II SA/Op 191/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2019-07-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nadzór sanitarnyplacówka leczniczawymagania higienicznewarunki ogólnoprzestrzennedostęp do łóżekbezpieczeństwo pacjentówKodeks postępowania administracyjnegoustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnejrozporządzenie Ministra ZdrowiaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Inspektora Sanitarnego nakładające obowiązki dotyczące rozmieszczenia łóżek szpitalnych, uznając sprzeczność z wcześniejszą opinią organu w sprawie wpływu tych uchybień na bezpieczeństwo pacjentów.

Spółka A zaskarżyła decyzje Inspektora Sanitarnego nakazujące zapewnienie dostępu do łóżek szpitalnych z trzech stron oraz uiszczenie opłaty kontrolnej. Skarżąca zarzucała m.in. niewłaściwość organu sanitarnego do kontroli warunków ogólnoprzestrzennych oraz brak podstaw do nałożenia sankcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając sprzeczność z wcześniejszym postanowieniem organu, który uznał, że brak spełnienia tego wymogu ma nieznaczny wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, mimo braku zmian w stanie faktycznym.

Przedmiotem sprawy była skarga A Sp. z o.o. na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, nakładającą obowiązek zapewnienia dostępu do łóżek w pokojach łóżkowych z trzech stron oraz uiszczenia opłaty za kontrolę. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niewłaściwości rzeczowej organu sanitarnego do kontroli warunków ogólnoprzestrzennych, naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu oraz braku podstaw do nałożenia opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone decyzje, uznając skargę za zasadną, choć z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. Sąd podkreślił, że choć organy sanitarne są właściwe do kontroli warunków higieniczno-sanitarnych, to w niniejszej sprawie wystąpiła sprzeczność z wcześniejszym postanowieniem organu I instancji z dnia 5 marca 2018 r., w którym stwierdzono, że brak spełnienia wymogu dostępu do łóżek z trzech stron ma nieznaczny wpływ na bezpieczeństwo pacjentów. Sąd uznał, że w niezmienionych warunkach lokalowych, technicznych i osobowych, nakaz wydany przez organ I instancji, pozostający w sprzeczności z poprzednią opinią, nie był uzasadniony. Sąd wskazał, że albo nastąpiło drastyczne pogorszenie warunków, co wymagałoby natychmiastowego działania, albo wcześniejsza opinia była aktualna, a zastosowane przez spółkę rozwiązania minimalizowały ryzyko dla pacjentów. W związku z tym, Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych jest tożsame z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych, a organy inspekcji sanitarnej sprawują nadzór nad warunkami higieniczno-sanitarnymi pomieszczeń, w których udzielane są świadczenia zdrowotne.

Uzasadnienie

Sąd zaakceptował stanowisko organu, że pojęcia 'higieniczno-sanitarne', 'higieniczne' i 'zdrowotne' są tożsame na gruncie przepisów ustawy o PIS. Wymagania higieniczno-sanitarne mieszczą w sobie pojęcia wymagań higienicznych i zdrowotnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.P.I.S. art. 1 § pkt 7

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają legitymację do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno-sanitarnymi, jakie powinny spełniać pomieszczenia, w których udzielane są świadczenia zdrowotne.

u.P.I.S. art. 27 § 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą art. 18

Łóżka w pokojach łóżkowych są dostępne z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.

u.d.l. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą powinny odpowiadać wymaganiom odpowiednio do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych.

u.d.l. art. 22 § 3

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Na podstawie upoważnienia ustawowego, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Dz.U. 2018 poz 2096 art. 105 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność zaskarżonej decyzji z wcześniejszą opinią organu w sprawie wpływu braku dostępu do łóżek na bezpieczeństwo pacjentów. Niezmieniony stan faktyczny od czasu wydania pozytywnej opinii przez organ.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące niewłaściwości rzeczowej organu sanitarnego do kontroli warunków ogólnoprzestrzennych. Argumenty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu. Argumenty dotyczące braku podstaw do nałożenia opłaty za kontrolę.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych jest tożsame z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych Sytuacja faktyczna w kontrolowanym szpitalu po około 9 miesiącach od wydania tego postanowienia nie zmieniła się. Albo bowiem nastąpiło drastyczne pogorszenie warunków sanitarno – higienicznych, a w konsekwencji zdrowotnych w trzech zakwestionowanych oddziałach szpitalnych, i należy natychmiast wyegzekwować stosowanie § 18 rozporządzenia we wszystkich salach, zamiast wyznaczać termin 4 lat, albo zasady przyjmowania, leczenia operacyjnego, rozmieszczania pacjentów stosowane przez A zminimalizowały, lub wręcz wyeliminowały ich wpływ na zdrowotne bezpieczeństwo pacjentów a wydana wcześniej opinia z 5 marca 2018 r. jest aktualna.

Skład orzekający

Jerzy Krupiński

przewodniczący

Krzysztof Bogusz

sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie sprzeczności decyzji administracyjnej z wcześniejszymi ustaleniami tego samego organu w niezmienionym stanie faktycznym, jako podstawy do uchylenia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ wydaje sprzeczne rozstrzygnięcia w krótkim odstępie czasu bez zmiany stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest, aby organy administracji były konsekwentne w swoich rozstrzygnięciach i jak sąd może interweniować w przypadku sprzecznych decyzji, nawet jeśli zarzuty strony nie były w pełni zasadne.

Szpital wygrał z sanepidem: sąd uchylił decyzję o rzekomych uchybieniach, wskazując na sprzeczność z wcześniejszą opinią organu.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 191/19 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2019-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Jerzy Krupiński /przewodniczący/
Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 3605/19 - Wyrok NSA z 2022-11-22
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Referent stażysta Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 29 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w związku z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 15 lutego 2019 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu na rzecz A Sp. z o.o. w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Spółka z o.o. w [...] (dalej też: skarżąca, spółka, A) była decyzja Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu (dalej też: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 29 marca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej też: organ I instancji lub PPIS) nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r., w sprawie nałożenia obowiązku zapewnienia dostępu do łózek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, w trzech oddziałach szpitalnych, oraz uiszczenia opłaty za przeprowadzenie czynności kontroli sanitarnej.
Wydanie tych decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.
W ramach sprawowanego nadzoru sanitarnego nad placówkami służby zdrowia, pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] w dniach 19 grudnia 2018 r., 4 stycznia 2019 r., i 16 stycznia 2019 r. przeprowadzili kontrolę w zakresie stanu sanitarno - higienicznego obiektu szpitalnego A Sp. z o.o. Kontrola obiektu wykazała nieprawidłowości, a mianowicie: brak zapewnienia dostępu do łóżek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych w Oddziale [...] część [...], Oddziale [...] część [...], Oddziale [...], co według kontrolujących stanowiło naruszenie wymogów zawartych w § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r., poz. 739).
Pismem z 17 stycznia 2019 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczono o prawie złożenia oświadczenia przed wydaniem decyzji.
Organ I instancji w dniu 15 lutego 2019 r. wydał decyzję nr [...], nakazującą usunięcie stwierdzonych uchybień w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz uiszczenie opłaty za przeprowadzenie czynności kontrolnych.
W dniu 21 lutego 2019 r. do organu wpłynął wniosek o umorzenie postępowania prowadzonego wobec Spółki. W odpowiedzi z dnia 5 marca 2019 r. organ poinformował A w [...], iż wniosek pełnomocnika strony o umorzenie postępowania pozostawia się bez rozpoznania, gdyż został on dostarczony do organu po wydaniu decyzji.
Spółka wniosła odwołanie od decyzji I instancji zarzucając:
1.naruszenie przepisów art. 19 K.p.a. i art. 20 K.p.a. w związku z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz w związku z treścią § 18 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą poprzez niewłaściwe uznanie, iż Państwowa Powiatowa Inspekcja Sanitarna jest organem właściwym do prowadzenia przedmiotowego postępowania;
2.naruszenie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Państwowa Inspekcja Sanitarna uprawniona jest do nakazania usunięcia uchybień wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktyczny nie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki, albowiem zarówno w decyzji jak i w uzasadnieniu organ nie powołuje się na uchybienia o charakterze higienicznym i zdrowotnym, natomiast w toku postępowania wskazuje jedynie na naruszenie warunków ogólnoprzestrzennych;
3.naruszenie przepisu art. 10 § 1 K.p.a. - poprzez nierozpoznanie wniosku odwołującego się z dnia 15 lutego 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, w sytuacji gdy zgodnie z wymienionym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy w decyzji stwierdzono, iż strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień w przedmiocie wypowiedzenia się, a tym samym doręczenie decyzji nastąpiło dnia 20 lutego 2019 r.
4.naruszenie przepisu art. 105 § 1 K.p.a. - poprzez niepodjęcie czynności celem umorzenia postępowania administracyjnego, podczas gdy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia;
5. naruszenie przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 36 ust. I ww. ustawy, a w konsekwencji do zobowiązana organu do uiszczenia opłaty za przeprowadzenie czynności kontroli sanitarnej, podczas gdy nie doszło do naruszeń higienicznych i zdrowotnych wobec czego organ jest zwolniony z ponoszenia opłat za przeprowadzoną kontrolę.
Wskazując na te zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2019 r. organ odwoławczy utrzymał decyzję I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że organy inspekcji sanitarnej szczebla powiatowego są właściwe do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne, w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.
Powyższy zakres sprawowania nadzoru wynika już z samej ustawy kompetencyjnej, mianowicie z art. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 59). Następnie mając na względzie art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2190 z późn. zm.) — dalej u.d.l. pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą powinny odpowiadać wymaganiom odpowiednio do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych. Owe wymagania dotyczą w szczególności warunków ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych. Tak więc podmiot, który zamierza wykonywać działalność w zakresie ochrony zdrowia musi spełniać szereg warunków określonych w przepisach ustawy.
Na tego rodzaju działalność powinien przeznaczyć pomieszczenia i urządzenia, które odpowiadają wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, co zostało również podkreślone w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy u.d.l.
Na podstawie upoważnienia ustawowego, Minister Zdrowia wydał w dniu 26 czerwca 2012 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 739), dalej też rozporządzenie. Normy dotyczące wymagań odnoszących się do wszystkich pomieszczeń zawarto w rozporządzenia. Dotyczą one m.in. wymagań ogólnoprzestrzennych, ogólnobudowlanych dla niektórych pomieszczeń i urządzeń, oświetlenia oraz instalacji, dlatego też podczas czynności kontrolnych podmiotu leczniczego, brane są pod uwagę te wymagania.
Ponadto w dyspozycji określonej w art. 207 ust. 3 i 4 u.d.l. na Państwową Inspekcję Sanitarną nałożono obowiązek wydania opinii o wpływie niespełnienia wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy na bezpieczeństwo pacjentów dla podmiotu leczniczego, który co najmniej częściowo nie zrealizuje programu dostosowania.
Taką opinię otrzymało również A Sp. z o. o. (por. postanowienie z dnia 5 marca 2018 r. znak [...]). Dlatego organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają kompetencje do sprawowania całościowego nadzoru nad zapisami rozporządzenia wykonawczego, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 3 u.d.l., tj. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą.
Do kompetencji właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m. in. ustalenie, czy pomieszczenia i urządzenia podmiotu, który wykonuje działalność leczniczą jako podmiot leczniczy, odpowiadają określonym wymaganiom wynikającym z zapisów rozporządzenia. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej przestrzega zasad określonych w § 19 i 20 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) — dalej k.p.a., tzn. przestrzega z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jak wynika z ustawy kompetencyjnej, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają legitymację do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinny spełniać pomieszczenia, w których udzielane są świadczenia zdrowotne.
Co do zarzutu, podniesionego w punkcie 2, dotyczącym naruszenia zapisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej ustawa o PIS) w prowadzonym postępowaniu przez organ I instancji, iż PPIS w [...] podczas czynności kontrolnych podmiotu leczniczego stwierdził naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych, tj. brak dostępności do łóżek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych w trzech oddziałach szpitalnych. Obowiązek ten wynika z § 18 rozporządzenia.
Na tej podstawie została wydana decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości oraz ustalająca opłatę za przeprowadzone czynności kontrolne, podczas której stwierdzono nieprawidłowości. Przed wydaniem decyzji organ I instancji doręczył stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, w związku z czym umożliwił jej czynny udział w postępowaniu. W zawiadomieniu tym, organ I instancji popełnił omyłkę pisarską, formułując zapis dot. " (-) w sprawie naruszenia wymagań "sanitarno - technicznych (-)", zamiast "higieniczno - sanitarnych". Organ stwierdził, że omyłka pisarska nie miała wpływu na wszczęte i prowadzone postępowanie, co znajduje swoje potwierdzenie w treści wydanej decyzji nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r.
Odnosząc się do zarzutu Spółki, że organ I instancji powołał się jedynie na naruszenie warunków higieniczno - sanitarnych, natomiast nie ma wzmianki o naruszeniach wymagań higienicznych i zdrowotnych, organ odwoławczy zaznaczył, że naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych jest tożsame z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Ilekroć w ustawie o PIS mowa o spełnieniu wymagań higieniczno - sanitarnych - rozumie się przez to również wymagań higienicznych i zdrowotnych. Powyższe potwierdza zapis określony w art. 27 ustawy o PIS, który stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień i nie koliduje to w żadnym wypadku z zapisem art. 1 pkt 7 ustawy, w którym mowa jest o warunkach higieniczno - sanitarnych. Odczytanie przesłanki materialnej zastosowania art. 27 ust. 1 ustawy o PIS prowadzi do wniosku, że naruszenie wymagań sanitarnych lub zdrowotnych to nic innego jak naruszenie obowiązku zachowania przez stronę postępowania normy prawnej wymagań higienicznych i zdrowotnych. Niedochowanie tego obowiązku skutkuje konkretyzacją stosunku prawnego między organem a stroną postępowania. Normy te stanowią podstawę do wydania aktu nakazującego usunięcie naruszenia prawa przez stronę postępowania. Przepis ten miał zastosowanie w sprawie, ponieważ uprawnia on organy państwowej inspekcji sanitarnej do zapobiegania naruszeniom.
Odnośnie do wymagań higienicznych i zdrowotnych przez nałożenie określonych obowiązków, organ odwoławczy podkreślił, że inspekcja sanitarna sprawuje m.in. nadzór nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne, a w ramach tak ustalonych zadań został wyposażony w instrument nadzoru, o którym mowa właśnie w art. 27 ust. 1 ustawy o PIS.
Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, iż stwierdzone nieprawidłowości podczas czynności kontrolnych, tj. brak dostępności łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych stanowią naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych, a jednocześnie higienicznych i zdrowotnych.
Ustawienie łóżek w sposób umożliwiający dostęp do pacjenta z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, jest konieczne dla zapewnienia właściwej pielęgnacji pacjentów, w tym szczególnie pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Zachowanie właściwej higieny pacjentów ma fundamentalne znaczenie w zapobieganiu zakażeniom szpitalnym, takim jak m. in. zakażenia rany pooperacyjnej. Podkreślono, że specyfika szpitala pozwala przypuszczać, że znaczna część pacjentów ma utrudnioną możliwość poruszania się i wymaga codziennej pielęgnacji przy łóżku. Rozmieszczenie łóżek zgodnie z przepisami jest niezbędne dla minimalizowania ryzyka występowania zakażeń szpitalnych.
Organ I instancji był uprawniony do wydania kwestionowanego nakazu, tj. decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2, ponieważ decyzja została wydana na podstawie właściwych i obowiązujących przepisów prawnych, stwierdził organ odwoławczy.
Co do naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a., poprzez nierozpoznanie wniosku odwołującego się z dnia 15 lutego 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania przez organ I instancji. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że powyższy zarzut skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z powołanym przez stronę art. 10 § 1 K.p.a.: "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań", w związku z powyższym w dniu 17 stycznia 2019 r. przesłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczenie o prawie złożenia oświadczenia przed wydaniem decyzji. W zawiadomieniu organ wyznaczył 7 dniowy termin od daty otrzymania zawiadomienia do złożenia przez stronę wyjaśnień, wniosków, zastrzeżeń i zapewnił możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Strona otrzymała zawiadomienie w dniu 21 stycznia 2019 r., w związku z powyższym ustalony przez organ I instancji termin 7 dni upłynął z dniem 28 stycznia 2019 r. W ustalonym terminie, strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. W dniu 15 lutego 2019 r. organ I instancji wydał decyzję administracyjną, kończącą prowadzone postępowanie w sprawie.
Tymczasem wniosek o umorzenie postępowania, wpłynął 21 lutego 2019 r.
Organ odwoławczy podkreślił okoliczność, iż wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji zostały zawarte w protokole z kontroli sanitarnej z dnia 16 stycznia 2019 r. znak [...], z którym zapoznał się Prezes Spółki, potwierdzając ten fakt swoim podpisem. Do protokołu nie zgłosił żadnych uwag i zastrzeżeń.
Niezależnie od tego wniosek o umorzenie postępowania, wniesiony w ustalonym terminie, nie zasługiwałby na uwzględnienie przez organ I instancji, gdyż kompetencje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i są one bezsporne.
Kolejny zarzut podniesiony przez odwołującego się w punkcie 4, mianowicie naruszenie przepisu art. 105 § 1 K.p.a., organ także odrzucił.
Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organ wynika, że PPIS z [...] postępując zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową podjął czynności kontrolne w placówce służby zdrowia, nad którą sprawuje bezpośredni nadzór. Z materiału dowodowego wynika, iż placówka ta poczyniła wiele prac modernizacyjnych, które doprowadziły do realizacji zadań zapisanych w Programie dostosowawczym, m. in. budowa nowego bloku operacyjnego, centralnej sterylizatorni, przebudowa pomieszczeń przyziemia pawilonu łóżkowego na izbę przyjęć oraz zakup nowego agregatu prądotwórczego z funkcją autostartu.
Placówka nie zrealizowała w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2017 r. zadania określonego w § 18 tj. brak dostępności do łóżek z trzech stron, w tym w dwóch dłuższych w trzech oddziałach szpitalnych.
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają obowiązek podjęcia działań administracyjnych, zmierzających do podjęcia kroków prawnych, aby rozliczyć podmioty lecznicze z realizacji zadań zapisanych dotychczas w Programach dostosowawczych. Działania te, mają na celu dostosowanie w pełni podmiotów leczniczych do stawianych wymogów. Dlatego też, PPIS w [...] podczas bieżącej kontroli wykazał, iż strona nie zrealizowała jednego z zadań Programu.
W związku z powyższym, PPIS w [...] wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowym zakresie, które przeprowadził zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ I instancji w decyzji administracyjnej wyznaczył stronie termin usunięcia nieprawidłowości do dnia 31 grudnia 2023 r., który jest wystarczająco odległy na realizację przedsięwzięcia, które zamierza zrealizować A. Jak wynika z dokumentacji, strona planuje inwestycję, polegającą na budowie nowego pawilonu z salami chorych i jest na etapie pozyskania źródeł finansowania. Budowa nowego pawilonu pozwoli na zapewnienie dostępności do łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych. A Sp. z o. o. z uwagi na fakt, iż nie zrealizował w pełni wszystkich zadań wynikających z Programu dostosowawczego, wystąpił z wnioskiem do PPIS w [...] o wydanie opinii o wpływie niespełniania wymagań o których mowa w art. 22 ustawy u.d.l. na bezpieczeństwo pacjentów. Opinia nie zwolniła jej z obowiązku dostosowania obiektu do obowiązujących przepisów prawnych.
Dlatego decyzja I instancji w zakresie wyznaczonego terminu usunięcia nieprawidłowości jest wyrazem współpracy i zrozumienia sytuacji nadzorowanej jednostki, a działania podejmowane przez organ I instancji, mają na celu poprawę jakości funkcjonowania placówki, jak i polepszenie bezpieczeństwa i komfortu pobytu w niej pacjenta.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.
Zarzuty odwołującego o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, nie znajdują potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym.
Zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o PIS - poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 36 ust. 1, podniesiony został przez odwołującego w punkcie 5. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, iż opłat tych nie pobiera się, jeżeli w wyniku czynności kontrolnych nie zostaną stwierdzone naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Wysokość opłaty za przeprowadzone czynności kontrolne wyliczono zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 36, poz. 203).
Organ I instancji wyliczył koszty kontroli wyłącznie za czas poświęcony oddziałom, szpitalnym w których stwierdzono nieprawidłowości.
W skardze Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów art. 19 K.p.a. i art. 20 K.p.a. w związku z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz w związku z treścią § 18 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą - poprzez niewłaściwe uznanie, iż Powiatowa Państwowa Inspekcja Sanitarna jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w zakresie kontroli spełniania wymagań ogólnoprzestrzennych pomieszczeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą;
II. naruszenie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Państwowa Inspekcja Sanitarna uprawniona jest do nakazania usunięcia uchybień wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym nie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki albowiem zarówno w decyzji jak i w uzasadnieniu Organ nie powołuje się na uchybienia o charakterze higienicznym i zdrowotnym, natomiast w toku postępowania wskazuje jedynie na naruszenie warunków ogólnoprzestrzennych;
III. naruszenie przepisów art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. - poprzez błędne poinformowanie Skarżącego, co do zakresu przedmiotu postępowania, wskazując pierwotnie na warunki sanitarno-techniczne, podczas gdy następnie powołano się na warunki higieniczno-sanitarne, co doprowadziło do przekonania Skarżącego o braku legitymacji do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania przez Organ oraz wprowadziło w błąd co do zakresu przedmiotu sprawy;
IV. naruszenie przepisu 113 § 1 K.p.a. - poprzez zaniechanie wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, co doprowadziło Skarżącego do błędnego przekonania, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest naruszenie warunków sanitarno-technicznych, co w efekcie doprowadziło do braku możliwości skutecznej obrony swoich praw, gdyż Spółka ustosunkowania się do prowadzonego postępowania zgodnie z pierwotnie wskazanym przedmiotem postępowania;
V. naruszenie przepisów art. 10 § 1 w związku z art. 110 § 1 K.p.a. - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, nie zaś od chwili wydania decyzji, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa w przedmiocie wypowiedzenia się, a wniosek pełnomocnika Spółki o umorzenie postępowania pozostawiono bez rozpoznania, z uwagi na fakt, iż został on doręczony po wydaniu decyzji, która kończy bieg postępowania administracyjnego, a tym samym doręczenie decyzji nastąpiło dopiero dnia 20 lutego 2019 r., podczas gdy wniosek o umorzenie postępowania został wysłany do organu przed doręczeniem decyzji Spółce;
VI. naruszenie przepisu art. 105 § 1 K.p.a. - poprzez niepodjęcie czynności celem umorzenia postępowania administracyjnego, podczas gdy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia z uwagi na niesprostowanie omyłki;
VII. naruszenie przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 36 ust. 1 w/w ustawy przez Organ I instancji, a w konsekwencji do zobowiązania Spółki do uiszczenia opłaty za przeprowadzenie czynności kontroli sanitarnej, podczas gdy nie doszło do naruszeń higienicznych i zdrowotnych wobec czego Spółka jest zwolniona z ponoszenia opłat za przeprowadzoną kontrolę.
Wskazując na te zarzuty wniosła o:
1. uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości,
2. umorzenie postępowania w sprawie,
3. zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że właściwość rzeczowa organów Inspekcji Sanitarnej została określona w art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Na podstawie powyższego przepisu organ posiada legitymację do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno-sanitarnymi jakie powinny spełniać pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne. Jednakże, ustawodawca nie przyznaje temu organowi kompetencji do sprawowania nadzoru nad warunkami technicznymi oraz ogólnoprzestrzennymi. Zgodnie z treścią art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W art. 22 ust. 2 u.d.l. wskazuje się, iż wymagania dotyczą w szczególności warunków :
1) ogólnoprzestrzennych,
2) sanitarnych,
3) instalacyjnych.
Na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Zgodnie z § 18 rozporządzenia "Łóżka w pokojach łóżkowych są dostępne z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych". Treść powyższego przepisu wskazuje na warunki dotyczące sposobu umiejscowienia łóżek oraz przeznaczonych dla pacjentów, co stanowi warunki dotyczące ogólnej przestrzeni znajdującej się w pomieszczeniach, w których wykonywane są świadczenia zdrowotne.
Przepis § 18 rozporządzenia umiejscowiony został w Rozdziale 3 zatytułowanym "Wymagania dla niektórych pomieszczeń i urządzeń" przy czym Rozdział 2 zatytułowany został "Wymagania ogólnoprzestrzenne". Z uwagi na rozkład i treść przepisów powyższych rozdziałów należy uznać, iż Rozdział 3 stanowi uszczegółowienie Rozdziału 2 powyższego Rozporządzenia, gdyż w przepisach Rozdziału 3 ustawodawca określa warunki dotyczące przestrzeni poszczególnych pomieszczeń.
Opisane powyżej warunki określone w przepisie § 18 rozporządzenia nie odnoszą się w żaden sposób do warunków o charakterze higienicznym ani sanitarnym, zatem naruszenia tegoż przepisu, które zostały wykryte podczas przeprowadzonej kontroli nie są naruszeniami warunków higieniczno- sanitarnych, nad którymi nadzór należy do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W związku z powyższym oraz stosownie do treści art. 1 pkt 7) ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, bez wątpienia należy stwierdzić, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie był właściwym organem do wszczęcia ani prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie kontroli spełniania wymagań ogólnoprzestrzennych pomieszczeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą
Powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut naruszenia przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Państwowa Inspekcja Sanitarna uprawniona jest do nakazania usunięcia uchybień wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym nie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki.
Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej "W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień". Tymczasem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie organ I instancji wskazał jedynie na naruszenie warunków "sanitarno- technicznych", natomiast nie ma jakiejkolwiek wzmianki o naruszeniach wymagań higienicznych bądź zdrowotnych. Organ nie wskazał również na naruszenie jakichkolwiek wymagań o charakterze zdrowotnym.
W związku z powyższym, nie wystąpiły przesłanki określone w wyżej wymienionym przepisie, co prowadzi do stwierdzenia, iż organ I instancji nie miał legitymacji do wydania przedmiotowej decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Skarżący nie podzielił stanowiska organu, iż "ustawienie łóżek umożliwiających dostęp z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, jest konieczne dla zapewnienia właściwej pielęgnacji pacjentów, w tym szczególnie pacjentów po zabiegach chirurgicznych". Owszem można zgodzić się, iż jest to ustawienie optymalne, nie jest to jednak warunek sine qua non zapewnienia właściwej higieny pacjentów. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż organ I instancji w toku prowadzonej kompleksowej kontroli nie stwierdził jakichkolwiek naruszeń stricte sanitarnych, higienicznych i zdrowotnych.
Argumenty organu odnośnie rzekomo higienicznego (albo zdrowotnego) charakteru wymogu określonego w § 18 rozporządzenia są całkowicie gołosłowne, a poza tym całkowicie chybione. Przedmiotowy wymóg istotnie bowiem odnosi się do ustawienia łóżek w pomieszczeniu, niezależnie od tego czy którekolwiek z nich jest zajęte przez pacjenta. Formalnie wymóg ten powinny spełniać nawet łóżka w całkowicie pustych salach. Nie sposób natomiast argumentować, iż brak dostępu z trzech stron do łóżka niezajmowanego przez pacjenta jest wymogiem higienicznym albo zdrowotnym.
Zarzut naruszenia przepisów art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. - poprzez błędne poinformowanie Spółki, co do zakresu przedmiotu postępowania, wskazując pierwotnie na warunki sanitarno-techniczne, podczas gdy następnie powołano się na warunki higieniczno-sanitarne, co doprowadziło do przekonania strony o braku legitymacji do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania przez organ oraz wprowadziło w błąd co do zakresu przedmiotu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] udzielił Spółce błędnej informacji dotyczącej przedmiotu prowadzonego postępowania, wskazując, iż przeprowadzona u Spółki kontrola dotyczy warunków sanitarno-technicznych. Spółka, opierając się na powyższej informacji, pozostawała w przeświadczeniu, iż przedmiotem postępowania jest naruszenie warunków sanitarno- technicznych. W związku z powyższym ustosunkowała się do prowadzonego postępowania, wskazując, iż organ I instancji nie posiada legitymacji do wszczęcia i prowadzenia postępowania, wnosząc o umorzenie tegoż postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017r.,poz. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2018r., poz.1302 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57 a.
Skarga jest usprawiedliwiona, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Uwzględnienie zarzutów skargi oznaczałoby konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji I i II instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. już tylko z uwagi na brak właściwości organów inspekcji sanitarnej podczas kontroli higieniczno-sanitarnej pomieszczeń podmiotu wykonywującego działalność leczniczą w zakresie spełnienia wymagań ogólnoprzestrzennych. Tak jednak nie jest.
Pomijając na wstępie zarzut z pkt.VII skargi dotyczący naruszenia art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o PIS, który odnosi się do kosztów kontroli i jest konsekwencją jej wyników, należy podkreślić, ż pozostałe zarzuty skargi wyartykułowane w pkt I-VI opierają się na takim oto założeniu, iż art. 1 pkt 7 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o PIS, ani zapisy rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej naruszenia warunków higieniczno-sanitarnych przez Spółkę, a to dlatego, że protokół kontroli i wydane na jego podstawie decyzje nie powołują się na uchybienia o charakterze higienicznym i zdrowotnym, lecz na naruszenie warunków ogólnoprzestrzennych oraz wymagań dla niektórych pomieszczeń i urządzeń. Takie założenie skarżącej spółki jest z przyczyn wskazanych niżej oczywiście błędne. W granicach art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi i poddane kontroli akty uchylił z innych przyczyn.
W pełni zaakceptować należy stanowisko organu, że ustawowe określenie naruszenia warunków higieniczno-sanitarnych jest tożsame z naruszeniem warunków (wymagań) higienicznych i zdrowotnych.
Określenie warunków higienicznych to określenie warunków związanych z przestrzeganiem czystości. Według Słownika języka polskiego "higiena" to przestrzeganie czystości. Higiena osobista to indywidualne staranie człowieka o utrzymanie czystości i optymalnego stanu zdrowia. Medycznie to dział medycyny , nauka o wpływach środowiska na zdrowie ludzkie i reakcje organizmu na te wpływy. (por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. Stanisława Dubisza, Tom 1. Str. 1142 Wyd. PWN 2003).
Z kolei pojęcie "sanitarny" to medycznie stan dotyczący spraw zdrowia i higieny, mający na celu zapobieganie chorobom zakaźnym i społecznym, odnoszący się do służby zdrowia i opieki nad chorymi. Wywodzi się z łacińskiego słowa "sanitarius"- dotyczący zdrowia. Dlatego "sanitaria" to medyczne artykuły sanitarne służące higienie, a w budownictwie urządzenia sanitarne lub ich elementy ( czyli także służące higienie- przypis Sądu) ( por. op. cit., Tom 3 str. 1143-1444).
Wreszcie "zdrowotny" to dotyczący stanu zdrowia, korzystnie działający na zdrowie (por. op. cit. Tom 4 str. 953). Z kolei "ochrona zdrowia" to polityka społeczna, wszelka społeczna działalność, której celem jest zapobieganie chorobom i ich leczenie, to zabezpieczenie przed niekorzystnym wpływem warunków zewnętrznych (np. system środków zapewniających bezpieczne dla życia i zdrowia pracowników warunki pracy) albo system instytucjonalno-finansowy i wszelka społeczna działalność mające na celu zapobieganie chorobom i ich leczenie, odnoszące się do służby zdrowia i opieki nad chorymi (por. op cit. Tom 2 str. 1104 i Encyklopedia PWN Wyd. elektroniczne).
Sąd orzekający w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że na gruncie przepisów ustawy o PIS naruszenie wymagań higieniczno – sanitarnych jest tożsame z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Powyżej powołane definicje słownikowe pojęć: higiena, sanitarny, zdrowotny nie pozostawiają wątpliwości, że wymagania higieniczno – sanitarne mieszczą w sobie pojęcie wymagań, tak higienicznych, jak i zdrowotnych. Skoro stan sanitarny to stan dotyczący zdrowia i higieny mający na celu zapobieganie chorobom, odnoszący się do służby zdrowia i opieki nad chorymi, czyli wprost stan dotyczący zdrowia i higieny, a stan higieniczny to stan przestrzegania czystości, w tym starania o utrzymanie optymalnego stanu zdrowia, to nie ulega wątpliwości trafność argumentacji organu II instancji w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 27 ust 1 ustawy o PIS w zw. z art. 1 pkt 7 tej ustawy i zapisami poprzednio obowiązującego § 18 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. (Dz. U. 2012 poz. 739), którego treść odpowiada zresztą obecnie obowiązującemu § 18 rozporządzenia z 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań (...), które weszło w życie 1 kwietnia 2019 r. (por. Dz. U. 2019 poz. 595).
Pomimo powyższych zważań Sąd nie mógł zaakceptować nałożenia na Spółkę obowiązku opartego na § 18 rozporządzenia, nawet przy odroczonym terminie jego wykonania do końca 2023 r. Podstawą takiej oceny jest treść wcześniej wydanego postanowienia organu inspekcji sanitarnej I instancji z 5 marca 2018 r. wyrażającego pozytywną opinię dla stanu higieniczno – sanitarnego także na trzech obecnie zakwestionowanych oddziałach szpitalnych. Zaskarżone decyzje pozostają w sprzeczności z treścią tamtego rozstrzygniecia.
Poza sporem jest stwierdzenie organu II Instancji, że A jako pracodawca, powinno zdawać sobie sprawę z faktu, iż brak dostępności łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych utrudnia zachowanie ergonomicznych warunków pracy personelu, tj. utrudnione wykonywanie czynności przy pacjencie i narażanie pracowników na nadmierne obciążenie układu mięśniowo - szkieletowego, a co za tym idzie ryzyko powstania choroby zawodowej. Nadmierne obciążenie układu ruchu przy obsłudze pacjenta potęguje się wtedy, kiedy nie są zachowane ergonomiczne warunki pracy. Ogólne obowiązki pracodawcy zostały w tym zakresie określone, jak słusznie zauważył organ, w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy - Rozdział X Bezpieczeństwo i higiena pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 917 z późn. zm.).
Uwaga ta odnosi się do wymagań dotyczących warunków pracy personelu szpitalnego, lecz jest to tylko pracownicza strona zagadnienia, gdyż organy inspekcji sanitarnej sprawują także nadzór nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne zgodnie z art. 1 pkt 7 ustawy o PIS i może stosować nakazy w razie stwierdzenia naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy.
Stwierdzone nieprawidłowości podczas czynności kontrolnych, tj. brak dostępności niektórych łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych stanowią naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych, a w konsekwencji zdrowotnych w trzech zakwestionowanych oddziałach szpitalnych.
Takie ustawienie łóżek jest konieczne nie tylko dla zapewnienia właściwych warunków pracy personelu przy pielęgnacji pacjentów, w tym szczególnie pacjentów po zabiegach chirurgicznych, ale także ze względów zdrowotnych, nie wspominając o innych równie istotnych i ważnych z punktu widzenia praw pacjenta np. prawa do intymności.
Zachowanie właściwej higieny pacjentów ma istotne znaczenie w zapobieganiu zakażeniom szpitalnym. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że znaczna część pacjentów ma utrudnioną możliwość poruszania się i wymaga codziennej pielęgnacji przy łóżku, a rozmieszczenie łóżek zgodnie z przepisami jest niezbędne dla minimalizowania ryzyka występowania zakażeń. Wszystkie te ustalenia kontroli a następnie organów zawarte w decyzjach Sąd w pełni akceptuje. Nie zgadza się jednak z wyprowadzonymi wnioskami.
Organ odwoławczy wywodził, iż organ I instancji w decyzji wyznaczył stronie termin usunięcia nieprawidłowości do dnia 31 grudnia 2023 r., który jest wystarczająco odległy na realizację przedsięwzięcia, które zamierza zrealizować A.
Jak wynika z dokumentacji, strona planuje inwestycję, polegającą na budowie nowego pawilonu z salami chorych i jest na etapie pozyskiwania źródeł finansowania. Budowa nowego pawilonu pozwoli na zapewnienie spełnienia wszelkich wymogów, w tym dostępności do wszystkich łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych.
Zdaniem Sądu istnieje sprzeczność a przynajmniej brak konsekwencji pomiędzy ustaleniami i wnioskami kontroli oraz wydanym nakazem a ustaleniami organu I instancji przy wydawaniu opinii na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (Dz. U. 2018, poz. 2190 ze zm.), w skrócie: "u.d.l.".
