II SA/OP 169/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2023-07-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezrobotnyrejestracjaurząd pracyprzywrócenie terminuświadczenia przedemerytalneKodeks postępowania administracyjnegoustawa o promocji zatrudnieniastatus bezrobotnegoterminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zarejestrowania jako bezrobotny, uznając brak podstaw prawnych do wstecznego nabycia statusu bezrobotnego.

Skarga dotyczyła postanowienia Wojewody Opolskiego utrzymującego w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zarejestrowania jako bezrobotny od 7 grudnia 2021 r. Skarżący argumentował, że uchybienie terminu wynikało z pandemii COVID-19 i problemów zdrowotnych, a także powoływał się na przepisy dotyczące świadczeń przedemerytalnych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw prawnych do wstecznego nabycia statusu osoby bezrobotnej oraz brak kompetencji organów administracji do rozpoznania takiej sprawy.

Przedmiotem skargi Z. P. było postanowienie Wojewody Opolskiego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty Oleskiego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zarejestrowania jako bezrobotny od 7 grudnia 2021 r. Skarżący domagał się przywrócenia terminu, argumentując, że uchybienie nastąpiło z powodu pandemii COVID-19 i problemów zdrowotnych, a także powoływał się na przepisy dotyczące świadczeń przedemerytalnych, które wymagały rejestracji w określonym terminie. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na brak podstaw prawnych do przywrócenia terminu rejestracji jako bezrobotny oraz brak kompetencji do rozpoznania takiej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości nabycia statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną, a rejestracja musi nastąpić przed uzyskaniem statusu. Sąd wskazał również, że skarżący nie spełniał przesłanki zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, co jest warunkiem uzyskania statusu bezrobotnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości nabycia statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną.

Uzasadnienie

Status osoby bezrobotnej nabywa się z dniem rejestracji, po pozytywnej weryfikacji przesłanek ustawowych. Brak jest przepisów pozwalających na wsteczne nadanie tego statusu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja osoby bezrobotnej, która musi być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia i zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy. Brak możliwości nabycia statusu z mocą wsteczną.

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.p.z.i.r.p. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Rejestracja bezrobotnych następuje po przedstawieniu dokumentów niezbędnych do ustalenia statusu i uprawnień.

u.p.z.i.r.p. art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu od dnia zarejestrowania.

k.p.a. art. 61a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów dotyczących decyzji do postanowień.

ustawa COVID-19 art. 15 zzzzzn2 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Wspomniana przez stronę skarżącą jako podstawa do przywrócenia terminu, jednak sąd nie uznał jej za wystarczającą w kontekście braku możliwości wstecznego nadania statusu bezrobotnego.

u.ś.p. art. 2 § § 1 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych

Określa warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, w tym wymóg rejestracji w PUP w ciągu 60 dni od ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do wstecznego nadania statusu osoby bezrobotnej. Brak kompetencji organów administracji do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu rejestracji jako bezrobotny. Status bezrobotnego można nabyć jedynie od dnia rejestracji.

Odrzucone argumenty

Uchybienie terminu do rejestracji wynikało z pandemii COVID-19 i problemów zdrowotnych. Istnieje podstawa prawna do przywrócenia terminu rejestracji w PUP. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 K.p.a.) przez organ I instancji.

Godne uwagi sformułowania

W aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości nabycia statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną. Brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania rejestracji i brak kompetencji organu administracji publicznej do wydania aktu w takim zakresie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Skład orzekający

Krzysztof Bogusz

przewodniczący sprawozdawca

Beata Kozicka

sędzia

Daria Sachanbińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabywania statusu osoby bezrobotnej i możliwości przywracania terminów rejestracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wstecznego nadania statusu bezrobotnego; nie rozstrzyga kwestii przywracania terminów w innych, odmiennych stanach faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób statusu bezrobotnego i możliwości jego uzyskania, co może być interesujące dla osób poszukujących pracy i prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy można zarejestrować się jako bezrobotny z datą wsteczną? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 169/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Daria Sachanbińska
Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 690
art. 2 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 24 marca 2023 r., nr ZPS.III.8640.8.2023.ADZ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zarejestrowania się jako bezrobotny oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Z. P. (dalej też: strona, skarżący) jest postanowienie Wojewody Opolskiego (dalej też: Wojewoda, organ odwoławczy) z dnia 24 marca 2023 r. nr ZPS.III.8640.8.2023.ADZ utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Oleskiego (dalej też: Starosta, organ I instancji) z dnia 31 stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zarejestrowania jako bezrobotny w terminie do dnia 7 grudnia 2021 r.
Wydanie tych postanowień nastąpiło w następujących okolicznościach faktycznych.
W dniu 27 stycznia 2022 r. skarżący zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. i został zarejestrowany jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 28 stycznia 2022 r. w organie I instancji wniosek o przywrócenie terminu do zarejestrowania jako bezrobotny od 7. grudnia 2021 r. Uzasadniał, że 24. sierpnia 2022 r. ZUS O/O. odmówił mu prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż winien był zarejestrować się (po okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego) w ciągu 60 dni, który to termin mijał właśnie 7. grudnia 2021 r. Po wniesieniu odwołania od decyzji ZUS Sąd Okręgowy w O. wydał 22 listopada 2022 r. zarządzenie, w którym zwrócił organowi rentowemu akta w celu uzupełnienia poprzez zawiadomienie strony o uchybieniu terminu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego wytykając wymogi z art. 15 zzzzz2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), czyli wyznaczenie stronie, która uchybiła terminowi 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W wykonaniu zarządzenia Sądu Okręgowego w O. ZUS O/O. pismem z 5 grudnia 2022 r. (doręczonym 9. grudnia 2022 r.) poinformował stronę, że ma prawo złożyć wniosek o przywrócenie terminu do rejestracji w PUP.
Postanowieniem z 31 stycznia 2023 r. Starosta Oleski na podstawie art. 61a K.p.a. odmówił stronie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zarejestrowania jako bezrobotny do 7 grudnia 2021 r. Na to postanowienie strona wniosła zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewoda Opolski zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 K.p.a. utrzymywał w mocy postanowienie I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art.6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Na postanowienie, o którym mowa w §1, służy zażalenie (art. 61 a § 2 K.p.a.).
Termin do dokonania rejestracji w urzędzie pracy celem nabycia statusu osoby bezrobotnej nie został określony i nie wynika z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Również z przepisów tej ustawy ani Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika kompetencja starosty do rozpoznania sprawy w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna. Rejestracja odbywa się poprzez złożenie wniosku wraz z odpowiednimi dokumentami oraz oświadczeniami i jest poprzedzona procedurą oceny przesłanek ustawowych, których negatywna weryfikacja zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie uznania osoby składającej wniosek za osobę bezrobotną. Natomiast na podstawie przepisu art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. organ zawiadamia stronę o uchybieniu terminu, który w zakresie dokonania rejestracji w urzędzie pracy jak wyżej wskazano nie jest w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określony. W ocenie Wojewody zarządzenie Sądu Okręgowego w O. nie wskazuje, że Sąd podziela stanowisko strony w sprawie odwołania od decyzji ZUS, a jedynie wskazuje na uchybienia proceduralne, których w jego ocenie dopuścił się organ rentowy.
Skoro więc brak jest podstaw prawnych do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania rejestracji i brak kompetencji organu administracji publicznej do wydania aktu w takim zakresie, należy uznać, że zachodzi inna uzasadniona przyczyna, o której mowa w art. 61a § 1 K.p.a. Jeżeli postępowanie nie może być wszczęte "z innych uzasadnionych przyczyn" to brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznawania wniosku, prowadzenia postępowania wyjaśniającego i analizy zebranego materiału dowodowego a w konsekwencji do rozstrzygania w przedmiocie przywrócenia czy odmowy przywrócenia terminu do dokonania rejestracji.
W skardze Z. P. zarzucił postanowieniu Wojewody Opolskiego:
1. naruszenie prawa procesowego w postaci art. 61a § 1 K.p.a. - poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż zachodzą inne uzasadnione przyczyny z uwagi na które postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do rejestracji w PUP jako bezrobotny nie może zostać wszczęte, podczas gdy skarżący wykazał, iż istnieje podstawa prawna do przywracania terminu rejestracji w PUP;
2. naruszenie prawa procesowego a to art. 58 § 1 K.p.a. - poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do rejestracji jako osoby bezrobotnej, podczas gdy skarżący we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu z dnia 15 lutego 2023 r. w sposób jednoznaczny wykazał, iż istnieje podstawa prawna do przywracania terminu rejestracji w PUP. a niedochowanie przez niego terminu wynikało z trudności związanych z trwającą epidemią COVID-19 w 2021 r., za które skarżący nie ponosi winy;
3. naruszenie prawa procesowego w postaci art. 183 § 1 pkt. 2 K.p.a.(winno być: art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. –przypis Sądu) w zw. z art. 7. art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, podczas gdy w toku postępowania organ I instancji swoim działaniem naruszył naczelne zasady postępowania administracyjnego w postaci zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.), zasady zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) oraz zasady informowania stron (art. 9 K.p.a.), a które to naruszenia winny zostać dostrzeżone przez organ II instancji oraz skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przywróceniem stronie terminu do rejestracji w PUP.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ II instancji prawa procesowego tj. art. 58 K.p.a. podniósł, iż wbrew twierdzeniom organu II instancji termin do rejestracji w PUP pracy w celu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego został wprost wskazany w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1867). Zgodnie z art. 2 § 1 pkt. 4a w/w ustawy "Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która: zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego łub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1297), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęło okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn".
W przypadku strony pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką trwało do 7 października 2021 r. wobec czego termin na zarejestrowanie się jako bezrobotny w PUP w celu uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego upływał z dniem 7. grudnia 2021 r. W związku z powszechnie panującą pandemią COVID-19 oraz problemami zdrowotnymi rejestracji skarżący dokonał dopiero z dniem 27 stycznia 2022 r. Z uwagi zatem na ustawowe uregulowanie terminu w jakim należy dokonać rejestracji jako osoba bezrobotna w PUP aby otrzymać świadczenie przedemerytalne oraz uchybienie temu terminowi bez jego winy (co zostało dowiedzione), termin ten może zostać przywrócony na podstawie art. 58 K.p.a. Na możliwość przywrócenia terminu do zarejestrowania się jako bezrobotny w urzędzie wskazuje także wprost art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.
Wbrew twierdzeniu organu II instancji, zgodnie z obowiązującym prawem istnieje możliwość przywrócenia terminu na zarejestrowanie się jako bezrobotny w PUP do dnia 7 grudnia 2021 r. w celu uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skarżący podniósł też, że WSA w Opolu w uzasadnieniu wyroku sygn. akt I SA/Op 386/22 wyjasnił, iż "Obowiązek udzielaniu informacji stronie obejmuje cały tok postępowania - od wszczęcia do jego zakończenia decyzją. Zakres przedmiotowy udzielania informacji stronie obejmuje zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego. W toku postępowania organ administracji publicznej z urzędu udziela stronom i innym uczestnikom postępowania informacji, niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast bierne oczekiwanie organu i nieudzielenie takich informacji, wyjaśnień i wskazówek, narusza przepis art. 9 K.p.a., co należy traktować juko wystarczającą (samodzielną) przesłankę do uchylenia decyzji, nawet gdy jest ona zgodna z prawem materialnym".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury zasad współżycia społecznego. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Oceniając według powyższych kryteriów zaskarżone postanowienia Starosty Oleskiego i Wojewody Opolskiego Sąd nie znalazł podstaw faktycznych ani prawnych do uwzględnienia skargi.
Poza argumentami wskazanymi przez organ drugiej instancji, które Sąd w pełni akceptuje należy stwierdzić, że rozstrzygające są zapisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2022 r., poz. 690 ze zm., obecnie tj. Dz. U. 2023r., poz. 735), dalej też: "ustawy".
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2) ustawy pojęcie "bezrobotny" - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli:
a) ukończyła 18 lat,
b) nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna,
c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego,
ca) nie nabyła prawa do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, przyznanej przez zagraniczny organ emerytalny lub rentowy, w wysokości co najmniej najniższej emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z 2023 r. poz. 326), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe,
e) nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie,
f) nie złożyła wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:
– zgłosiła do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo
– nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej,
g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności odbywanej poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego,
h) nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych,
i) nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego,
j) nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,
k) nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art. 70 ust. 6,
l) nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników,
m) nie pobiera na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłku dla opiekuna.
W aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości nabycia statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną. Stanowisko powyższe potwierdza treść nie tylko cyt. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy czyli, że bezrobotny to osoba, która "bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona (...)", ale także wynika z zapisów art. 33 ust. 1 ustawy - rejestracja bezrobotnych następuje "po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień" oraz art. 71 ust. 1 ustawy - prawo do zasiłku jako ściśle związane z uzyskaniem statusu bezrobotnego "przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy (...)".Trzeba ponadto odróżnić osobę bezrobotną w sensie faktycznym od osoby bezrobotnej w sensie prawnym (w świetle przesłanek ustawowych), to znaczy takiej, która formalnie uzyskała status "osoby bezrobotnej" w rozumieniu ustawy.
Uznanie danej osoby za osobę bezrobotną opiera się więc na formalnoprawnej przesłance obowiązku rejestracji w urzędzie pracy. Jakkolwiek więc akt rejestracji jest czynnością administracyjnoprawną i nie przyjmuje formy decyzji
administracyjnej, to jednak należy przypisać mu walor konstytutywności w tym sensie, że dopiero od tego momentu dana osoba może być formalnie i świetle prawa uznawana za "osobę bezrobotną". Samo zarejestrowanie musi być poprzedzone procedurą oceny przesłanek ustawowych, których negatywna weryfikacja zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie uznania osoby wypełniającą i podpisującą kartę rejestracji za osobę bezrobotną. Takie rozwiązanie zapobiega sporom co do daty nabycia statusu osoby bezrobotnej. Status ten można nabyć najwcześniej od dnia rejestracji. Inaczej mówiąc od dnia pozytywnej weryfikacji przez organ wniosku o dokonanie rejestracji przy uwzględnieniu przesłanek ustawowych uzyskania statusu osoby bezrobotnej. W aktualnym stanie prawnym nie ma więc możliwości nabycia statusu osoby bezrobotnej z mocą wsteczną, a więc ze skutkiem od dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o dokonanie rejestracji.
Niezależnie od tego i tylko na marginesie wskazać trzeba, że organ zatrudnienia przed wydaniem decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i przyznania zasiłku dla bezrobotnych powinien dokonać we własnym zakresie weryfikacji zdolności psychofizycznej zgłaszającego do pracy, aby ustalić, czy jest osobą "zdolną i gotową do zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy" albo – jako osoba niepełnosprawna – "zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy" (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Tymczasem skarżący twierdził, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do zarejestrowania, że jego stan zdrowia uniemożliwiał (poza okresowymi ograniczeniami pandemicznymi) wizytę we właściwym urzędzie pracy. Zatem nie spełniał przesłanek wymienionych w cyt. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy "zdolności i gotowości do zatrudnienia".
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI