II SA/Op 18/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2022-02-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdykontrola kwalifikacjiegzamin państwowy WSA Opolebraki formalneodrzucenie skargipełnomocnictwowpis sądowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i nieuiszczenia wpisu sądowego.

Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Sąd wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym wskazania numeru PESEL, złożenia oryginału pełnomocnictwa i nadesłania odpisów skargi, a także do uiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik nie uzupełnił braków, a zamiast tego złożył oświadczenie o cofnięciu skargi. Sąd odrzucił skargę, uznając, że nie można uwzględnić cofnięcia skargi, która nie została skutecznie wniesiona z powodu braków formalnych i nieuiszczenia opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. dotyczącą skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Sąd, działając na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału, wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni. Wymagane było wskazanie numeru PESEL skarżącego, złożenie oryginału lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa procesowego, nadesłanie dwóch egzemplarzy skargi własnoręcznie podpisanej lub jednego egzemplarza oryginału i jednego potwierdzonej kopii, a także uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Sąd poinformował również, że skarga nie zawierała podpisu pełnomocnika, nie dołączono pełnomocnictwa ani dowodów uiszczenia opłat. Wezwania zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi. W odpowiedzi, pełnomocnik skarżącego złożył pismo o cofnięciu skargi. Sąd uznał, że skargę należy odrzucić, ponieważ nie zostały uzupełnione braki formalne i fiskalne. Sąd podkreślił, że nie można uwzględnić cofnięcia skargi, która nie została skutecznie wniesiona. Powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien odrzucić skargę, jeśli braki formalne i fiskalne nie zostały uzupełnione, a cofnięcie skargi jest niedopuszczalne, gdy skarga nie została skutecznie wniesiona.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (brak podpisu, brak pełnomocnictwa, brak PESEL, brak odpisów) i fiskalnych (nieuiszczenie wpisu). Sąd uznał, że cofnięcie skargi przez pełnomocnika nie mogło być uwzględnione, ponieważ skarga nie wszczęła skutecznie postępowania sądowego z powodu tych braków. Sąd podkreślił, że strona korzystająca z profesjonalnego pełnomocnika nie powinna mieć przywilejów w postaci dodatkowych wezwań do uzupełnienia braków, które nie zostały wykonane przez pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu w przypadkach enumeratywnie wymienionych, w tym w pkt 3 - za nieuzupełnienie braków formalnych w terminie.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu w przypadkach enumeratywnie wymienionych, w tym w pkt 3 - za nieuzupełnienie braków formalnych w terminie.

p.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 34

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.

p.p.s.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.

p.p.s.a. art. 46 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 46 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo strony (skarga), w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną.

p.p.s.a. art. 46 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.

p.p.s.a. art. 47 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich stronom.

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

p.p.s.a. art. 60

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarżący może cofnąć skargę, chyba że zmierza to do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

p.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza postępowanie w przypadkach określonych w ustawie, w tym w pkt 1 - gdy cofnięto skargę.

p.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie spełnia wymogów formalnych i fiskalnych. Pełnomocnik nie uzupełnił braków mimo wezwania. Cofnięcie skargi jest niedopuszczalne, gdy skarga nie została skutecznie wniesiona. Strona z profesjonalnym pełnomocnikiem nie powinna korzystać z dodatkowych przywilejów w zakresie uzupełniania braków.

Godne uwagi sformułowania

nie może otrzymać prawidłowego biegu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, jest jej odrzucenie skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd nie wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych skargi, obowiązku uzupełniania ich przez pełnomocnika oraz dopuszczalności cofnięcia skargi w przypadku jej nieskutecznego wniesienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych przez pełnomocnika w postępowaniu przed WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez pełnomocników i konsekwencje ich niedbalstwa. Jest to pouczające dla prawników praktyków.

Błędy pełnomocnika kosztowały klienta odrzucenie skargi. Czy sąd musiał wzywać ponownie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 18/22 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art.37 par. 1, art. 46  par. 1 pkt 4, par. 2 pkt 1 lit. b, par. 3, art. 57 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 220 par. 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W. J. (zwany dalej: "skarżącym") reprezentowany przez adwokata T. G., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.
Na skutek wykonania zarządzeń z dnia 26 i 27 stycznia 2022 r. Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, zobowiązano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez:
- wskazanie numeru PESEL skarżącego;
- złożenie do sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi;
- nadesłanie 2 egzemplarzy skargi własnoręcznie podpisanej, bądź 1 egzemplarza oryginału skargi (własnoręcznie podpisanej) i 1 egzemplarza jej kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem.
Wezwano także pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, określonego stosownie do § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535).
Poinformowano jednocześnie, że przesłana do tut. Sądu skarga nie zawiera własnoręcznego podpisu pełnomocnika skarżącego, a także, że pomimo oznaczenia pełnomocnictwa jako załącznika skargi - nie zostało ono do skargi dołączone, podobnie jak nie dołączono dowodów uiszczenia opłaty skarbowej i opłaty od skargi.
Opisane wezwania zawierały pouczenia, że niezastosowanie się do ich treści w wyznaczonym przez Sąd terminie, spowoduje odrzucenie skargi. Zostały one doręczone skutecznie pełnomocnikowi skarżącego w dniach 4 lutego 2022 r. i 8 lutego 2022 r., obydwa do rąk M. C., co potwierdzają pocztowe potwierdzenia odbioru przesyłek znajdujące się w aktach sprawy (por. k-20 i k-21 akt).
W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2022 r. oświadczył, że skarżący cofa wniesioną w sprawie skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a." Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6).
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do regulacji odczytywanych łącznie, a zawartych w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z regulacji tej wprost wynika, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a warunki te określa art. 46 p.p.s.a. Na podstawie art. 46 § 2 pkt 1 lit b) p.p.s.a., pismo strony (skarga), w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Dodatkowo, skarga powinna zostać podpisana stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawa, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. (popisanie skargi przez osobę upoważnioną za stronę, która nie może się podpisać), podpis musi być własnoręczny. Tym samym jest to jedyny element treści pisma procesowego, dla którego ważności nie jest obojętne, w jakiej formie jest złożony, co potwierdza także aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I OZ 181/21, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.).
W myśl zaś art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a stanowi, że skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, jest jej odrzucenie (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 7/10, publ. LEX nr 578341).
Dodatkowym warunkiem dopuszczalności skargi jest uiszczenie przez stronę stosownego wpisu, bowiem sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Natomiast skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Ponieważ skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie czyniła zadość powyższym wymaganiom formalnym i fiskalnym, pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia tych braków w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Bezspornym jest, że w przedmiotowej sprawie wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego. Wezwanie w zakresie uzupełnienia braków przez wskazanie numeru PESEL i złożenia pełnomocnictwa procesowego oraz uiszczenia wpisu od skargi, zostały doręczone w dniu 4 lutego 2022 r. Wezwanie o nadesłanie odpisów skargi zostało natomiast doręczone w dniu 8 lutego 2022 r. O powyższym świadczą zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy (k-20 i 21 akt).
W zakreślonym w wezwaniach terminach, pełnomocnik skarżącego nie usunął jednak braków formalnych skargi, ani nie uiścił wymaganego w sprawie wpisu sądowego. W piśmie z dnia 16 lutego 2022 r. oświadczył natomiast, że skarżący cofa skargę.
Wyjaśnienia przy tym wymaga pogląd Sądu przyjęty w sprawie, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi może być jedynie kierowane do autora tejże skargi (pełnomocnika), choć orzecznictwo sądów administracyjnych co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika, nie jest jednolite. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że w takiej sytuacji skargę należy odrzucić, bez dodatkowego wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, którego nie uzupełnił pełnomocnik. Wynikająca bowiem z art. 34 p.p.s.a. zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym polega na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika. Skoro więc skarżący powierzył prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, w zaufaniu do jego wiedzy i kompetencji, to ten, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., obowiązany był dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ewentualne braki w tym zakresie pełnomocnik powinien natomiast uzupełnić samodzielnie jako konsekwencje swojego działania i brak jest podstaw, aby wymagać w tym zakresie aktywności od podmiotu, w imieniu którego skargę złożono. (por. pogląd w postanowieniu NSA z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od profesjonalnego pełnomocnika można bowiem oczekiwać znajomości ciążących na nim obowiązków zawodowych. Ponadto, w ocenie Sądu, rozwiązanie polegające na dodatkowym wezwaniu strony skarżącej do nadesłania pełnomocnictwa lub podpisania skargi prowadzi do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów. Przywilejem takim byłoby wzywanie strony do uzupełnienia braków skargi wobec niewykonania wezwania przez jej pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się natomiast do zawartego w piśmie z dnia 16 lutego 2022 r. oświadczenia o cofnięciu skargi zauważyć należy, że Sąd nie mógł uwzględnić tego oświadczenia pełnomocnika skarżącego. Wprawdzie w świetle art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie takie z reguły wiąże sąd (chyba, że sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności), jednakże takie badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07 dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). A taka sytuacja nie zaistniała w sprawie, co wywiedziono wyżej.
Istotnym jest również, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi a skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI