II SA/Ol 990/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki nieruchomości na decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa gazociągu), uznając, że postępowanie było zgodne z prawem, a zarzuty dotyczące ograniczenia prawa własności nie mogły być uwzględnione na tym etapie.
Skarżąca, właścicielka działki, wniosła skargę na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia na jej nieruchomości. Zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie uwzględnienie jej sugestii co do innego przebiegu inwestycji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie było zgodne z prawem, a decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową i nie może być odmówiona, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Kwestie ograniczenia prawa własności i szczegółowe rozwiązania techniczne będą badane na etapie pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy gazociągu średniego ciśnienia na działce skarżącej. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, brak należytego poinformowania jej o stanie sprawy oraz nie uwzględnienie jej sugestii dotyczących przebiegu inwestycji. Podnosiła również zarzuty dotyczące braku analizy wpływu inwestycji na środowisko i bezpieczeństwo oraz niezastosowania przepisów dotyczących planowania przestrzennego i ochrony gruntów. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że postępowanie było zgodne z prawem. Podkreślił, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową i nie można jej odmówić, jeśli inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Kwestie dotyczące ograniczenia prawa własności, szczegółowych rozwiązań technicznych oraz ochrony osób trzecich nie mogą być w pełni rozstrzygnięte na etapie postępowania lokalizacyjnego, lecz będą badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Sąd uznał, że zarzuty skargi są nietrafne, a postępowanie przeprowadzone przez organy administracji było prawidłowe. W związku z tym, skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową i nie można jej odmówić, jeśli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Kwestie dotyczące ograniczenia prawa własności i szczegółowe rozwiązania techniczne będą badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma na celu jedynie ocenę zgodności z prawem obowiązującym, a nie ocenę celowości czy słuszności inwestycji. Przepis art. 56 u.p.z.p. wprost stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji, jeśli zamierzenie jest zgodne z przepisami odrębnymi. Ograniczenie prawa własności i ochrona osób trzecich są badane w ograniczonym zakresie na tym etapie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (30)
Główne
u.p.z.p. art. 50 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 54
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja inwestycji celu publicznego, w tym budowa i utrzymanie przewodów służących do przesyłu gazu.
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunek dotyczący zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych.
u.p.z.p. art. 124
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasady planowania przestrzennego, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
u.p.z.p. art. 2 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja inwestycji celu publicznego.
u.g.n. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wymienienie celów publicznych, w tym budowy i utrzymania przewodów służących do przesyłu gazu.
u.g.n. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wymienienie celów publicznych, w tym budowy i utrzymania przewodów służących do przesyłu gazu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.g. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 52 § 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nie można uzależniać wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
p.o.ś. art. 141 § 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestycja celu publicznego, jaką jest budowa gazociągu, mieści się w zakresie celów publicznych określonych w art. 6 u.g.n. Brak planu miejscowego uzasadnia wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 u.p.z.p.). Decyzja lokalizacyjna nie jest decyzją uznaniową, a jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych. Kwestie dotyczące ograniczenia prawa własności i szczegółowe rozwiązania techniczne będą badane na etapie pozwolenia na budowę, a nie w postępowaniu lokalizacyjnym. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odrzucone argumenty
Organ nie wyjaśnił, jakimi motywami kierował się uznając inwestycję za cel publiczny. Organ nie dokonał analizy możliwości realizacji zamierzenia na innej działce. Organ potraktował skarżącą jako właścicielkę działki sąsiedniej, a nie nieruchomości, na której ma być realizowane zamierzenie. Organ nie uwzględnił sugestii skarżącej co do innego kierunku posadowienia gazociągu. Organ ustalił dopuszczalność realizacji inwestycji jedynie na podstawie materiałów przedstawionych przez inwestora. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności. Naruszenie zasady informowania stron (art. 9, 10 k.p.a.) i brak należytego poinformowania o wpływie inwestycji na prawo własności. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) poprzez brak niezależnych pomiarów. Naruszenie obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania (art. 107 § 3 k.p.a.). Niezastosowanie art. 141 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Niezastosowanie art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 5, 9 u.p.z.p. Niezastosowanie § 3 ust. 1 pkt 31 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych. Organ administracyjny nie jest przy tym uprawniony do analizowania zasadności takiej, a nie innej lokalizacji inwestycji i jej proponowanego przebiegu. Kwestia zgody właścicieli nieruchomości, przez które ma przechodzić planowana inwestycja, nie ma w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego znaczenia. Ochrona osób trzecich w postępowaniu lokalizacyjnym nie może być całościowa i nie może podejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich.
Skład orzekający
Piotr Chybicki
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Glabas
sędzia
Ewa Osipuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie charakteru postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jako niedziałania uznaniowego, ograniczeń w uwzględnianiu zarzutów dotyczących prawa własności na tym etapie oraz braku obowiązku badania celowości inwestycji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania lokalizacyjnego w przypadku braku planu miejscowego i inwestycji celu publicznego. Nie rozstrzyga ostatecznie kwestii związanych z pozwoleniem na budowę czy ochroną własności na późniejszych etapach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji interesów właściciela nieruchomości z realizacją inwestycji celu publicznego, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia granice postępowania lokalizacyjnego.
“Czy budowa gazociągu na Twojej działce to już koniec Twoich praw? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz protestować.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 990/21 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-02-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ewa Osipuk Marzenna Glabas Piotr Chybicki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 1382/22 - Wyrok NSA z 2023-10-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 50, art. 53, art. 54, art. 56 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 9, art. 10, art. 77, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 134, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium), działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 53 ust. 4 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741, dalej: u.p.z.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania R. A. (skarżąca) od decyzji z dnia [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza [...] przez Kierownika Referatu ds. lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalania warunków zabudowy (organ I instancji), w sprawie ustalenia - na rzecz Spółki A (spółka) - lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia na działce nr ew. [...], obręb [...], gm. [...] - utrzymało w mocy w całości zaskarżoną decyzję. Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy. Decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku spółki, organ I instancji ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie gazociągu średniego ciśnienia na działce nr ew. [...], obręb [...], gm. [...], wskazując, że usytuowanie inwestycji określa załącznik graficzny nr 1 do decyzji. W decyzji zawarto ustalenia m.in. w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzi, w zakresie infrastruktury technicznej, wymagań dot. ochrony interesów osób trzecich, jak również określono inne warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów szczególnych. W uzasadnieniu organ przywołał brzmienie art. 6 pkt 2 u.p.z.p. i wskazał, że zamierzenie stanowi inwestycję celu publicznego. Opisał przebieg postępowania oraz odniósł się do składanych w toku postępowania zastrzeżeń. Wyjaśniono, że teren, na którym planowana jest inwestycja nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołał brzmienie art. 56 u.p.z.p. Odwołanie od decyzji wniosła skarżąca zarzucając, że: organ nie wyjaśnił jakimi motywami kierował się uznając tę inwestycję za inwestycję celu publicznego; przyjął, że istnieje możliwość realizacji zamierzenia na działce nr [..], jednak nie dokonał analizy możliwości jej zrealizowania na działce nr [...] w obrębie [...] oraz, że organ potraktował ją jako właścicielkę działki sąsiedniej, podczas gdy jest właścicielką nieruchomości, na której ma być realizowane zamierzenie, które wyłącza spod zagospodarowania pas działki o długości ok. 155 m i nieznanej szerokości, w której nie można prowadzić działań mogących uszkodzić gazociąg. Wniosła o uchylenie decyzji i przeprowadzenie dowodów z załączonych map. W uzasadnieniu odwołania wskazała m.in., że uchylając poprzednio wydaną w sprawie decyzję Kolegium zarzuciło organowi I instancji niewykazanie, że zamierzenie kwalifikowane jest jako inwestycja celu publicznego. Zarzuciła, że organ podał co prawda, iż chodzi i rozbudowę sieci gazowej, która służyć będzie zaopatrzeniu w gaz co najmniej 22 budynków mieszkalnych, nie wyjaśnił jednak dlaczego zamierzenie nie może zostać zrealizowane w trybie warunków zabudowy. Jak podała powodem tego pominięcia może być okoliczność, że dla inwestycji celu publicznego zastosowanie znajduje art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie którego można ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, że inwestor wskazał, iż zamierzenie obejmuje budowę gazociągu średniego ciśnienia. Decyzja będąca przedmiotem odwołania - zgodnie z wnioskiem - obejmuje fragment tej inwestycji, tj. odcinek ok 155 m na terenie m. [...] gm. [...]. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż planowana inwestycja ma zostać zrealizowana na działce nr [...]. Działki te stanowią własność odwołującej się. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działka stanowi następujące użytki: rolne - RIVa, RIVb, RV oraz łąki - ŁIV. Teren nie wymaga zatem zgody na zmianę przeznaczenia z rolnego i leśnego na cele nierolnicze i nieleśne (art. 77 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), wobec tego warunek z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Ponadto, organ I instancji dokonał prawidłowej analizy przepisów szczególnych, na podstawie których można określić warunki i zasady lokalizacji inwestycji celu publicznego (ustalenia zawarte w punktach 2-6 2 decyzji). Brak jest jednocześnie podstaw do uznania, iż lokalizacja tej inwestycji wykazuje niezgodność z przepisami szczególnymi (art. 56 u.p.z.p.). Organ prawidłowo wskazał także, iż zamierzenie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji określonej we wniosku. Postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami u.p.z.p. oraz k.p.a. Decyzja odpowiada wymogom określonym w art. 54 u.p.z.p. Organ wypełnił również obowiązki nałożone w art. 53 u.p.z.p., w tym w zakresie dokonywania zawiadomień inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, na piśmie, nie zaś poprzez obwieszczenie. Wskazano, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a zatem jeśli przepis prawa wyraźnie nie upoważnia ich do rozstrzygania o określonych uprawnieniach albo obowiązkach, nie mogą takich rozstrzygnięć podejmować. Postępowanie mające na celu ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, określone przepisami u.p.z.p., ma jedynie na celu ustalenie, czy określona we wniosku inwestycja może powstać na wskazanym przez inwestora terenie, w świetle obowiązujących przepisów o ładzie przestrzennym oraz regulacji szczególnych. Dlatego też w postępowaniu tym bada się jedynie, czy przepisy szczególne zawierają w zakresie tej inwestycji postanowienia, które należy uwzględnić na etapie decyzji lokalizacyjnej, czy też istnieją normy o charakterze planistycznym, które uniemożliwiają powstanie określonej inwestycji. Brak konkretnych zakazów w przepisach szczególnych w zasadzie uniemożliwia wydanie decyzji odmownej (art. 56 u.p.z.p.). W toku postępowania o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie prowadzi się postępowania i nie podejmuje się wiążących ustaleń w zakresie szczegółowej lokalizacji inwestycji, a wskazuje się jedynie, iż zrealizowanie zamierzenia w granicach określonych we wniosku odpowiada przepisom prawa. Kwestia zgody właścicieli nieruchomości, przez które ma przechodzić planowana inwestycja, na jej umieszczenie na tym terenie, nie ma w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego znaczenia – wymogu takiego nie stawiają przepisy u.p.z.p. i nie jest to konieczne z uwagi na cel i istotę tego postępowania. Dopiero na etapie postępowania w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę inwestor winien złożyć oświadczenie, że ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kolegium wyjaśniło także, iż organ rozpoznając wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ocenia celowości i zasadności realizacji zamierzenia inwestycyjnego, jak również nie jest upoważniony do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych rozwiązań, jest wnioskiem związany i może rozstrzygać tylko w takim zakresie, jaki został przez inwestora we wniosku określony, badając kompletność wniosku i jego zgodność z przepisami prawa. Inwestor dokonuje, przed złożeniem wniosku (którego jest wyłącznym dysponentem) o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wszechstronnej analizy uwarunkowań przestrzenno-technicznych planowanej inwestycji, kierując się zasadami racjonalności i słuszności rozwiązań przyjętych w projekcie planowanej do realizacji inwestycji. Z tych też powodów zarzut niedokonania przez organy oceny zasadności umieszczenia gazociągu w drodze na działce nr 100, zamiast na działce odwołującej się nie może zostać uwzględniony. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium pełnomocnik skarżącej zarzucił jej naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i w konsekwencji nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nienależyte rozpoznanie stanu faktycznego oraz nie zebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, - art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącej o stanie faktycznym sprawy, w tym o spodziewanym wpływie planowanej inwestycji na wykonywanie przez nią prawa własności nieruchomości, na której ma być posadowiony planowany gazociąg oraz bezpodstawne nie wzięcie przez organ pod uwagę sugestii skarżącej, co do innego kierunku posadowienia planowanego gazociągu, co zapewniłoby jej niezaburzone wykonywanie prawa własności nieruchomości, - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez ustalenie dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji jedynie na podstawie materiałów przedstawionych przez wnioskodawcę (inwestora), a nie zlecenie niezależnemu instytutowi żadnych pomiarów, w stosunku do oddziaływania planowanej inwestycji oraz prowadzenia postępowania administracyjnego bez zachowania zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji przez skarżącą, co stanowi bezwzględny obowiązek organu odwoławczego, - art. 141 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie wzięcie pod uwagę i nie podjęcie żadnych czynności, celem ustalenia, czy oddziaływanie planowanej instalacji w postaci posadowienia gazociągu, nie będzie powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, zwłaszcza wobec faktu, że teren, pod powierzchnią którego miałby zostać posadowiony gazociąg jest zwykle użytkowany przy zastosowaniu ciężkich, rolniczych sprzętów, - art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 5, 9 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewzięcie pod uwagę i wyraźne zlekceważenie przez organ obowiązku, polegającego na tym, że w planowaniu przestrzennym uwzględnia się m. in. wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych, wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami, potrzeby interesu publicznego, - § 3 ust. 1 pkt 31 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewzięcie pod uwagę, że instalacje do przesyłu gazu należą do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wskutek czego należałoby w szczególny sposób rozważyć możliwość jego wykonania, zwłaszcza, że planowany gazociąg charakteryzuje się średnim ciśnieniem. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej, jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zobowiązanie organu przez Sąd do wydania decyzji odmawiającej ustalenia na spółki lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65). Należy przy tym zwrócić uwagę, że przepis art. 6 pkt 1 u.g.n. wśród celów publicznych wymienia wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji; a także budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2 u.g.n.). W kontekście powołanych przepisów trzeba stwierdzić, że na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi lokalne (gminne) lub ponadlokalne (powiatowe, wojewódzkie i krajowe) znaczenie inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II OSK 648/09, Lex nr 597750). Nie może być wątpliwości, że realizacja spornej inwestycji mieści się w zakresie celów publicznych objętych art. 6 pkt 1 i 2 u.g.n. Odnośnie zaś lokalnego znaczenia przedmiotowego przedsięwzięcia, to niewątpliwie powinno ono być istotne z punktu widzenia zaspokojenia potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminną wspólnotę samorządową. Jak wynika bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm., dalej jako "u.s.g.") mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową, a ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium (ust. 2). Z kolei w art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 3 i art. 15 u.s.g., do zadań własnych gminy ustawodawca zaliczył zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty, wśród których wymienił zadania własne m.in. w sprawach: gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego; wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz; zieleni gminnej i zadrzewień; utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych. W świetle przywołanych przepisów organy niewadliwie ustaliły i wykazały, że planowana budowa wskazanego we wniosku inwestora odcinka gazociągu średniego ciśnienia, stanowi inwestycję celu publicznego. Ustalenie charakteru inwestycji jako inwestycji realizującej cel publiczny przy jednoczesnym braku planu miejscowego dla obszaru na którym zaplanowano tę inwestycję uzasadniało wystąpienie o uzyskanie decyzji określonej w art. 50 ust.1 u.p.z.p. Ponadto, zgodnie z art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Nie można również uzależniać wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków – art. 52 ust 3 u.p.z.p. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3398/18). Aby odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Ocenia zatem legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego na nieruchomości, która na tym etapie procesu inwestycyjnego stanowi własność prywatną (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. IV SA/Wa 1790/11). Kontrola takiej decyzji nie może zatem obejmować celowości podjęcia danej inwestycji w konkretnym kształcie i na danym terenie, gdyż rozstrzygnięcie sprawy determinowane jest faktem, że planowane przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n. W tym kontekście podnoszone w skardze zarzuty: o spodziewanym wpływie planowanej inwestycji na wykonywanie przez skarżącą prawa własności nieruchomości, na której ma być posadowiony planowany gazociąg oraz bezpodstawne nie wzięcie przez organ pod uwagę sugestii skarżącej, co do innego kierunku posadowienia planowanego gazociągu oraz ustalenie dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji jedynie na podstawie materiałów przedstawionych przez wnioskodawcę (inwestora) są nietrafne. To inwestor decyduje o lokalizacji planowanego gazociągu, a organ może mieć wpływ na tę przestrzeń decyzyjną tylko o tyle, o ile oceni, że narusza ona przepisy prawa. Decyzja dotycząca lokalizacji inwestycji celu publicznego określa jedynie możliwy (potencjalny) sposób zagospodarowania danego terenu w przypadku braku planu miejscowego. W efekcie samo wydanie omawianej decyzji dla terenu nieruchomości skarżącej nie ogranicza przysługującego jej prawa własności tej nieruchomości, a tym bardziej istoty tego prawa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjęto bowiem, że do naruszenia istoty tego prawa dochodzi w sytuacji, gdy zostanie wykluczone wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy (pobieranie z niej pożytków) albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzaniem rzeczą, lub też wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok z dnia 25 maja 1999 r., sygn. SK/9/98). Co także istotne, decyzja lokalizacyjna nie jest aktem upoważniającym do podjęcia i realizacji robót budowlanych. Przed ich rozpoczęciem inwestor musi uzyskać zgodę na wykonanie tych robót w formie przewidzianej w przepisach Prawa budowlanego. Wszystkie szczegóły techniczne planowanej inwestycji i jej zgodność z przepisami Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych (w tym techniczno-budowlanych) ocenia organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę - co należy podkreślić także w aspekcie ochrony osób trzecich. Z tego względu ochrona osób trzecich w postępowaniu lokalizacyjnym nie może być całościowa i nie może podejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich. Tym samym nie może ona być tak konkretnie i szczegółowo określona jak przy pozwoleniu na budowę (tak NSA w wyroku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. II OSK 826/17). Niezasadny pozostaje także zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 5, 9 u.p.z.p. Jak już wskazano, przepis art. 56 u.p.z.p. wprost stanowi, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, zaś przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W jednolitym i utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa. Organ administracyjny nie jest przy tym uprawniony do analizowania zasadności takiej, a nie innej lokalizacji inwestycji i jej proponowanego przebiegu. Z treści art. 56 u.p.z.p. wynika jasno, że jeśli w sprawie nie zostanie wskazany konkretny odrębny przepis prawa materialnego, z którym nie jest zgodna decyzja lokalizacyjna, to organy administracji nie mogą odmówić wydania takiej decyzji. Przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p. nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia inwestycji celu publicznego, a to z kolei oznacza, że zasady i wartości określone w tym przepisie same w sobie nie mogą stanowić skutecznej przeszkody dla wydania decyzji pozytywnej. Ponadto, Sąd nie zweryfikował pozytywnie pozostałych zarzutów skargi, a w każdym razie nie w stopniu, który mógł mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W szczególności chodzi o naruszenie art. 10 k.p.a. Skarżąca miała zapewnioną możliwość podejmowania wszystkich czynności procesowych w sprawie. Skorzystała z możliwości wniesienia odwołania i przedstawienia swojego stanowiska. Decyzja organu I instancji została skarżącej doręczona prawidłowo. Skarżąca nie wskazała na konkretną czynność procesową, której nie mogła podjąć i nie podała jakie konkretnie miało to przełożenie na treść rozstrzygnięcia. Sąd nie stwierdził także naruszenia pozostałych przepisów prawa procesowego - w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 i art. 9 k.p.a. – w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami k.p.a. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i wszechstronnie go rozpatrzył. Ocena dokonana na podstawie art. 80 k.p.a. nie była oceną dowolną a poczynione ustalenia zawarto w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skoro wydane rozstrzygnięcie odpowiada prawu nie doszło także do naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. Również przywołany w skardze art. 141 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska nie przesądził o wadliwości zaskarżonej decyzji. Jest to przepis ramowy, ogólny względem przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które, jak stwierdził organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, nie miały w sprawie zastosowania. Zarzut ich naruszenia był zresztą gołosłowny. Reasumując, brak jest wobec tego podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji. Sąd podziela ocenę organów administracji dokonaną w sprawie, że brak było podstaw do odmowy ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Nie dostrzeżono jej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Rozstrzygnięcie organu pierwszej I zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy, w szczególności te, o jakich mowa w art. 54 u.p.z.p., tj. wskazuje rodzaj inwestycji, określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w tym warunki i wymagania ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ustalenia dotyczące ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, ustalenia dotyczące obsługi w zakresie infrastruktury techniczneji, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Ponadto w załącznikach (nr 1) decyzji organu I instancji określono linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (1:1000) - stosownie do wymogów art. 54 pkt 3 u.p.z.p. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI