r. przez [...]. Wywody tam zawarte skład orzekający w tej sprawie w pełni aprobuje, a ponieważ korelują z przedmiotową sprawą odwoła się do nich.
Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, nadal zwanej: p.r.d, oraz przepisy ustawy o kierujących pojazdami, nadal zwanej: u.k.p. Stosownie do treści art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z kolei według art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Zgodnie z wymienionym powyżej art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W tym miejscu należy podkreślić, iż na mocy art. 14 i art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym dalej obowiązuje przywołany w podstawie prawnej art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym, uchylonego art. 125 pkt 10 lit.g ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., poz. 151). Tak przepis art. 130 jak i przepis art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), tj. na zasadach określonych w art. 100aa- 100aq . Dotąd bowiem nie został ogłoszony komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 wymienionej ustawy, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych. Sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz pozostałe kwestie związane z ewidencją, w tym szczególności dotyczące szkoleń, w których udział powoduje zmniejszenie liczby punktów, reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), które z dniem 4 czerwca 2018 r. utraciło moc na skutek utraty mocy obowiązującej podstawy prawnej, zgodnie z art. 125 pkt 13 i pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978), jednakże także w tym przypadku zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r., poz. 957) przepisy rozporządzenia stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, podnieść należy, iż bezsporną okolicznością jest, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], w ramach posiadanych uprawnień, zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem z 9 listopada 2021 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z uzyskaniem w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. łącznie 25 punktów karnych z tytułu wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego. We wniosku tym dokładnie wskazano naruszenia przepisów ruchu drogowego przez skarżącego, które w sumie spowodowały uzyskanie wymienionej liczby punktów. Były to jak wskazano powyżej:
1) spowodowane zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizja drogowa w dniu 29 czerwca 2019 r. w B. przy ul. [...], za co otrzymała 6 pkt;
2) przekroczenie prędkości od 11 do 20 km/h w dniu 21 lipca 2019 r. w L., obszar wiejski S., za co otrzymała 2 pkt;
3) naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem w dniu 26 lipca 2019 r. w B., za co otrzymała 2 pkt;
4) przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h w dniu 27 września 2019 r. w K. - obszar wiejski, A4, za co otrzymała 10 pkt;
5) niestosowanie się do znaku B-l "zakaz ruchu w obu kierunkach" w dniu 22 lutego 2020 r. we W., za co otrzymała 5 pkt.
Zasadnie zatem w takich okolicznościach organ pierwszej instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie, po czym wydał kwestionowaną przez stronę decyzję, która w pełni zaaprobował organ odwoławczy, wyjaśniając – jak wskazano powyżej – motywy rozstrzygnięcia, które Sąd uznaje za słuszne i trafne.
Z uwagi na stanowisko strony skarżącej podkreślenia wymaga, że z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b p.r.d. wynika, że organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje bowiem komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12). Zwrócił na to uwagę organ odwoławczy jednakże strona konsekwentnie w przedmiotowym postępowaniu formułowała zarzuty odnoszące się z znacznej mierze właśnie do czynności związanych ze sposobem przypisywania i zapisywania punktów, które – jak wskazano powyżej – nie odnoszą się do przedmiotu stanowiącego zakres i wyznaczającego granice działania organu w sprawie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy. Kompetencja organu w niniejszej sprawie sprowadzała się bowiem, czego nie dostrzega skarżący, jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24.
Jak wykazano w toku postępowania, co wynika z treści wniosku z 9 listopada 2021 r. – i co nie zostało skutecznie prawnie w odpowiednim trybie zakwestionowane, a zatem stanowi o działaniu organów w warunkach związania nim – skarżący w okresie w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 22 lutego 2020 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał w sumie 27 punktów. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie wykazał, iż w odpowiednim trybie zakwestionował prawidłowości wpisów zawartych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. W konsekwencji, organ administracji publicznej, tu: Starosta, do którego wpłynął wniosek zobligowany był zastosować wobec niego instytucję przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit.b tej ustawy, to jest skierować go na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami.
Oceniając legalność wydanych decyzji powtórzenia wymaga także, że przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. należy do organów Policji. Organy orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia. Starosta ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy, ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Starosta rozpatrujący wniosek organu Policji jest bowiem związany danymi zawartymi w ewidencji (por. np. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1743/19; wyrok WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1649/21; wyrok WSA w Krakowie z 13 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 175/22).
Ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 P.r.d. jest rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko ten organ ma kompetencje do usuwania punktów karnych, przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ww. ustawy. W sytuacji bowiem, gdy danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, przy braku odmiennych postanowień w tym zakresie, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Będzie to jednak inna sprawa sądowoadministracyjna niż sprawa dotycząca zatrzymania prawa jazdy i z tego powodu, w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy ani organ, ani Sąd nie mają kompetencji do ustalania ilości punktów karnych uzyskanych przez kierowcę, ani też weryfikowania prawidłowości ich wyliczenia przez organ prowadzący rejestr.
