II SA/OP 322/20

II SA/Op 322/20 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący/
Elżbieta Kmiecik
Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 7230/21 - Wyrok NSA z 2023-03-28
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 995
art. 12 ust. 1 pkt 1 i   ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na zarządzenie pokontrolne Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 29 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami oddala skargę.
Uzasadnienie
Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał w dniu 29 września 2020 r. zarządzenie pokontrolne na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 995 ze zm.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od 3 czerwca 2020 r. do 13 sierpnia 2020 r. w firmie A, ul. [...], [...] prowadzącej działalność w miejscowości [...] przy ul. [...], udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...].
Na podstawie ustaleń kontroli organ wydał wobec przedsiębiorcy zarządzenia, w których nakazał:
1. Nie prowadzić działalności polegającej na przetwarzaniu w procesie odzysku R12 (Wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R11) i zbieraniu odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia, a termin realizacji określił: niezwłocznie;
2. Nie prowadzić działalności polegającej na przetwarzaniu w procesie odzysku R5 (Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) odpadów o kodzie 17 09 04 (Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02, 17 09 03 i 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia, a termin realizacji określił: niezwłocznie;
3. Gospodarować odpadami zgodnie z pkt. 9.1. decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. (ze zmianami), a termin realizacji określił: niezwłocznie;
4. Prowadzić system kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów zgodnie z przepisami art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 797, ze zm. dalej też "ustawa o odpadach" lub w skrócie "u.o."), a termin realizacji określił: niezwłocznie.
Jednocześnie organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i analizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 15 października 2020 r.
Organ podniósł, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Opolu w firmie A, prowadzącej działalność w miejscowości [...] przy ul. [...] stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.
W szczególności organ stwierdził, że w czasie prowadzenia czynności kontrolnych wykazano, że kontrolowany podmiot:
Ad. 1
Prowadzi działalność polegającą, na przetwarzaniu w procesie odzysku R12 (Wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1 – R11) i zbieraniu odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia, o czym świadczy fakt, iż odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) odbierane z terenu gmin są przywożone na teren B w [...], po czym są one zbiorczym transportem przewożone do właściwych instalacji tj. firmy C, ul. [...], [...] oraz do firmy D Sp. z o.o., ul. [...], [...] (instalacja w [...]). W trakcie wizji lokalnych przeprowadzonych w dniach 3 czerwca 2020 r., 24 czerwca 2020 r., 1 sierpnia 2020 r. i 4 sierpnia 2020 r. na terenie działki o nr ewid. a km [...] obręb [...], zlokalizowanej w miejscowości [...] przy ul. [...] stwierdzono, że odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) magazynowane są w wybetonowanym boksie na terenie placu magazynowego. Z kolei w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 1 sierpnia 2020 r. stwierdzono funkcjonującą instalację do sortownia odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne). W dwóch wybetonowanych boksach na terenie placu magazynowego magazynowane były odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne). W trakcie wizji pracowała ładowarka, która ładowała przedmiotowe odpady do leja zasypowego na przenośnik taśmowy. Proces przetwarzania polegał na rozdzieleniu frakcji nadsitowej od podsitowej. Bezpośrednio przy instalacji do sortowania stwierdzono odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) oddzielone od frakcji mineralnej. Pod instalacją do sortowania znajdowały się odpady o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) zanieczyszczone odpadami resztkowymi pochodzącymi ze strumienia odpadów komunalnych. Odpady o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) zostały również stwierdzone bezpośrednio pod instalacją do sortowania odpadów komunalnych podczas wizji lokalnej w dniu 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. W dniu 1 sierpnia 2020 r. przesłuchano także M. K., zatrudnionego na stanowisku mechanik w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego, który zeznał, iż instalacja do sortowania odpadów komunalnych jest uruchamiana jeden raz w tygodniu. Nie zrealizowano tym samym obowiązku wynikającego z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Ad. 2.
Prowadzi działalność polegająca na przetwarzaniu odpadów o kodzie 17 09 04 (Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02, 17 09 03 i 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) w procesie odzysku R5 (Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) poprzez wyrównanie terenu bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia. Świadczy o tym fakt, iż w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniach 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. od wschodniej strony utwardzonego płytami placu magazynowego stwierdzono ślady wykonywania robót ziemnych (teren został wyrównany). Warstwę wyrównującą stanowiły odpady o kodzie 17 09 04 (Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03) i 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)). Na wyrównanym terenie w dniu 3 czerwca 2020 r. znajdowała się pryzma odpadów gruzu betonowego oraz zmieszanych odpadów z budowy, remontów. W wielu miejscach widoczne były również odpady folii i innych odpadów pochodzących ze strumienia odpadów komunalnych wymieszane z odpadami, którymi został wyrównany teren. Wyrównany teren został zagospodarowany na potrzeby prowadzonej działalności. Nie zrealizowano tym samym obowiązku wynikającego z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Ad. 3.
Gospodaruje odpadami niezgodnie z pkt 9.1. decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. (ze zmianami) gdyż w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 3 czerwca 2020 r. na terenie działki o nr ewid. a km [...] obręb [...], zlokalizowanej w miejscowości [...] przy ul. [...] stwierdzono, że odpady o kodzie 15 01 02 (Opakowania z tworzyw sztucznych), 15 01 06 (Zmieszane odpady opakowaniowe) magazynowane są luzem w wybetonowanych boksach na utwardzonym placu magazynowym. Również w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 4 sierpnia 2020 r. na terenie działki o nr ewid, a km [...] obręb [...], zlokalizowanej w miejscowości [...] przy ul. [...] stwierdzono, że odpady o kodzie 15 01 06 (Zmieszane odpady opakowaniowe) magazynowane są luzem w wybetonowanym boksie na utwardzonym placu magazynowym.
Stwierdzono, że także odpady o kodzie 20 02 01 (Odpady ulegające biodegradacji) magazynowane luzem w wybetonowanym boksie na terenie utwardzonym placu magazynowym. Natomiast zgodnie z pkt. 9.1. decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. (ze zmianami) odpady o kodzie 15 01 02 (Opakowania z tworzyw sztucznych), 15 01 06 (Zmieszane odpady opakowaniowe) powinny być magazynowane selektywnie, według kodów, w oznaczonych, szczelnych, zamykanych lub przykrywanych plandeką pojemnikach lub kontenerach na utwardzonym płytami betonowymi podłożu na placu magazynowym nr 2.
Z kolei odpady o kodzie 20 02 01 (Odpady ulegające biodegradacji powinny być magazynowane selektywnie, według kodów, w oznaczonych, szczelnych, zamykanych lub przykrywanych plandeką pojemnikach lub kontenerach lub beczkach na utwardzonym płytami betonowymi podłożu na placu magazynowym nr 7 lub 2.
Ad. 4.
Prowadzi system kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów niezgodnie z przepisami art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach o czym świadczy fakt, iż posiada 6 kamer, które zainstalowane są w miejscach magazynowania odpadów oraz przy drogach dojazdowych do miejsc magazynowania odpadów na terenie zakładu znajdującego się w miejscowości [...] przy ul. [...]. Kontrolowany podmiot nie posiada natomiast dostępu do rejestrowanego obrazu w czasie rzeczywistym ze wszystkich kamer, zapewniającego przez całą dobę podgląd, zapis obrazu i identyfikację osób przebywających w miejscu magazynowania odpadów. W dniu 3 czerwca 2020 r. stwierdzono, że kontrolowany podmiot posiada dostęp do podglądu z 2 kamer, natomiast w dniu 4 sierpnia 2020 r. przedstawiciel kontrolowanego podmiotu oświadczył, że prowadzone są prace modernizacyjne, w związku z czym nie ma dostępu do podglądu z kamer zainstalowanych na terenie zakładu znajdującego się w miejscowości [...] przy ul. [...].
We wniesionej skardze skarżący zarzucił zarządzeniu pokontrolnemu naruszenie prawa w części dotyczącej punktów 1-3, w szczególności
- 1) art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 poz. 1579 dalej także "ustawa zmieniająca") w zw. z art. 35 ust. 4a i 6 u.o. w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 września 2019 r. oraz w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej, poprzez nieuprawnione zakazanie podmiotowi kontrolowanemu w pkt 1 zaskarżonych zarządzeń przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01 w procesie odzysku R12 i zbierania tych odpadów, w sytuacji gdy podmiot kontrolowany jako prowadzący instalację do zastępczej obsługi regionu w oparciu o pkt IV decyzji Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 22 stycznia 2015 r. znak: [...]. Skarżący zarzucił, że posiadał tym samym również status regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów po myśli art. 35 ust. 4a i 6 u.o. w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 września 2019 r., na której to instalacji władny był (w określonych decyzją sytuacjach) do przetwarzania w procesie R12 zmieszanych odpadów komunalnych (20 03 01), a tym samym zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy zmieniającej posiadał to uprawnienie także w okresie prowadzenia kontroli, jako że z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (5 września 2019 r.), na mocy jej art. 17 ust. 1 instalacja prowadzona przez podmiot kontrolowany uzyskała z mocy prawa status instalacji komunalnej w rozumieniu art. 35 ust. 6 pkt 1) i 3 ) u.o. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 września 2019 r.;
- 2) art. 12 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 995 dalej także "u.i.o.ś.") poprzez nakazanie podmiotowi kontrolowanemu:
a) w pkt 2 zarządzeń nie prowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu w procesie odzysku w procesie odzysku R5 odpadów o kodzie 19 12 09 bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia, w sytuacji gdy z niezakwestionowanych kart ewidencji odpadów przedłożonych przez podmiot kontrolowany w toku czynności kontrolnych wynika, iż odpad o takim kodzie w ogóle nie był magazynowany na terenie instalacji w [...], a tym samym nie było fizycznie możliwym jakiekolwiek jego przetwarzanie w procesie odzysku R5, co z kolei wyłączało także sposobność dokonania tej czynności sprzecznie z treścią art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach;
b) w pkt 3 zarządzeń gospodarować odpadami zgodnie z pkt 9.1. decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. w sytuacji, gdy Inspektor Ochrony Środowiska winien w treści zarządzeń odnosić się do ewentualnych (stwierdzonych) naruszeń powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jakie zostały ustalone w toku prowadzonej kontroli, albowiem nie jest on organem egzekucyjnym, którego zadaniem byłoby wykonywanie decyzji administracyjnych wydanych przez inne organy administracji publicznej;
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonych zarządzeń w zaskarżonej części oraz
2) uznanie w wyroku, iż instalacja do prowadzenia działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w B na terenie działki a km [...] obręb [...] wchodząca w skład przedsiębiorstwa pod firmą A, uzyskała na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) w zw. z art. 35 ust. 4a i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 701) status instalacji komunalnej w rozumieniu art. 35 ust. 6 pkt 1) i 3) ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 września 2019 r. z mocy samego prawa oraz
3) o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
Skarżący uzasadnił, że kwestionuje trzy pierwsze spośród wyżej wymienionych zarządzeń, albowiem wydane one zostały z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
W szczególności podmiot kontrolowany - wbrew stanowisku organu - nie mógł naruszyć art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez przetwarzanie w procesie R12 odpadów o kodzie 20 03 01 (niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne), albowiem prowadzona przez niego instalacja w świetle obowiązujących obecnie przepisów i w związku z treścią decyzji Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 22 stycznia 2015 r. znak [...], posiada aktualnie z mocy prawa status instalacji komunalnej, na której podmiot kontrolowany jest uprawniony przetwarzać zmieszane odpady komunalne w procesie R12.
Zgodnie z pkt IV w/w decyzji Marszałka Województwa Opolskiego stronie przyznano prawo do tego, aby: "Zmieszane odpady komunalne odebrane z terenu gmin Centralnego Regionu Gospodarki Odpadami Komunalnymi przetwarzać na instalacji segregacji na terenie B w[...] eksploatowanej przez A z siedzibą w [...] ul.[...] m. [...] do czasu wybudowania Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych - instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (RIPOK) na terenie Centralnego Regionu Gospodarowania Odpadami Komunalnymi w wpisania instalacji RIPOK do uchwały w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Opolskiego na lata 2012-2017" lub w przypadku awarii instalacji RIPOK".
Po myśli zaś pkt V tejże decyzji termin jej obowiązywania ustalony został do 21 stycznia 2025 r. z zastrzeżeniem przytoczonego w zdaniu poprzedzającym pkt IV decyzji.
Zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa Opolskiego Nr VIII/93/2015 z dnia 23 czerwca 2015 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Opolskiego na lata 2012-2017" stwierdzono, iż instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych "C" [...] Sp. z o.o. uzyskała status RIPOK z dniem 1 lipca 2015 r.
Mając na uwadze datę graniczą, do której Marszałek Województwa Opolskiego zakreślił okres ważności decyzji z dnia 22 stycznia 2015 r., niewątpliwe stwierdzić można, że obowiązywała ona zarówno przed 5 września 2019 r. jaki po tej dacie.
Skarżący przywołuje ten dzień, albowiem w tej właśnie dacie doszło do istotnej nowelizacji ustawy o odpadach. W oparciu o nią uchylone zostały przepisy przewidujące m.in. zasadę regionalizacji gospodarki odpadami. Wówczas to zniesione zostały również Regionalne Instalacje do Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK), które od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, na mocy art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej, nabyły z mocy prawa status instalacji komunalnych, o których mowa w art. 35 ust. 6 pkt 1) i 3) u.o. w brzmieniu po 5 września 2019 r.
Dla obszaru gdzie zlokalizowana jest instalacja w [...] - w dacie wejścia w życie nowelizacji, o której mowa wyżej - obowiązywała decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 22 stycznia 2015 r. na przetwarzanie odpadów z uwzględnieniem ich zbierania.
Po pierwsze na mocy rzeczonej decyzji instalacja w [...] posiadała status instalacji przewidzianej do zastępczej obsługi regionu, o której mowa w art. 35 ust. 4a u.o. w brzmieniu obowiązującym do 5 września 2019 r. Strona od dnia uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów (z uwzględnieniem ich zbierania) prowadziła sortownię z ograniczeniami płynącymi z treści decyzji.
Po drugie podmiot prowadzący instalację w [...] w dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej, niewątpliwe posiadał ważne zezwolenie na przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych w procesie R12 (pkt III ppkt 8.1. Tabela nr 3 decyzji), z tym jednak zastrzeżeniem, iż możliwość wykonywania czynności przetwarzania odpadu o kodzie 20 01 03 ograniczona była do sytuacji występowania awarii na regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
Po trzecie wreszcie nie może przy tym ujść uwadze, że instalacja przewidziana do zastępczej obsługi regionu, zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 4a u.o. w brzmieniu do 5 września 2019 r., kwalifikowana była po myśli starego porządku prawnego również jako RIPOK. Bowiem zgodnie z treścią przywołanego przepisu przez instalację przewidzianą do zastępczej obsługi regionu, o której mowa w ust. 4 pkt 2, rozumie się inną regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych przeznaczoną do przetwarzania tego samego rodzaju odpadów.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy zmieniającej podmiot prowadzący w dniu wejścia w życie tej ustawy sortownię odpadów przetwarzającą niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, stanowiącą, zgodnie z dotychczasowymi przepisami, regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych (a zatem również "zastępczy RIPOK"), może przetwarzać niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, nie dłużej niż do dnia 1 stycznia 2024 r. Nadto po myśli art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, o których mowa w art. 35 ust. 6 pkt 1) i 3) ustawy o odpadach w brzmieniu sprzed nowelizacji, zapewniające: 1) mechaniczno- biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielanie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku lub 2) składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych - stają się instalacjami komunalnymi, o których mowa w art, 35 ust. 6 pkt 1) i 3) u.o. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
W zakresie pkt 2 i 3 zaskarżonych zarządzeń błędnym było nałożenie na stronę przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zakazu prowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu w procesie odzysku R5 odpadów o kodzie 17 09 04 i 19 12 09. Taka treść zarządzenia pozostaje bowiem w sprzeczności z pozostałymi ustaleniami przeprowadzonej kontroli. Organ nie miał przeto jakichkolwiek zastrzeżeń do sposobu ewidencjonowania przez kontrolowanego stanu odpadów magazynowanych na instalacji. Przedłożone w tym zakresie karty ewidencji nie były kwestionowane co do ich poprawności. W treści późniejszych zarządzeń również nie znalazły się takie, które dotyczyłyby tej sfery działalności strony.
Tymczasem z dokumentów przedłożonych do kontroli jasno wynika, że podmiot kontrolowany w ogóle nie posiadał na nieruchomości odpadu o kodzie 19 12 09 (minerały np. piasek, kamienie). Strona zatem ani nie przyjęła takiego odpadu od innych podmiotów, ani nie wytworzyła go w związku z prowadzoną działalnością. Tym samym nie jest możliwe - nie kwestionując uprzednio rzetelności dokumentacji ewidencyjnej - stwierdzenie, iż podmiot kontrolowany dopuścił się nieprawidłowości w zakresie przetwarzania odpadów, których w ogóle nie posiadał. Co prawda w toku postępowania kontrolnego nie znajdują zastosowania zasady ogóle przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, niemniej jednak nie zwalnia to w żadnej mierze organu, z generalnego obowiązku dbania o budowanie zaufania obywatela do organów administracji publicznej. Sama dokumentacja fotograficzna to zdecydowanie za mało, tym bardziej gdy weźmie się pod uwagę, że strona od początku kontestowała jakoby miała magazynować - a co dopiero przetwarzać w jakikolwiek sposób - odpad o kodzie 19 12 09.
Podobnie sytuacja kształtuje się w odniesieniu do odpadu o kodzie 17 09 04 (zmieszana odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01,17 09 02 i 17 09 03), co do którego stronie również zakazano jego przetwarzania w procesie R5. W tym wypadku jednak odpad ten faktycznie był (i jest również obecnie) gromadzony na terenie instalacji zgodnie z posiadanym zezwoleniem z dnia 22 stycznia 2015 r. Strona nigdy nie kontestowała tego faktu, jednakże zgodnie z posiadaną dokumentacją ewidencyjną, w okresie przeprowadzania kontroli, ilość tego odpadu wykazywana jako magazynowany, zgodna była ze stanami rzeczywistymi, czego organ kontrolujący najwyraźniej nigdy nie zweryfikował. W zakresie tego odpadu dokumenty ewidencyjne nigdy nie były kwestionowane przez kontrolujących, co nakazuje przyjąć, że zawarte w nich ilości magazynowanych odpadów stanowiły wartości rzeczywiste. Sama strona nie była również obligowana do złożenia odnośnie poruszonej kwestii jakichkolwiek wyjaśnień. W tym kontekście pytaniem bez odpowiedzi pozostaje, jaką ilość odpadu o kodzie 17 09 04 kontrolujący miał przetworzyć w sposób sprzeczny z treścią art. 41 ust. u.o. i skąd w ogóle ten odpad miał się wziąć na instalacji.
Odnośnie trzeciego z zarzutów dotyczącego pkt 3 kwestionowanych zarządzeń, skarżący podnosił, iż w żadnej mierze nie mogą być one uznane za prawidłowe w kontekście funkcji jakie mają być realizowane przez inspekcję ochrony środowiska.
Treść zarządzeń w ich pkt 3 nie została prawidłowo ustalona i wyrażona, albowiem nie zawiera konkretnie opisanego obowiązku jaki jej adresat winny jest wykonać. Samo powołanie się na konkretny punkt decyzji na przetwarzanie odpadów nie jest poprawny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i odwołując się do zastrzeżeń strony odniósł się do jej zarzutów, odnośnie do:
• nieprecyzyjnego określenia zakończenia eksploatacji instalacji do sortowania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) w złożonych pisemnych oświadczeniach przez Przedstawiciela kontrolowanego podmiotu,
• przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) przy użyciu sortowni niezgodnie z posiadanym zezwoleniem poprzez oddzielanie z nich frakcji mineralnej o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)),
• magazynowania w dniach 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. odpadów o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) pod instalacją do sortowania odpadów,
• nieprowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie o kodzie 17 09 04 (Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03) i 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) w procesie odzysku R5 (Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) poprzez wyrównanie terenu bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia,
• magazynowania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) na terenie działki o nr ewid. a km [...] obręb [...], zlokalizowanej w miejscowości [...] przy ul. [...] w oparciu o decyzję Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. zmienioną decyzją Marszałka Województwa Opolskiego [...] z dnia 30 października 2015 r.
Pismem Nr [...] z dnia 29 września 2020 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Opolu odpowiedział na wniesione zastrzeżenia i uwagi do protokołu kontroli Nr [...]. W piśmie poinformowano Stronę, że zastrzeżenia i uwagi dotyczące:
• nieprecyzyjnego określenia zakończenia eksploatacji instalacji do sortowania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) w złożonych pisemnych oświadczeniach przez Przedstawiciela kontrolowanego podmiotu zostało przyjęte. W piśmie poinformowano także, że wskazane w protokole kontroli nieprawidłowości związane z eksploatacją instalacji do sortownia i przetwarzania w niej odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) w procesie odzysku R12 (Wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1 – R11) zostały stwierdzone podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 1 sierpnia 2020 r. przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) przy użyciu sortowni niezgodnie z posiadanym zezwoleniem poprzez oddzielanie z nich frakcji mineralnej o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) jest bezprzedmiotowe. W trakcie kontroli nie wykazano przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) niezgodnie z posiadanym zezwoleniem, lecz przetwarzanie ww. odpadów bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia.
Magazynowania w dniach 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. odpadów o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) pod instalacją do sortowania odpadów jest bezzasadne, czego dowodem są protokoły oględzin z dnia 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. oraz dokumentacja fotograficzna z dnia 1 sierpnia 2020 r. Wskazano ponadto, że zgodnie z pkt. 111.2 decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. (ze zmianami) w wyniku odsiania minerałów powstaje odpad o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)), stanowiący mieszaninę popiołów i żużli palenisk domowych, piasek o różnym uziarnieniu, ziemia i kamienie, szkło o drobnej frakcji, małe części folii polietylenowej, drobne części gruzu z remontów, substancje roślinne. Odpady o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) są także wyszczególnione w tabeli znajdującej się w pkt. 3.1. ww. decyzji zgodnie z którą źródłem ich powstawania jest proces mechanicznego sortowania odpadów komunalnych.
Nieprowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie o kodzie 17 09 04 (Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02, 17 09 03 i 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) w procesie odzysku R5 (Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) poprzez wyrównanie terenu bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia jest bezzasadne, czego dowodem są protokoły oględzin z dnia 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. Wskazano również, iż na całym wyrównanym terenie widoczne są odpady folii i innych odpadów pochodzących ze strumienia odpadów komunalnych wymieszane z odpadami, którymi został wyrównany teren. Wyrównany teren został zagospodarowany na potrzeby prowadzonej działalności.
Magazynowania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) na terenie działki o nr ewid. a km [...] obręb [...], zlokalizowanej w miejscowości [...] przy ul. [...] w oparciu o decyzję Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. zmienioną decyzją Marszałka Województwa Opolskiego [...] z dnia 30 października 2015 r. jest niewłaściwe gdyż w ww. decyzji nie uwzględniono zbierania przedmiotowych odpadów. Z kolei zgodnie z pkt. IV powyższej decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. przetwarzanie odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) powinno być prowadzone do czasu wybudowania Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych - instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (RIPOK) na terenie Centralnego Regionu Gospodarowania Odpadami Komunalnymi i wpisania instalacji RIPOK do uchwały w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Opolskiego na lata 2012-2017" lub w przypadku awarii instalacji RIPOK, tj. do dnia 1 lipca 2015 r.
Wobec stanu epidemii Covid-19 i rygorów z tym związanych, wprowadzonych przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020r., poz.1842 ze zm.) oraz brakiem możliwości zapewnienia pełnego i pewnego zabezpieczenia zdrowia stron i pracowników, zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 322/20, Przewodniczący Wydziału II WSA w Opolu zarządził rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
I. Na zasadzie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który w sprawie nie miał zastosowania.
W granicach tak określonej kognicji Sąd nie stwierdził zarzucanych skargą naruszeń prawa.
II. Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
(Dz. U. z 2020 r. poz. 995 ze zm.). Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 2 ustawy kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
III. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W przypadku zaskarżenia takiego aktu, podstawę uwzględnienia skargi stanowi art. 146 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się przy tym odpowiednio, a sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Jeśli jednak Sąd nie stwierdzi podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W kwestii dopuszczalności skargi na zarządzenie pokontrolne, wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy należy wyjaśnić, że akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są działaniami administracji publicznej podejmowanymi w zakresie realizacji ich zadań wynikających z przepisów prawa. Mogą one mieć charakter władczy z tym, że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas miałyby charakter decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Bezspornie zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, gdyż na gruncie art. 12 ust. 1 ustawy ta forma działania została wyraźnie odróżniona przez ustawodawcę od decyzji, wymienionej w pkt 2 tego przepisu. Niewątpliwie jednak władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 ustawy, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy.
Równocześnie należy zwrócić uwagę, że ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych wynikających z art. 12 ust. 2 ustawy.
W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, które mógłby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 383/20 oraz powołane tam orzecznictwo; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
IV. Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy jest - obok decyzji administracyjnej wymienionej w pkt 2 tego przepisu i wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którym mowa w pkt 3, jedną z kilku możliwych form działań wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku ze sprawowaną kontrolą podmiotów korzystających ze środowiska (art. 2 ust. 1 ustawy). Wydawane jest w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenie prawa.
Wydanie zarządzenia pokontrolnego skutkuje powstaniem stosunku administracyjnoprawnego. Jeżeli kontrola dotyczyła działalności danej osoby fizycznej, ona sama jest adresatem zarządzenia pokontrolnego i podmiotem zawiązanym. Jeśli kontrolowana jednostka organizacyjna ma złożoną strukturę (np. wielozakładowe przedsiębiorstwo państwowe), należy uznać, że adresatem jest kierownik tej wyodrębnionej części jednostki, w której w toku kontroli stwierdzono uchybienia.
V. Istotą kontroli prowadzonej przez właściwy organ inspekcji ochrony środowiska jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności działania z tymi przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zakresu i przyczyn rozbieżności między tymi stanami, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, podmiotowi kontrolowanemu.
Jednym słowem wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18).
VI. Podsumowując zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej ani innej sankcji administracyjnej, co również uzasadnia dopuszczalność formułowania ich w sposób ogólnikowy. Ich celem, oprócz sygnalizacji osobie fizycznej korzystającej ze środowiska lub osobie zarządzającej jednostką organizacyjną korzystającą ze środowiska, jest przede wszystkim dostarczenie kontrolującemu organowi informacji co do konieczności wszczęcia postępowań zmierzających np. do nałożenia kary lub zobowiązania do wykonania lub zaniechania określonych czynności. Stąd też w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a.
Postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. W postępowaniu tym sąd dokonując oceny nie bada natomiast legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym poczynienia tych ustaleń w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli.
Z uwagi na charakter aktu wydanego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy, sądowa kontrola legalności zarządzenia pokontrolnego polega przede wszystkim na badaniu, czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli oraz, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
VIII. Podkreślić trzeba, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy, jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, to obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18 i powołany tam wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17).
IX. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kontrola w zakładzie zarządzanym przez skarżącego została przeprowadzona zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową przez organ do tego uprawniony, na podstawie właściwego upoważnienia (art. 2 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1d ustawy).
Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z czynności kontrolnych sporządzony został prawidłowo protokół, w którym wiernie oddano przebieg i wyniki kontroli oraz wyprowadzono z poczynionych ustaleń prawidłowe wnioski.
Organ kontrolny prawidłowo przyjął, że na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach ustawodawca zakazuje zbierania poza miejscem wytwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, przy czym w myśl art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1439) podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych bezpośrednio do instalacji komunalnej. Dopuszcza się przekazywanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych za pośrednictwem stacji przeładunkowej, o której mowa w art. 23 zbieranie odpadów ust. 10 ustawy o odpadach.
Podczas wizji lokalnych w dniach: 3 czerwca 2020 r., 24 czerwca 2020 r., 1 sierpnia 2020 r. i 4 sierpnia 2020 r. stwierdzono, że w wybetonowanym boksie na terenie placu magazynowego magazynowane były odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne). Zgodnie z art. 25 ust. 3 magazynowanie jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów.
Kontrola wykazała, że odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne), odbierane z terenu gmin: [...], [...], [...], [...] z nieruchomości oraz z firm, od 1 lipca 2020 r. również z terenu gmin [...] i [...] (woj. [...]) są przywożone na teren B w [...], po czym są one zbiorczym transportem przewożone do firmy C, ul. [...], [...] oraz firmy D Sp. z o.o., ul. [...], [...] (instalacja w [...]), posiadających instalacje do przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01.
Taka organizacja jest podyktowana optymalizacją kosztów. Tego rodzaju postępowanie spełnia definicję zbierania odpadów określoną w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach, zgodnie z którą rozumie się przez to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Prawidłowo organ przyjął ,że prowadzenie zbierania odpadów wiąże się z uzyskaniem decyzji, o której mowa w art. 41 ustawy o odpadach. Jednakże Marszałek Województwa Opolskiego w decyzji Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. i w decyzji Nr [...] z dnia 30 października 2015 r. nie uwzględnił zbierania przez firmę skarżącego odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne).
Tym samym nie można akceptować twierdzeń strony dotyczących legalności prowadzonej działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne).
Organ zasadnie wskazał ,że w trakcie wizji w dniu 1 sierpnia 2020 r. stwierdzono funkcjonującą instalację do sortownia odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne). W dwóch wybetonowanych boksach na terenie placu magazynowego magazynowane były odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne). W trakcie tej czynności kontrolnejpracowała ładowarka, która ładowała przedmiotowe odpady do leja zasypowego na przenośnik taśmowy. Proces przetwarzania polegał na rozdzieleniu frakcji nadsitowej od podsitowej. Bezpośrednio przy instalacji do sortowania stwierdzono odpady o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) oddzielone od frakcji mineralnej. Odsiane odpady o kodzie 19 12 09 ((Minerały (np. piasek, kamienie)) znajdujące się bezpośrednio pod instalacją stanowiły frakcję podsitową, będącą mieszaniną pozostałości organicznych i mineralnych.
Zakwestionowane odpady zostały również stwierdzone bezpośrednio pod instalacją do sortowania odpadów komunalnych podczas wizji lokalnej w dniu 3 czerwca 2020 r., co wskazuje, że proces przetwarzania był prowadzony także przed rozpoczęciem kontroli. Potwierdziło się to 24 czerwca 2020 r.
Ponadto w dniu 1 sierpnia 2020 r. przesłuchano M. K., zatrudnionego na stanowisku mechanika w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego, który zeznał, iż instalacja do sortowania odpadów komunalnych jest uruchamiana jeden raz w tygodniu. Tak więc stwierdzona w dniu 1 sierpnia 2020 r. działalność nie miała jednorazowego charakteru.
Prawidłowo organ stwierdził, że zgodnie z pkt. IV. decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. przetwarzanie odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) powinno być prowadzone do czasu wybudowania Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych - instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (RIPOK) na terenie Centralnego Regionu Gospodarowania Odpadami Komunalnymi i wpisania instalacji RIPOK do uchwały w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Opolskiego na lata 2012-2017" lub w przypadku awarii instalacji RIPOK.
Na podstawie uchwały Sejmiku Województwa Opolskiego Nr VIII/93/2015 z dnia 23 czerwca 2015 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Opolskiego na lata 2012-2017" stwierdzono, że instalacja do mechaniczno- biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych "C" [...] Sp. z o. o. uzyskała status RIPOK w dniu 1 lipca 2015 r. Ponadto w trakcie kontroli ustalono, że od 2013 r. nie miała miejsca jakakolwiek awaria instalacji RIPOK.
W uchwale Sejmiku Województwa Opolskiego Nr VIII/93/2015 z dnia 23 czerwca 2015 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Opolskiego na lata 2012-2017" wskazano B w [...] jako instalację przewidzianą do zastępczej obsługi regionu, o której mowa w art. 35 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w brzmieniu obowiązującym do 5 września 2019 r. Niemniej jednak podmiot ten był uprawniony do przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne) jedynie w przypadku, gdy regionalna instalacja uległa awarii lub nie mogła przyjmować odpadów z innych przyczyn. Skarżący posiada ważne zezwolenie na przetwarzanie odpadów, z tym zastrzeżeniem, iż po dniu 2 lipca 2015 r. nie obejmuje ono przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne).
Nie można podzielić zarzutów strony , że instalacja zlokalizowana w [...] posiada status instalacji komunalnej.
Zgodnie z art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach, instalacją komunalną jest "instalacja do przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych lub pozostałości z przetwarzania tych odpadów, określona na liście, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1, spełniająca wymagania najlepszej dostępnej techniki, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, lub technologii, o której mowa w art. 143 tej ustawy, zapewniająca:
1. mechaniczno-biologiczne przetwarzanie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i wydzielanie z niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku, lub
2. składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych".
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2019 r. poz. 1579) wprowadziła art. 38b, regulujący proces prowadzenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy instalacji komunalnych i ich uzupełniania przez marszałków województw (funkcjonujących na terenie danego województwa instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych).
Lista ta jest aktualizowana na bieżąco, a wpisu dokonuje się na pisemny wniosek prowadzącego "instalację komunalną", do którego (w odniesieniu do instalacji funkcjonującej) dołącza się dokumenty potwierdzające zakończenie budowy i oddanie do użytkowania instalacji komunalnej oraz kopię zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego przetwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego przetwarzanie odpadów w tej instalacji.
W opublikowanej w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego liście instalacji komunalnych na terenie województwa opolskiego (stan na dzień 25 września 2019 r.) nie wymieniono instalacji należącej do skarżącego.
Nie znajdują oparcia w wynikach kontroli twierdzenia strony zaprzeczajace prowadzeniu działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie o kodzie 17 09 04 (Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02, 17 09 03 i 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) w procesie odzysku R5 (Recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych) poprzez wyrównanie terenu bez wymaganej decyzji udzielającej zezwolenia.
Teren, na którym powinna być prowadzona działalność polegająca na gospodarowaniu odpadami został określony w decyzji Marszałka Województwa Opolskiego Nr [...] z dnia 22 stycznia 2015 r. ze zm. Jest nim płyta żelbetowa. Słusznie organ podniósł, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. od wschodniej strony utwardzonego płytami placu magazynowego stwierdzono ślady wykonywania robót ziemnych (teren został wyrównany). Na wyrównanym terenie w dniu 3 czerwca 2020 r. znajdowała się pryzma odpadów gruzu betonowego oraz zmieszanych odpadów z budowy, remontów. Na całym wyrównanym terenie widoczne są odpady folii i innych odpadów pochodzących ze strumienia odpadów komunalnych wymieszane z odpadami, którymi został wyrównany teren.
Wyrównany teren został zagospodarowany na potrzeby prowadzonej działalności. Dowodem są protokoły oględzin z dnia 3 czerwca 2020 r. i 24 czerwca 2020 r. Brak ewidencji odpadów lub jej nierzetelne prowadzenie przez przedsiębiorcę poddanego kontroli nie jest rozstrzygający na korzyść skarżącego. Podmiot prowadzący działalność nieregulowaną formalnoprawnie nie dysponuje zazwyczaj dokumentami, które potwierdzałyby działalność niezgodną z prawem, nie ustalą zatem ich istnienia czynności kontrolne.
Organ zasadnie przyjął że kontrolowany posiadał na nieruchomości odpady o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)), gdyż odpady te stanowią frakcję podsitową, będącą mieszaniną pozostałości organicznych i mineralnych, która powstaje podczas sortowania odpadów o kodzie 20 03 01 (Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne).
Wynika to także z treści cyt. decyzji Marszałka Województwa Opolskiego. Zgodnie z pkt. III.2 ww. decyzji w wyniku odsiania minerałów powstaje odpad o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)), stanowiący mieszaninę popiołów i żużli palenisk domowych, piasek o różnym uziarnieniu, ziemia i kamienie, szkło o drobnej frakcji, małe części folii polietylenowej, drobne części gruzu z remontów, substancje roślinne.
Odpady o kodzie 19 12 09 (Minerały (np. piasek, kamienie)) są także wyszczególnione w tabeli znajdującej się w pkt. 3.1. ww. decyzji zgodnie z którą źródłem ich powstawania jest proces mechanicznego sortowania odpadów komunalnych. Takie odpady zostały stwierdzone bezpośrednio pod instalacją do sortowania odpadów komunalnych podczas wizji lokalnej 3 czerwca 2020 r., 24 czerwca 2020 r. i 1 sierpnia 2020 r.
Ustalenia wynikające z protokołu oględzin korzystają z mocy dowodowej, zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., w myśl którego dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a protokół oględzin należy uznać za dowód stwierdzonych naruszeń. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia, a czasem niemożliwy. Dlatego tym większa jest waga zdjęć wykazanych podczas oględzin (wizji lokalnej), i załączonych do protokołu kontroli.
Trzeba też podkreślić, że strona skarżąca sama pozbawiła się dostępu do wiarygodnych i często rozstrzygających racje dowodów, a to dlatego, że nie utrzymywała należytego stanu monitoringu terenu składowiska.
Gdyby system monitoringu działał należycie a jego zapisy mogły być "pobrane" na potrzeby kontroli to nie zachodziłyby konieczności przeprowadzenia innych dowodów, w tym zdjęć wykonanych podczas oględzin w poszczególnych dniach kontroli.
Odnośnie do zobowiązania strony do gospodarowania odpadami zgodnie z posiadanymi decyzjami określającymi warunki korzystania ze środowiska, prawidłowo organ powołał art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, iż do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska m.in. w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska.
W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 3 czerwca 2020 r. na terenie prowadzonej działalności w miejscowości [...] stwierdzono, że odpady o kodzie 15 01 02 (Opakowania z tworzyw sztucznych), 15 01 06 (Zmieszane odpady opakowaniowe) magazynowane są luzem w wybetonowanych boksach na utwardzonym placu magazynowym. Także w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 4 sierpnia 2020 r. na przedmiotowym terenie stwierdzono, że odpady o kodzie 15 01 06 (Zmieszane odpady opakowaniowe) magazynowane są luzem w wybetonowanym boksie na utwardzonym placu magazynowym. No i odpady o kodzie 20 02 01 (Odpady ulegające biodegradacji) magazynowane są luzem w wybetonowanym boksie na terenie utwardzonym placu magazynowym. Tymczasem zgodnie z pkt. 9.1. cyt. decyzji Marszałka Województwa Opolskiego odpady o kodzie 15 01 02 (Opakowania z tworzyw sztucznych), 15 01 06 (Zmieszane odpady opakowaniowe) powinny być magazynowane selektywnie, według kodów, w oznaczonych, szczelnych, zamykanych lub przykrywanych plandeką pojemnikach lub kontenerach na utwardzonym płytami betonowymi podłożu na placu magazynowym nr 2. Z kolei odpady o kodzie 20 02 01 (Odpady ulegające biodegradacji powinny być magazynowane selektywnie, według kodów, w oznaczonych, szczelnych, zamykanych lub przykrywanych plandeką pojemnikach lub kontenerach lub beczkach na utwardzonym płytami betonowymi podłożu na placu magazynowym nr 7 lub 2. Wobec tego strona będąc podmiotem profesjonalnie zajmującym się gospodarowaniem odpadami, naruszała warunki posiadanego zezwolenia, co jest naruszeniem prawa.
X. Reasumując zarządzenie pokontrolne wydane może być, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska "na podstawie ustaleń kontroli", co powoduje, że protokół kontroli ma zasadnicze i podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia, jak i dla oceny jego prawidłowości.
Zarządzenie pokontrolne jest wydawane w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia prawa.
Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli poprzez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie odpowiada kryterium legalności, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.