II SA/Op 194/23

II SA/Op 194/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-08-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Daria Sachanbińska /sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 120, art. 121 par. 1, art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c i lit. i, art. 8 ust. 1, art. 10a ust. 1. art. 22 ust. 2a i ust. 3, art. 24 ust. 1 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 24 marca 2023 r., nr 1601-IOA.48.29.2022 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 25 października 2022 r., nr 388000-CKK.48.34.2022.17, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu na rzecz W. J. kwotę 4.217 (cztery tysiące dwieście siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 października 2022 r., nr 388000-CKK.48.34.2022.17, Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu nałożył na W. J. (zwanego dalej skarżącym) prowadzącego działalność pod firmą S. w Ś. karę pieniężną w kwocie 10.000 zł, o której mowa w art. 22 ust. 2a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859, z późn. zm. [na dzień zdarzenia: Dz. U. z 2021 poz. 1857, z późn. zm.; na dzień orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2023 r. poz. 104]), dalej zwanej ustawą, z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 tej ustawy, oraz karę pieniężną w kwocie 10.000 zł, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 16 lutego 2022 r. o godz. 8.35 na drodze gminnej przy miejscowości M. funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu, w ramach kontroli przewozu towarów, o której mowa w art. 13 ustawy, zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] (winno być: [...] - dop. Sądu). W wyniku kontroli dokumentów przedłożonych przez kierowcę pojazdu, tj. J. J., stwierdzono, iż ww. pojazdem realizowano przewóz przez S. w Ś. oleju napędowego CN 2710 w łącznej ilości 12.800 litrów, objętego dwoma zgłoszeniami. Organ ustalił, że w zgłoszeniach wskazano nieprawidłowy numer rejestracyjny pojazdu, tj. [...], zamiast prawidłowego – [...]. Odnośnie do tych zgłoszeń stwierdzono też brak danych z lokalizatora GPS i kamer ANPRS dla przedmiotowych przewozów/lokalizatorów w podanym przedziale czasowym. Natomiast w trakcie kontroli przewozu kierowca firmy S. zeznał cyt.: "Miałem jechać innym pojazdem, ze względu na awarię został zmieniony pojazd samochodowy. Z powodu braku czasu nie wprowadzono korekty do systemu i dokumentów. GPS podany był na poprzedni pojazd". Opisane ustalenia kontroli spowodowały wszczęcie postępowania z uwagi na niedopełnienie obowiązku aktualizacji danych w zakresie numerów rejestracyjnych środka transportu oraz obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniami nr [...] oraz nr [...], w trakcie całej trasy przewozu. Organ podał, że w toku postępowania skarżący wyjaśnił, iż 16 lutego 2022 r. kierowca miał problem techniczny z uruchomieniem pojazdu o nr rej. [...] i przesiadł się z całą dokumentacją do drugiej autocysterny - nr [...]. Ze względu na pośpiech spowodowany naciskami jednego z klientów nie została dokonana zmiana pojazdu w dokumentacji oraz nie została sprawdzona ilość paliwa w pojeździe [...]. Błędy popełnione w trakcie tej operacji wynikały tylko i wyłącznie z faktu zaistnienia sytuacji awaryjnej. Nie było to w żaden sposób działanie zamierzone, zaś popełniony błąd (niedopatrzenie) tak naprawdę jest niskiej wagi i nie spowodował żadnych konsekwencji podatkowych czy akcyzowych. Oceniając dokonane ustalenia, organ stwierdził, że w sprawie zaktualizowały się przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary, o jakiej mowa w art. 22 ust. 2a i w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z uwagi na niedopełnienie obowiązku w zakresie braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniami nr [...] oraz [...] oraz wskazaniu niepoprawnych numerów rejestracyjnych środka transportu w przedmiotowych zgłoszeniach, w wyniku braku ich aktualizacji. W ocenie organu nieprawidłowości te skutkują nałożeniem dwóch odrębnych kar pieniężnych w wysokości po 10.000 zł. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił powody, dla których nie znalazł podstaw do zastosowania wnioskowanej przez skarżącego instytucji umorzenia postępowania oraz instytucji odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes strony i interes publiczny.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie następujących przepisów:
- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (na dzień orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm. - dopisek Sądu), zwanej dalej w skrócie O.p., w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 191 O.p. przez brak rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także zaniechania inicjatywy dowodowej organu, co doprowadziło do poczynienia całkowicie dowolnych i niewłaściwych ustaleń faktycznych oraz zinterpretowania stanu faktycznego na niekorzyść odwołującego, poprzez pominięcie przedłożonych przez odwołującego w toku postępowania pisemnych wyjaśnień w zakresie przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniami w trakcie całej trasy przewozu towaru do odbiorców, jak również omyłki pisarskiej numeru rejestracyjnego środka transportu przy zgłaszaniu w systemie SENT, albowiem:
a) błędnie przyjęto, że odwołujący w trakcie realizacji przewozu nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, podczas gdy ze względu na nadzwyczajną sytuację związaną z awarią pojazdu oraz istniejącą koniecznością realizacji zobowiązań względem kontrahentów doszło do zamiany środków transportu;
b) zaniechano zwrócenia się do przewoźnika o przedstawienie trasy geolokalizacji GPS środka transportu, co potwierdzałoby przewóz do odbiorców towaru i jego odbioru;
c) pomimo, iż odwołujący podał adres poczty elektronicznej w celu przesłania wszelkich wiadomości wiążących się z nieprawidłowościami działania systemu PUESC, w tym SENTGEO, jednakże system SENTGEO nie posiada funkcjonalności polegającej na powiadamianiu przewoźnika o braku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez urządzenie mobilne za pośrednictwem maila podanego w zgłoszeniu przewozu, co świadczy o defekcie systemu SENTGEO, obciążono w konsekwencji negatywnymi skutkami odwołującego;
d) nie zweryfikowano sytuacji ekonomiczno-materialnej odwołującego celem ustalenia, czy nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 20.000 zł wpłynie niekorzystnie na prowadzoną działalność gospodarczą, w tym jej wypłacalność;
e) nie wykazano, aby w wyniku niezapewnienia przekazywania geolokalizacji środka transportu realizującego przewóz towaru objętego zgłoszeniem SENT, jak również omyłkowo błędnie podanych danych środka transportu - numeru rejestracyjnego, doszło po stronie Skarbu Państwa do szkody, w tym uszczupleń w należnościach z tytułu podatku VAT i podatku akcyzowego.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 22 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia na odwołującego kary pieniężnej w wysokości łącznie 20.000 zł za stwierdzone naruszenia, podczas gdy odwołujący spełnił przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, bo wykazał spełnienie ważnego interesu przewoźnika, jak również interesu publicznego, ponieważ: a) stwierdzonemu naruszeniu odnośnie do błędnego numeru rejestracyjnego środka transportu przypisano rangę poważnego naruszenia obowiązków określonych w ustawie, kiedy to faktycznie przedmiotowe naruszenie stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, która nie była zmierzona, jak i nie stanowiła zlekceważenia obowiązków określonych w ustawie; b) nie wzięto pod uwagę, że w trakcie kontroli kierowca posiadał prawidłowe dokumenty, w tym dowód rejestracyjny pojazdu, które pozwalały zweryfikować środek transportu wykonujący transport towaru podlegający zgłoszeniu SENT; c) pominięto, iż pomimo braku przesyłania danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożony towar dotarł do odbiorców wskazanych w zgłoszeniach w systemie SENT; d) nie zwrócono uwagi, iż mimo stwierdzonych naruszeń obowiązków określonych w ustawie po stronie Skarbu Państwa nie doszło do uszczuplenia należności publiczno-prawnych, tj. podatku VAT i podatku akcyzowego, jak również nie groziło takie uszczuplenie, a tym samym nie powstała żadna realna szkoda po stronie Skarbu Państwa; e) przyjęto, iż po stronie odwołującego nie została spełniona przesłanka ważnego interesu przewoźnika, gdyż nie nastąpiła sytuacja nadzwyczajna, losowa, na którą strona nie miała wpływu i nie wiązała się ona z kondycją finansową przedsiębiorstwa strony, kiedy to przy badaniu przesłanki ważnego interesu przewoźnika należy mieć na uwadze bieżącą sytuację ekonomiczną, życiową, możliwość zarobkowania, ciążących zobowiązań, a jak wynika z przedłożonych dowodów jest ona trudna, firma odnotowuje stratę od początku 2022 r.; f) o ile organ zauważył, że w ustawie nie przewidziano możliwości miarkowania kary za stwierdzone naruszenia, tak już nie dostrzega, iż w celu nieobciążania podmiotów legalnie działających, które dokonały jedynie nieistotnych omyłek czy też błędów w zgłoszeniu SENT, jak i w sposób niezawiniony nie przekazywano geolokalizacji środka transportu, ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie; g) organ pominął, iż rozważając zaistnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika, winien wyważyć wysokość potencjalnej kary w stosunku do konkretnego przewozu, który w niniejszej sprawie był minimalny i wynosił ok. kilkadziesiąt złotych; h) naruszono zasadę proporcjonalności nakładając na odwołującego karę pieniężną, gdyż przy nałożeniu kary pieniężnej kierowano się pro-fiskalnym celem ustawy, jak i prewencyjnym charakterem kary, kiedy to ustalenia faktyczne oraz wytyczne sądów administracyjnych uzasadniały odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w stosunku do wszystkich dwóch naruszeń objętych zgłoszeniem wówczas, gdy spełniona została przesłanka interesu publicznego ze względu na zgodność z zasadami sprawiedliwości, proporcjonalności, zaufania do organów oraz wartości wspólnych dla całego społeczeństwa.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i "orzeczenie poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na odwołującego za stwierdzone naruszenia". Skarżący domagał się też dopuszczenia i przeprowadzenia na etapie postępowania odwoławczego wskazanych w piśmie dowodów.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 24 marca 2023 r., nr 1601-IOA.48.29.2022, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał, że skarżący pełnił rolę przewoźnika. Natomiast zarówno przewóz, jak i przewożony towar objęte są ustawą, czyli monitorowaniem, a to z kolei wiąże się z określonymi ustawą obowiązkami ciążącymi na podmiotach związanych z przewozem. Przewoźnik - stosownie do art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy - jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie m.in. o numery rejestracyjne środka transportu oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia. Tymczasem, co podkreślił organ odwoławczy, z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy przewóz odbywał się innym środkiem transportu niż podany w zgłoszeniach do rejestru, przy czym niezgodność numeru rejestracyjnego w podanych zgłoszeniach SENT nie była wynikiem omyłki przy wprowadzaniu danych do zgłoszenia do rejestru, lecz faktycznej zmiany środka transportu, a to oznacza, że zmieniając środek transportu, skarżący nie zaktualizował zgłoszeń SENT o dane dotyczące numeru rejestracyjnego środka transportu oraz numeru lokalizatora, co jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 10.000 zł. Dalej organ wywodził, że konsekwencją zmiany środka transportu była także zmiana numeru lokalizatora wskazanego w towarzyszących przewozowi zgłoszeniach SENT. Podkreślił, że skuteczne monitorowanie przewozu towarów wymienionych w ustawie opiera się na stosowaniu środków technicznych określonych w art. 4 tej ustawy. Na podstawie art. 10a ust. 1 i ust. 2 ustawy podmiot dokonujący przewozu jest obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Tego obowiązku - zdaniem organu - skarżący nie dopełnił, co skutkowało nałożeniem kary z tego tytułu w wysokości 10.000 zł. Następnie organ analizował, czy w sprawie wystąpiły określone w ustawie przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. W tym zakresie wyjaśnił pojęcie "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego". Wskazał, że interes publiczny należy odczytywać jako pewną potrzebę, której zaspokojenie powinno służyć społecznościom lokalnym lub całemu społeczeństwu. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej stanowi pomoc państwa udzieloną po to, aby poprzez zapłatę podatku nie doprowadzić do efektów niepożądanych z punktu widzenia społecznego. Pojęcia tego nie można jednak interpretować w sposób, który podważałby samą istotę obiektywnej odpowiedzialności i kary pieniężnej za naruszenia ustawy. Akcentował organ, że podstawowym celem ustawy jest zapewnienie pewnego i skutecznego systemu śledzenia towarów wymienionych w art. 3 ustawy na każdym etapie ich przemieszczania. Nieprzestrzeganie nałożonych przez ustawę wymogów stwarza zaś zagrożenie realizacji tego celu bez względu na to, czy w konkretnym przypadku skutkowało ono uszczupleniem należności podatkowych. Po dokonaniu oceny tego, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego w przedmiotowej sprawie, tj. czy zapłacenie należności związanych z karą za przewóz towaru podlegającego monitorowaniu bez zgłoszenia do rejestru oraz bez dokumentu potwierdzającego przemieszczanie międzymagazynowe, czy też rezygnacja z dochodzenia tych należności - uwzględniając m.in. takie dyrektywy jak sprawiedliwość, równość podmiotów wobec prawa czy praworządność - uznał organ, że odstąpienie od nałożenia kary ze względu na przesłankę interesu publicznego w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania. Brak jest bowiem jakichkolwiek przesłanek, które wskazywałyby na zaistnienie szczególnych okoliczności, jakie zaważyły na niedopełnieniu przez skarżącego obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów. Z kolei w odniesieniu do przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" organ stwierdził, że przez pojęcie to należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji strony. Badając sprawę pod tym kątem, stwierdzono, że analiza sytuacji finansowej firmy S. wykazała, że jest ona właścicielem 30 pojazdów, a przy tym analiza deklaracji VAT nie wykazała drastycznych spadków obrotów. Nie uwzględnił organ okoliczności i dowodów mających - zdaniem skarżącego - przemawiać za wystąpieniem przesłanki ważnego interesu przewoźnika. Argumentował, że pomimo iż firma skarżącego odnotowała faktyczny spadek obrotów oraz posiada szereg zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością, to nadal rozmiar i dochodowość tej działalności świadczy o tym, że nałożona kara pieniężna nie będzie stanowić dla firmy tak istotnego obciążenia finansowego, by zachwiać podstawami jej egzystencji. Również sprzedaż jednego spośród 30 samochodów oraz ciągnika rolniczego nie stanowi jeszcze o tym, że egzystencja przedsiębiorstwa jest zagrożona. Ponadto ogólna sytuacja gospodarcza, wzrost cen energii, paliwa, kosztów leasingu i inflacja dotyczą wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a w szczególności związaną z transportem towarów. Zaznaczył organ, że skala stwierdzonego naruszenia w kontekście celów ustawy jest więc niezwykle doniosła, bo nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych oraz nieprawidłowy numer środka transportu niweczą realizację celów ustawy, uniemożliwiając kontrolę obrotu tzw. towarami wrażliwymi. Nieprawidłowości te nie mogą być też uznane za błąd małej wagi, formalne uchybienie ani oczywistą omyłkę. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podniósł, że przypisany w zgłoszeniach SENT numer lokalizatora do pojazdu o nr [...] nie mógł wysyłać danych lokalizacyjnych dotyczących przewozu towarów pojazdem o nr rej. [...]. System SENT nie odnotowuje bowiem żadnych danych geolokalizacyjnych, które nie są związane z dokonanym zgłoszeniem SENT. Poza tym - wedle organu - stwierdzonych naruszeń nie można uznać za oczywiste czy nieistotne omyłki, ponieważ przewóz innym środkiem transportu dokonywany był wskutek jego zamiany wynikającej z awarii. Za chybione uznano również zarzuty dotyczące błędnych ustaleń organu pierwszej instancji co do zasadności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przypomniał organ odwoławczy, że w decyzji pierwszoinstancyjnej dokonano szczegółowej analizy kwestii ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Dopiero w odwołaniu i w toku postępowania odwoławczego skarżący wystąpiła z inicjatywą w tym zakresie. Wyjaśnił też organ, że przepisy ustawy nie przewidują miarkowania nakładanej kary pieniężnej w zależności od okoliczności oraz "wartości" stwierdzonych nieprawidłowości, jak też nie warunkują nałożenia kary od wystąpienia uszczupleń należności budżetowych w związku ze stwierdzonymi naruszeniami. Podobnie przepisy ustawy nie uzależniają nakładania kar od ilości dokonanych naruszeń, przy czym organ dostrzegł, że firma S. dokonywała większej liczby przewozów z uchybieniem przekazywania danych geolokalizacyjnych. W konsekwencji za niezasadne uznano również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy. Końcowo organ wyjaśnił przyczyny nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu.
W skardze na powyższą decyzję skarżący ponowił zarzuty odwołania, dodatkowo zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 188 O.p. w zw. z art. 191 O.p. przez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny oraz zmarginalizowanie i wybiórcze uwzględnienie wniosków dowodowych strony, w tym pominięcie oraz brak określenia interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, poprzez ustalenie, czy przewoźnik w okresie obowiązywania ustawy wywiązuje się z nałożonych obowiązków podczas realizowania zleceń przewozowych; ustalenie ilości przeprowadzonych kontroli w stosunku do przewoźnika oraz ilości stwierdzonych naruszeń obowiązków określonych w ustawie; ustalenie ilości prowadzonych postępowań w stosunku do przewoźnika w przedmiocie nałożenia kary w wyniku stwierdzonych naruszeń obowiązków ustawowych; ustalenie, czy w związku z realizacją przedmiotowego zlecenia transportowego doszło do uszczuplenia dla budżetu państwa w podatkach, tj. podatku od towaru i usług oraz podatku akcyzowym, w jakiej wysokości są uszczuplenia w należnościach publicznoprawnych, co w konsekwencji miało wypływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W związku z tym zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Domagał się też przeprowadzenia wniosków dowodowych przez zwrócenie się do właściwego miejscowo Referatu Analizy Ryzyka Urzędu Celno-Skarbowego celem ustalenia okoliczności wskazanych w opisanym powyżej zarzucie skargi.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił pogłębioną argumentację sformułowanych zarzutów. Ponadto wskazał na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie skarżący podtrzymał wnioski, zarzuty oraz argumentację zawarte w skardze. Oświadczył, że podana przez organ ilość posiadanych pojazdów nie dotyczy okresu objętego rozstrzygnięciem. Z kolei pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. Nie zaprzeczył temu, że skarżący od 2022 r. funkcjonuje w "warunkach straty finansowej", lecz jednocześnie dostrzegł, że organ dokonał oceny jego sytuacji w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, w tym uwzględnił niewłaściwe wykonywanie przez skarżącego obowiązków ustawowych, tj. czterokrotne ich naruszenie w lutym i w marcu 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z wszystkimi jej zarzutami Sąd się zgodził.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.
Materialną podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły obowiązujące w dacie kontroli przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, nadal zwanej w skrócie "ustawą".
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest to, że w dniu 16 lutego 2022 r. pojazdem marki o nr. rej. [...] dokonywany był przewóz 12.800 l oleju napędowego przez firmę skarżącego. Przewożony towar był objęty pozycją CN 2710, tj. oleje ropy naftowej i oleje otrzymywane z materiałów bitumicznych, innych niż surowe, a zatem podlegał monitorowaniu stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy. W toku przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu stwierdzili, że w zgłoszeniach o numerach: [...] i [...] wskazano nieprawidłowy numer rejestracyjny pojazdu, tj. [...], zamiast prawidłowego – [...]. Odnośnie do tych zgłoszeń stwierdzono też brak danych z lokalizatora GPS i kamer ANPRS dla przedmiotowych przewozów/lokalizatorów w podanym przedziale czasowym.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy za przewoźnika uznaje się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Nie ulega wątpliwości, że w rozumieniu tego przepisu skarżący jest przewoźnikiem, który realizował przewóz ww. towaru. Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 ustawy w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Natomiast wedle art. 5 ust. 4 pkt 1 w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o m.in. numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a (lit. c) oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia (lit. i).
W okolicznościach sprawy skarżący dokonał zgłoszenia przewozu, uzyskując numery [...] i [...], w których jako środek transportu wskazał pojazd o numerze rej. [...]. Tymczasem w toku kontroli ustalono, że przewóz faktycznie był realizowany pojazdem o numerze rej. [...]. Wobec stwierdzonej przez organ niezgodności w zakresie zgłoszonego numeru rejestracyjnego pojazdu istniały zatem podstawy do zastosowania art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem po myśli art. 8 ust. 1 ustawy podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. W przypadku zaś, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł (art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy).
Wobec zmiany środka transportu nastąpiła również zmiana numeru lokalizatora wskazanego w zgłoszeniach SENT. Natomiast art. 10a ust. 1 i ust. 2 ustawy stanowi, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem oraz obowiązany jest wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie wypełnił powyższego obowiązku podczas całej trasy przewozu towaru, co skutkowało zastosowaniem art. 22 ust. 2a ustawy, stanowiącym, że w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo stwierdziły - w oparciu o wyczerpująco zebrany i wszechstronnie oceniony w tym zakresie materiał dowodowy - że skarżący naruszył obowiązek określony w art. 8 ust. 1 ustawy oraz art. 10a ust. 1 ustawy i w konsekwencji prawidłowo też zastosowały sankcję przewidzianą odpowiednio w art. 24 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2a ustawy, czyli nałożyły karę pieniężną w kwocie po 10.000 zł. Przy czym podkreślenia wymaga - w związku z argumentacją skargi - że zgłoszenie SENT ma obejmować właściwy środek transportu i - co istotne - właściwy lokalizator, a nie ten zgłoszony do środka transportu, którym nie wykonywano przewozu. Wyjaśnić też przyjdzie, że zasadniczą i wystarczającą przesłanką wydania decyzji nakładającej karę pieniężną jest, co do zasady, samo naruszenie zakazu bądź nakazu wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub z decyzji administracyjnej, bez względu na zawinienie sprawcy naruszenia. Dlatego ujawnienie w trakcie kontroli, że w zgłoszeniu SENT podano dane niezgodne ze stanem faktycznym, stanowiło dostateczną podstawę do zastosowania przepisów sankcjonujących taki stan faktyczny i wymierzenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 373/19, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazania jeszcze wymaga, że w orzecznictwie sądowym trafnie podnosi się, iż przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu, tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki czy działania przyczyn zewnętrznych. Podkreślić trzeba, że konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1441/19). Celowe jest również odnotowanie, że z uzasadnienia projektu omawianej ustawy wynika, iż nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar, z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak aby niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne.
Stosownie do powyższego uznać należy, że wobec ujawnienia w trakcie kontroli drogowej nieprawidłowości polegającej na niewykonaniu przez skarżącego obowiązków dotyczących aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniach SENT w zakresie numeru rejestracyjnego pojazdu, którym wykonywano transport oraz z uwagi na brak przekazywania danych geolokalizacyjnych organy były zobligowane do zastosowania przepisów sankcjonujących taki stan faktyczny i wymierzenia skarżącemu - zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 2a ustawy - dwóch kar pieniężnych w wysokości po 10.000 zł.
Poza tym trzeba mieć na uwadze to, że działania przedsiębiorcy wykonującego działalność transportową w zakresie obrotu paliwami odnośnie do obowiązku prawidłowego wypełnienia zgłoszenia SENT o wymagane dane są szczególnie istotne z uwagi na przedmiot ochrony i cel regulacji ustawowej, którym jest skuteczne, bieżące i nieprzerwane monitorowanie rynku paliw. Skoro celem regulacji ustawowej jest zabezpieczenie sprawności i skuteczności systemu monitorowania obrotu paliwami, to niezmiernie ważne jest, aby każda wymagana dana była wprowadzona do systemu SENT w sposób właściwy. Pozwala to bowiem zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszania obowiązujących przepisów. Tymczasem w kontrolowanej sprawie nie jest wątpliwe, że skarżący nie wypełnił prawidłowo obowiązków wynikających z ustawy w zakresie zgłoszeń SENT.
Przechodząc natomiast do kwestii dotyczącej przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy organy obu instancji nie rozważyły w prawidłowy sposób możliwości zastosowania art. 24 ust. 3 i art. 22 ust. 3 ustawy. Jak słusznie zauważono w podjętych rozstrzygnięciach, możliwość odstąpienia od nałożenia kary rozpatrywać trzeba w odniesieniu do przesłanek "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego". W związku z tym, że definicja tych pojęć nie została uregulowana ustawowo, należy odnieść się w tej mierze do orzecznictwa. I tak przesłankę "interesu publicznego" scharakteryzowano w orzecznictwie w ten sposób, że omawiany interes określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korekta błędnych decyzji itp.". Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do ustawy, tak jak i do art. 67a § 1 O.p., oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez orzekający w takiej sprawie organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. Interes publiczny należy bowiem rozumieć w tym wypadku jako sytuację, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotu, że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. Efekt przysporzenia do budżetu państwa na skutek uiszczenia kary byłby zatem pozorny. Tymczasem w interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje, ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11; z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 360/19; z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 629/19; z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1441/19). Tym samym dopuszczenie przez ustawodawcę możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym oznacza, że rezygnacja z dochodzenia takich należności będzie zbieżna z tym interesem. Natomiast odnośnie do pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" w orzecznictwie przyjmuje się, że należy je interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Z kolei zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 283/20). Odnotować też trzeba, że stosownie do art. 26 ust. 5 ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu organy obu instancji, badając podstawy (mierniki) do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie rozważyły prawidłowo i wyczerpująco przesłanki interesu publicznego oraz ważnego interesu przewoźnika, jako okoliczności uzasadniających odmowę odstąpienia od nałożenia kary. Nie ulega wątpliwości, że odstąpienie od nałożenia kary pozostawiono uznaniu administracyjnemu, skoro ustawodawca przewidział, że organ "może" odstąpić od nałożenia kary i wskazano jednocześnie przesłanki ustawowe odstąpienia: ważny interes podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interes publiczny. Organ ma więc możliwość wyboru jednego z przewidzianych przez ustawodawcę rodzajów rozstrzygnięcia: nałożenia kary albo odstąpienia od nałożenia kary. Wprowadzona przez ustawodawcę instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Odpowiednikiem odstąpienia od nałożenia kary jest w prawie karnym instytucja darowania kary. Wymaga ono uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, a następnie - przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu - stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy. Analogiczny charakter przypisać należy odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej. Podkreślenia wymaga, że konstruując przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, jak: ważny interes przewoźnika i interes publiczny, ustawodawca odwołuje się do klauzul generalnych o dużym stopniu niedookreśloności. W sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciami nieostrymi i klauzulami generalnymi, organ administracji i sąd stosujący prawo, nie mają prawa do swobodnego określania ich treści, lecz zobowiązane są do odszukania optymalnych treści wyrażających ich istotę. Treść klauzul generalnych nie może bowiem być wypełniona w sposób dowolny (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1524/19). Zaakcentować zatem należy, że oparcie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na uznaniu administracyjnym nie oznacza dowolności organu w podejmowaniu rozstrzygnięcia w tej materii. Sąd podziela również pogląd orzecznictwa, że pozostawienie organowi możliwości działania w ramach uznania administracyjnego powoduje, że obowiązkiem organu jest ustalenie okoliczności faktycznych sprawy niezbędnych dla ustalenia, czy ewentualne wydanie decyzji administracyjnej będzie służyło realizacji celów określonych w przepisach prawa. Co ważne, to indywidualna i konkretna sprawa administracyjna wyznacza organowi administracji publicznej granice korzystania z uznania administracyjnego. Innymi słowy, działając w ramach uznania administracyjnego, konieczne jest każdorazowe rozważenie tego, czy okoliczności faktyczne sprawy przemawiają za skorzystaniem z uprawnienia organu. Zdaniem Sądu tak się jednak nie stało w rozpoznawanej sprawie, ponieważ organy w sposób pobieżny, a nie całościowy zbadały przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu przewoźnika. Dokonana przez organy w tym zakresie analiza jest nie tylko niezgodna z podanym w decyzjach sposobem rozumienia tych pojęć, bo nie odnosi się do wszystkich ich aspektów, a które powinny być brane pod uwagę przy ocenie przedmiotowych przesłanek, ale również sprowadza się do ogólnych stwierdzeń, niepopartych żadnymi konkretnymi danymi. Ponadto pomimo przedstawienia przez skarżącego w odwołaniu okoliczności, które - jego zdaniem - uprawniały organ do odstąpienia od nałożenia kary, organ odwoławczy nie odniósł się do nich szczegółowo, tylko zbiorczo, przy czym część zupełnie pominął i nie uzasadnił, dlaczego np. trudności finansowe firmy czy sytuacja bytowa strony nie świadczą o wystąpieniu przesłanki ważnego interesu. Podobnie organy obu instancji nie wyjaśniły, jak należy rozumieć stwierdzenie o "braku drastycznego spadku obrotów" i czy okoliczność ta przełożyła się na sytuację, w jakiej znajduje się obecnie firma S. W tej kwestii nie podano żadnych konkretnych danych, wartości, które pozwoliłyby na zweryfikowanie tylko ogólnego stanowiska organów o braku istotnego wpływu zapłaty dwóch kar w wysokości po 10.000 zł na kondycję finansową firmy i sytuację bytową skarżącego. Tymczasem w odniesieniu do przewidzianej w ustawie przesłanki umożliwiającej odstąpienie od nałożenia kary w postaci "ważnego interesu przewoźnika" należy podzielić przyjmowany w orzecznictwie pogląd, że użycie przez ustawodawcę słowa "ważny", oznaczającego posiadanie dużego znaczenia, akcentuje wyjątkowy charakter tego interesu, a więc wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika (por. wyroki NSA z dnia 7 czerwca 2022 r. o sygn. akt II GSK 338/19 i II GSK 339/19 oraz z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 13/22).
W przekonaniu Sądu w ramach oceny sytuacji majątkowej skarżącego rzetelnego wyjaśnienia wymagała także kwestia ilości posiadanych przez niego pojazdów. Według twierdzenia organu skarżący posiada 30 pojazdów, a według strony tylko 6. Sprzeczność ustaleń organu co do ilości pojazdów stanowiła przedmiot zarzutu skarżącego sformułowanego w odwołaniu, jednakże odnośnie tej kwestii organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego.
Reasumując, Sąd stwierdził, że decyzje organów w zakresie wystąpienia przesłanek dających podstawę do odstąpienia od nałożenia spornej kary noszą cechy dowolności, bowiem organy administracji obu instancji nie wyjaśniły w sposób wszechstronny istotnych okoliczności sprawy, a ponadto nie wytłumaczyły w dostateczny sposób - odnosząc się do materiału dokumentacyjnego sprawy - powodów uznania, że nie wystąpiły takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego".
W konsekwencji braku wyczerpującego i prawidłowego rozważenia przesłanek określonych w art. 24 ust. 3 i art. 22 ust. 3 ustawy organy naruszyły również ogólne zasady postępowania określone w Ordynacji podatkowej, w tym art. 121 § 1 O.p. nakazujący prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, art. 122 O.p. stanowiący o podejmowaniu przez organy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zasadę legalizmu przewidzianą w art. 120 O.p.
W tym stanie rzeczy, wobec opisanego wyżej naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 25 października 2022 r., o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 600 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 3.600 zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.), oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a., w szczególności organ wnikliwie rozważy, czy w okolicznościach niniejszej sprawy interes publiczny i ważny interes przewoźnika przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.