Sąd zaznacza, że Starosta postąpił prawidłowo, w związku z sygnalizowanymi przez skarżącą wątpliwościami związanymi ze sposobem wpisywania punktów zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyjaśnienie. Natomiast uzyskane w następstwie tego wystąpienia ostateczne i jednoznaczne stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji, zawarte w piśmie z 28 grudnia 2021 r., podtrzymujące twierdzenie o prawidłowym naliczeniu punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, było wiążące dla Starosty jak i SKO. Z tego powodu Sąd uznaje, że obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem, bowiem Starosta, dysponując jednoznacznym stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji, musiał wydać decyzję o skierowaniu skarżącej na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy, jak to tez uczynił.
Sąd powtarza przy tym, że w sprawie ze skargi na decyzję o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy, nie może weryfikować prawidłowości wyliczenia punktów, przez organ prowadzący rejestr - Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organy administracji, wydając decyzję o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy, nie mają kompetencji ani podstaw do korygowania liczby punktów. Działają one, jak organ wykonawczy, na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje. Próba kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów może być podejmowana tylko w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, czego – co wymaga podkreślenia – strona nie uczyniła.
W judykaturze ugruntowany jest pogląd, z którym utożsamia się skład orzekający w sprawie, że przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2358/15; z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 855/12; z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13; z 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i sygn. akt I OSK 1306/11; z 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11; z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11; z 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10; z 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09; z 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09). Zagadnienie to nie może zatem być rozpatrywane, jak zdaje się oczekuje tego strona skarżąca, ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 731/15).
W niniejszej sprawie z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Policji z 9 listopada 2021 r. wynika, że skarżący przekroczył limit 24 punktów uzyskanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy ponieważ nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów, zobligowany był do wydania decyzji, której kształt i treść wyznaczyły normy prawa materialnego. To ostatnie uprawnienie, o cym już wskazano powyżej, przysługuje wyłącznie komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu.
Kompetencja organu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24. Następnie organ zobligowany był zastosować wobec skarżącego instytucję prawną ustanowioną w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., to jest skierować go na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami.
Sąd zgodził się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie stosuje się art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń, ponieważ przepis ten statuuje instytucję przedawnienia orzekania w przedmiocie wykroczenia, czyli czynu sankcjonowanego karnie. Natomiast punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak też zatrzymanie decyzją prawa jazdy, nie stanowią środka karnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu wykroczeń, lecz środek o charakterze administracyjnym, do którego nie ma zastosowania przedawnienie z art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie. Przypomnienia wymaga, że wniosek oparty został na podstawie prawnej określonej w art. 125 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Wedle zaś art. 125 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, o czym świadczy stwierdzenie "sąd może". Tak więc sąd nie jest zobligowany zawiesić postępowania w tym przypadku. Innymi słowy, ocena zasadności wniosku o zawieszenie pozostawiona została uznaniu sądu, który - wydając postanowienie w tej kwestii - powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej możliwości popełnienia przestępstwa przez "funkcjonariuszy [...] garnizonu Policji" (na taką właśnie okoliczność powołała się strona skarżąca) nie stanowi prejudykatu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jak również nie ma wpływu na jej rozstrzygnięcie. Jak bowiem wcześniej już powiedziano, prawidłowość działań ewidencyjnych dotyczących ilości wprowadzonych punktów nie podlega ocenie w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Dlatego oczekiwanie na zakończenie postępowania dotyczącego ewentualnego popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy byłoby nieuprawnione.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie - wbrew zarzutom skargi - przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Organy dokonały prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane w sprawie, co uprawniało je do orzeczenia o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii AM, A1, A i B. Sąd miał również na uwadze to, że organy wskazały - stosownie do art. 107 § 3 Kpa - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, Kolegium prawidłowo też odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
Równocześnie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. ab initio - sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem. Stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stąd też za niezasługujący na zaakceptowanie, nieuzasadniony, Sąd uznał wniosek o zwrócenie się do "Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wyjaśnienie w jaki sposób doszło do wykrycia błędu w systemie, kto wykrył zaistniałe nieprawidłowości oraz kto dokonał modyfikacji danych w systemie".
Mając powyższe na uwadze, zdaniem składu orzekającego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy, a następnie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co tym samym zarzuty skargi czyni nieuzasadnionymi i nie zasługującymi na zaakceptowanie.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, charakter oraz tryb postępowania w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie pozwalają na badanie i ewentualne uwzględnienie takich okoliczności, jakie wskazuje i podnosi skarżący w tej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.