W postanowieniu z dnia 5 marca 2018 r. PPIS w [...] stwierdził, że brak spełnienia wymagań, o których mowa w art. 22 ust.1 u.d.l., przez A, w związku z wymogiem określonym w § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą tj. zapewnienia dostępu do łóżek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, ma nieznaczny wpływ na bezpieczeństwo pacjentów.
Organ inspekcji sanitarnej badając w tamtym postępowaniu wpływ warunków higieniczno – sanitarnych na bezpieczeństwo chorych podniósł, że podmiot leczniczy w przedstawionej analizie ryzyka, dokonał oceny stanu faktycznego pod względem ryzyka dla pacjentów i oświadczył, iż niedostosowanie placówki w przedmiotowym zakresie ma nieznaczny wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, z uwagi na stosowany plan systemu przyjęć pacjentów.
Ustalił w szczególności, że w A pacjenci w zdecydowanej większości przyjmowani są w trybie planowym a ocenie w dniu przyjęcia podlega: ich stan zdrowia, stopień samodzielności oraz ryzyko zakażenia. Chorzy, którzy wymagają wzmożonej opieki zajmują łóżka z dostępem z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych a odstępy między łóżkami umożliwiają swobodny dostęp do pacjentów.
Ponadto organ ustalił, że od sierpnia 2015r. proces sterylizacji narzędzi i sprzętu medycznego prowadzony jest w nowo wybudowanej Centralnej Sterylizatorni, która spełnia wymagania sanitarne, fachowe oraz organizacyjne. Rozwiązania technologiczne, funkcjonalne, ergonomiczne oraz bezpieczeństwo pracy i kwalifikacje personelu sprawiają, że Centralna Sterylizatornia pozwala na zminimalizowanie ryzyka mającego wpływ na bezpieczeństwo pacjentów i personelu. Istotnym elementem struktury szpitala mającym wpływ na bezpieczeństwo pacjentów jest również nowo wybudowany blok operacyjny. spełniający wymagania sanitarne oraz wyposażony w nowoczesny sprzęt.
Dalej ustalił, że w obrębie bloku operacyjnego znajduje się sala pooperacyjna, gdzie rozmieszczenie łóżek umożliwia dostęp z czterech stron, a odstępy między łóżkami umożliwiają swobodny dostęp do pacjenta. Sala pooperacyjna wyposażona jest w urządzenia medyczne pozwalające na ciągłe monitorowanie funkcji życiowych pacjentów, np., defibrylator, respirator, kardiomonitory, pompy infuzyjne, urządzenia ssące.
W celu zminimalizowania niebezpieczeństwa związanego z opieką po zabiegu operacyjnym, nad bezpieczeństwem pacjentów stały nadzór prowadzi pielęgniarka anestezjologiczna. W Oddziale [...] nad pacjentami po zabiegach operacyjnych prowadzona jest zintensyfikowana opieka w pokoju łóżkowym wyposażonym w sprzęt monitorujący podstawowe funkcje życiowe pacjentów, gdzie również zapewniony jest dostęp do łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, a odstępy między łóżkami umożliwiają swobodny dostęp do pacjentów. Organ inspekcji sanitarnej zaakceptował stanowisko Spółki, że niedotrzymanie terminu zawartego w zaopiniowanym Programie dostosowawczym było wynikiem trudności w pozyskaniu środków finansowych na budowę nowego pawilonu, który pozwoliłby na rozgęszczenie łóżek w istniejących salach chorych. Od roku 2010 Spółka posiada kompletną dokumentację budowlaną sfinansowaną w 90% ze środków Województwa Opolskiego oraz pozwolenie na budowę z dnia 29 marca 2010 r.
Niezależnie od powyższego w placówce opracowany jest plan higieny, który reguluje utrzymanie należytego stanu sanitarno - higienicznego pomieszczeń, w tym prowadzenie procesu dekontaminacji. Opracowane są również instrukcje właściwego postępowania w różnych obszarach, w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia zdarzenia niepożądanego, a tym samym zapewnienia bezpieczeństwa dla pacjentów i personelu szpitalnego. Ponadto w placówce prowadzony jest nadzór nad funkcjonowaniem systemu kontroli zakażeń szpitalnych.
Wobec tych wyjaśnień Spółki i własnych ustaleń Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził w postanowieniu z 5 marca 2018 r., iż A stosuje rozwiązania zastępcze, równoważne pod względem osiągniętego skutku do czasu dostosowania obiektu w powyższym zakresie.
Sytuacja faktyczna w kontrolowanym szpitalu po około 9 miesiącach od wydania tego postanowienia nie zmieniła się.
Trudno zatem w niezmienionych warunkach lokalowych, technicznych i osobowych A uzasadnić nakaz wydany przez organ I instancji, pozostający w sprzeczności z poprzednią opinią. Albo bowiem nastąpiło drastyczne pogorszenie warunków sanitarno – higienicznych, a w konsekwencji zdrowotnych w trzech zakwestionowanych oddziałach szpitalnych, i należy natychmiast wyegzekwować stosowanie § 18 rozporządzenia we wszystkich salach, zamiast wyznaczać termin 4 lat, albo zasady przyjmowania, leczenia operacyjnego, rozmieszczania pacjentów stosowane przez A zminimalizowały, lub wręcz wyeliminowały ich wpływ na zdrowotne bezpieczeństwo pacjentów a wydana wcześniej opinia z 5 marca 2018 r. jest aktualna.
Jeżeli przyjąć, że ratio legis regulacji zawartej w art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego już na etapie rozpoznania takiego zagrożenia, to zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna.
Na te wątpliwości zaskarżona decyzja nie daje odpowiedzi. Oczywiście nie można zapominać o warunkach funkcjonowania A, w tym lokalowych, technicznych i finansowych. Z treści decyzji wynika, że organy miały tego pełną świadomość.
Już w 2018r. statystyczny średni czas oczekiwania na podstawowe zabiegi [...] stanowił okres około 2000 dni. Dopiero wybudowanie dodatkowego pawilonu z salami łóżkowymi tą sytuację radykalnie zmieni, o co Spółka czyni starania od 2010r.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. skarga została uwzględniona. Na koszty postępowania zasądzone od organu składa się 200 złotych wpisu od skargi oraz 497 złotych kosztów zastępstwa procesowego.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI