II SA/Ol 989/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-03-07
NSAinneŚredniawsa
jakość handlowamięso drobiowemasa nettooznakowanie żywnościochrona konsumentawprowadzanie w błądzalecenie pokontrolnekontrola administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na zalecenie pokontrolne dotyczące nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej mięsa drobiowego, uznając, że zaniżona masa netto produktu wprowadzała konsumenta w błąd.

Spółka zaskarżyła zalecenie pokontrolne Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, kwestionując stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej mięsa drobiowego. Spółka argumentowała, że różnica w masie wynika z naturalnego wycieku osocza, a zastosowana metoda badawcza była błędna. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaniżona masa netto produktu wprowadzała konsumenta w błąd, a wyciek osocza nie stanowi integralnej części produktu w rozumieniu przepisów prawa żywnościowego.

Sprawa dotyczyła skargi J. S.A. na zalecenie pokontrolne Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, które stwierdziło nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej mięsa drobiowego. Kontrola wykazała, że partia produktu "UDO Z KURCZAKA ŚWIEŻE KLASA A MEGA PAKA" miała zaniżoną masę netto w stosunku do deklaracji na etykiecie, co potwierdziły badania laboratoryjne. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, argumentując, że różnica w masie wynika z naturalnego wycieku osocza, który jest niemożliwy do uniknięcia i nie powinien być uwzględniany przy określaniu masy netto. Kwestionowano również metodę badawczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że prawo żywnościowe ma na celu ochronę konsumentów przed wprowadzaniem w błąd, a zaniżona masa netto produktu narusza te zasady. Sąd podkreślił, że wyciek osocza nie stanowi integralnej części produktu w rozumieniu przepisów prawa żywnościowego i nie może być podstawą do ignorowania różnicy w masie. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące błędnej metodyki badawczej i naruszeń proceduralnych, uznając, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zaniżona masa netto produktu w stosunku do deklaracji na etykiecie, nawet jeśli wynika z naturalnego wycieku osocza, stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej i wprowadza konsumenta w błąd, ponieważ prawo żywnościowe ma na celu ochronę konsumentów przed nieuczciwymi praktykami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyciek osocza nie jest integralną częścią produktu w rozumieniu prawa żywnościowego i nie może być podstawą do ignorowania różnicy w masie. Deklarowana masa netto powinna być zgodna z rzeczywistą ilością produktu w opakowaniu przez cały okres jego przydatności do spożycia, a konsument powinien być chroniony przed wprowadzaniem w błąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.j.h.a.r.s. art. 4 § 1

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Artykuły rolno-spożywcze wprowadzane do obrotu powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli zostały one określone w przepisach.

u.j.h.a.r.s. art. 7 § 1

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej, w tym nazwę i inne dane umożliwiające identyfikację.

u.j.h.a.r.s. art. 30b

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Reguluje kwestię zaleceń pokontrolnych.

Rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011

Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości, składu, ilości.

Rozporządzenie nr 178/2002 art. 8

Rozporządzenie (WE) nr 178/2002

Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i zapobieganie praktykom wprowadzającym w błąd.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiot kontroli sądów administracyjnych (m.in. skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.j.h.a.r.s. art. 3 § 5

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Jakość handlowa obejmuje cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych, technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania.

u.j.h.a.r.s. art. 7 § 3

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Zgodność informacji zawartych w oznakowaniu ze stanem faktycznym zapewnia producent.

Rozporządzenie nr 1169/2011 art. 7 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011

Informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia.

Rozporządzenie nr 178/2002 art. 16

Rozporządzenie (WE) nr 178/2002

Etykietowanie, reklama i prezentacja żywności nie może wprowadzać w błąd.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 84

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

p.p.s.a. art. 53 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniżona masa netto produktu rolno-spożywczego wprowadza konsumenta w błąd. Wyciek osocza z mięsa nie stanowi integralnej części produktu w rozumieniu prawa żywnościowego i nie może być podstawą do ignorowania różnicy w masie. Deklarowana masa netto powinna być zgodna z rzeczywistą ilością produktu przez cały okres jego przydatności do spożycia. Zastosowana metoda badawcza była prawidłowa i zgodna z procedurami.

Odrzucone argumenty

Różnica w masie wynika z naturalnego wycieku osocza, który jest niemożliwy do uniknięcia i nie powinien być uwzględniany przy określaniu masy netto. Zastosowana metoda badawcza była błędna, ponieważ nie uwzględniała naturalnego wycieku osocza. Zalecenia pokontrolne były ogólnikowe i nieprecyzyjne. Wyniki badań laboratoryjnych nie dawały jednoznacznej konkluzji z uwagi na przypadkowy wybór próbek i różnice w masie między próbkami.

Godne uwagi sformułowania

Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru. Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, w tym jego ilości. Wyciek z mięsa, który gromadzi się w opakowaniu produktu luźno bądź we wkładzie absorpcyjnym stanowiącym część tego opakowania, niewątpliwie nie jest przeznaczony do spożycia i wówczas nie stanowi jego integralnej części. Przesłankę możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta co do właściwości określonego produktu rolno-spożywczego, należy ocenić z perspektywy klienta, a nie podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu.

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Osipuk

sędzia

Piotr Chybicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących jakości handlowej żywności, oznakowania masy netto produktów o zmiennej masie oraz ochrony konsumentów przed wprowadzaniem w błąd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji mięsa drobiowego w opakowaniach o zmiennej masie, ale zasady mogą być stosowane analogicznie do innych produktów spożywczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu spożywczego i kwestii, która może dotyczyć wielu konsumentów – czy deklarowana masa netto jest zgodna z rzeczywistością, zwłaszcza w kontekście naturalnych procesów zachodzących w produkcie.

Czy Twój kurczak waży tyle, ile powinien? Sąd rozstrzyga o masie netto mięsa drobiowego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 989/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 630
art. 4 ust. 1,  art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. S.A. na zalecenie pokontrolne Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w [...] przeprowadzili w dn. 1 i 9 sierpnia 2023 r. (9 sierpnia 2023 r. podpisanie protokołu) w podmiocie: [...] S.A. (dalej jako: "spółka", "skarżąca"), ul. [...] - miejsce czynności kontrolnych: Sklep [...], ul. [...], kontrolę doraźną w zakresie jakości handlowej mięsa w związku z sygnałem konsumenckim. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził wprowadzenie do obrotu 1 partii artykułu rolno - spożywczego niespełniającej wymagań jakości handlowej w stosunku do wymagań określonych w przepisach o jakości handlowej oraz wymagań dodatkowych zadeklarowanych w oznakowaniu, w odniesieniu do produktu będącego przedmiotem skargi:
- UDO Z KURCZAKA ŚWIEŻE KLASA A MEGA PAKA w opakowaniach jednostkowych o zmiennej masie - Wyprodukowano dla [...] S.A., ul. [...] przez [...], nr weterynaryjny: [...], Należy spożyć do: 07.08.2023, numer partii: [...], wielkość partii zastana w obrocie detalicznym: 6,101 kg, Miejsce chowu: Polska, Miejsce uboju: Polska, cena brutto: 11,99 zł/ kg, przyjęcie do Sklepu [...] Nr [...] w [...] w ilości 12,200 kg wg dokumentu elektronicznego dot. dostawy nr [...] z 01.08.2023 r.
W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych w Laboratorium w [...] Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych stwierdzono, że wskazany produkt nie spełniał wymagań jakości handlowej w stosunku do wymagań określonych w przepisach o jakości handlowej oraz dodatkowych wymagań zadeklarowanych w oznakowaniu w zakresie:
a) cech fizykochemicznych z uwagi na:
- stwierdzenie zaniżonej masy netto zadeklarowanej na etykiecie w 2 opakowaniach o zmiennej masie produktu o 14,00 g w wyniku przeprowadzonych urzędowych badań laboratoryjnych w Laboratorium w [...] (sprawozdanie z badań nr [...] z dn.10.08.2023 r.), tj. stwierdzono w badaniach laboratoryjnych w 2 opakowaniach o zmiennej masie produktu masę netto mięsa drobiowego na poziomie odpowiednio 1512 g i 1515 g, podczas gdy winno być zgodnie z deklaracją zawartą w oznakowaniu środka spożywczego masa netto odpowiednio 1526 g i 1529 g;
b) oznakowania z uwagi na fakt, że:
- informacje na temat żywności mogą wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, w tym jego charakteru, właściwości, składu, ilości oraz są nierzetelne poprzez: zamieszczenie na etykiecie produktu informacji o masie netto (opakowania o zmiennej masie) na poziomie 1526 g i 1529 g, podczas gdy w rzeczywistości po przeprowadzeniu urzędowych analiz laboratoryjnych w Laboratorium w [...] (sprawozdanie z badań nr 698/K/2023/LK z dnia 10.08.2023 r.) stwierdzono zaniżoną masę netto w 2 opakowaniach o zmiennej masie produktu o 14 g, co narusza art. 7 ust. 1 pkt a oraz ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 roku w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 304, str. 18 z późn. zm.).
W związku ze stwierdzeniem wskazanych nieprawidłowości Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako: "organ") pismem z 18 sierpnia 2023 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary finansowej za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego, wypełniającego znamiona art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1980) w skrócie: "u.j.h.a.r.s.", a także na podstawie art. 30b ww. ustawy przekazał jednostce pisemne zalecenia pokontrolne (odebrane 24.08.2023 r.) i wezwał ją do usunięcia w terminie 14 dni wskazanych nieprawidłowości poprzez wykonanie następujących zaleceń:
- wprowadzanie do obrotu artykułu rolno-spożywczego, tj. UDO Z KURCZAKA ŚWIEŻE KLASA A MEGA PAKA w opakowaniach jednostkowych o zmiennej masie spełniającego wymagania jakości handlowej
w zakresie cech fizykochemicznych poprzez:
• zapewnienie masy netto opakowań jednostkowych tego produktu na poziomie zgodnym z deklaracją na etykiecie produktu, aby informacje na temat żywności, a w szczególności co do właściwości środka spożywczego, w tym jego ilości nie wprowadzały konsumenta w błąd i były rzetelne.
W toku postępowania w dniu 05.09.2023 r. do organu wpłynęło pismo spółki z 30 sierpnia 2023 r., w którym wyrażono sprzeciw w zakresie stwierdzenia przez organ braku spełnienia wymagań jakościowych przez mięso poddane kontroli i wniesiono o uzupełnienie dowodów, tj. wskazanie metody badawczej stosowanej przez laboratorium, wskazanie jakie próbki są kontrolowane - pobrane w sklepie [...], czy również u producenta. Strona zwróciła się z zapytaniem odnośnie do powodu, dla którego organ nie uwzględnił osocza mięsa, które stanowi integralną część produktu. Do pisma dołączono stanowisko producenta [...] Sp. z o. o. [...].
W odpowiedzi pismem z 08.09.2023 r. znak [...] (odebrane przez stronę 13.09.2023 r.) organ poinformował, że pismo skarżącej zostało włączone do akt sprawy i wyjaśnienia w nim zawarte zostały poddane analizie, zaś stanowisko organu zostanie ujęte w motywach decyzji administracyjnej. Organ wystąpił do Laboratorium w [...] o ustosunkowanie się do treści pisma w części dotyczącej sprawozdania z badań produktu pn. UDO Z KURCZAKA ŚWIEŻE KLASA A MEGA PAKA w opakowaniach jednostkowych o zmiennej masie.
Po uzyskaniu odpowiedzi z Laboratorium w [...], organ poinformował spółkę, że:
- zastosowana metoda opisana w procedurze badawczej PB-29/FCh/LK Wydanie nr 2 z dnia 06.03.2023 jest metodą wagową. Badanie jest objęte zakresem akredytacji nr AB 704 Wydanie 20 z dnia 20.04.2023 r.
- laboratorium wykonuje badania próbek dostarczonych przez klienta. Informacja ta widnieje na sprawozdaniu z badań: "Wyniki badań oraz stwierdzenie zgodności wyników z wymaganiami odnoszą się wyłącznie do otrzymanej próbki". W przypadku próbki, której wyniki badań przedstawiono w sprawozdaniu z badań nr [...] z dn. 10.08.2023 r. były to trzy opakowania jednostkowe o zmiennej masie.
- zgodnie z zapisami zawartymi w procedurze badawczej PB-29/FCh/LK Wydanie nr 2 z 06.03.2023S sposób postępowania przy oznaczaniu masy netto próbek w opakowaniach zawierających wkład absorpcyjny polega na ustaleniu masy netto poprzez obliczenie masy brutto i tary. W przypadku opakowań z wkładką absorpcyjną po zważeniu czystego i suchego opakowania wraz z produktem (masa) brutto, opakowanie otwiera się i poddaje oględzinom w celu stwierdzenia czy nie nastąpił nadmierny wyciek osocza. Wynik oględzin odnotowuje się na karcie roboczej analizy. Masę tary ustala się poprzez zważenie czystego i suchego opakowania wraz z wkładką absorpcyjną, którą uprzednio osusza się ręcznikiem papierowym. Ponadto poinformowano, że w omawianym przypadku w żadnym z trzech opakowań stanowiących próbkę do badań nie stwierdzono nadmiernego wycieku osocza.
Mając na uwadze wyjaśnienia laboratorium, organ poinformował o podtrzymaniu swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Pismem z 25 września 2023 r. spółka wywiodła skargę na zalecenia pokontrolne organu z 18 sierpnia 2023 r. znak [...], wnosząc o ich uchylenie. Zaskarżonemu aktowi w postaci zaleceń pokontrolnych zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.
a) art. 4 ust. 1 u.j.h.a.r.s w zw. z art. 3 pkt 5 w zw. z art. 30b u.j.h.a.r.s poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że produkt w postaci artykułu "udo z kurczaka świeże, klasa A, mega paka" w opakowaniach jednostkowych o zmiennej masie - producent [...] sp. z o.o., z datą przydatności do 7 sierpnia 2023 r., nr partii: [...] (dalej jako: "Produkt") nie spełnia wymagań jakości handlowej w zakresie cech fizykochemicznych oraz oznakowania, z uwagi na to, że informacja podana na etykiecie nie odpowiada pomiarom masy produktu wynikającym z urzędowych badań przeprowadzonych przez WIJHARS, podczas gdy różnica pomiędzy masą deklarowaną a pomiarami WIJHARS jest wynikiem naturalnego wycieku wody i osocza z Produktu, który to proces jest niezależny od jakiegokolwiek wpływu producenta, dystrybutora i innych uczestników biorących udział we wprowadzeniu Produktu do obrotu i jednocześnie nie narusza interesów w sposób istotny;
b) art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 roku w związku z art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. w związku z art. 30b u.j.h.a.r.s. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe przyjęcie, że Produkt nie spełniał wymagań jakościowych w zakresie wymagań jakościowych w zakresie oznakowania ze względu na rzekomo zaniżoną masę produktu netto we wszystkich opakowaniach jednostkowych, podczas gdy wskazana przez producenta na opakowaniach masa netto Produktu nie była zaniżona, lecz zgodna ze stanem rzeczywistym w momencie pakowania, zatem w ostatnim momencie, w którym jakikolwiek podmiot biorący udział we wprowadzaniu na rynek artykułu rolno spożywczego może ustalić właściwe informacje o masie Produktu i odpowiednio oznaczyć opakowania, a nieprawidłowa konkluzja leżąca u podstaw wydania Zaleceń pokontrolnych wynika z:
- odmowy uwzględnienia przez WIJHARS, że wyciek wody i osocza z mięsa jest procesem naturalnym, przy zachowaniu wymogów transportu i przechowywania Produktu niemożliwym do zatamowania ani ograniczenia przez producenta i dystrybutora, co skutkuje obiektywną niemożliwością oznakowania Produktu w sposób, który idealnie odzwierciedlałby masę netto Produktu w każdym dniu przydatności do spożycia,
- przyjęcia przez WIJHARS błędnej metodyki ważenia kontrolowanych artykułów w postaci mięsa, w tym mięsa drobiowego, polegającą na pominięciu naturalnego wycieku wody i osocza z produktu przy obliczaniu masy netto mięsa drobiowego, WIJHARS (i działające na jego zlecenie laboratoria) pomijają naturalny wyciek wody i osocza z produktu, które to substancje w momencie pakowania i ważenia stanowią integralną część artykułu podlegającego kontroli, co skutkuje oparciem Zaleceń pokontrolnych na informacjach odpowiadających jedynie części Produktu, a nie jego całości.
2) przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz brak zabrania wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie i ograniczenie się przez organ wyłącznie do wyników pomiarów dokonanych przez Laboratorium WIJHARS, a w dalszej części postępowania - nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, tj. dokonanie jej w sposób dowolny, z pominięciem wiedzy specjalistycznej z zakresu procesów fizykochemicznych zachodzących w mięsie pakowanym od momentu jego wprowadzenia do obrotu, pomimo wskazywania tej okoliczności przez skarżącą w piśmie z 30 sierpnia 2023r. oraz ustawowej możliwości przeprowadzenia w tym zakresie przez organ dowodu z opinii biegłego, która przyczyniłaby się do wyjaśnienia czy przy zachowaniu wymogów przewidzianych dla transportu i przechowywania Produktu, możliwe jest zachowanie przez Produkt takiej samej masy przez cały okres jego przydatności do spożycia;
b) art. 7 a w związku z art. 81 a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej wątpliwości co do treści:
(i) normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, w sytuacji, gdy organ nie skonkretyzował pojęcia "artykułu rolno-spożywczego spełniającego wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania", a jednocześnie w u.j.h.a.r.s. i innych aktach prawnych brak jest jednoznacznych przepisów nakładających obowiązek oznaczania wagi netto dla produktów zmienno-wagowych w każdym dniu ich przydatności do spożycia, co oznacza, że brak jest skonkretyzowanego normatywnego wzorca kontroli, z punktu widzenia, którego można ocenić, czy doszło do wprowadzenia w błąd,
(ii) podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy wyniki badan przeprowadzonych na trzech próbkach Produktu, w tym na dwóch z nich (1526 g oraz 1529 g) w dn. 2 sierpnia 2023 r., a na jednej (1518 g) w dn. 7 sierpnia 2023 r. nie dają jednoznacznej konkluzji, gdyż masa Produktu w próbkach przebadanych 2 sierpnia 2023 r. była o 14 g niższa niż masa deklarowana na opakowaniu, jednak masa próbki przebadanej 7 sierpnia 2023 r. wynosiła o 4 g więcej niż podawała informacja na opakowaniu, co nie pozwala przyjąć, że dokonany przez WIJHARS przypadkowy wybór próbek przekazanych do badań gwarantuje zasób danych, które nie budziłyby wątpliwości co do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia,
c) art. 8 w związku z art. 9 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez sformułowanie zaleceń w sposób ogólnikowy i przez to mało czytelny, bez określenia sposobu, w jaki skarżąca ma doprowadzić Produkt do stanu spełniającego wymagania jakości handlowej, a także pominięciem wyjaśnienia co oznacza "wprowadzenie konsumenta w błąd" w przypadku artykułów o zmiennej masie oraz na czym polega "rzetelna" informacja w przypadku, gdy w okresie przydatności Produktu do spożycia podlega on naturalnym procesom fizykochemicznym skutkującym wyciekiem składnika, który w momencie pakowania stanowił jego integralną część, a naruszenia wskazane w pkt 2 lit. a) -c) powyżej miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowały błędnym uznaniem, że masa netto Produktu jest zaniżona, a skarżąca wprowadza do obrotu artykuł rolno-spożywczy, który nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej, co stanowiło podstawę wydania Zaleceń pokontrolnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu i nie zgadzając się z zarzutami skargi. Dodatkowo wyjaśniono, ze zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WE L 31 z 01.02.2002 ze zm.) - dalej jako: "rozporządzenie nr 178/2002", prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. W związku z tym przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością (art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002). Analiza prawidłowości cech fizykochemicznych oraz oznakowania produktu pakowanego wprowadzanego do obrotu w opakowaniach jednostkowej o różnej masie (czyli o zmiennej masie), będącego przedmiotem skargi została przeprowadzona na próbce pobranej losowo zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 07.03.2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. nr 59 poz. 526 ze zm.) oraz planem pobrania próbek zgodnie z Rozporządzeniem Komisji Nr 543/2008 wprowadzającym szczegółowe przepisy wykonawcze Rozporządzenia Rady 1234/2007 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do mięsa drobiowego (Dz. U. UE.L.08.157.46 ), co odnotowano w protokole pobrania próbek z dnia 01.08.2023 r. Analizę cech fizykochemicznych oraz prawidłowości oznakowania dokonano w oparciu o zebrane dowody. Dla produktu pod nazwą: Udo z kurczaka świeże, klasa A MEGA PAKA wprowadzanego do obrotu w opakowaniach o różnej masie, były to informacje podane na etykietach znajdujących się bezpośrednio na opakowaniach. Ocenę oznakowania przeprowadzono na partii produktu w ilości 6,101 kg tj. 4 opakowania jednostkowe o różnej masie jednostkowej: 1,526 kg, 1,529 kg, 1,518 kg, 1,528 kg.
Skarżąca podała, że różnica w masie netto produktu wynika wyłącznie z naturalnego procesu wycieku wody i osocza z produktu, które są jego elementami, przez co niesłusznie uznano niezgodność produktu z wymaganiami jakości handlowej. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca winna być świadoma naturalnego wycieku płynu, a mimo to nie uwzględniła ubytku masy przy określaniu masy netto mięsa w deklarowanej wadze. Fakt, iż konstrukcja opakowania przedmiotowych produktów żywnościowych pozwalała na absorpcję wycieku wody, jednoznacznie wskazuje, że producent towaru ma świadomość możliwości obniżenia się wagi netto produktu. Przesłankę możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta co do właściwości określonego produktu rolno-spożywczego, należy ocenić z perspektywy klienta, a nie podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. Podkreślono, że zadeklarowane przez producenta wymagania w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych powinny zostać zachowane w całym okresie ich przydatności do spożycia. Etykieta pakowanego mięsa o zmiennej masie powinna więc zawierać dokładną informację w zakresie masy netto, także biorąc pod uwagę naturalne czynniki wpływające na masę mięsa.
W złączniku do protokołu rozprawy z 27 lutego 2024 r. pełnomocnik spółki zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z dokumentu złożonego na rozprawie, tj. Raportu z 2 czerwca 2023 r. Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego pt. "Badanie dotyczące określenia wskaźnika W/B (zawartości wody/białka) w mięsie drobiowym oraz analiza wycieku soku mięsnego w aspekcie deklaracji masy netto mięsa w opakowaniach jednostkowych", części B. "Analiza wycieku soku mięsnego w aspekcie deklaracji masy netto mięsa w opakowaniach jednostkowych", wykonanego dla Krajowej Rady Drobiarstwa - Izby Gospodarczej w Warszawie przez prof. dr. hab. Mirosława Słowińskiego oraz dr. hab. Krzysztofa Dasiewicza ("Raport") na okoliczność, że zjawisko wyciekania z czasem osocza z mięsa (zwanego również wyciekiem soku mięsnego) w opakowaniu jednostkowym jest naturalnym zjawiskiem występującym bez względu na wykorzystane opakowanie i w praktyce produkcyjnej niemożliwym do uniknięcia, oraz tego, że ww. wyciek osocza występuje przy każdej sztuce mięsa w różnej ilości w związku z czym nie jest możliwe przewidzenie ile osocza wypłynie z mięsa od czasu zapakowania mięsa do czasu jego zakupu w sklepie, tego, że ww. zjawisko wycieku osocza jest zjawiskiem ciągłym, tj. im więcej czasu upłynie od daty zważenia produktu i jego zapakowania do daty nabycia produktu, tym wyciek osocza będzie większy, a tym samym różnica w masie netto pakowanego mięsa oraz masa netto mięsa wyjętego z opakowania po upływie określonego czasu będzie większa.
Zatem nie sposób przewidzieć ilości wycieku na etapie pakowania Produktu a wyciek zwiększa się wraz z okresem przechowywania zapakowanego Produktu. Tym samym nie jest jasne, w jaki sposób, zgodnie z treścią Zaleceń pokontrolnych skarżąca miałby doprowadzić Produkt do stanu spełniającego wymagania jakości handlowej, skoro procesy zachodzące w Produkcie były w pełni naturalne i niezależne do spółki. Dlatego masa netto Produktu powinna zostać skontrolowana na etapie pakowania Produktu, a nie w późniejszym czasie. Skoro wyciek osocza jest zjawiskiem naturalnym, nieuniknionym, to powszechnym standardem na świecie (w szczególności w UE) jest, żeby masa netto mięsa świeżego odpowiadała ilości towaru w momencie pakowania."
Skarżąca dołączyła nadto decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z 11 grudnia 2023 r., sygn. [...], w której zastosowano przepisy ustawy o towarach paczkowanych, która to decyzja, a ta dotyczyła towaru paczkowanego w postaci pasków z fileta z kurczaka, gdzie produktem również było paczkowane mięso świeże (w opakowaniach o zmiennej masie). Z takiego produktu (bez względu na to czy jest zakwalifikowany jako towar paczkowany w rozumieniu ustawy o towarach paczkowanych, czy nie) zawsze będzie wyciekać osocze w okresie między jego zapakowaniem a spożyciem. Dlatego nieracjonalnym jest, żeby stosować odmienne standardy kontroli mięs pakowanych w zależności od tego czy dany produkt wpisuje się w definicję towarów paczkowanych z u.t.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2023 r., poz. 1634 - zwanej dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 p.p.s.a., a rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134
§ 1 p.p.s.a.).
Przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi sąd zobligowany jest do oceny terminowości jej wniesienia, czy zachowany został tryb jej wniesienia oraz zbadania czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego.
Odnośnie do zachowania terminu i trybu złożenia skargi wyjaśnić pozostaje, że zgodnie z art. 53 § 2 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
W kwestii terminowości skargi wynika z załączonych akt sprawy, że kwestionowane zalecenie pokontrolne zostało skarżącej doręczone 24 sierpnia 2023 r., co potwierdziła spółka w treści skargi. Oznacza to, że skarga do sądu została wniesiona w terminie, bowiem nadano ją u operatora pocztowego 25 września 2023 r. Stosownie zaś do treści art. 83 § 2 p.p.s.a. jeśli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W sprawie ostatni dzień terminu przypadał na dzień 23 września 2023 r., który był sobotą, zatem prawidłowo uznano, że ostatni dzień na skuteczne wystąpienie ze skargą to 25 września 2023 r.
Odnosząc się do kwestii właściwości sądu administracyjnego w zakresie oceny zgodności z prawem zalecenia pokontrolnego przypomnieć wypada, że zakres tej właściwości reguluje art. 3 § 1, 2, 2a i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. decyzje administracyjne.
Powszechne pozostaje w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu mogą być akty niebędące decyzjami ani postanowieniami, o charakterze indywidualnym. Fakt, że skarżone zalecenie pokontrolne (zatem akt niebędący decyzją ani postanowieniem) dotyczyły jedynie spółki przesądza o takim indywidualnym jego charakterze. Nadto niezbędnym wymogiem jest publicznoprawny charakter aktu. Zdaniem sądu, akt wydany przez organ charakteryzuje się jednostronnością i władczością działania organu i został podjęty przez podmiot wykonujący zadania publiczne, co prowadzi do wniosku, że wchodzi w zakres administracji publicznej.
Podobne stanowisko wyraził WSA w Gliwicach w wyroku z 24 kwietnia 2017r., sygn. akt III SA/GI 1636/16, WSA w Gliwicach w wyroku z 23 grudnia 2019r., sygn. akt III SA/Gl 973/19, WSA w Szczecinie w wyroku z 17 listopada 2022 r., II SA/Sz 154122. Nadto NSA w postanowieniu z 4 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2522/14 wypowiedział pogląd, akceptowany przez sąd w składzie rozpoznającym wniesioną skargę, że zalecenia pokontrolne wojewódzkiego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w przedmiocie zmiany oznakowania produktów spożywczych zawierają cechy właściwe dla czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą obowiązków skarżącej wynikających z przepisów prawa (orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Przechodząc do meritum pozostaje wskazać, że przeprowadzona kontrola zaleceń pokontrolnych Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zalecenia pokontrolne w świetle art. 30b ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1688), są wiążącym poleceniem administracji w stosunku do podmiotu kontrolowanego. Niezastosowanie się do nich jest obwarowane sankcją.
W pierwszej kolejności pozostaje podkreślić, że prawa konsumentów są istotną wartością chronioną przez prawodawstwo unijne. Stosownie do treści art. 8 "Ochrona interesów konsumentów" rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE. L.2002.31.1), dalej jako: "rozporządzenie nr 178/2002"
1. Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie:
a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;
b) fałszowaniu żywności, oraz
c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.
Z art. 16 "Prezentacja" rozporządzenia nr 178/2002 wynika, że bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać w błąd.
Zgodnie zaś z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1980) w skrócie: "u.j.h.a.r.s.", wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pod pojęciem jakości handlowej należy rozumieć cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 j.h.a.r.s.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 j.h.a.r.s., oznakowanie artykułu rolno-spożywczego zawiera informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności: 1) nazwę pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu, 2) inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych. Zgodność informacji, o których mowa w ust. 1 ze stanem faktycznym zapewnia producent, który po raz pierwszy wprowadził do obrotu artykuł rolno-spożywczy (art. 7 ust. 3 j.h.a.r.s.). Producent oznacza osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która: a) produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze, lub b) wprowadza artykuły rolno-spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 3 pkt 9 j.h.a.r.s.). Obrót w rozumieniu art. 3 pkt 4 tej ustawy to czynności, o których mowa w art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002 tj. "wprowadzenie na rynek" co oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania.
W niniejszej sprawie, co ustalono w toku postępowania kontrolnego skarżąca dokonywała we własnym sklepie sprzedaży produktu mięsnego, dlatego będąc dystrybutorem kontrolowanego produktu mięsnego powinna zgodnie ze stanem faktycznym, rzetelnie podawać informacje dotyczące ilości sprzedawanego przez nią produktu, znajdującego się w opakowaniach, gdyż ten obowiązek wynika wprost z treści art. 7 ust. 1 j.h.a.r.s. Uregulowanie powyższe koresponduje z treścią art. 7 ust. 1 lit. a) "Rzetelne informowanie" rozporządzenia 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22 listopada 2011 r., s. 18 ze zm.) dalej jako: "rozporządzenie nr 1169/2011", zgodnie z którym, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Ponadto z art. 7 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika, że informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.
Jak wynika z przeprowadzonej kontroli, w efekcie której wydane zostało zaskarżone zalecenie pokontrolne, wymogów powyższym spółka nie dochowała. Prawidłowe pozostaje stanowisko organu, że kontrola jakości handlowej mięsa w sklepie [...], przy ul. [...], należącym do [...], zakończona protokołem kontroli wykazała nieprawidłowości. Polegały one na zaniżeniu zawartości netto masy produktu "UDO Z KURCZAKA ŚWIEŻE KLASA A MEGA PAKA" w opakowaniach o zmiennej masie w stosunku do ilości mięsa zadeklarowanej na etykiecie. Ustalenia kontroli zawarto w protokole kontroli nr [...] z dn. 09.08.2023 r., która przeprowadzona została w związku z sygnałem konsumenta dotyczącym niewłaściwej masy mięsa z uda z kurczaka oraz schabu wieprzowego w opakowaniach o zmiennej masie zakupionych we wskazanym sklepie [...]. Nieprawidłowości potwierdziły badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium Specjalistyczne Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Kielcach. Wyniki badania masy netto wykazały, że masy netto zadeklarowane w oznakowaniu w przypadku produktu o nazwie "Udo z kurczaka świeże klasa A mega paka" były zawyżone w odniesieniu do faktycznej ilości mięsa znajdującej się w opakowaniu w dwóch skontrolowanych opakowaniach o 14 g, zaś w trzecim opakowaniu masa netto produktu w stosunku do zadeklarowanej była wyższa o 4 g.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, ustalając masę tego produktu brak było podstaw do uwzględniania masy osocza, które w sposób naturalny wypłynęło z mięsa. Definicja mięsa określona w art. 1 załącznika I do rozporządzenia (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. stanowi, że mięso oznacza jadalne części zwierząt określonych w pkt 1.2-1.8. w tym krew. Wyciek z mięsa, który gromadzi się w opakowaniu produktu luźno bądź we wkładzie absorpcyjnym stanowiącym część tego opakowania, niewątpliwie nie jest przeznaczony do spożycia i wówczas nie stanowi jego integralnej części. Trudno zatem uznać masę osocza, które nawet w sposób naturalny wyciekło z mięsa za żywność w rozumieniu przepisów prawa żywnościowego (por. wyroki WSA w Warszawie z 17.03.2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2761/20, z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 851/21, WSA w Poznaniu z 31 sierpnia 2022 r. sygn. III SA/Po 181/22, dostępne w CBOSA). Okoliczność, że osocza z mięsa nie można zakwalifikować jako środka płynnego, o którym mowa w pkt. 5 akapit 2 Załącznika IX do rozporządzenia nr 1169/11, jak też elementu opakowania (tara) nie oznacza, że pozostaje ono masą mięsa, które absorbowane jest przez wkład w opakowaniu. Poza tym w odniesieniu do dokonanych badań laboratoryjnych wskazać pozostaje, że wykazane wyniki nie potwierdzają prawidłowości zachowania się produktu w związku z upływem czasu, w którym dokonane zostało badanie. Jak wynika bowiem z przesłanego wyniku badania (karta 43 akt adm.) do badania przesłane zostały cztery próbki, z czego trzy poddano badaniu. Dwie pierwsze próbki, w których stwierdzono zaniżona masę mięsa w stosunku do deklarowanej została poddana badaniu już 2 sierpnia 2023 r., natomiast próbka w której stwierdzono większą ilość masy mięsa w stosunku do zadeklarowanej zbadano 7 sierpnia 2023 r., zatem później nadal jednak w okresie przydatności deklarowanej do spożycia. W odniesieniu do takich wyników badania, nieadekwatne pozostają stwierdzenia zawarte w przedstawionym przez skarżącą Raporcie dot. określenia wskaźnika W/B w mięsie drobiowym oraz analizie wycieku soku mięsnego w aspekcie deklaracji masy netto mięsa w opakowaniach jednostkowych sporządzonym przez Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Instytut Nauk o Żywności, gdyż wynikająca z niego prawidłowość nie znajduje odniesienia do przeprowadzonych badań w rzeczonej sprawie. W Raporcie wskazano prawidłowość zwiększającego się wycieku osocza z mięsa drobiowego wraz z upływem czasu, przy czym zwiększał się on wielokrotnie wraz z upływem czasu. Tymczasem taka prawidłowość nie została stwierdzona przy przeprowadzonym badaniu laboratoryjnym, gdzie badanie ostatniej próbki wykazało wzrost masy mięsnej w stosunku do deklarowanej na etykiecie. Nie odpowiada to twierdzeniu skarżącej o naturalnym wycieku osocza z mięsa, którego nie można w żaden sposób ocenić, a co wpływa na masę produktu w trakcie jego przydatkowości do spożycia i sprzedaży.
Ustalenie przez organ kontrolujący zaniżonej masy produktu w stosunku do deklaracji podanej w oznakowaniu uprawniało zatem organ do wydania zalecenia pokontrolnego.
Wbrew zarzutom spółki w zaskarżonych zaleceniach organ nie naruszył art. 7 pkt. 1 lit a Rozporządzenia 1169/2011. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi należy wskazać, że skoro proces wycieku osocza jest procesem naturalnym towarzyszącym sprzedaży mięsa schłodzonego, Sąd stwierdza, że okoliczności te nie mają wpływu na ocenę stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd podziela stanowisko organu, że w deklaracji produktu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie zawartości netto ww. produktów. Skarżąca powinna być świadoma naturalnego wycieku płynu, a mimo to nie uwzględniła ubytku masy przy określaniu masy netto mięsa w deklarowanej wadze. Fakt, iż konstrukcja opakowania przedmiotowych produktów żywnościowych pozwalała na absorpcję wycieku osocza, jednoznacznie wskazuje, że producent towaru miał świadomość możliwości obniżenia się wagi netto produktu. Sąd podkreśla, że przesłankę możliwości wprowadzenia w błąd konsumenta co do właściwości określonego produktu rolno-spożywczego, należy oceniać z perspektywy klienta, a nie podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. W kontekście powyższych przesłanek oraz stanu faktycznego badanej sprawy należy podzielić stanowisko organu w przedmiocie konieczności usunięcia zaniżenia wagi netto produktu w stosunku do wagi deklarowanej w oznaczeniu tych produktów. Należy podkreślić, że zadeklarowane przez producenta wymagania w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych powinny zostać zachowane w całym okresie ich przydatności do spożycia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt: II GSK 273/10, dostępny w CBOSA)).
Nieuzasadnione są zarzuty dotyczące błędnej metodyki ważenia kontrolowanych artykułów w postaci mięsa drobiowego, polegające na pominięciu naturalnego wycieku wody i osocza z produktu przy obliczaniu masy netto mięsa drobiowego, gdyż działające na zlecenie organu laboratoria pomijają naturalny wyciek wody i osocza z produktu, które to substancje w momencie pakowania i ważenia stanowią integralną część artykułu podlegającego kontroli. Skarżąca nie wskazała na czym opiera twierdzenia, że w badaniach laboratoryjnych należy uwzględniać naturalny wyciek wody i osocza z produktu. Jak wynika z treści wyjaśnień Laboratorium w Kielcach (karta 88 akt adm.) przy badaniu zastosowano metodę opisaną w procedurze badawczej PB-29/FCh/LK wydanie 2 z dn. 06.03.2023 i jest to metoda wagowa. Badanie jest objęte zakresem akredytacji nr AB 704 Wydanie 20 z dn. 20.04.2023 r. Zgodnie z przedstawioną procedurą badawczą sposób postępowania przy oznaczeniu masy netto próbek w opakowaniach zawierających wkład absorpcyjny polega na ustaleniu masy netto poprzez obliczenie masy brutto i tary. W przypadku opakowań z wkładką absorpcyjną po zważeniu czystego i suchego opakowania wraz z produktem (masa) brutto, opakowanie otwiera się i poddaje oględzinom w celu stwierdzenia czy nie nastąpił nadmierny wyciek osocza,. Wynik oględzin odnotowany jest w karcie roboczej analizy. Masę tary ustala się poprzez zważenie czystego i suchego opakowania wraz z wkładką absorpcyjną, którą uprzednio osusza się ręcznikiem papierowym. W żadnym z badanych opakowań nie stwierdzono nadmiernego wycieku osocza.
Sąd podziela stanowisko organu, że w przypadku towarów o zmiennej masie reguły dotyczące wprowadzenia do obrotu, w tym w zakresie ustalania masy towaru nie mogą być poddane wymogom wynikającym z ustawy o towarach paczkowanych. Już tylko z zasady racjonalności ustawodawcy wynika, ze gdyby wolą ustawodawcy było objęcie takimi samymi regułami towarów o stałej masie i o zmiennej masie to wynikałoby to wprost z zapisów wskazanej powyżej ustawy. Ustawa o towarach paczkowanych dotyczy jedynie towarów stało wagowych i reguły wypracowane na gruncie tej regulacji nie mogą być zastosowane w odniesieniu do towarów o zmiennej wadze.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący ogólnikowości sformułowanych zaleceń. Sposób w jaki skarżąca zapewni wymaganą przepisami prawa żywnościowego jakość wprowadzanych do obrotu artykułów rolno-spożywczych zależy wyłącznie od skarżącej, jako producenta w rozumieniu art. 3 pkt 9 w zw. z art. 7 ust. 3 j.h.a.r.s. Istotne jest to, że w zaleceniach pokontrolnych doprecyzowano, jakie działanie określono jako niespełniające wymagań jakości handlowej, co narusza art. 4 ust. 1 j.h.a.r.s., jak też wskazano w jaki sposób skarżąca doprowadzi do zgodności poprzez zapewnienie masy netto opakowań jednostkowych produktu na poziomie zgodnym z deklaracją na etykiecie produktu, aby informacja na temat żywności, a w szczególności co do właściwości środka spożywczego, w tym jego ilości nie wprowadzała konsumenta w błąd i były rzetelne. Stronie zatem pozostawiono swobodę w zakresie metod doprowadzenia przez spółkę do osiągnięcia rezultatu określonego w zaleceniach. Działanie organu w tym względzie miało jedynie na celu ochronę interesów konsumenta.
Przedstawione argumenty sprawiają, że także zarzuty procesowe skarżącej nie mogły znaleźć uznania Sądu. Ze względów, o których już była mowa, Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775). W niniejszej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, który sprowadzała się do wyników przeprowadzonej kontroli laboratoryjnej spornego produktu. Strona miała świadomość co do jego treści oraz wyników przeprowadzonego badania. Ponadto uzasadnienie faktyczne zaskarżonego zalecenia zawiera ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.. Stronie pozostawiono natomiast swobodę w zakresie doboru metod doprowadzenia przez spółkę do osiągnięcia rezultatu określonego w zaleceniach. Działanie Inspektora (jego zalecenia pokontrolne) miały w tym względzie na celu jedynie ochronę interesów konsumenta.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI