II SA/OP 224/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2022-12-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
podział nieruchomościwznowienie postępowaniaterminKodeks postępowania administracyjnegodoręczenieskarżącyorgan administracjidecyzja ostatecznakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie podziału działki, uznając wniosek za złożony po terminie.

Skarżący domagał się wznowienia postępowania w sprawie podziału działki, twierdząc, że został pominięty przy doręczaniu decyzji. Organy administracji obu instancji odmówiły wznowienia, uznając wniosek za złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Przedmiotem sprawy była skarga S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy O. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie podziału działki. Skarżący twierdził, że decyzja zatwierdzająca podział z 2019 roku została mu doręczona z opóźnieniem, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organy administracji uznały jednak, że skarżący dowiedział się o decyzji znacznie wcześniej, bo już 8 września 2020 r., kiedy geodeta przekazała mu kserokopię decyzji. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania złożony 18 października 2021 r. został uznany za złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, kontrolując legalność zaskarżonych postanowień, stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a wniosek o wznowienie postępowania rzeczywiście został złożony po terminie. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania jest trybem nadzwyczajnym, a dochowanie terminu jest kluczowe dla jego dopuszczalności. W związku z tym, skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Uzasadnienie

Skarżący dowiedział się o decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości co najmniej 8 września 2020 r., kiedy otrzymał jej kserokopię. Wniosek o wznowienie postępowania złożył 18 października 2021 r., co oznacza znaczące przekroczenie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

K.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania obejmująca brak udziału strony w postępowaniu, rozumiana również jako pominięcie strony na etapie doręczenia decyzji.

K.p.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania wynosi miesiąc od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia.

K.p.a. art. 148 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

K.p.a. art. 149 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

K.p.a. art. 150 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego terminu.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że został pominięty przy doręczaniu decyzji, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości podziału nieruchomości i braku dojazdu do garażu.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a., ma charakter formalny i jest wydawane wówczas, gdy nie dopełniono wymogu formalnego w postaci dochowania terminu miesięcznego z art. 148 § 1 K.p.a.

Skład orzekający

Beata Kozicka

przewodniczący

Elżbieta Kmiecik

członek

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w szczególności w kontekście art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i dowodzenia wiedzy o decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - terminu do wznowienia postępowania administracyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Choć stan faktyczny jest typowy, interpretacja przepisów ma znaczenie praktyczne.

Utracona szansa na wznowienie postępowania? Kluczowa rola terminu w prawie administracyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 224/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Elżbieta Kmiecik
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par. 1 pkt 4, art. 148 par. 2, art. 149 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1018.2022.gr w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podziału działki oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. M. (dalej również jako skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również jako "Kolegium" "SKO") z dnia 14 czerwca 2022 r., nr SKO.40.1018.2022.gr, utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy O. z dnia 23 lutego 2022 r., nr PGN.6831.34.2019, odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia 18 lipca 2009 r., nr PGN.6831.34.2019, zatwierdzającą projekt podziału działki nr a w P.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 18 lipca 2019 r., nr PGN.6831.34.2019, działający z upoważnienia Wójta Gminy O., Sekretarz Gminy zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej współwłasność Ł. i M. S., D. i S. M. oraz T. i A. P., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr a o powierzchni 0,3069 ha, położonej w P., na działkach nr a o powierzchni 0,1769 ha i nr a1 o powierzchni 0,1300 ha.
Pismem z dnia 13 października 2020 r. (data wpływu do organu 20 października 2020 r.) określonym, jako "odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w miejscowości P", S. M. powołując się na decyzję nr PGN6831.34.2019, domagał się jej uchylenia oraz uchylenia zawiadomień o wpisie do KW. Podniósł, że mimo kilkakrotnie podawanej organowi pierwszej instancji informacji o zmianie stałego adresu zamieszkania z P. na G. - gdzie mieszka od 2013 r. - przesyłka adresowana do niego była błędnie kierowana na adres w P. Poinformował, że decyzję w sprawie rozgraniczenia nieruchomości doręczyła mu w dniu 8 września 2020 r. A. B. - uprawniony geodeta.
W związku z powyższym, prowadząc postępowanie w sprawie organ pierwszej instancji włączył do akt sprawy min. protokół przesłuchania A. B., z którego wynika, że przekazała S. M. kserokopię z przesłanego jej przez organ pierwszej instancji egzemplarza decyzji podziałowej w dniu 8 września 2020 r. w trakcie wykonywania czynności wyznaczania punktów granicznych na ww. nieruchomości.
Następnie, postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2021 r., nr SKO.40.2487.2020.gr, SKO w Opolu stwierdziło niedopuszczalność odwołania, stwierdzając że decyzja organu pierwszej z dnia 18 lipca 2019 r., nr PGN.6831.34.2019, nie została S. M. doręczona skutecznie w trybie zastępczym, zatem odwołanie od tej decyzji jest niedopuszczalne. Jednocześnie postanowieniem z dnia 20 października 2021 r., nr SKO.40.1965.2021.gr, SKO w Opolu odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy O. z dnia 18 lipca 2019 r.
Pismem z dnia 18 października 2021 r., określonym jako "odwołanie", S. M. zwrócił się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej podziału działki nr a w P. oraz o wydanie nowych decyzji. Podniósł, że podział przyjęty w decyzji jest bezprawny i niezgodny ze wstępnymi ustaleniami, gdyż uniemożliwiono mu w ten sposób dojazd do garażu w budynku.
Wobec wątpliwości, co do treści żądania, Kolegium zwróciło się do D. i S. M. o jego sprecyzowanie (pismo z dnia 8 grudnia 2021 r., 10 stycznia 2022 r.). W odpowiedzi (pismo z dnia 22 stycznia 2022 r.) strony oświadczyły, że jest to prośba o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2019 r. W związku z powyższym, pismem z dnia 7 lutego 2022 r., Kolegium przekazało sprawę, zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., Wójtowi Gminy O.
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r., nr PGN.6831.34.2019 Wójt Gminy O., na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., [obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 2000], zwanej dalej K.p.a.), odmówił D. i S. M. wznowienia postępowania w sprawie o podział działki nr a położonej w P. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ wyjaśnił, że w pierwszej kolejności zobowiązany był ustalić, czy wniosek o uruchomienie przedmiotowego trybu nadzwyczajnego wniesiony jest w terminie. Podał, że we wniosku z dnia 18 października 2021 r. ww. zwrócili się z żądaniem wydania "nowych decyzji", powołując się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 sierpnia 2021 r., nr SKO.40.2487.2020.gr, o niedopuszczalności odwołania, w zawiązku z podnoszoną kwestią nieotrzymania decyzji z dnia 18 lipca 2019 r., nr PGN.6831.34.2019. Stąd organ przyjął, że wskazana okoliczność wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ podkreślił, że podstawową przesłanką decydującą o skuteczność wniosku o wznowienie postępowania jest dochowanie ustawowego terminu do jego złożenia. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a., termin ten wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Jeżeli podstawą wznowienia jest niezawiniony brak udziału w postępowaniu strony tego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), termin ten wynosi miesiąc od dnia, kiedy strona dowiedziała się o decyzji. Zwrot ten nie oznacza zapoznania się z treścią orzeczenia, wystarczy, że ma wiedzą o jej wydaniu i rozstrzygnięciu. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że wnioskodawcy posiadali wiedzę o wydanej decyzji Wójta Gminy O. z dnia 18 lipca 2019 r. wcześniej niż data podana we wniosku z dnia 18 października 2021 r. o wznowienie postępowania albowiem w dniu 30 lipca 2019 r. złożyli oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 18 lipca 2019 r. Ponadto 8 września 2019 r. uprawniony geodeta A. B. przekazała stronom kserokopię tej decyzji. W związku z powyższym organ uznał, że podanie strony o wznowienie postępowania z dnia 18 października 2021 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 K.p.a. Organ podkreślił, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Stąd organ zobligowany był wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie D. i S. M. podnieśli, że w toku postępowania w licznych pismach zwracali się do organu o dokonanie sprawdzenia pomiarów działki nr a5, drogi wewnętrznej, bram, ogrodzenia w ich obecności przez wykonawcę i gminę przed zakończeniem postępowania. Tymczasem organ pierwszej instancji dokonał wszystkich ustaleń na ich niekorzyść. Podnieśli, że nie uwzględniono uzgodnień odnośnie do działek nr a2 i nr a3, co skutkowało pozbawieniem ich wjazdu do budynku i garażu. Uznali za zbędny dokonany podział i wyznaczenie drogi wewnętrznej w sytuacji, kiedy jest wspólne wejście do budynku.
W wyniku rozpoznania zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium omówiło instytucję wznowienia postępowania, cytując odpowiednio treść przepisów: art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b oraz art. 145 § 1 pkt 4, art. 147-148, art. 149 § 2-4 i art. 150 K.p.a. Wskazało, że przystępując do rozpatrywania wniosku w trybie art. 145 K.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest zweryfikować na wstępie czy jest właściwy do rozpatrzenia wniosku, ocenić dopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, a więc ustalić, czy o uruchomienie omawianego trybu wystąpił podmiot posiadający legitymację procesową, a w dalszej kolejności zbadać, czy zachowany został termin do złożenia wniosku. W przypadku stwierdzenia, że jest właściwy, ale zachodzi którakolwiek z ww. okoliczności wyłączających możliwość prowadzenia postępowania, wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, na które przysługuje zażalenie. Jeżeli prośbę o wznowienie postępowania wniosła strona postępowania z zachowaniem ustawowego terminu, organ wydaje postanowienie o wznowieniu w oparciu, będące podstawą do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania organ wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1, art. 145a lub art. 145 b (art. 151 § 1 pkt 1) albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1, art. 145a lub art. 145 b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Kolegium podzieliło stanowisko Wójta Gminy O., że pismo D. i S. M. należało zakwalifikować jako prośbę o wznowienie postępowania albowiem z treści tego pisma wynikało, że wnioskodawcy są niezadowoleni z orzeczonego podziału działki nr a, ponieważ jest on niezgodny "ze wstępnymi ustaleniami" dotyczącymi oddzielnych bram, drogi wewnętrznej i dojazdu do garażu". Dodało, że organ pierwszej instancji zatwierdził wstępny projekt podziału działki, podpisany przez wszystkich sześciu współwłaścicieli działki nr a, zatem zarzut D. i S. M. nie dotyczy działania Wójta Gminy O. To oznacza, że nie zachodzi przesłanka z art. 150 § 2 K.p.a. Zdaniem Kolegium, zawarte w piśmie z dnia 18 października 2021 r. żądanie wydania "nowych decyzji" oraz podniesiona okoliczność, że decyzję z dnia 18 lipca 2019 r. doręczono wnioskodawcom dopiero w dniu 8 października 2021 r. (pozostałym 4 stronom - w lipcu 2019 r.), stanowi zarzut braku udziału strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji, a zatem stanowi wypełnienie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przesłankę tę należy bowiem rozumieć nie tylko jako całkowite pominięcie strony w toku postępowania, ale również pominięcie jej na etapie doręczenia decyzji, bądź - jak w niniejszej sprawie - doręczenia w (mniej więcej) tym samym terminie, co pozostałym stronom decyzji. Przy czym, miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Kolegium zgodziło się z Wójtem Gminy O., że wnioskodawcy wiedzieli o decyzji z dnia 18 lipca 2019 r. już w dacie 30 lipca 2019 r., kiedy składali osobiście podpis pod oświadczeniem o zrzeczeniu się prawa do wniesienia od niej odwołania. Okoliczność ta - jak podkreśliło Kolegium - nie ma jednak znaczenia dla sprawy, gdyż oświadczenie to jest bezskuteczne z powodu złożenia go przed doręczeniem orzeczenia w przedmiocie podziału działki nr a. Ponadto w dniu 8 września 2020 r. uprawniony geodeta doręczyła stronie kserokopię ww. decyzji, wobec czego w tej dacie strona mogła zapoznać się z treścią decyzji. Nie ulega zatem wątpliwości, że prośba o wznowienie postępowania z dnia 18 października 2021 r. złożona została z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Ustosunkowując się do zawartego w piśmie z dnia 18 października 2021 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium wyjaśniło, że merytoryczne rozpatrzenie po raz drugi sprawy dotyczącej podziału działki nr a położonej w P. byłoby możliwe wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie zwykłym poprzez wniesienie odwołania. Postępowanie zawisłe aktualnie przed Kolegium w wyniku wniesionego przez D. i S. M. zażalenia na postanowienie z dnia 23 lutego 2022 r. toczy się w trybie nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest tylko weryfikacja przesłanek wznowieniowych, o których mowa w art. 145 § 1 K.p.a. Z tego powodu nie podlegają ocenie zarzuty dotyczące braku dojazdu do garażu i odgrodzenia od drogi wewnętrznej.
W skardze na powyższe postanowienie S. M. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi powielił zarzuty zawarte w zażaleniu, akcentując, że został pominięty przy dokonywaniu czynności procesowych poprzedzających wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, dlatego wnosi o ich powtórzenie w obecności uprawnionego geodety, współwłaścicieli i przedstawiciela organu. Podniósł, że już we wrześniu 2019 r. kwestionował podział zarówno działki nr a, jak i działki nr a nie objętej postępowaniem zakończonym decyzją z dnia 18 lipca 2019 r. Dodał też, że organ pierwszej instancji skierował do niego korespondencję na dwa adresy, oraz że w skutek podziału nie ma możliwości wjazdu na teren swoje działki, garażu i zsypu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie, w trybie uproszczonym, została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz - na zasadzie art. 135 P.p.s.a. - postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie odpowiadają przepisom prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Z tego też powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W granicach kontrolowanej sprawy działania organów dotyczyły żądania skarżącego sformułowanego w piśmie z dnia 18 października 2020 r. (doprecyzowanego na wezwanie organu), w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją, gdyż skarżący uznał, że ziściły się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Tak wyznaczone granice postępowania determinowały zakres działań organów przy podejmowaniu zaskarżonych postanowień, a także kontrolę ich legalności dokonywaną przez Sąd w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, oba wydane w sprawie postanowienia są trafne i zostały one właściwie uzasadnione przez organy.
W pierwszej kolejności dostrzec przyjdzie, iż przepisy ustawy K.p.a. regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie przywołana wyżej decyzja Wójta Gminy O. z dnia 18 lipca 2019 r., nr PGN.6831.34.2019, zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem a w miejscowości P.
Zasadniczą kwestią determinującą postępowanie w przedmiotowej sprawie było ustalenie czy skarżący skutecznie złożył wniosek o wznowienie postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją organu, wskazując na wystąpienie przesłanki warunkującej dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, tj. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Od razu też odnotować trzeba, jak trafnie wskazywały oba organy, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, których katalog ma charakter zamknięty, określone zostały przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a i 145b K.p.a. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i 145b następuje tylko i wyłącznie na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Przy czym kluczowe w niniejszej sprawie przepisy stanowią, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Wniesienie podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Tylko wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Dlatego w ramach wstępnego etapu, organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym, przedmiotowym, a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Dopiero pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, skutkuje wznowieniem postępowania.
Nawiązując do istoty sporu zaakcentować należy sygnalizowaną wyżej regulację objętą przepisem art. 148 § 1 K.p.a., w którym ustawodawca w sposób precyzyjny oznaczył termin (jednego miesiąca) dla dokonania danej czynności. Równocześnie też precyzyjnie została oznaczona chwila rozpoczęcia biegu omawianego terminu (od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności). Zatem oczywistym jest, że intencją prawodawcy było nawiązanie do najwcześniejszej daty powzięcia przez stronę wiadomości o podstawie (okoliczności) wznowienia. Badając zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., organ administracji obowiązany jest z urzędu ocenić, czy strona wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zawartą w art. 16 § 1 K.p.a. Natomiast organ jest zobowiązany odmówić wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.), gdy wykaże, że strona dowiedziała się o okolicznościach dających podstawę do wznowienia postępowania wcześniej niż złożyła wniosek.
W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, oba organy zasadnie wykazały, że skarżący dowiedział się o okoliczności wznowienia - tj. o wydaniu przez Wójta Gminy O. decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości - wcześniej niż miesiąc przez złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie. W tym miejscu odnotować też przyjdzie, iż poza sporem pozostaje fakt oparcia przez skarżącego żądania wznowienia postępowania administracyjnego na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Z treści wniosku skarżącego z dnia 18 października 2021 r. (uzupełnionego pismem z dnia 22 stycznia 2022 r.) wynikało, żądanie wydania "nowych decyzji" oraz podniesiona okoliczność, że decyzję Wójta Gminy O. z dnia 18 lipca 2019 r. doręczono wnioskodawcom dopiero 8 października 2021 r. (pozostałym 4 stronom - w lipcu 2019 r.). Stąd zgodzić należało się z organami, że zarzut ten stanowi o braku udziału strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji, a zatem stanowi wypełnienie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przesłankę tę należy bowiem rozumieć nie tylko jako całkowite pominięcie strony w toku postępowania, ale również pominięcie jej na etapie doręczenia decyzji. Przystępując zatem do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania organ zasadnie dokonał w pierwszej kolejności oceny zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organy ustaliły, że skarżący o wydanej przez Wójta Gminy O. decyzji podziałowej z dnia 18 lipca 2019 r. dowiedziała się już 8 września 2020 r. Świadczy o tym protokół z dnia 27 maja 2021 r. z przesłuchania w charakterze świadka geodety – A. B., która oświadczyła, że przekazała kserokopie decyzji z dnia 18 lipca 2019 r. skarżącemu w dniu 8 września 2020 r. w trakcie wykonywania czynności wyznaczania punktów granicznych na nieruchomości nr a w P. Tych ustaleń nie neguje również sam skarżący. Zatem w niniejszej sprawie należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że skarżący o okolicznościach, które stały się podstawą wystąpienia o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wiedział co najmniej od 8 września 2020 r. Stąd stwierdzić trzeba, że złożenie w dniu 18 października 2021 r. opisanego powyżej wniosku o wznowienie postępowania (tj. po upływie roku czasu), nastąpiło z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Ustalenie w warunkach niniejszej sprawy, że termin ten przekroczono znacznie powyżej miesiąca, uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 3 K.p.a., ma charakter formalny i jest wydawane wówczas, gdy nie dopełniono wymogu formalnego w postaci dochowania terminu miesięcznego z art. 148 § 1 K.p.a. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
W świetle powyższego niecelowym jest odnoszenie się do zarzutów zawartych w skardze. Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było dokonanie oceny czy skarżący wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy O. z dnia 18 lipca 2019 r., wniosek złożył z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. W tym zakresie Sąd nie dostrzegł wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI