II SA/OP 180/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2019-06-27
NSAtransportoweŚredniawsa
przywrócenie terminuodwołaniekara pieniężnaOrdynacja podatkowadoręczeniestarannośćbrak winytransport drogowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o karze pieniężnej, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy spółki.

Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o karze pieniężnej. Spółka argumentowała, że jej pracownica, która odebrała decyzję, nagle zachorowała i nie poinformowała o korespondencji, co spowodowało uchybienie terminu. Sąd uznał jednak, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, stosując obiektywny miernik staranności. Sąd podkreślił, że spółka ponosi odpowiedzialność za działania swoich pracowników i powinna była zapewnić zastępstwo lub ustalić wpływ korespondencji. Doręczenie decyzji osobie upoważnionej w siedzibie spółki uznano za skuteczne.

Przedmiotem skargi wniesionej przez A Sp. z o.o. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Decyzja ta została doręczona spółce w dniu 2 stycznia 2018 r. pracownikowi uprawnionemu do odbioru korespondencji. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, że pracownica odbierająca korespondencję nagle zachorowała i opuściła stanowisko pracy, nie informując o odebranej decyzji. Spółka dowiedziała się o decyzji dopiero 20 marca 2018 r. i złożyła wniosek o przywrócenie terminu 30 marca 2018 r. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy spółki, polegającej na braku szczególnej staranności pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu, oceniany według obiektywnego miernika staranności. Sąd uznał, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy, gdyż nie wykazała konkretnych działań podjętych w celu ustalenia wpływu korespondencji po nagłym opuszczeniu stanowiska przez pracownika ani nie zapewniła zastępstwa. Odpowiedzialność za działania pracownika obciąża spółkę. Sąd uznał również, że doręczenie decyzji osobie upoważnionej w siedzibie spółki było skuteczne, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminu, stosując obiektywny miernik staranności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Brak podjęcia przez spółkę działań w celu ustalenia wpływu korespondencji po nagłym opuszczeniu stanowiska przez pracownika oraz brak zapewnienia zastępstwa świadczą o co najmniej niedbalstwie, co wyklucza przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 162 § 1

Ordynacja podatkowa

Warunkiem przywrócenia terminu jest wniesienie wniosku w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, dokonanie czynności jednocześnie oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony.

O.p. art. 162 § 2

Ordynacja podatkowa

Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

O.p. art. 151 § 1

Ordynacja podatkowa

Osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie pisma osobie upoważnionej w siedzibie spółki jest skuteczne. Spółka ponosi odpowiedzialność za działania swoich pracowników w zakresie odbioru korespondencji. Brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu wyklucza jego przywrócenie.

Odrzucone argumenty

Nagłe zachorowanie pracownika odbierającego korespondencję i brak poinformowania o tym pracodawcy stanowiły podstawę do przywrócenia terminu. Doręczenie decyzji pracownikowi, a nie bezpośrednio osobie reprezentującej spółkę, było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy uchybienie terminu nastąpiło co najmniej niedbalstwem skarżącej Spółki nie tylko zawinienie strony, lecz również innych osób, w tym jej pracownika wyłącza możliwość przywrócenia terminu

Skład orzekający

Daria Sachanbińska

przewodniczący

Elżbieta Kmiecik

sprawozdawca

Jerzy Krupiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, odpowiedzialność pracodawcy za działania pracownika w zakresie odbioru korespondencji oraz skutki doręczenia pisma osobie upoważnionej w siedzibie spółki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej. Ocena braku winy jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu proceduralnego związanego z uchybieniem terminu i jego przywróceniem, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd ocenia staranność podmiotów prawnych.

Czy choroba pracownika zwalnia firmę z odpowiedzialności za terminy? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 180/19 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2019-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący/
Elżbieta Kmiecik /sprawozdawca/
Jerzy Krupiński
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 1262/19 - Wyrok NSA z 2023-02-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 162 par. 1, art. 151 par. 1.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku przewoźnika oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A Spółka z o.o. w [...], zwaną dalej również skarżącą lub Spółką, jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 marca 2019 r., nr [...], którym odmówiono przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 29 grudnia 2017 r.
Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny.
Decyzja Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2017 r., [...], o wymierzeniu Spółce kary w wysokości 20.000 zł doręczona została w dniu 2 stycznia 2018 r. i odebrana przez pracownika uprawnionego do odbioru korespondencji, który potwierdził ten fakt poprzez odciśnięcie pieczęci Spółki i złożenie podpisu na dowodzie doręczenia (k: 48 akt administracyjnych). Decyzja w swej treści zawierała wynikające z Ordynacji podatkowej pouczenie o prawie, trybie i terminie wniesienia odwołania.
W dniu 30 marca 2018 r. do Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim wpłynął wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania adresowany do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Przedmiotowe pismo datowane na 26 marca 2018 r. nadane zostało w dniu 27 marca 2018 r. Do wniosku załączone zostało odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że w firmie kompleksową obsługą kancelaryjną, która obejmuje korespondencję zewnętrzną jak i wewnętrzną zajmuje się U. G., która 2 stycznia 2018 r. odebrała decyzję organu I instancji. Jednakże z powodu nagłego pogorszenia stanu zdrowia zmuszona była opuścić siedzibę przedsiębiorstwa i udać się niezwłocznie do domu. Argumentowała Spółka, że pomimo dołożenia należytej staranności w działaniu, w celu uzyskania informacji o zakresie przychodzącej korespondencji, ww. pracownica nie poinformowała o odebranej poczcie w dniu 2 stycznia 2018 r. O odebranej decyzji Prezes Zarządu Spółki dowiedział się dopiero w dniu 20 marca 2018 r., tj. po zapoznaniu się z odpowiedzią Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim. Podkreśliła, że dodatkowo o fakcie braku wiedzy o odbiorze ww. decyzji przemawia okoliczność wystosowania do organu I instancji pisma o stanie postępowania w sprawie. Zdaniem Spółki, zakłócenia w kontakcie na linii Prezes - pracownik może stanowić przesłankę przywrócenia terminu wówczas, gdy nie są zawinione przez którakolwiek z tych osób, a w omawianej sprawie okoliczność taka została uprawdopodobniona, co uzasadnia zastosowanie normy z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.
Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 11 czerwca 2018 r., nr [...], odmówiono Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W wyniku wniesienia przez skarżącą skargi na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 4 października 2019 r., sygn. akt II SA/Go 567/18, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze pismem z 22 stycznia 2019 r. przekazał do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniosek A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wraz z aktami sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem z 8 marca 2019 r. Dyrektor Administracji Skarbowej w Opolu odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 29 grudnia 2017 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na stan faktyczny sprawy oraz przytoczył brzmienie przepisów art. 223 § 2 pkt 1, art. 12 § 5, art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Dokonując subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego do znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów uznał, że okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. błąd pracownika Spółki upoważnionego do odbioru korespondencji, polegający na opuszczeniu stanowiska pracy z powodu pogorszenia stanu zdrowia i niepoinformowanie pracodawcy o odebranej tego dnia poczcie, nie dają podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych, czy szczególnych, których nie można było uniknąć. Argumentował organ, że niedochowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezachowania przez pracownika Spółki szczególnej staranności w prowadzeniu spraw Spółki. Podniósł, że z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, iż o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji obciążają osobę prawną (pracodawcę) zatrudniającego tegoż pracownika. Zatem nie tylko zawinienie strony, lecz również innych osób, w tym jej pracownika wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnił organ, że z przyczyn wskazanych wyżej uznał, że uchybienie w obiegu korespondencji, jakie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności. Tymczasem nawet dopuszczenie się lekkiego niedbalstwa powoduje, że uchybienie terminu nie ma charakteru wyjątkowego i jest zawinione, co stanowi podstawę do odmowy przywrócenia takiego terminu.
Z treścią powyższego postanowienia nie zgodziła się Spółka A sp. z o.o. w [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie norm prawa podatkowego, zawartych w art. 120 i następnych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 201), zwanej dalej O.p., w szczególności polegające na: rażącym naruszeniu norm prawa podatkowego zawierających zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 O. p.), poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.); niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie i opieraniu się na niepełnych dowodach, na wnioskowaniu sprzecznym z zasadami wnioskowania prawniczego, a przez to sprzecznym z prawdą, tendencyjnym i przez to błędnym uzasadnieniem prawnym, nastawionym koniunkturalnie na wygraną, a nie na wydaniu prawidłowego orzeczenia w sprawie; rażącym naruszeniu art. 122 O.p. i wydaniu postanowienia przed wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności w sprawie; złamaniu zasady słuszności i sprawiedliwości podatkowej oraz zasady nakazującej orzekanie w razie wątpliwości (w sprawach trudnych) na korzyść podatnika, zawartych w art. 120, art. 121 § 1 oraz w art. 124 O.p.; naruszeniu art. 162 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania bez winy strony nie zostało uprawdopodobnione. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 8 marca 2019 r., odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania; przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 grudnia 2017 r. oraz zwrot kosztów sądowych poniesionych w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła stan faktyczny sprawy oraz brzmienie przepisu art. 162 O.p. i dowodziła, że dopiero z pisma organu I instancji powzięła wiedzę o wydaniu decyzji i jej skutecznym doręczeniu Spółce. W związku z otrzymaną informacją skarżąca w dniu 27 marca 2018 r. nadała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dołączając odwołanie od decyzji organu I instancji. Zatem wniosek został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Argumentowała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Spółki, a raczej bez winy jej wspólnika i ta przesłanka została uprawdopodobniona przez skarżącą Spółkę. W dniu 2 stycznia 2018 r. pracownica zajmująca się w firmie kompleksową obsługą kancelaryjną dokonała odbioru decyzji organu I instancji, ale z powodu nagłego pogorszenia stanu zdrowia zmuszona była opuścić siedzibę przedsiębiorstwa i udać się niezwłocznie do domu, nie informując o odebranej korespondencji. Skarżąca wyjaśniła nadto, że pomimo dołożenia przez nią należytej staranności w działaniu, w celu uzyskania informacji o przychodzącej korespondencji, nie została poinformowana przez pracownicę o odebranej poczcie w dniu jej podjęcia, tj. 2 stycznia 2018 r. Dodała, że obieg dokumentów i spraw oraz obsługa poczty odbiorczej od B S.A. w Spółce A Sp. z o.o. jest zapewniona w stopniu wymaganym od Spółki jako profesjonalisty, co spowodowało, że skarżąca tkwiła w błędnym, lecz usprawiedliwionym okolicznościami przekonaniu, że organ I instancji nie zakończył postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącej, w zaskarżonym postanowieniu, organ odwoławczy nie ocenił według jakich zasad przyjął zawinienie osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki (w tej konkretnej sprawie), w opóźnieniu terminu, jak również nie ocenił prawidłowości doręczenia decyzji ww. osobie uprawnionej do reprezentowania Spółki, a w orzecznictwie sądowym przyjęto, iż odebranie w miejscu pracy pisma nie przez stronę, a przez osobę upoważnioną przez zakład pracy uprawdopodabnia brak winy strony (sygn. akt I OSK 620/06 - wyrok NSA z dnia 2 marca 2007 r.). Dodatkowo Spółka przedstawiła argumenty przemawiające za uchyleniem decyzji organu I instancji oraz załączyła do skargi oświadczenie pracownika w ww. przedstawionym zakresie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Dodał, że podniesione przez skarżącą kwestie nie nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż nie określają naruszenia prawa lub interesu prawnego, a zarzucane nieprawidłowości koncentruja się w głównej mierze na niewłaściwym, zdaniem skarżacej, i niezgodnej z obowiązującymi przepisami procedowaniem w sprawie wniosku o przywrócenie ietrminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest odmowa przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 29 grudnia 2017 r.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900), zwanej dalej ustawą. Art. 162 § 1 ustawy stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). W świetle, zatem przytoczonego przepisu warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Warunkiem zatem sine qua non skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ustawodawca wprowadzając - jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy strony w niedokonaniu czynności w terminie, nie wskazał w art. 162 § 1 O.p. kryteriów, według których należy oceniać zachowanie się strony. Daje to organom możliwość uwzględnienia różnorodnych realiów życia. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (tak np. SN w postanowieniu z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać, zatem pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności terminie ustawowym (por. postanowienie SN z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98 - LEX nr 50679; wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 715/12 i wskazane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Opolu z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Op 623/15 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W sprawie niewątpliwym jest, że w dniu 2 stycznia 2018 r. pracownica Spółki zajmująca się w firmie kompleksową obsługą kancelaryjną dokonała odbioru decyzji organu I instancji. Jednakże z powodu nagłego pogorszenia stanu zdrowia zmuszona była ona opuścić siedzibę przedsiębiorstwa i udać się niezwłocznie do domu. Skarżąca Spółka twierdziła, że pomimo dołożenia przez nią należytej staranności w działaniu, w celu uzyskania informacji o przychodzącej korespondencji, nie została poinformowana przez pracownicę o odebranej poczcie w dniu jej podjęcia, tj. 2 stycznia 2018 r. Dokonując w tym aspekcie kontroli zaskarżonego postanowienia oraz analizując okoliczności wskazane przez skarżącego, które miały uzasadnić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, uznać należało, iż zasadnie organ przyjął, że uchybienie terminowi spowodowane było co najmniej niedbalstwem skarżącej Spółki.
Odnosząc się do argumentów skarżącej zauważyć należy, że poza ogólnikowym stwierdzeniem o dołożeniu należytej staranności nie wskazała ona jakie konkretnie czynności zostały podjęte w celu ustalenia wpływu bądź nie korespondencji, jak długo trwała nieobecność tego konkretnego pracownika oraz czy do jego zastępowania został wyznaczony inny pracownik oraz czy Spółka prowadzi ewidencję wpływającej i wysyłanej korespondencji. We wniosku o przywrócenie terminu, ani też w skardze Spółka nie przywołała żadnych obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiałyby ustalenie, że w okresie co najmniej od 3 stycznia 2018 r. (dzień następny po opuszczeniu miejsca pracy przez pracownika upoważnionego do odbioru korespondencji) do dnia zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu podejmowała czynności związane z wpływem korespondencji. We wniosku i skardze Spółka wskazuje jedynie na dzień 2 stycznia 2018 r., tj. dzień doręczenia decyzji pomijając, że termin do złożenia odwołania wynosił 14 dni. W tym zakresie skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności, na które wskazał Sąd. Natomiast, obiektywny miernik staranności człowieka przejawiającego dbałość o własne interesy i życiowo ważne sprawy wymagał, aby skarżąca po nagłym opuszczeniu miejsca pracy przez podległego jej pracownika podjęła czynności dotyczące ustalenia wpływu korespondencji oraz ustalenia tzw. zastępstwa nieobecnego pracownika. Zaakcentować bowiem należy, że organ nie jest zobowiązany do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 162 § 1 O.p. wynika jednoznacznie, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz okoliczności, że przeszkoda była od nie niezależna (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1807/17, wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2002 r., sygn. akt V SA 2320/01). To strona ma uprawdopodobnić brak swej winy w dokonaniu czynności w terminie, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie, aż do momentu wystąpienia z wnioskiem). Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Z przytoczonych przez skarżącą okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku odwołania organy nie mogły nabrać przekonania, iż istniały okoliczności niezależne od niej, które uniemożliwiały złożenie w terminie odwołania. Co więcej ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 162 § 1 O.p. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku, a jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy (por. wyrok NSA 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05 - LEX nr 315129). Taka ocena dokonana została przez organ w niniejszej sprawie.
Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy bowiem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Tymczasem, na co wskazano powyżej, z przedstawionych okoliczności wynika, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku w dokonanej czynności procesowej nastąpiło z winy strony. Ustalone, zatem przez organ okoliczności przemawiają za przyjęciem, że zachowanie strony, nosi znamiona winy, a co najmniej niedbalstwa. Ustalenie winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, powoduje, że organ nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu, zaś czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie pozostaje bezskuteczna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie i skarżąca nie wskazuje faktycznie żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu.
Wyjaśnić należy, że to skarżąca ponosi odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy których dokonuje czynności. Odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności, a przesłanka ta w odniesieniu do skarżącej jest rozpatrywana w kontekście odpowiedzialności Spółki za dobór osób, którym powierza wykonanie, czy stale wykonywanie określonych zadań (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 1404/16; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1292/10).
Odnośnie do zarzutu wadliwego doręczenia korespondencji osobie uprawnionej do odbioru korespondencji zamiast osobie uprawnionej do reprezentowania Spółki stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W tym zakresie dostrzec należy, że skarżąca jest osobą prawną i stosownie do art. 151 § 1 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio. Zatem w sytuacji, gdy pod adresem spółki została odebrana skierowana do niej korespondencja, to na spółce ciąży obowiązek wykazania, że powyższy dowód doręczenia nie potwierdza tego faktu oraz, że obowiązkiem osoby prawnej jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, by w jej siedzibie dokonywała tego osoba upoważniona. Przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji), gdyż to, kto jest osobą upoważnioną zależy od wewnętrznego podziału funkcji w określonej jednostce, a może wynikać także z przyjętej praktyki. Jednakże przepisy nie zawierają normy, z której można by wnioskować, że spółka ma możliwość dowolnego decydowania o tym, którą korespondencję - w sensie jej nadawcy - odbiera, a której nie odbiera. Upoważnienie określonej osoby do odbioru pism musi oznaczać jej upoważnienie do odbioru wszelkich pism kierowanych do spółki (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 2243/16; wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 956/16; wyrok WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Op 472/17). Przesądzające zatem o skuteczności doręczenia w trybie z art. 151 O.p. pisma do rąk osoby znajdującej się w siedzibie spółki upoważnienie do odbioru korespondencji może być udzielone także w sposób dorozumiany, a taką osobą może być osoba, która w siedzibie osoby prawnej - adresata korespondencji, posługując się pieczęcią firmową tego podmiotu i pieczęcią "pracownik" odbiera korespondencję skierowaną do tego podmiotu. W takiej sytuacji doręczyciel korespondencji nie ma obowiązku żądania od tej osoby upoważnienia do odbioru korespondencji, czy też sprawdzania w inny sposób, czy osoba taka rzeczywiście uprawnienie takie posiada (tak wyrok NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 654/16). Uwzględniając powyższe oraz dowód doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji (k: 48 akt administracyjnych) przyjąć należało, że prawidłowo organ uznał je za skuteczne.
Podniesione w skardze zarzuty, w świetle powyższego nie zasługiwały na uwzględnienie i nie wymagały odrębnego omówienia każdego z nich. W sprawie skonstatować zatem należy, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie ma uzasadnionych podstaw, o czym w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI