II SA/Op 130/19

II SA/Op 130/19 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2019-05-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska
Ewa Janowska
Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1627/21 - Wyrok NSA z 2022-11-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1330
art. 16 w zw. z  art. 5 ust. 2,  art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Prezesa A Sp. z o.o. w [...] z dnia 4 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od A Sp. z o.o. w [...] na rzecz T. H. kwotę 296,28 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć 28/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. H. (dalej też "skarżący") zaskarżono decyzję Prezesa A Sp. z o.o. w [...] (dalej: "organ", "Spółka") z dnia 4 marca 2019 r. nr. [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym
Pismem z dnia 19 lutego 2019r. skarżący, powołując się na działanie na rzecz podmiotu "B" wystąpił do organu drogą poczty elektronicznej o udostępnienie informacji publicznej obejmującej udostępnienie każdej umowy cywilnoprawnej i umowy o pracę zawartych przez Spółkę w styczniu 2019 r. przez wskazanie numeru, daty zawarcia, przedmiotu, podmiotu z jakim zostały zawarte te umowy oraz wartości poszczególnych umów. Odpowiedzi oczekiwał na wskazany adres poczty elektronicznej.
Decyzją z dnia 4 marca 2019 r., organ odmówił udostępnienia żądanych danych, powołując się na przepisy art. 17 ust. 1 i art. 16 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, winno być Dz. U. 2018, poz. 1330 ze zm. – przypis Sądu), dalej też w skrócie "ustawy" lub "u.d.i.p." W uzasadnieniu organ podniósł, że zapytanie objęte wnioskiem przedstawionym do zaopiniowania, co do zasady, jest zapytaniem o informację publiczną. Jednakże przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej wprowadzają pewne ograniczenia w udzielaniu informacji publicznej.
Stosownie zaś do art. 5 ust. 2 zdanie 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.
A Spółka z o.o. informacje objęte wnioskiem uznała za informacje, które nie powinny zostać ujawnione szerokiemu kręgowi osób, a to z uwagi na fakt, iż przekazanie danych dotyczących wszystkich zawartych umów cywilno-prawnych mogłoby doprowadzić do naruszenia interesów Spółki i jej kontrahentów oraz doprowadzić do ujawnienia tajemnic prawnie chronionych. Bez sprecyzowania o jakie konkretnie umowy cywilno-prawne chodzi wnioskodawcy, nie ma możliwości weryfikacji, czy informacja nie podlega utajnieniu.
W skardze T. H. zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego art. 10 ust. 1 EKPCz w zw. z art. 61 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione nieudostępnienie informacji publicznej, dotyczącej majątku publicznego jakim dysponuje Spółka;
- przepisów prawa materialnego art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, a w konsekwencji nieuprawnione ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 419, dalej: u.z.n.k.);
- przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej, uniemożliwiające sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zakwestionował stanowisko organu i podniósł, że nie ulega wątpliwości, że został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy u.d.i.p. Spółka jako podmiot, w którym Gmina Nysa posiada 100% swoich udziałów jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Z kolei wnioskowane informacje dotyczą umów zawieranych przez Spółkę, których realizacja jest finansowana ze środków publicznych, w konsekwencji są to informacje o majątku publicznym, a więc informacja zawarta w katalogu art. 6 u.d.i.p. Jednak Spółka wydała decyzję o odmowie udostępnienia informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., z powodu tajemnicy przedsiębiorcy. Dla skutecznej odmowy udzielenia informacji publicznej, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), niezbędne jest jednoczesne zaistnienie następujących trzech przesłanek:
- wnioskowana informacja publiczna musi stanowić informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną, posiadającą wartość gospodarczą;
- przedsiębiorca musiał podjąć niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności;
- informacja nie została ujawniona do wiadomości publicznej.
Z analizy treści art. 11 ust. 4 u.z.n.k. wynika, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: formalny i materialny. Formalny jest spełniony wówczas, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania w poufności tych informacji. Nie jest wystarczające przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że dane te mają charakter poufny, ale konieczne jest wykazanie faktu zastrzeżenia przez przedsiębiorcę poufności danych. Element materialny odnosi się do treści informacji (danych technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych posiadających dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą), których ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.
Spełnienie powyższych przesłanek musi nastąpić łącznie, a do objęcia danej informacji tajemnicą konieczne jest wykazanie, że żądane informacje w istocie tę tajemnicę zawierają, co musi poprzedzić wnikliwa analiza okoliczności faktycznych każdego przypadku, której szczegółowe odzwierciedlenie winno nastąpić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ rozpoznając sprawę odmówił udostępnienia informacji dotyczących zawartych przez Spółkę umów w miesiącu styczniu 2019 r., tj. nr i daty zawarcia umowy, przedmiotu umowy, zakresu czasowego umowy, wartości umowy oraz nazwy kontrahentów. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka ani formalna, ani materialna odmowy udostępnienia informacji. Prezes Spółki stwierdził jedynie, że informacje objęte wnioskiem uznał za informacje, które nie powinny zostać ujawnione szerokiemu kręgowi osób, a to z tego powodu, że ujawnienie wszystkich umów z tego okresu mogłoby doprowadzić do naruszenia interesów Spółki i jej kontrahentów oraz doprowadzić do ujawnienia tajemnic ustawowo chronionych. Nie wykazał jednak faktu zastrzeżenia przez przedsiębiorcę poufności danych. Odnośnie do przesłanki materialnej, w zasadzie w ogóle brak jest jakiegokolwiek odniesienia. Należy ponadto wskazać, że przedmiotowa Spółka, jest to spółka komunalna, w której gmina Nysa ma 100% udziałów. Dysponuje majątkiem publicznym, w konsekwencji należy uwzględnić, iż jej działalność jest wykonywana w interesie publicznym i wykonywanie zadań nie w celu przynoszenia zysku, tak jak działają przedsiębiorcy. Należy podkreślić, że Spółka jest spółką komunalną, a działalność komunalna polega na wykonywaniu przez jednostki samorządu terytorialnego zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Podobnie, zgodnie z zasadą jawności gospodarowania środkami publicznymi określoną w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j: Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm.), zwanej dalej u.f.p., gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Z art. 35 u.f.p. wynika możliwość wyłączenia jawności, ale jedynie w ściśle określonych przypadkach, dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastrzeżenie jej stanowi wyjątek od zasady jawności i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający, gdyż naruszałoby to przewidziane w art. 61 Konstytucji RP oraz u.d.i.p. prawo do informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Spółka informacje objęte wnioskiem uznała za informacje, które nie powinny zostać ujawnione szerokiemu kręgowi osób, a to z uwagi na fakt, iż przekazanie danych dotyczących wszystkich zawartych umów cywilno-prawnych mogłoby doprowadzić do naruszenia interesów Spółki i jej kontrahentów oraz doprowadzić do ujawnienia tajemnic prawnie chronionych. Bez sprecyzowania o jakie konkretnie umowy cywilnoprawne chodzi wnioskodawcy, nie ma możliwości weryfikacji, czy informacja nie podlega utajnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Co do zasady, warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest – jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a. – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na decyzję organu, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Jednakże w przypadku skargi na decyzję podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji publicznej, niebędącego organem władzy publicznej (tak jak Spółka), zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. tryb ten uznaje się za wyczerpany w razie wystąpienia przez wnioskodawcę do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Poza tymi regułami należy odnotować, że zgodnie z aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest konsul. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej reguluje cyt. na wstępie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
W świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 i 3 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że spółka utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, powołana do wykonywania zadań publicznych i gospodarująca w tym zakresie środkami publicznymi jest podmiotem publicznym, a jej Prezes - jako organ reprezentujący osobę prawną samorządu terytorialnego - jest na mocy tych przepisów zobowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.
Nie budzi też wątpliwości i nie było sporne pomiędzy stronami, że informacje, których udostępnienia domagał się skarżący stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą wydatkowania publicznych środków finansowych (art. 6 ust. 5 u.d.i.p.).
Skoro prezes spółki samorządowej może być adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to wniosek taki winien on załatwić według trybu określonego przepisami powołanej ustawy.
W piśmiennictwie podkreśla się, że zasadą jest, że jeżeli przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja dotycząca sprawy publicznej, a tym samym posiadająca - zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - walor informacji publicznej, zaś organ będący adresatem wniosku informacją tą dysponuje, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w uzasadnionych sytuacjach może również odmówić udostępnienia informacji. Odmowa taka wymaga jednak podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podstawy do wydania takiej decyzji zachodzą na przykład w sytuacji, gdy żądana informacja, pomimo posiadania walorów informacji publicznej, jest informacją chronioną na zasadach przewidzianych w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. Poglądy doktryny i orzecznictwa wskazują ponadto na możliwość zakończenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej bez wydania decyzji również wówczas, gdy nie dochodzi do udostępnienia wnioskowanej informacji. Ma to miejsce wtedy, gdy informacja będąca przedmiotem wniosku - wbrew przekonaniu wnioskodawcy - nie posiada waloru informacji publicznej lub, gdy adresat wniosku nie posiada żądanej informacji publicznej, a także gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach. W takich sytuacjach adresat wniosku powinien jedynie zawiadomić wnioskodawcę, że - odpowiednio - żądane dane nie mieszczą się pojęciu objętym u.d.i.p. lub, że ich nie posiada, lub też, że przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, 3. wydanie, Warszawa 2016, str. 313 - 315).
W realiach rozpatrywanej sprawy należało zgodzić się z organem, że z uwagi na przyjętą podstawę prawną odmowy udzielenia odpowiedzi na zapytanie skarżącego, odnoszące się do oznaczenia osób będących stronami umów cywilnoprawnych zawieranych przez Spółkę, zaistniała konieczność wydania decyzji administracyjnej.
W tym miejscu godzi się też zauważyć, że organ wezwany nie wypowiedział się w żadnej formie odnośnie do tej części wniosku, która dotyczyła umów o pracę, skupiając się jedynie na umowach cywilnoprawnych. W tych okolicznościach rozstrzygnięcia wymagało, czy ze względu na ochronę prywatności osób zawierających umowy cywilnoprawne ze Spółką, możliwe jest udostępnienie ich danych osobowych w ramach realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Sporne zagadnienie i powstałe kontrowersje dotyczą natomiast głównie relacji dwóch konstytucyjnie chronionych dóbr, a mianowicie prawa do informacji o dysponowaniu środkami publicznymi (art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP "1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. 3. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa") i prawa do prywatności (art. 47 Konstytucji RP "Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym", art. 51 ust. 1 Konstytucji RP "Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby").
W piśmiennictwie przyjmuje się, że uprawnione i słuszne jest stwierdzenie, że podstawową przesłanką zaliczenia do sfery dostępności w obszarze spraw publicznych będzie uzasadnione zainteresowanie społeczne informacją o konkretnej osobie fizycznej, usprawiedliwione celami prawa do informacji, wśród których wyróżniają się potrzeby kontroli społecznej nad władzą publiczną oraz partycypacji społeczeństwa w sprawowaniu tej władzy.
W doktrynie zauważono, że podstawowe dane osobowe człowieka (imię i nazwisko) są jego dobrem osobistym, ale jednocześnie są dobrem powszechnym w tym znaczeniu, że istnieje publiczna zgoda na posługiwanie się nimi w życiu społecznym (towarzyskim, urzędowym, handlowym itd.) – zob. M. Pieńczykowski "Ochrona danych osobowych jako negatywna przesłanka udostępniania informacji publicznej", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2018 r., nr 2, str. 64 i n.
Rozstrzygając to zagadnienie autor powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., I CSK 190/1247, w którym wskazano, że trudno jest jednoznacznie przesądzić, czy udostępnienie imienia i nazwiska osoby fizycznej przez jednostkę samorządu terytorialnego narusza jej prawa do prywatności.
Problem ten może być rozstrzygnięty jedynie na tle konkretnych okoliczności sprawy. W rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy sprawie przyjęto, że prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje udostępnienie imion i nazwisk osób fizycznych, będących stronami umów zlecenia lub o dzieło z jednostką samorządu terytorialnego, uzasadniając swoje stanowisko tym, iż osoby takie musiały liczyć się z tym, że ich personalia nie pozostaną anonimowe. Podkreślono, że dla osoby żądającej dostępu do informacji publicznej związanej z zawieraniem umów cywilnoprawnych przez jednostkę samorządu terytorialnego imiona i nazwiska stron takich umów są często ważniejsze niż ich treść, co z oczywistych względów jest zrozumiałe, a w takiej sytuacji trudno bronić poglądu, że udostępnienie imion i nazwisk osób w rozważanej sytuacji stanowiłoby ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw tych osób.
Sąd meriti akceptuje pogląd, że stanowisko zaprezentowane w przytoczonym wyroku Sądu Najwyższego wychodzi naprzeciw kardynalnej zasadzie jawności gospodarowania mieniem publicznym, w tym majątkiem komunalnym. Racjonalny jest pogląd, że każdy, kto decyduje się zawrzeć umowę z jednostką sfery budżetowej, musi liczyć się z tym, że informacje z tym związane będą podlegać ujawnieniu łącznie z informacjami dotyczącymi podstawowych danych osobowych takiej osoby. Kontrahenci zawieranych przez te podmioty umów muszą liczyć się z tym, że korzystanie ze środków publicznych w ramach tychże umów (w jakikolwiek sposób lub w jakiejkolwiek formie) podlegać może także społecznej kontroli, wykonywanej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, i że dane tych kontrahentów nie będą korzystać z ochrony.
Przyjęcie wskazanego założenia ma również wymiar funkcjonalny, pozwala niejako zapobiegać negatywnym zjawiskom związanym nierzadko z patologiami życia społecznego. W związku z tym potrzeba ujawniania imion i nazwisk czy też innych podstawowych danych identyfikujących osoby będące beneficjentami środków publicznych wydaje się niezbędna. Autor powołał się przy tym na niemal jednolitą linię orzeczniczą jaka wykształciła się na tle tego rodzaju zagadnienia.
Przedstawiony pogląd jest zbieżny ze stanowiskiem P. Szustakiewicza zajętym w glosie do wyroku NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2499/13 (ZNSA z 2015 r., nr 5, str. 175 i n.), w którym autor opowiedział się za koniecznością udostępniania takich danych, przypominając, że dostęp do informacji publicznej jest ważnym elementem faktycznego funkcjonowania demokracji jako ustroju, w którym obywatele mają realny wpływ na sprawy publiczne i rzeczywiście kontrolują podmioty publiczne. Prawo to wywodzi się ze statuowanego w art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności prawa do poszukiwania i rozpowszechniania informacji, jest więc jednym z podstawowych praw człowieka.
Prawo to może być ograniczone tylko w wyjątkowych wypadkach. Kontrola społeczna, prawo do wpływu na działanie podmiotów państwowych wiąże się przede wszystkim z kontrolą wydatkowania publicznych środków. Cechą demokracji w jej współczesnym rozumieniu jest możliwość dysponowania własnym majątkiem przez obywateli.
W ramach umowy społecznej obywatele godzą się ponosić ciężary publiczne, ale w zamian powinni posiadać narzędzia realnej kontroli nad sposobami ich wydatkowania. Dlatego też nie wydaje się, aby dane osobowe osób, które podpisały umowy cywilnoprawne z podmiotami publicznymi, nie mogły zostać ujawnione. Pytanie o imię i nazwisko osób, z którymi podmiot publiczny podpisał umowę cywilnoprawną, nie służy bowiem ustaleniu, czy określona osoba wykonywała dane usługi dla podmiotu publicznego, lecz kontroli, jak zostały wydatkowane środki publiczne.
Wniosek o udostępnienie takich danych nie służy zaspokojeniu ciekawości wnioskodawcy, który pragnie się dowiedzieć, kto pracuje na rzecz określonego podmiotu, lecz jest wykonaniem społecznej kontroli nad sposobem gospodarowania przez określony podmiot publicznymi pieniędzmi.
Z akt sprawy, a w szczególności uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ w sposób generalny, bez odniesienia się do ewentualnych uwarunkowań odnoszących się do poszczególnych stron przedmiotowych umów cywilnoprawnych i bez jakiegokolwiek odniesienia się do tych stron ocenił, że nie mogą być upublicznione z powodu konieczności ochrony sfery prywatności tych osób. Sąd poglądu tego nie podziela i w pełni akceptuje w tym zakresie przywołane wyżej wywody piśmiennictwa.
Przeszkodą do udostępnienia tych danych nie są też przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. nr 2016/679, w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, tzw. RODO.
Zgodnie z art. 86 rozporządzenia, dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, które posiada organ lub podmiot publiczny lub podmiot prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z prawem do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia.
Podstawą udostępnienia danych osobowych w ramach dostępu do informacji publicznej jest art. 6 ust. 1 lit. e rozporządzenia (przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi) w związku z określonymi przepisami prawa krajowego, które w naszym przypadku zawiera u.d.i.p.
W konsekwencji, ujawnienie imienia i nazwiska osób fizycznych zawierających umowy z podmiotem publicznym wykonującym zadania publiczne związane z obrotem mieniem publicznym, dokonane w zgodzie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, nie mogłoby naruszać postanowień rozporządzenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 665/18 – opubl. pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko zajął S. Wikariak w artykule "RODO jako wygodna wymówka" – Dziennik Gazeta Prawna z 2019 r., nr 59 str. B8.
Dlatego wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego uzasadniało uchylenie decyzji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., Sąd w pkt 1 wyroku orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 200 P.p.s.a., w pkt 2 wyroku Sąd postanowił natomiast o kosztach postępowania przyjmując, że na koszty te składają się: wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz koszty przejazdu do Sądu w wysokości podanej przez skarżącego na kwotę 96,28 zł, która dotyczy pojazdu [...], nr rej. [...], silnik o poj. [...] cm³, przy czym zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. (Dz. U. 2002 r., Nr 27, poz. 271 ze zm.), stawka za 1 km wynosi 0,8358 zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy zgodnie z zaprezentowaną wykładnią przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., przy czym podkreślić należy, że wydania decyzji wymaga jedynie odmowa udostępnienia informacji, natomiast jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną, która również kończy postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1467/18).