II SA/Op 172/07

II SA/Op 172/07 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2007-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Elżbieta Naumowicz
Ewa Janowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor Sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Opola odmówił wymeldowania z miejsca pobytu stałego w O. przy ul. [...] M. P. oraz jej synów P. i W. P. Decyzja wydana została na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał w uzasadnieniu, iż postępowanie wszczęte zostało na wniosek M. P. posiadającego tytuł prawny do lokalu przy ul. [...] na podstawie decyzji o przydziale lokalu służbowego z [...]. W toku postępowania dokonano przesłuchania M. P. przez organ właściwy ze względu na jej czasowe zameldowanie w B., w trakcie którego strona zeznała, iż pomimo niezamieszkiwania od 1 września 2001 r. w miejscu pobytu stałego bywa w lokalu mieszkalnym, w którym zameldowana jest na pobyt stały i zajmuje tam jeden pokój, w którym znajdują się jej rzeczy. Obecnie w pokoju tym zamieszkuje syn P., jednakże ona sama wraz z synem W. ma zamiar powrotu do mieszkania. W B. wraz z synem W. jest natomiast zameldowana na pobyt czasowy. Dalej organ zaznaczył, iż w trakcie przeprowadzonej w spornym lokalu, przez funkcjonariusza policji, kontroli meldunkowej, obecna w mieszkaniu M. P. oświadczyła, iż zamieszkuje w lokalu wraz z synami, natomiast z uwagi na charakter pracy często przebywa poza domem. Podczas dokonanych w mieszkaniu przy ul. [...] oględzin, w których uczestniczyli M. i M. P. (P. P. pismem poinformował, iż nie może uczestniczyć w oględzinach z uwagi na podjęcie pracy sezonowej nad morzem) ustalono, iż w dwupokojowym mieszkaniu większy pokój zajmowany jest przez M. P. i jej synów. Znajdują się w nim meble, trzy miejsca do spania oraz szafa wypełniona rzeczami osobistymi osób, których dotyczy wniosek o wymeldowanie. Ponadto stwierdzono, iż w łazience znajdują się damskie kosmetyki, a kuchnia posiada wyposażenie niezbędne do codziennego użytku. Jednocześnie w trakcie oględzin strony złożyły wyjaśnienia. M. P. oświadczył, że czynsz za mieszkanie płacony jest po połowie, zaś opłaty za media w całości reguluje była żona. M. P. wyjaśniła z kolei, iż w lokalu stale zamieszkuje jej syn P., zaś ona i młodszy syn przebywają w nim dwa razy w miesiącu w weekendy. Młodszy syn uczęszcza do szkoły w B., gdzie jest wraz z nią zameldowany na pobyt czasowy w lokalu, który stanowi jej własność. Oświadczyła również, iż nie dokonała wymeldowania ze spornego lokalu ponieważ nie opuściła miejsca pobytu stałego trwale lecz jedynie czasowo, a uczyniła to z uwagi na konflikt z byłym mężem. W odpowiedzi na wniesiony przez M. P. w trakcie postępowania wniosek, dotyczący złożenia przez byłą żonę dodatkowych wyjaśnień, M. P. dodatkowo oświadczyła na piśmie, iż centrum spraw życiowych zarówno jej, jak i synów, znajduje się w miejscu pobytu stałego i z miastem O. wiążą oni swoją przyszłość. Częste przebywanie w miejscu pobytu czasowego wynika zaś z tego, iż małoletni syn uczęszcza do szkoły w B., a strona zobowiązała się opiekować swoją starą, niedołężną i chorą matką. Dodatkowo M. P. wskazała, iż były mąż M. P. stosował wobec niej przemoc fizyczną oraz znęcał się nad nią i dziećmi psychicznie (również po orzeczeniu rozwodu). Załączyła również do pisma zaświadczenie wystawione przez jej pracodawcę, z którego treści wynika, iż wykonywana przez nią praca na stanowisku asystenta techniczno- handlowego ma charakter delegacyjny w trybie nie limitowanym czasowo oraz przedłożyła potwierdzenia przelewów opłat za czynsz i media, dokonanych z rachunku syna P. na rachunek M. P. W dalszej kolejności w postępowaniu, dokonano przesłuchania W. P., który uzyskał pełnoletniość. Wyjaśnił on, iż mieszkanie w O. opuścił ze względu na trudną sytuację w domu i zalecenia psychologa. W miejscu zameldowania na pobyt stały nadal jednak znajdują się jego rzeczy osobiste i ma on zamiar powrócić do tego mieszkania na przełomie września i października 2007 r., kiedy to rozpocznie studia w O. P. P. w trakcie składania zeznań wyjaśnił iż nie opuścił miejsca pobytu stałego i nadal znajduje się tam jego centrum życiowe. Podkreślił przy tym, iż podjął studia na terenie O., na dowód czego przedstawił legitymację studencką. Wskazując, iż w toku postępowania nie uwzględniono wniosku M. P. o wydanie zaświadczenia o osobach zameldowanych w lokalu przy ul. [...] w B., będącego własnością M. P. organ odnotował, iż potwierdził w Urzędzie Miasta B., że w lokalu tym zameldowana jest matka właścicielki A. Ż. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, w oparciu o dokonane ustalenia i zebrany w toku postępowania materiał dowodowy organ uznał, iż w sprawie nie zaistniała określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka wymeldowania, jaką jest faktyczne opuszczenie lokalu bez wymeldowania się, bowiem zarówno M. P. jak i jej synowi P. i W. P. nie opuścili trwale dotychczasowego miejsca pobytu. Jako bezsporne organ uznał partycypowanie przez M. P. i jej synów w kosztach utrzymania mieszkania, posiadanie swobodnego dostępu do lokalu, przebywanie w mieszkaniu, zgromadzenie w nim rzeczy osobistych. Ponadto jako okoliczności świadczące o braku trwałego opuszczenia mieszkania wskazał kontynuowanie nauki w O. przez P. P. oraz fakt iż przebywanie W. P. poza miejscem zameldowania na pobyt stały związane jest z pobieraniem nauki w B., zaś M P. spowodowane jest względami rodzinnymi, czyli opieką nad matką, jak również wynika z charakteru jej pracy. Jednocześnie jednak w ocenie organu, nie zostało w toku postępowania udowodnione aby czasowe opuszczenie miejsca pobytu stałego było następstwem bezprawnych działań M. P. Podkreślając, iż M. i W. P. dopełnili, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, obowiązku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące organ wskazał, iż zameldowanie osoby na pobyt czasowy świadczy, że pobyt ten nie ma charakteru stałego. Jak zauważył w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego organ prowadzący ewidencję związany jest stanowiskiem innego organu wyrażonym przez materialno- techniczną czynność zameldowania. Związanie to polega z kolei na tym, że w czasie trwania zameldowania na pobyt czasowy nie można kwestionować jego czasowego charakteru i przyjmować na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego, choć nie wyklucza to dokonania ustaleń co do opuszczenia miejsca pobytu stałego. Stwierdzając, iż zameldowanie służy celom ewidencyjnym, organ uznając w sprawie brak przesłanki trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego, zaznaczył również, że ewidencja ludności nie rozstrzyga spraw dotyczących sporów rodzinnych.
W odwołaniu M. P., reprezentowany przez radcę prawnego Z. H., wnosząc o uchylenie decyzji zarzucił jej naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), poprzez błędne jego zastosowanie oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nierzetelną i nieobiektywną ocenę dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji administracyjnej. Wskazując, iż w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odwołujący podniósł, iż organ bezkrytycznie uznał stanowisko strony przeciwnej, w szczególności wyrażone w trakcie kontroli meldunkowej i bezpodstawnie przyjął, że zamieszkuje ona w spornym lokalu. Ponadto odwołujący zarzucił organowi pominięcie w sprawie art. 25 oraz 26 § 1 i 2 K.c.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołując art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyjaśnił, iż wymeldowanie decyzją administracyjną jest uwarunkowane ustaleniem, że nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie wymagają zbadania zamiaru stałego przebywania w nowym lokalu, bądź braku owego zamiaru, a w szczególności wykazania, że nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu. Dokonując analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy, powołując ustalenia stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie można uznać, że M. P. oraz P. i W. P. opuścili miejsce pobytu stałego. Wskazując na czynności dowodowe dokonane w postępowaniu określił, iż organ pierwszej instancji dokonując ustaleń oparł się nie tylko na wniosku M. P., ale także na innych dowodach świadczących o tym, iż wskazane we wniosku osoby nie opuściły miejsca pobytu stałego. Z tego też względu zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zaś art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W ocenie organu odwoławczego wyczerpująco zebrano i rozpatrzono materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, odnosząc się do zastosowanych norm prawa materialnego. Ocena tak zebranego materiału, nie naruszyła przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. Stwierdzony stan faktyczny posłużył zaś organowi pierwszej instancji do wydania decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. Przytaczając w odniesieniu do przesłanki "opuszczenia lokalu" orzecznictwo sądów dotyczące wykładni tego pojęcia, organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji wskazał na wiele okoliczności obiektywnie przemawiających za tym, iż M. P. oraz W. P. nie wyrazili zgody na opuszczenie miejsca pobytu stałego i zgłosili zamiar powrotu do O. P. P. potwierdził natomiast, iż zamieszkuje w miejscu pobytu stałego oraz przedstawił dowody poświadczające, iż rozpoczął studia w O. (legitymacja studencka) oraz partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania (wyciągi z rachunków bankowych). Z tego też względu, zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza art. 15 ust. 2 ustawy. Prawidłowo bowiem w niniejszej sprawie przyjęto hipotezę, iż "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu. Powołując prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko dotyczące wzajemnego stosunku dwóch meldunków dokonanych przez różne miejscowo organy, właściwe dla zameldowania na pobyt stały i czasowy, organ odwoławczy stwierdził, iż co prawda zameldowanie M. i W. P. na pobyt czasowy w B. nie wykluczało ustalenia opuszczenia przez nich miejsca pobytu stałego jednakże świadczyło, że pobyt tych osób w B. nie ma charakteru stałego. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego prawidłowo wyciągnięto, z ustaleń faktycznych i trwającego stanu zameldowania czasowego, wniosek o braku podstaw do stwierdzenia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego w O. Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieuwzględnienia art. 25 i 28 K.c., organ odwoławczy zauważył, iż nie zawierają one zakazu podjęcia zamiaru stałego pobytu jednocześnie w kilku różnych miejscowościach. Jednocześnie określają one miejsce zamieszkania osoby w świetle prawa cywilnego i nie mogą decydować w wyłączny sposób o realizacji administracyjnoprawnego obowiązku meldunkowego. Wskazując na zakwestionowany przez odwołującego dokument kontroli meldunkowej organ odwoławczy zaznaczył, iż jest on nie do podważania. Stwierdzając natomiast brak podstaw do przyjęcia, że wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko jest sprzeczne ze stanem faktycznym i obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz utrwalonym orzecznictwem uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiło czasowe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu M. P. wniósł o uchylenie w całości decyzji odwoławczej. Podtrzymując argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie dowodów i dowolną ich ocenę, niezgodną ze stanem faktycznym sprawy oraz naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię różniącą się od stanu faktycznego sprawy. Dodatkowo skarżący podniósł również, iż M. P. do protokołu z dnia 14 lipca 2006 r., sporządzonego przez Urząd Miasta B. oświadczyła, że "na dzień dzisiejszy moje centrum spraw życiowych znajduje się w B.", której to treści organ odwoławczy nie wziął pod uwagę. Ocenił zatem materiał dowodowy w sposób chybiony i dowolny, naruszając swym działaniem wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadę obiektywizmu. Skarżący nadmienił przy tym, iż oświadczenia woli dotyczące "centrum życiowego" M. P. składała również w innych postępowaniach tj. o alimenty oraz karnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podnosząc, iż skarga wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia, określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, powołując ustalenia dokonane na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przedstawione w odniesieniu do nich argumenty i stwierdzenia , jakie powołane zostały w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne polega na kontroli działalność administracji publicznej oraz rozstrzyganiu sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z określonej w powołanym przepisie funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań wynika, iż sądy te nie stanowią kolejnej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie podejmują merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach należących do zakresu działań organów administracji publicznych. Ich funkcja polega wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Z uwagi na zakres właściwości sądy administracyjne nie są również powołane do rozstrzygania sporów wynikających ze stosunków rodzinnych czy też majątkowych, które to podlegają kognicji sądów cywilnych.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest bowiem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności wykazała, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa.
Materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) – zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Samo przebywanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza bowiem o stałym jego charakterze. Musi być ono połączone z wolą stałego przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu nie stanowi o jego stałości. Musi on bowiem wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem pod oznaczonym adresem. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Bez znaczenia jednak w świetle art. 6 ust. 1 ustawy pozostaje fakt, iż przebywanie w oznaczonym miejscu przerywane jest okresami czasowej nieobecności, skoro dana osoba wyraża zamiar stałego w nim przebywania.
Od pobytu stałego odróżnić należy pobyt czasowy, przez który w myśl art. 7 ust. 1 ustawy, rozumieć należy przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Zasadnicza różnica pomiędzy obydwoma rodzajami pobytu sprowadza się do zamiaru przebywania osoby, podlegającej obowiązkowi meldunkowemu, pod określonym adresem. Podczas bowiem, gdy z pobytem stałym związana jest wola stałego przebywania pod oznaczonym adresem, warunkiem uznania pobytu za czasowy jest brak takiej woli. Zauważyć przy tym trzeba, iż nakładając na obywateli obowiązek meldunkowy ustawodawca przyjął w art. 8 ust. 1 ustawy, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące obowiązana jest zameldować się na pobyt stały. Zameldowanie zaś na pobyt czasowy trwający dłużej niż 3 miesiące dopuszczalne jest w razie zaistnienia okoliczności wskazujących na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego, które przykładowo wyliczone zostały w art. 8 ustawy i do których zalicza się m.in. wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego, pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych.
Zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych. Dokonywane jest ono zazwyczaj w drodze czynności materialno – technicznej, która to nie ma cech aktu administracyjnego i nie kończy postępowania w konkretnej sprawie. Wydanie aktu administracyjnego w tym zakresie ustawodawca przewidział jedynie w przypadku wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Podstawę prawną wymeldowania osoby z pobytu stałego bez jej wyraźnego oświadczenia woli o dokonaniu wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do powołanej regulacji przesłanką wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłanka ta zostaje spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przejściowa nieobecność w miejscu stałego zameldowania, nie może bowiem prowadzić do automatycznego stwierdzenie, iż doszło do opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Jednocześnie, uwzględniając zarówno elementy przedmiotowe jak i podmiotowe określonej w art. 6 ustawy definicji "pobytu stałego", przyjąć należy, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to istotne znaczenie przy ocenie, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., Sygn. akt IV SA/Wa 600/05, System Informacji Prawnej LEX nr 192912; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, niepublikowany- zamieszczony w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72).
Postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga zatem ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Ocena stanu faktycznego winna tym samym dotyczyć tak kwestii faktycznego opuszczenia lokalu, jak i woli zameldowanego odnoszącej się do przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego przez osobę, jest możliwy do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel w jakim to miejsce jest opuszczone oraz przyczyna opuszczenia miejsca pobytu stałego. Ustalenie tych istotnych z punktu widzenia materialnych przesłanek wymeldowania nastąpić winno w postępowaniu administracyjnym, w którym organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W świetle powyższych uwag, uwzględniając zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, uznać w niniejszej sprawie należało, iż zaskarżoną decyzją prawidłowo odmówiono wymeldowania M. P. oraz jej synów P. i W. P. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w O. Jako zasadne w ocenie Sądu, przyjąć należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż co do wskazanych osób nie zaistniały, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, przesłanki wymeldowania.
Przede wszystkim dostrzec należy, iż zarówno z zeznań M. P. jak i jej syna W. wynika, iż nie powzięli oni zamiaru trwałego opuszczenia lokalu mieszkalnego, w którym zameldowani są na pobyt stały i do którego to mają stały dostęp. Okoliczności faktycznego przebywania M. P. w miejscu pobytu stałego potwierdzona została ponadto w wyniku kontroli meldunkowej, w trakcie której ustalono, iż wnioskowana do wymeldowania osoba przebywa w spornym lokalu. Wprawdzie jej pobyt nie ma charakteru ciągłego przebywania, jednakże sam fakt przebywania i spędzania czasu w lokalu mieszkalnym stanowi dowód, iż strona nie opuściła mieszkania w sposób trwały. Ponadto w trakcie oględzin ustalono, że w lokalu znajdują się rzeczy osobiste tak M. P. jak i jej synów, co również dowodzi, iż wnioskowane do wymeldowania osoby nie zerwały kontaktu z dotychczasowym miejscem pobytu stałego. Zauważyć także trzeba, iż w zeznaniach M. P. przyznała, że nie powzięła zamiaru stałego opuszczenia mieszkania. Wskazała, iż jej czasowa nieobecność spowodowana jest względami rodzinnymi tj. koniecznością sprawowania opieki nad matką, która zamieszkuje w B. oraz tym, iż syn W., pozostający jako osoba niepełnoletnia do 27 września 2006 r. pod jej władzą rodzicielską, kształci się w B. Dodatkowo praca jaką wykonuje ma charakter delegacyjny, co również wiąże się z nieobecnością w miejscu zameldowania stałego. Uwzględniając powołane przez stronę okoliczności, nie można na ich podstawie przyjąć, iż nieprzebywanie przez M. P. w miejscu pobytu stałego, wynika z zamiaru jego trwałego opuszczenia.
Zeznania W. P. również potwierdziły, iż jego pobyt poza miejscem zamieszkania nie wynika z zamiaru trwałego opuszczenia miejsca pobytu stałego, lecz związany jest z nauką w innej miejscowości. Co do P. P. zaś fakt, iż podjął on studia w miejscowości, w której zameldowany jest na pobyt stały i jednocześnie przebywa w spornym lokalu, ponosząc jednocześnie koszty związane z jego eksploatacją, także dowodzi on braku zaistnienia przesłanki wymeldowania określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.
Wprawdzie w toku postępowania ustalono, iż M. i W. P., przebywają znacznie częściej w B. przy ul. [...], jednakże nie można w oparciu o sam fakt przebywania stron poza miejscem pobytu stałego przyjmować, iż ich wolą było trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego, a ich pobyt w lokalu przy ul. [...] w O. utracił swój stały charakter. Zauważyć ponadto trzeba, iż z ustaleń faktycznych wynika, że w B. przy ul. [...] M. i W. P. zameldowani zostali przez właściwy organ na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące. Skoro zatem organ dokonujący zameldowania uznał, ż co do pobytu stron pod wskazanym adresem zachodzi, określona w art. 8 ustawy, podstawa do uznania go za pobyt czasowy, nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować dla potrzeb postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego. Uzyskanie akceptacji organu na dokonanie zameldowania na pobyt czasowy czyni wprawdzie wiarygodnym twierdzenie o przebywaniu przez M. i W. P. poza miejscem pobytu stałego, jednakże pozostaje bez wpływu na ustalenia w zakresie spełnienia przesłanki wymeldowania określonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Wzajemna relacja dwóch meldunków dokonanych przez organy właściwe dla zameldowania M. i W. P. na pobyt stały jak i czasowy polega na tym, iż w postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, organ prowadzący postępowanie jest związany stanowiskiem wyrażonym poprzez dokonanie zameldowania na pobyt czasowy. Związanie to sprowadza się do zakazu kwestionowania w zakresie postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, czasowego charakteru dokonanego meldunku. Innymi słowy, organ orzekający w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego nie może przyjmować, dla potrzeb tego postępowania, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy stanowi nowe miejsce pobyt stałego.
Skoro zatem w niniejszej sprawie ustalono, iż wnioskowane do wymeldowania osoby przebywają i spędzają czas w miejscu pobytu stałego, do którego mają stały dostęp i w którym znajdują się ich rzeczy osobiste, a jednocześnie potwierdzono, iż czasowe nieobecności M. i W. P. w miejscu zameldowania na pobyt stały nie wynikają z woli opuszczenia przez nich tego miejsca, jak również ustalono, iż ich pobyt w B. przy ul. [...] ma charakter czasowy, nie można przyjąć iż spełnione zostały, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego". Tym samym w ocenie Sądu jako zgodną z art. 15 ust. 2 ustawy uznać należy zaskarżoną decyzję stwierdzającą brak w niniejszej sprawie podstaw do wymeldowania z miejsca pobytu stałego.
Odnosząc się natomiast do podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu, iż M. P. w zeznaniach złożonych do protokołu, przed pracownikiem Urzędu Miejskiego w B. oświadczyła, że jej centrum życiowe znajduje się w B. stwierdzić trzeba, iż w świetle całego materiału dowodowego, okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do uznania przez organ zaistnienia co do M. P. określonych w art. 15 ust. 2 ustawy przesłanek wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Pomimo złożenia takiego oświadczenia, w dalszym toku postępowania strona potwierdziła bowiem, iż jej nieprzebywanie w miejscu zameldowania na pobyt stały nie jest związane z zamiarem jego trwałego opuszczenia. Ponadto wskazane przez nią okoliczności, uzasadniające przebywanie poza miejscem zameldowania, jak również ustalenia dokonane przez organ w zakresie stanu faktycznego jednoznacznie potwierdziły, iż M. P. nie opuściła w sposób trwały miejsca pobytu stałego, a jej nieobecność nie wynikała z zamiaru związania swojego centrum życiowego z innym miejscem.
Jednocześnie, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez organy przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W toku postępowania, przeprowadzonego zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, wyjaśniono wszak wszystkie istotne okoliczności stanowiące podstawę ustaleń istotnych z punktu widzenia zaistnienia przesłanek wymeldowania. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, iż podejmując rozstrzygnięcie organ dokonał oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, który bez wątpienia potwierdził brak zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek wymeldowania.
W zakresie kwestionowanego przez stronę skarżącą stanowiska organu odwoławczego dotyczącego regulacji art. 25 i art. 28 K.c. stwierdzić natomiast przyjdzie, iż powołane przepisy, odnoszące się do miejsca zamieszkania osoby fizycznej, jak słusznie dostrzegł organ odwoławczy, nie mogą decydować w wyłączny sposób o realizacji administracyjnoprawnego obowiązku meldunkowego. Pojęcie "miejsca zamieszkania" jest pojęciem cywilnoprawnym, odrębnym od administracyjnoprawnego pojęcia "miejsca pobytu stałego". Jako że o miejscu pobytu stałego nie rozstrzygają kryteria cywilnoprane, lecz określony w powoływanej ustawie fakt zameldowania regulacje dotyczące "miejsca zamieszkania" nie mogą zatem stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania.
Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić skargę.