II SA/Op 189/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była uchwała Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 28 marca 2019 r. zmieniająca miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Parku Kulturowego "Książęce Miasto Brzeg" i terenów przyległych. Skarżący K.M., właściciel działek nr a, b, c, d, zarzucił uchwale naruszenie jego prawa własności poprzez przeznaczenie tych terenów pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną lub usługową (symbol H2.MW-U), podczas gdy na działkach tych znajduje się mała elektrownia wodna (M.) i powinien być możliwy rozwój produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Skarżący powoływał się na pozwolenie wodnoprawne oraz zapisy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Gmina Brzeg wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo, a uchwała jest zgodna z prawem i Studium. Gmina podniosła również, że pozwolenie wodnoprawne nie dotyczyło działek skarżącego ani nie zostało na niego przeniesione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący wykazał naruszenie swojego interesu prawnego, jednakże nie stwierdził istotnych naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego przy uchwalaniu planu. Sąd podkreślił, że władztwo planistyczne gminy pozwala na ograniczenie prawa własności w celu realizacji interesu publicznego, ochrony zabytków i ładu przestrzennego, a uchwała była zgodna z obowiązującymi przepisami, Studium oraz wymogami wynikającymi z utworzenia Parku Kulturowego. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia Prawa wodnego i przepisów K.p.a. są niezasadne, a skarżący nie wykazał, aby na jego działkach funkcjonowała elektrownia wodna objęta kwestionowanym pozwoleniem wodnoprawnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, władztwa planistycznego gminy, ochrony prawa własności w kontekście planów miejscowych, zgodności planów ze studium oraz procedury uchwalania planów.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z parkiem kulturowym i istniejącą infrastrukturą, a także konkretnych przepisów dotyczących planowania przestrzennego i ochrony zabytków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczająca teren właściciela pod zabudowę mieszkaniową lub usługową, narusza jego prawo własności i interes prawny, gdy właściciel chce wykorzystać teren pod produkcję energii odnawialnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana planu nie narusza prawa własności ani interesu prawnego właściciela, jeśli została dokonana zgodnie z prawem, z uwzględnieniem interesu publicznego, ochrony zabytków i ładu przestrzennego, nie przekraczając władztwa planistycznego gminy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że władztwo planistyczne gminy pozwala na ograniczenie prawa własności w celu realizacji interesu publicznego i ochrony zabytków, a uchwała była zgodna z prawem, Studium i procedurą planistyczną. Pozwolenie wodnoprawne nie potwierdzało funkcjonowania elektrowni na działkach skarżącego.
Czy naruszenie przepisów Prawa wodnego lub Kodeksu postępowania administracyjnego przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Prawa wodnego nie mają zastosowania w procedurze uchwalania planu miejscowego, a przepisy K.p.a. nie są stosowane w procedurze planistycznej, która ma charakter aktu tworzenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że procedura planistyczna jest odrębną procedurą od postępowania administracyjnego i nie podlega przepisom K.p.a. Ponadto, przepisy Prawa wodnego nie wymagają zgodności planu miejscowego z pozwoleniami wodnoprawnymi.
Czy uchwała zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, podjęta w celu utworzenia Parku Kulturowego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli ogranicza dotychczasowe lub planowane wykorzystanie nieruchomości przez właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli uchwała jest realizacją obowiązku ustawowego (np. utworzenia parku kulturowego) i jest zgodna z prawem, Studium oraz nie narusza w sposób nieproporcjonalny interesu prawnego właściciela.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że podjęcie uchwały było realizacją obowiązku ustawowego wynikającego z utworzenia Parku Kulturowego "Książęce Miasto Brzeg", a ustalenia planu były zgodne z prawem i wyważały interes publiczny z indywidualnym.
Przepisy (53)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planowaniu uwzględnia się potrzeby interesu publicznego.
u.p.z.p. art. 16 § 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dla terenu parku kulturowego sporządza się obowiązkowo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rada gminy uchwala zmianę planu po stwierdzeniu, że nie narusza ona ustaleń Studium.
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Do zadań własnych gminy należy kształtowanie polityki przestrzennej.
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenie przeznaczenia terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 6 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia planu kształtują sposób wykonywania prawa własności.
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami art. 16 § 6
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31 § 3
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje skargi na akty prawa miejscowego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Kompetencje organu stanowiącego gminy w zakresie planowania przestrzennego.
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 42
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 17
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Procedura sporządzania planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 35
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wykorzystanie terenów do czasu zagospodarowania zgodnie z planem.
u.p.z.p. art. 1 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ważenie interesu publicznego i indywidualnego w planowaniu.
u.p.z.p. art. 2 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja interesu publicznego.
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uwzględnianie walorów architektonicznych, krajobrazowych, ochrony środowiska, dziedzictwa kulturowego, prawa własności, potrzeb interesu publicznego.
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwała zmieniająca plan jest aktem prawa miejscowego.
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami art. 16 § 6
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 42
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 17
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 35
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 2 § 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niedokonanie oceny zgodności planowej zmiany treści zapisów w kontekście interesu publicznego.
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne art. 396 § 1
Niezastosowanie przepisu dotyczącego naruszenia pozwolenia wodnoprawnego.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 9 u.p.z.p. poprzez niedokonanie oceny zgodności planowej zmiany treści zapisów w kontekście potrzeby interesu publicznego przejawiającego się w zaopatrzeniu w energię elektryczną produkowaną ze źródeł odnawialnych. • Naruszenie art. 396 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie, gdy uchwała narusza pozwolenie wodnoprawne. • Naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 77 § 1, 154) wobec braku podjęcia niezbędnych czynności celem wyjaśnienia stanu faktycznego. • Zmiana planu narusza zapisy Studium poprzez ograniczenie możliwości wykorzystywania nieruchomości na potrzeby produkcji energii elektrycznej. • Gmina nadużyła władztwa planistycznego, przeznaczając teren od dziesiątek lat wykorzystywany jako miejsce produkcji energii na cele mieszkaniowe i usługowe.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może zmienić treści miejscowego planu, a jedynie stwierdzić jego nieważność. • Naruszenie interesu prawnego oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżoną uchwałą. • Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą zatem naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. • Niewłaściwość organów, zasady planowania oraz określona ustawą procedura planistyczna. • Istotność naruszenia zasad i trybu sporządzania planu. • Plan zagospodarowania przestrzennego ma stanowić uszczegółowienie postanowień zawartych w studium. • Nie każde naruszenie w tym zakresie będzie skutkowało nieważnością aktu planistycznego, lecz tylko to, które ma charakter istotny. • Ingerencja w sferę prawa własności jest dopuszczalna, musi jednak pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów. • Prawo własności nie jest prawem absolutnym i doznaje szereg ograniczeń wynikających z ustaw. • Procedura planistyczna jest odrębną procedurą od postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie. • Kontrola sądu w sprawach dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości, czy słuszności dokonywanych w planie ustaleń i ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał.
Skład orzekający
Elżbieta Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Bogusz
sędzia
Tomasz Judecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, władztwa planistycznego gminy, ochrony prawa własności w kontekście planów miejscowych, zgodności planów ze studium oraz procedury uchwalania planów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z parkiem kulturowym i istniejącą infrastrukturą, a także konkretnych przepisów dotyczących planowania przestrzennego i ochrony zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem. Wyjaśnia granice władztwa planistycznego gminy i procedury uchwalania planów.
“Właściciel walczył o prawo do produkcji zielonej energii na swojej ziemi, ale sąd stanął po stronie planu zagospodarowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.