II SA/OP 20/21

II SA/Op 20/21 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący/
Elżbieta Kmiecik /sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Czystość i porządek
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 5137/21 - Wyrok NSA z 2023-09-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2010
art. 1 pkt 1, art. 5 ust.1 pkt 2, art. 5 ust. 7
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Dz.U. 2020 poz 713
art. 7 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Branice z dnia 19 czerwca 2020 r., nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącej K. W. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. W. (zwaną dalej także skarżącą) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej także Kolegium) z dnia 11 sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Branice (zwanego dalej też Wójtem) z dnia 19 czerwca 2020 r., nr [...], którą nakazano skarżącej przyłączenie nieruchomości stanowiącej jej własność, położonej przy ul. [...] w [...], do sieci kanalizacji sanitarnej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 23 września 2019 r., w związku ze zbliżającym się terminem końcowym inwestycji pn. "Budowa kanalizacji sanitarnej w m. [...]", Wójt Gminy Branice wezwał skarżącą do wykonania, w terminie do dnia 30 września 2019 r., obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez przyłączenie nieruchomości stanowiącej jej własność do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a także do wykonania obowiązku wynikającego z art. 46 Prawa budowlanego, tj. wykazania wykonania przyłącza sanitarnego do nieruchomości poprzez geodezyjną inwentaryzację powykonawczą sporządzoną przez uprawnionego geodetę.
Zawiadomieniem z dnia 11 lutego 2020 r. Wójt Gminy Branice poinformował K. W. (jako właściciela nieruchomości) o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia obowiązku niezwłocznego przyłączenia nieruchomości przy ul. [...] w [...] do wybudowanej sieci kanalizacyjnej.
W wyniku oględzin, przeprowadzonych w dniu 5 marca 2020 r. ustalono, że nieruchomość nie jest przyłączona do sieci kanalizacji sanitarnej, a ścieki odprowadzane są do zbiornika bezodpływowego.
Decyzją z dnia 19 czerwca 2020 r., nr [...], Wójt Gminy Branice nakazał K. W. przyłączenie do sieci kanalizacji sanitarnej nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r. poz. 2010, z późn. zm.) W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 4 listopada 2019 r. została zakończona, a następnie oddana do użytkowania gminna inwestycja w zakresie budowy sieci kanalizacji sanitarnej w [...]. Działka skarżącej (nr a) została zabezpieczona w dostęp do sieci poprzez wybudowanie odgałęzienia od sieci - odcinek przyłącza od sieci w stronę budynku, kończący się na granicy działek a i b (dr), co umożliwia skanalizowanie przedmiotowego budynku, bez ingerencji w pas drogowy. Wskazując, że w czasie trwania inwestycji do ustaleń pomiędzy skarżącą, a projektantem doszło dopiero 11 stycznia 2018 r., tj. gdy nie było już możliwości wprowadzania zmian projektowych organ zaznaczył, że opracowanie projektu c.d. trasy przyłącza wraz z jego dalszą budową na terenie nieruchomości prywatnej wykracza poza zakres inwestycji gminnej i pozostaje w gestii właścicielki nieruchomości. Dokonane ustalenia nie potwierdziły przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i brak jest dowodu w postaci inwentaryzacji powykonawczej wykonanej przez uprawnionego geodetę. Ustalono również, że istniejący zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe nie figuruje w gminnej ewidencji (brak umowy na wywóz nieczystości ciekłych), a skarżąca nie figuruje na liście osób korzystających z sieci sanitarnej na podstawie umowy na odbiór ścieków.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym domagała się uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmiany przez "nakazanie Gminie Branice wykonania studni przyłączeniowej w miejscu wskazanym projektantowi podczas konsultacji przez właściciela nieruchomości". Wyjaśniła, że podczas prac projektowych przekazywała swoje sugestie co do najkorzystniejszego dla siebie zlokalizowania studni, aby przyłączenie do istniejącego szamba było jak najkrótsze. Studnia powstała jednak w zupełnie innym miejscu. Kwestionując jej lokalizację, jako niezgodną z ustaleniami oraz nieuzasadnioną technicznie i ekonomicznie skarżąca podniosła, że istniejące posadowienie studni powoduje znaczny wzrost kosztów przyłączenia do sieci. Ponadto wskazał, że przyłączenie będzie trudne technicznie ze względu na głębokość studni, która może być za płytka do uzyskania odpowiednich spadków. Zaznaczyła też, że obecnie na nieruchomości znajduje się bezodpływowe szambo, które spełnia warunki wymagane przepisami dotyczącymi utrzymania czystości i porządku w gminach.
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 sierpnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując przepisy art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 7 i ust. 9 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2010 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, wyjaśniło, że w przypadku, gdy istnieje sieć kanalizacyjna, zasadą jest, że nieruchomość jest podłączana do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, kiedy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Okoliczności dotyczące warunków ekonomicznych i organizacyjnych wykonania przyłącza (takie jak niekorzystne zlokalizowanie studzienki, które naraża na zwiększone koszty przyłączenia) i inne trudności nie są objęte normą wynikającą z ww. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt istnienia przedmiotowej sieci kanalizacyjnej i możliwość podłączenia do niej nieruchomości. Nie budzi wątpliwości również to, że przedmiotowa nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, w związku z czym nieruchomość ta nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w ww. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Strona podnosi jedynie, że na jej nieruchomości znajduje się zbiornik bezodpływowy. Uzasadniało Kolegium, że podnoszona okoliczność nie zwalnia skarżącej z obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Wskazane przepisy przesądzają, że jedynie w sytuacji, gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje i jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, właściciel nieruchomości ma możliwość wyboru czy wyposaży nieruchomość w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, czy też w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Ustawodawca nie uzależnił przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej od innych przesłanek niż te, które zostały wprost wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję skarżąca podniosła zarzut naruszenia zasady zaufania obywatela do organu władzy poprzez wydanie decyzji nakładającej niewspółmierne koszty do poniesienia wskutek działania organu. Wskazała, że realizacja nałożonego obowiązku jest dla niej dalece dolegliwa oraz co bardzo prawdopodobne technicznie niemożliwa, gdyż nie gwarantuje zachowania odpowiedniego spadku z szamba do sieci, a także narusza art. 144 k.c. Zarzucając, że decyzja została wydana na podstawie niepełnego stanu faktycznego skarżąca wniosła o jej uchylenie i o lokalizację studni w miejscu wskazanym na etapie projektowania, tj. na wysokości istniejącego szamba. Wyjaśniła, że przyłącze ma nastąpić do studni, która jest położona w zupełnie innym miejscu niż było to uzgodnione na etapie projektowania. Miała znajdować się naprzeciwko istniejącego szamba, a nie 15 m bliżej, co w znacznym stopniu utrudnia i podwyższa koszty przyłącza do sieci. Powoduje bowiem konieczność poniesienia znacznych nakładów związanych z przyłączeniem oraz dewastacją zagospodarowanego terenu posesji w związku z koniecznością wykopu na długości około 20 m, koniecznością demontażu i wymiany kostki granitowej na cały podjeździe oraz zniszczeniem znajdującej się tam zieleni. Wykonanie przyłącza może być też niemożliwe ze względu na spadki oraz głębokość studni, która może być za płytka do prawidłowego podłączenia. Nie kwestionując samego obowiązku podłączenia się do sieci kanalizacyjnej skarżąca zarzuciła Gminie, że ta nie określiła jaka jest głębokość studni. Wskazała również, że przepis art. 5 ust. 1 pkt ustawy zwalnia z obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdy jest to technicznie lub ekonomicznie nieuzasadnione. Stosownie do tego wyraziła oczekiwanie podjęcia przez Wójta działań, które umożliwią jej podłączenie się do sieci kanalizacyjnej w nowej lokalizacji tak, aby nie narażać jej na niewspółmierne koszty. Zaznaczając, że decyzja został podjęta na podstawie niedokładnie ustalonego stanu faktycznego, jako nieprawdzie uznała twierdzenie organu o braku możliwości kontaktu z nią w celu konsultacji na etapie realizacji kanalizacji sanitarnej
W odpowiedzi na skargę Kolegium stwierdziło, że zarzuty skarżącej są niezasadne i wniosło o oddalenie skargi.
Wobec stanu epidemii Covid-19 i rygorów z tym związanych, wprowadzonych przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842) i § 1 pkt 2 zarządzenia Prezesa WSA w Opolu z dnia 30 października 2020 r., nr 17/2020 w zw. z § 3 zarządzenia Nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz brakiem możliwości zapewnienia pełnego i pewnego zabezpieczenia zdrowia stron i pracowników, zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 374/20, Przewodniczący Wydziału II WSA w Opolu zarządził rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, w tych graniach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Postępowanie administracyjne objęte w niniejszej sprawie kontrolą Sądu dotyczyło nakazu wykonania przez skarżącą obowiązku przyłączenia nieruchomości stanowiącej jej własność do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w tym przedmiocie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zwanej nadal ustawą, która określa m.in. zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości i porządku (art. 1 pkt 1 ustawy).
Obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej określony został wprost w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Z przepisu tego wynika, że obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej ma charakter powszechny i obciąża właścicieli nieruchomości wówczas, gdy taka sieć istnieje. Zwolnienie z tego obowiązku jest możliwe jedynie wówczas, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 7 ustawy w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.
Sposób sformułowania art. 5 ust. 7 ustawy wskazuje, że decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza brak tzw. luzu decyzyjnego organów orzekających w tej kategorii spraw. Wystąpienie w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy i brak przeciwwskazań do wydania nakazu związanego z wyposażeniem nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oznacza, że na organie ciąży ustawowy obowiązek wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej.
Wydanie na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy decyzji o nakazie wykonania omawianego obowiązku wymaga jednak dokonania uprzednich ustaleń co do istnienia przesłanek obligujących właściciela do przyłączenia nieruchomości do sieci, tj. istnienia takiej sieci, możliwości przyłączenia do niej nieruchomości, braku wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz braku zrealizowania przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, a organ administracji publicznej winien ich zaistnienie zbadać i w razie wydania decyzji nakazującej wykonanie obowiązku, wykazać je w uzasadnieniu.
Wyjaśnić w tym miejscu przyjdzie, że ustalenia faktyczne w zakresie wskazanych okoliczności powinny być dokonane z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a. Zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 k.p.a. organy administracji, w toku prowadzonego postępowania, powinny podejmować z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a. organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny w tym, w zakresie postępowania odwoławczego, także w odniesieniu do okoliczności powoływanych w dowołaniu. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. Doniosłą rolę w tym zakresie pełni uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i powinno dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej przez organ oceny, w tym w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Wymogi względem uzasadnienia określa art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ administracji zobowiązany jest rozważyć w uzasadnieniu podnoszone przez stronę argumenty.
W świetle powyższego, dokonując oceny legalności zapadłych decyzji, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a decyzje organu pierwszej i drugiej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, że nieruchomość stanowiąca własność skarżącej posiada jedynie bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe i nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja potwierdza również fakt istnienia sieci kanalizacji sanitarnej zrealizowanej w ramach inwestycji gminnej, a także doprowadzenie w ramach tej inwestycji instalacji sanitarnej do granicy działki skarżącej przez wykonanie odgałęzienia od sieci. Organy ustaliły ponadto, że skarżąca nie dokonała podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Z przedłożonych akt sprawy, w tym z uzasadnień kontrolowanych decyzji w żadnej mierze nie wynika jednak, czy istotnie istnieje realna, a nie tylko teoretyczna, możliwość przyłączenia do sieci przedmiotowej nieruchomości oraz czy wystarczającym w tej mierze jest wykonanie przez skarżącą jedynie przyłącza.
Podkreślić należy, że każda decyzja nakładająca obowiązek musi być wykonalna z punktu widzenia przepisów prawa oraz istniejących obiektywnie okoliczności faktycznych. Wydanie decyzji w sytuacji, gdy istnieją okoliczności uniemożliwiające jej wykonania powoduje z kolei wadliwość kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2020, poz. 713) wykonanie sieci kanalizacyjnej należy do zadań gminy i to gmina ma stworzyć warunki do podłączenia danej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Regulacje prawne dotyczące realizacji urządzeń kanalizacyjnych zawarte są w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. 2019 r., poz. 1437 z późn. zm.), która w art. 15 ust. 1 nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązek budowy m.in. urządzeń kanalizacyjnych, przez które zgodnie z art. 2 pkt 14 tej ustawy rozumieć należy sieci kanalizacyjne, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz urządzenia podczyszczające i oczyszczające ścieki oraz przepompownie ścieków. Pojęcie przyłącza kanalizacyjnego zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 5 tej ustawy na podstawie którego przyjąć należy, że przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Zgodnie też z art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy o zaopatrzeniu w wodę realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.
Powyższe implikuje stwierdzenie, że obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy może być nałożony na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy, jeżeli są spełnione warunki do podłączenia nieruchomości do sieci. Może też dotyczyć jedynie wykonania przyłącza do granicy z nieruchomością i nie może obejmować konieczności rozbudowy, czy przebudowy sieci kanalizacyjnej.
Zgodzić należy się z organami, że omawiany obowiązek, w razie zaistnienia przesłanek ustawowych, ma charakter bezwzględny i zarówno warunki związane z lokalizacją przyłącza w większej odległości od istniejącego na działce skarżącej zbiornika na nieczystości, ani też warunki ekonomiczne związane z kosztami przyłączenia, które to okoliczności wskazuje skarżąca, nie mają wpływu na jego wykonanie. Sąd podziela pogląd, że w sprawie zobowiązania do przyłączenia do sieci kanalizacyjnej nie mają znaczenia kwestie utrudnień technicznych bezpośrednio na nieruchomości skarżącej, takie jak konieczność wykonania wykopu, demontaż kostki i likwidacja zieleni, które są do przezwyciężenia i jedynie mogą się wiązać z wyższymi kosztami. Ustawodawca nie uzależnił bowiem przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej od innych niż wskazane w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy przesłanek i okoliczności podnoszone przez skarżącą co do zasady nie mogą jej zwolnić z obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci.
Dostrzec jednak trzeba, że skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu poddała w wątpliwość faktyczną możliwość podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej wskazując na techniczne trudności wynikające z lokalizacji i głębokości wykonanej studni przyłączeniowej i w związku z tym brakiem odpowiednich spadków. Nie kwestionując samego obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej skarżąca podważa faktyczną możliwość jego realizacji. Jednocześnie, z przedłożonych akt administracyjnych nie wynika czy realizacja obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej istotnie może nastąpić w wyniku wykonania przyłącza na terenie nieruchomości, tj. wykonania przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną z siecią na granicy z nieruchomością. Organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego i brak jest ustaleń i rozważań w tym przedmiocie.
W konsekwencji uznać należy, że nie zostały zweryfikowane rzeczywiste, techniczne warunki i możliwości przyłączenia nieruchomości skarżącej do wybudowanej sieci kanalizacyjnej, co Sąd uznał za uchybienie procesowe mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia obydwu kontrolowanych decyzji.
Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż organy nie wyjaśniły istotnej okoliczności faktycznej mającej wpływ na skonkretyzowanie obowiązku przyłączenia do sieci w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy. Ustalenia i ocena zostały dokonane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., a wydane decyzje nie spełniają wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.
Wskazane uchybienia procesowe mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Konsekwencją zaś niepełnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego jest też wadliwe zastosowanie przepisu art. 5 ust. 7 ustawy. Tylko bowiem do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie właściwej normy prawa materialnego (jego subsumcja). Organy obu instancji przedwcześnie ustaliły istnienie wobec skarżącej obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zaznaczyć trzeba, że stanowisko Sądu wyrażone w niniejszej sprawie co do zakresu ustaleń koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy, znajduje potwierdzenie w poglądach orzecznictwa sądowoadministracyjnego (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 906/11 i z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 750/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3352/17 - dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, wobec wykazanych uchybień Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i lit. a i lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. – w pkt 1 wyroku uchylił decyzje organów obu instancji, a w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., postanowił o zasądzeniu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na które składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł .
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Rzeczą organów będzie dokonanie ustaleń co do istnienia rzeczywistej możliwości wykonania przez skarżącą obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a następnie podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie nakazu wykonania tego obowiązku.