II SA/Op 210/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2007-07-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobotnystatus bezrobotnegowznowienie postępowaniaKPAdecyzjaorgan administracjiprawo procesowenieważność decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji o uchyleniu statusu bezrobotnego z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego przez organ administracji.

Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody Opolskiego uchylającej status bezrobotnego J. S. po wznowieniu postępowania. Sąd stwierdził nieważność zarówno decyzji Wojewody, jak i Starosty Nyskiego, uznając, że zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez wydanie merytorycznej decyzji przed formalnym wszczęciem postępowania wznowieniowego. Brak prawidłowego postępowania procesowego uniemożliwił stronie czynny udział i naruszył zasady dowodowe.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody Opolskiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nyskiego, która uchyliła wcześniejszą decyzję o przyznaniu J. S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Decyzje te zapadły po wznowieniu postępowania z urzędu, ponieważ J. S. zarejestrował działalność gospodarczą, o czym nie poinformował urzędu pracy przy rejestracji. J. S. twierdził, że faktycznie nie prowadził działalności, mimo jej zarejestrowania. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów K.p.a. Głównym zarzutem było wydanie decyzji merytorycznej przez Starostę Nyskiego przed skutecznym wszczęciem postępowania wznowieniowego, co narusza art. 149 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd podkreślił, że postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera fazę rozpoznawczą, a czynności podjęte przed jego doręczeniem mają charakter wewnętrzny. Ponadto, brak prawidłowego postępowania uniemożliwił stronie czynny udział (art. 10 K.p.a.) i naruszył zasady dowodowe (art. 77, 80 K.p.a.). W konsekwencji, stwierdzono nieważność decyzji organu I instancji, a także decyzji organu odwoławczego, która utrzymała w mocy wadliwy akt.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana przed skutecznym wszczęciem postępowania wznowieniowego, na podstawie art. 149 K.p.a., jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera fazę rozpoznawczą, a czynności podjęte przez organ przed jego doręczeniem mają charakter wewnętrzny i nie mogą stanowić podstawy do wydania merytorycznej decyzji. Wydanie decyzji bez prawidłowego wszczęcia postępowania stanowi rażące naruszenie przepisów K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (27)

Główne

K.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wada skutkująca stwierdzeniem nieważności decyzji.

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa występuje, gdy czynności organów zaprzeczają treści przepisów, których interpretacja jest jednoznaczna, a skutki naruszenia są nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności.

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji bez przeprowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego stanowi rażące naruszenie prawa.

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji w postępowaniu wznowieniowym przed skutecznym wszczęciem tego postępowania stanowi rażące naruszenie prawa.

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej, wyłączenie osób prowadzących działalność gospodarczą.

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

lit. f - status osoby bezrobotnej nie przysługuje w okresie od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania działalności.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 K.p.a.

Pomocnicze

K.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 150

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasad postępowania dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasad postępowania dowodowego.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady praworządności.

u.p.z.i.i.r.p. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 71

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie decyzji merytorycznej przez organ I instancji przed skutecznym wszczęciem postępowania wznowieniowego stanowi rażące naruszenie prawa. Brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Wydanie decyzji wbrew materialnoprawnemu zakazowi rażąco narusza prawo. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Rażące naruszenie prawa występuje wówczas gdy czynności organów administracji publicznej zmierzające do wydania decyzji oraz sposób załatwienia sprawy stanowią zaprzeczenie treści przepisów regulujących stan prawny sprawy, których to treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona, przy czym skutków społeczno – gospodarczych tego naruszenia nie można akceptować z punktu widzenia wymagań praworządności.

Skład orzekający

Daria Sachanbińska

przewodniczący

Krzysztof Bogusz

sprawozdawca

Elżbieta Naumowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności momentu wszczęcia postępowania i jego wpływu na ważność wydawanych decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu wznowieniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Pokazuje, że błędy formalne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, niezależnie od meritum sprawy.

Błąd proceduralny organu zniweczył decyzję o odebraniu statusu bezrobotnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 210/07 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2007-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący/
Elżbieta Naumowicz
Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie statusu bezrobotnego i odmowy uznania za osobę bezrobotną 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Nyskiego z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S., jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nyskiego z dnia [...], nr [...] uchylającą decyzję własną z dnia 9 maja 2006 r., o uznaniu J. S. z dniem 8 maja 2006r. za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku od dnia 16 maja 2006 r. oraz orzekającą o odmowie uznania J. S. za osobę bezrobotną od dnia 8 maja 2006 r.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały na skutek wznowienia przez Starostę Nyskiego z urzędu postanowieniem z dnia 15 marca 2007 r., postępowania w sprawie przyznania statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku J. S., które to postępowanie miało następujący przebieg.
W dniu 8 maja 2006 r. J. S. stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nysie celem zarejestrowania jako osoba bezrobotna. W tym celu wypełnił Kartę Rejestracyjną Bezrobotnego oraz podpisał zawarte w karcie oświadczenie określające między innymi, iż nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie zawiesił.
Decyzją z dnia 9 maja 2006 r., nr [...], Starosta Nyski orzekł o uznaniu J. S. z dniem 8 maja 2006 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 16 maja 2006 r., w wysokości 521,90 zł miesięcznie. Decyzja wydana została na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), wobec stwierdzenia, iż J. S. spełnia określone w ustawie warunki uznania go za osobę bezrobotną i przyznania mu prawa do zasiłku.
Pismem z dnia 15 marca 2007 r. J. S. poinformował Powiatowy Urząd Pracy w Nysie o rezygnacji z zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na "otwarcie działalności gospodarczej". Wskazał ponadto, iż w dniu 16 marca 2007 r. wyjeżdża poza granice kraju.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2007 r., nr [...], Starosta Nyski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania J. S. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, zakończone decyzją z dnia 9 maja 2006 r.
Następnie decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta Nyski uchylił decyzję własną z dnia 9 maja 2006 r. i orzekł o odmowie uznania J. S. za osobę bezrobotną od dnia 8 maja 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, iż w oparciu o dostarczone w dniu 15 marca 2007 r. zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej ustalono, iż wpis do rejestru był dokonany w dniu 10 maja 2003 r., o czym w dniu rejestracji strona nie powiadomiła urzędu pracy. Powołując się na ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyjaśnił, iż status osoby bezrobotnej nie przysługuje w okresie od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania owej działalności, zaś odmowa przyznania bądź pozbawienie statusu bezrobotnego następuje, choćby nawet zainteresowana osoba faktycznie działalności nie podjęła lub uzyskiwała ujemny wynik finansowy z jej prowadzenia.
W odwołaniu od decyzji J. S. wnosząc o jej uchylenie podniósł zarzut dokonania błędnych ustaleń co do prowadzenia działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych i w związku z tym "bezpodstawnego wznowienia postępowania". Odwołujący wyjaśnił, iż od dnia 10 maja 2003 r. miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, jednakże "faktycznie nigdy jej nie prowadził, ani też nie rozpoczął jej prowadzenia". Na dowód tego załączył zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Nysie potwierdzające, iż w okresie od dnia 10 maja 2003 r. do dnia 15 marca 2007 r. nie figurował w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą oraz zaświadczenie z ZUS informujące, iż na dzień 16 marca 2007 r. nie figurował w Rejestrze Płatników Składek KSI ZUS. Podnosząc, iż istnieje zasadnicza różnica pomiędzy zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a jej podjęciem i prowadzeniem wskazał, iż niepodanie w karcie rejestracyjnej, iż ma zarejestrowaną działalność gospodarczą spowodowane było tym, iż w jego przekonaniu w dacie dokonania zgłoszenia nie prowadził działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda Opolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, iż pismem z dnia 16 marca 2007 r. Starosta Nyski wystąpił do Urzędu Miejskiego w Nysie o podanie w jakich okresach był dokonany wpis do ewidencji działalności gospodarczej J. S. W odpowiedzi uzyskano informację, iż odwołujący zgłosił do ewidencji prowadzenie dwóch działalności nr ew. A, która wykreślona została decyzją nr [...] oraz nr ew. B, która nie została wykreślona. Jednocześnie w ocenie organu odwołujący udowodnił zaświadczeniami z ZUS i Urzędu Skarbowego, że nie podjął pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji. Przyjmując ustalenia dokonane w toku postępowania organ odwoławczy powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz stanowisko prezentowane w uchwale NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 5/96 stwierdził, iż w celu uzyskania statusu bezrobotnego odwołujący powinien wyrejestrować działalność gospodarczą o numerze B.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. S. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody Opolskiego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Nyskiego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez wyrażenie błędnego poglądu prawnego, jakoby do uzyskania statusu osoby bezrobotnej niezbędne było wyrejestrowanie przez niego działalności gospodarczej. Wskazując, iż w okresie pobierania zasiłku miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, która nie został wyrejestrowana skarżący podniósł, iż w okresie pobierania zasiłku działalności tej faktycznie nie prowadził. Dlatego wywodził, iż przysługiwał mu status osoby bezrobotnej. Jednocześnie zaznaczył, iż niewyrejestrowanie działalności było wynikiem informacji jaką uzyskał w ewidencji działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę, powtarzając argumenty powołane w zaskarżonej decyzji oraz przyjmując wskazane w niej ustalenia stanu faktycznego, Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest bowiem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.
Zaznaczyć również przyjdzie, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Brak konkretnego zarzutu w treści skargi, nie wyłącza tym samy dokonania przez Sąd oceny legalności w tym zakresie.
Przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. obliguje natomiast Sąd do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 K.p.a lub w innych przepisach. Stosownie do tego, bez względu na zarzuty skargi, Sąd obowiązany jest z urzędu stwierdzić nieważność decyzji w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie nie wymaga ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na treść zaskarżonego aktu. Niemniej jednak, kontrola z punktu widzenia przesłanek stwierdzenia nieważności winna być przeprowadzona przez Sąd w pierwszej kolejności, tj. przed dokonaniem oceny w zakresie ewentualnego istnienia wad skutkujących uchyleniem decyzji, bądź stwierdzeniem wydania jej z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie, przeprowadzona przez Sąd, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta, jak również decyzja organu I instancji utrzymana nią w mocy, nie odpowiadają przepisom prawa. Wniesioną w niniejszej sprawie skargę uznać zatem należało za zasadną, jednakże z innych przyczyn, niż te które zostały wskazane w treści skargi.
W ocenie sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa skutkującym stwierdzeniem ich nieważności.
Rozważania w zakresie dokonanej przez Sąd oceny legalności decyzji rozpocząć należy od wskazania, iż postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie wznowieniowym. Przypomnieć w związku z tym należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 lub 145a § 1 K.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie i literaturze prawniczej, przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają zatem rygorystycznego i ścisłego ich stosowania.
Zgodnie z art. 145 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wznawia się w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (postanowieniem). Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zatem zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji (postanowienia). Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia – niezależnie od tego czy z inicjatywą wszczęcia występuje organ, czy też strona – następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.). Postanowienie to otwiera następną fazę postępowania w sprawie wznowienia postępowania, tj. wszczyna tzw. postępowanie rozpoznawcze. Jego celem jest ustalenie istnienia podstawy wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej (postanowienia).
Stosownie do tego, postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Powinno ono zatem dokładnie wyznaczać zakres wznowieniowego postępowania. Tym samym musi ono określać nie tylko podstawy wznowienia, ale także indywidualizować, dokładnie oznaczać decyzje rozstrzygające sprawę, w której wznawia postępowanie.
Ponieważ postanowienie o wszczęciu jest "aktem procesowym", nie rozstrzyga ono sprawy wznowienia, lecz jedynie otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Jako postanowienie wszczynające postępowanie nie może zatem zawierać innych treści, poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie. Przedmiotem postępowania na etapie wydania postanowienia jest jedynie ustalenie, czy są spełnione przesłanki wznowienia, a więc czy jest podana przyczyna wznowienia wymieniona w art. 145 K.p.a. oraz czy np. wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony. Z tego też względu, treść postanowienia poza wskazaniem tych przesłanek, nie może zawierać ich oceny. Na tym etapie postępowania nie można rozstrzygać, czy wskazane okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania są prawdziwe, czy rzeczywiście miały miejsce czy też nie (wyrok NSA z dnia 1 września 2000r. III S.A. 2304/99, ONSA 2001, nr 4, poz. 179). Wydanie postanowienia nie przesądza tym samym o losie decyzji ostatecznej (E. Bojanowski, J. Lang Postępowanie administracyjne... str. 66). Jako akt procesowy postanowienie o wznowieniu wszczyna bowiem dopiero postępowanie zmierzające do ustalenia, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją, a następnie do merytorycznego załatwienia sprawy. Ocena tych przyczyn przed wydaniem omawianego postanowienia jest, zatem niedopuszczalna (wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991r. IV SA 487/91, ONSA nr 2, poz. 50). Dodać przy tym należy, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia oznaczonej w tym postępowaniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 K.p.a. i art. 145a K.p.a. (wyrok NSA z dnia 15 listopada 1999r., FSA 1/99, ONSA 2000, nr 2, poz. 45).
Zgodnie z powyższym przyjąć należy, iż postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, zmierzające do wzruszenia tej decyzji, może być prowadzone tylko po wydaniu przez właściwy organ i doręczeniu wszystkim stronom wymaganego postanowienia o wszczęciu postępowania bądź zawiadomienia (art. 61 § 4 K.p.a), zaś decyzja wydana wbrew materialnoprawnemu zakazowi rażąco narusza prawo (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1989r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50).
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowanie, w sprawie o uznanie J. S. za bezrobotnego i przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych, wszczęte zostało przez organ I instancji z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego, z dnia 15 marca 2007 r., zostało doręczone skarżącemu w dniu [...], wraz z decyzją z dnia [...] merytorycznie załatwiającą wznowioną sprawę administracyjną. Fakt doręczenia skarżącemu w dniu [...] zarówno postanowienia wydanego na podstawie art. 149 § 1 K.p.a., jak i decyzji wydanej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a potwierdził skarżący własnoręcznym podpisem na oryginałach obu tych aktów, zaś organ nie dołączył do akt administracyjnych dowodów doręczenia wskazanych orzeczeń w innych datach. Oznacza to, że decyzja uchylająca decyzję przyznającą skarżącemu status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku i jednocześnie rozstrzygająca o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną została wydana przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wyżej bowiem wskazano przy wznowieniu postępowania z urzędu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, wszczęcie tego postępowania następuje dopiero z datą doręczenia postanowienia o wznowieniu. Przypomnijmy, że dopiero skutecznie doręczone postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera następną fazę postępowania, to jest wszczyna postępowanie rozpoznawcze, dlatego czynności podjęte przez organ przed wydaniem takiego postanowienia nie są czynnościami procesowymi, lecz maja charakter wewnętrzny (porównaj wyrok NSA z dnia 3 lipca 2000 r. II SA 648/00, LEX55304). Oznacza to, że organ nie mógł jednocześnie stwierdzić, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście nastąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś taka okoliczność miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, skoro skarżący otrzymał jednocześnie postanowienie wszczynające postępowanie wznowieniowe i rozstrzygnięcie organu zapadłe w tym postępowaniu.
W rezultacie, w ocenie Sądu, wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego w istocie w postępowaniu wstępnym, które winno zakończyć się jedynie wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) i skutecznym jego doręczeniem lub decyzją o odmowie wznowienia postępowania (ale nie z przyczyn merytorycznych), stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a i skutkuje nakazem wyeliminowania takiego rozstrzygnięcia z obiegu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności.
Odnosząc się do pojęcia rażącego naruszenia prawa, jako określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności i uwzględniając stanowiska prezentowane w orzecznictwie i doktrynie, stwierdzić przyjdzie, iż występuje ono wówczas gdy czynności organów administracji publicznej zmierzające do wydania decyzji oraz sposób załatwienia sprawy stanowią zaprzeczenie treści przepisów regulujących stan prawny sprawy, których to treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona, przy czym skutków społeczno – gospodarczych tego naruszenia nie można akceptować z punktu widzenia wymagań praworządności. Bezsprzecznie zatem jako rażące naruszenie przepisów procedury administracyjnej uznać należy, wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia prawidłowego dla danej sprawy postępowania administracyjnego. Stosownie do tego w niniejszej sprawie stwierdzić przyjdzie, iż w postępowaniu wznowieniowym wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę, przed skutecznym wszczęciem postępowania na mocy postanowienia określonego w art.149 K.p.a, stanowi o wydaniu tej decyzji bez przeprowadzenia postępowania przewidzianego w przepisach prawa dla wznowienia. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, którego przeprowadzenie jest konieczne, w myśl art. 151 K.p.a. do wydania decyzji kończącej wznowione postępowanie. W myśl przepisów regulujących wznowienie postępowania nie jest zatem możliwe przeprowadzenie postępowania rozpoznawczego bez wcześniejszego wszczęcia postępowania, zaś czynności podejmowane przez organ przed datą wszczęcia nie mogą być uznane za podejmowane w ramach wznowionego postępowania czynności zmierzające do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Stwierdzając w niniejszej sprawie wydanie przez organ I instancji decyzji wznowieniowej z rażącym naruszeniem prawa, wskazać ponadto trzeba, iż brak prawidłowego postępowania rozpoznawczego, skutkował również naruszeniem przepisów określających ogólne zasady postępowania administracyjnego. W szczególności wydając decyzję, bez uprzedniego powiadomienia strony o wszczęciu postępowania organ w sposób oczywisty uniemożliwił jej czynny udział w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). To z kolei skutkowało brakiem możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do przeprowadzonych dowodów, a zatem naruszeniem art. 81 K.p.a. Jednocześnie dostrzec należy, iż dowody dotyczące okoliczności, które organ uznał za udowodnione tj. zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej i w oparciu o które wydał rozstrzygnięcie, zebrane zostały dopiero po wydaniu decyzji. Takie działanie organu, uznać zaś należy, jako oczywiste naruszenie zasad postępowania dowodowego z art. 77 i art. 80 K.p.a. i wydanie decyzji bez należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Uwzględniając treść pojęcia rażącego naruszenia prawa w konsekwencji stwierdzić należy, iż naruszenie wszystkich powołanych powyżej zasad postępowania administracyjnego w odniesieniu do jednego postępowania w sposób oczywisty i bezsporny rażąco narusza również art. 7 K.p.a., kolidując z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej.
W świetle powyższego, stwierdzając nieważność decyzji pierwszoinstancyjnej, uznać trzeba, iż skoro decyzja odwoławcza utrzymała w mocy decyzję dotkniętą nieważnością, wydana została także z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów prawa uznać wszak należy usankcjonowanie przez organ odwoławczy wadliwości skutkującej nieważnością decyzji.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania zarzuty skarżącego zawarte w skardze oraz zgłoszone na rozprawie nie były przedmiotem oceny Sądu.
W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P. p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, orzekając jak w pkt.1 sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie określenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a.