II SA/Ol 973/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2020-03-12
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęelektrownia wiatrowaprawo budowlaneobszar oddziaływaniastrona postępowaniainteres prawnyimmisjehałasprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. R. na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego do jej zaskarżenia.

Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, które zostało uchylone przez Wojewodę z powodu błędów proceduralnych, w tym nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący M. R. wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych oraz brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego do jej wniesienia, ponieważ jego nieruchomość znajdowała się poza obszarem oddziaływania inwestycji.

Sprawa rozpoczęła się od decyzji Starosty N. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej spółce "[...]" Sp. z o.o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę z powodu błędów proceduralnych, w tym nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania oraz uwzględnienia przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, mimo że postępowanie zostało wszczęte przed jej wejściem w życie. Wojewoda wskazał, że obszar oddziaływania inwestycji powinien być ustalony szerzej, uwzględniając definicję strony z Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie tylko z Prawa budowlanego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie gruntów rolnych oraz braku zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący twierdził, że jego nieruchomość jest objęta oddziaływaniem inwestycji, w tym immisjami, i że został błędnie pominięty jako strona. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach WSA i NSA w tej sprawie. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami postępowania są inwestor oraz właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ponieważ nieruchomość skarżącego znajdowała się w odległości około 1000 m od planowanej inwestycji, a obszar oddziaływania związany z hałasem wyznaczono na 244 m, skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi. Sąd podkreślił, że legitymacja skargowa ma charakter materialny i wymaga wykazania interesu prawnego, a samo doręczenie decyzji nie czyni strony legitymowaną do jej zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę nie kształtuje jej sytuacji prawnej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszych orzeczeniach WSA i NSA, które jednoznacznie stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie należy stosować art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Obszar oddziaływania inwestycji, zgodnie z definicją w Prawie budowlanym, jest podstawą do ustalenia kręgu stron. Skoro nieruchomość skarżącego znajdowała się poza tym obszarem, nie wykazał on interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

P.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Określa krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w tym właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutek oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi.

P.b. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dotyczy obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

P.b. art. 34 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

P.b. art. 36

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dotyczy istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

u.i.e.w. art. 13 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

Reguluje prowadzenie postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy.

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 11 § ust. 1, ust. 2 i ust. 4

Reguluje zasady wyłączenia gruntów rolnych z produkcji.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definiuje obszar oddziaływania obiektu.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa związanie sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu.

u.o.i.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymienia decyzje, w ramach których przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko.

u.o.i.ś. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Określa przypadki, w których przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko.

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 4 § pkt 6 i pkt 11

Dotyczy definicji gruntów rolnych i leśnych.

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 7 § ust. 1 i 2

Dotyczy wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku działania organu na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku informowania stron.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy dowodów i materiałów w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny dowodów przez organ.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy dwuinstancyjności postępowania.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania i oznakowania przeszkód lotniczych

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

Określa dopuszczalne poziomy hałasu, które mogą wpływać na ustalenie obszaru oddziaływania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ jego nieruchomość znajdowała się poza obszarem oddziaływania inwestycji (określonym na podstawie przepisów Prawa budowlanego, w tym dotyczących hałasu).

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie gruntów rolnych. Zarzuty dotyczące braku zapewnienia czynnego udziału skarżącemu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zarzuty dotyczące immisji (hałasu, infradźwięków, efektów stroboskopowych, wibracji, wpływu na krajobraz, ptaki, zwierzęta, komunikację elektromagnetyczną itp.). Zarzut, że organ nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał legitymację skarżącego w tamtym postępowaniu, ale tylko z tego powodu, że kwestia jego uprawnień do wstępowania w charakterze strony nie została należycie wyjaśniona. Zatem tylko podmioty posiadające nieruchomości w obszarze objętym tym oddziaływaniem mogą być stroną uprawnioną do wniesienia skargi. Stwierdzenie przez Sąd braku po stronie skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji skutkuje zaś uznaniem braku jego legitymacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co w konsekwencji prowadzi do oddalenia skargi, bez możliwości ustosunkowania się do zarzutów skargi.

Skład orzekający

Tadeusz Lipiński

przewodniczący

Beata Jezielska

sprawozdawca

Piotr Chybicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w szczególności w kontekście elektrowni wiatrowych i definicji obszaru oddziaływania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego i ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Kluczowe jest ustalenie obszaru oddziaływania zgodnie z przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy budowy elektrowni wiatrowych, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące legitymacji procesowej i ustalania kręgu stron w postępowaniu administracyjnym.

Czy możesz zaskarżyć pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej, jeśli mieszkasz kilometr dalej?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 973/19 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2020-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Piotr Chybicki
S. Beata Jezielska /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1717/20 - Wyrok NSA z 2023-05-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 290
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 50,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody ... z dnia ... nr ... w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z "[...]" Starosta N., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity na dzień wydania decyzji Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej jako: P.b.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w A. (dalej jako: Spółka) pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej S. ("[...]") wraz z infrastrukturą towarzyszącą, o mocy nominalnej do 2,5 MW, na działce nr "[...]", obręb S., gmina N. W uzasadnieniu podano, że do wniosku o wydanie pozwolenia dołączono niezbędne dokumenty, w tym decyzję Wójta Gminy N. z "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Wskazano, że w projekcie budowlanym uwzględniono warunki wynikające z tej decyzji. Podniesiono, że w toku postępowania strony zgłosiły zastrzeżenia dotyczące konsekwencji zmian dokonanych ustawą z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (tekst obowiązujący w dacie wydania decyzji - Dz.U. z 2016 r. poz. 961, dalej jako: u.i.e.w.). Wyjaśniono jednak, że zgodnie z art. 13 ust. 3 u.i.e.w. postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Na skutek odwołań wniesionych przez R. i P. K., E. i K. O. oraz L. Z., decyzją z "[...]" Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, że postępowanie w sprawie wydania zaskarżonej decyzji wszczęto 1 lipca 2016 r., tj. przed wejściem w życie u.i.e.w., a w związku z tym organ nie może oceniać projektu budowlanego w zakresie zgodności z przepisami tej ustawy, lecz z przepisami dotychczasowymi. Wskazano, że wprowadzony tą ustawą zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych i budynków o funkcji mieszanej w promieniu 10-krotnej wysokości elektrowni dotyczy jedynie przyszłych inwestycji i po okresie karencyjnym, określonym na 36 miesięcy, co wynika z art. 14 ust. 1 i 2 u.i.e.w. Natomiast fakt wprowadzenia takich regulacji może uzasadniać przyznanie statusu strony postępowania na podstawie art. 28 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że nieprawidłowo ustalono obszar oddziaływania inwestycji, gdyż do kręgu stron zaliczono jedynie, zgodnie z art. 28 ust 2 P.b., osoby posiadające nieruchomości znajdujące się w bezpośrednim oddziaływaniu inwestycji (działki znajdujące się w obszarze omiatania łopat wirnika i występowania hałasu). Jednakże w myśl art. 28 ust. 4 P.b. przepisy art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. nie mają zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania decyzji Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., dalej jako: u.o.i.ś.). W związku z tym ustalenie kręgu stron postępowania o wydanie pozwolenia na budowę powinno nastąpić w oparciu o definicję strony zawartą w art. 28 k.p.a. Wojewoda stwierdził także nieprawidłowość związaną z etapowaniem inwestycji. Wskazano, że wprawdzie elektrownia wiatrowa – jak podała Spółka - może funkcjonować jako samodzielny obiekt energetyczny bez konieczności w obecnym etapie inwestycji wyprowadzenia produkowanej mocy do krajowej sieci elektroenergetycznej, ale argumenty te nie zwalniały Spółki z obowiązku wystąpienia z wnioskiem o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu dla całej inwestycji. Wojewoda stwierdził także, że oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podpisał pełnomocnik, ale z treści pełnomocnictwa nie wynika umocowanie do takiego działania i mimo wezwania pełnomocnik nie przedstawił odpowiedniego umocowania.
Na skutek skargi wniesionej przez M. R. (dalej jako: skarżący) oraz Spółkę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 marca 2017 r. (sygn. akt II SA/Ol 35/17) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego w zakresie interpretacji art. 33 ust. 1 P.b. Wskazano bowiem, że od zasady określonej w art. 33 ust. 1 zd. pierwsze P.b. są wyjątki, co wynika z dalszej części tego przepisu. Za wyjątki należy uznać sposób realizacji przyłączy, regulowany art. 29a P.b., zgodnie z którym budowa przyłączy może następować albo na podstawie zgłoszenia, albo na podstawie przepisów prawa energetycznego, ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Odnosi się to także do układu wewnętrznej komunikacji działki i zjazdu z drogi gminnej. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 11 P.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa zjazdów z dróg gminnych. Podniesiono, że niezasadnie organ odwoławczy zobligował organ pierwszej instancji do wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji, uwzględniającego przebieg infrastruktury technicznej. Za błędny uznano także wywód Wojewody, że ustalając obszar oddziaływania inwestycji należy stosować art. 28 k.p.a. Podano, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a nie jego ust. 4. Brak jest bowiem wyraźnego przepisu, który wskazywałby, że jeżeli przed wydaniem pozwolenia na budowę wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to także postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wymaga udziału społeczeństwa. Tylko wówczas zaś należy ustalić krąg stron postępowania w oparciu o art. 28 ust. 4 P.b. Takim przepisem jest art. 61 ust. 1 pkt 2 u.o.i.ś., który stanowi, że ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4b, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust.1. Wskazano, że w decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie nie stwierdzono także istnienia przesłanek, wynikających z art. 88 ust. 1 u.o.i.ś. Natomiast uznano za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, że postępowanie powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych, a nie przepisów u.i.e.w. Niekonsekwentnie zatem organ odwoławczy nakazał organowi pierwszej instancji konieczność uwzględnienia przepisów tej ustawy w zakresie obszaru oddziaływania inwestycji. Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących konieczności przeprowadzenia postępowania w całości, w tym powtórzenia w całości czynności dowodowych, przy umożliwieniu jemu oraz innym pominiętym osobom czynnego udziału w całym postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Wskazano ponadto, że do skargi Spółka załączyła pełnomocnictwo potwierdzające umocowanie osoby występująca w imieniu Spółki do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy ponownym rozpoznawaniu Sąd nakazał zweryfikowanie, jakim podmiotom w toczącym się postępowaniu będzie przysługiwał status strony, w także w odniesieniu do skarżącego. Przy czym ustalenia te – jak wskazał Sąd - winny być poczynione na podstawie art. 28 ust. 2 P.b. Zatem skarżący może być uznany za stronę postępowania tylko wtedy, gdy wykaże, że jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu.
Wyrokiem z 12 czerwca 2019 r. (sygn. akt II OSK 1951/17) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne wniesione przez skarżącego oraz przez Wojewodę. Podniesiono, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, art. 28 ust. 2 P.b., na podstawie którego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę to na podstawie art. 28 ust. 2 P.b. ustala się interes prawny podmiotu, który zostaje uznany za stronę postępowania. Z kolei wskazany w nim obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 P.b. Podniesiono, że przeprowadzenie, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie przesądza o tym, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest zawsze postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Skoro w sprawie nie można wskazać przepisu u.i.o.ś. lub innej ustawy, który nakazywałby przeprowadzenie w sprawie postępowania na podstawie art. 28 ust. 4 P.b., to pozwolenie na budowę na realizację przedmiotowej inwestycji powinno zostać wydane przy zastosowaniu art. 28 ust. 2 P.b. Uznano za nietrafny zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. Przedmiotem inwestycji jest budowa pierwszego etapu inwestycji, obejmująca pojedynczą elektrownię wiatrową, przystosowaną do produkowania energii elektrycznej na własne potrzeby i magazynowania jej. Elektrownia ta może pracować jako samodzielny obiekt energetyczny, bez konieczności wyprowadzenia produkowanej mocy do krajowej sieci elektroenergetycznej, zaś projekt zagospodarowania terenu zawiera lokalizację elektrowni wraz ze stacją kontenerową i połączeniem kablowym. Brak układu wewnętrznej komunikacji czy przyłączy, których realizacja może nastąpić na podstawie zgłoszenia, nie powoduje naruszenia art. 33 P.b., skoro pozwolenie na budowę nie musi ich obejmować. Podzielono także stanowisko Sądu I instancji, że do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Za prawidłowe uznano także zgodnie z art. 13 ust. 3 u.i.e.w. postępowanie w niniejszej sprawie powinno być prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Decyzją z "[...]" Wojewoda, po ponownym rozpoznaniu odwołania R. i P. K., E. i K. O. oraz L. Z., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że uwzględniając związanie organów oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2017 r. oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2019 r. Spółka złożyła kompletny wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy oraz złożyła poprawne oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Projektowana inwestycja zgodna jest z ustaleniami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Projekt zagospodarowania terenu odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania i oznakowania przeszkód lotniczych. Ponadto projekt budowlany spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego oraz posiada stosowne uzgodnienia. Podano, że organ I instancji poprawnie ustalił krąg stron w postępowaniu. Przy czym obszar oddziaływania obiektu został wyznaczony na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Ograniczenia związane z hałasem wyznaczają obszar oddziaływania wokół elektrowni wiatrowej o promieniu 244 m i właściciele nieruchomości znajdujących się na tym obszarze uczestniczyli w postępowaniu.
W skardze na powyższą decyzję skarżący podniósł zarzut naruszenia:
- art. 4 pkt 6 i pkt 11 oraz art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych;
- art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału skarżącemu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w tym brak umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz pozbawienie skarżącego prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w administracyjnym postępowaniu dwuinstancyjnym, a także błędne i bezpodstawne przyjęcie okoliczności faktycznych ustalonych w postępowaniu przed organem I instancji oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W związku z tym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, w tym z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponadto wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja została wydana przy pominięciu okoliczności, że w odniesieniu do terenów, na których ma być zlokalizowana inwestycja, nie dokonano zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze mimo tego, że inwestycje są planowane na gruntach rolnych. Powołano się na art. 11 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazując, że wyłączenie z produkcji gruntów, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie i następuje to przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Wada ta – zdaniem skarżącego – stanowi o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie również o jej wydaniu bez podstawy prawnej. Naruszenia te stanowią także o braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także o braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Zarzucono ponadto, że zaskarżona decyzja została wydana przy pominięciu występujących typowych immisji naruszających prawa skarżącego. Przy wydaniu decyzji uwzględniono jedynie oddziaływania dźwiękowe i tylko w zawężonym - błędnym w ocenie skarżącego – zakresie. Przyjęto bowiem, że dotyczą one strefy w promieniu 244 m od elektrowni. Jednak przepisy regulujące metodologię pomiaru emisji hałasu nie gwarantowały miarodajnej oceny uciążliwości tego typu urządzeń. Pomiary mogły się odbywać tylko w warunkach niskich wietrzności, a elektrownie wiatrowe generują największe natężenie hałasu dopiero przy optymalnej dla nich prędkości wiatru. Przepisy prawa nie definiowały również dopuszczalnych norm dotyczących innych potencjalnych zagrożeń, takich jak chociażby infradźwięków oraz efektów stroboskopowych. W ocenie skarżącego rzeczywiste ustalenie zakresu oddziaływań powinno być zaś dokonane z uwzględnieniem także innych oddziaływań, a mianowicie: zagospodarowania terenu i wykorzystania gruntów, efektów wizualnych i wpływu na krajobraz, hałasu, wibracji, wpływu na ptaki i zwierzęta morskie, niszczenia naturalnych siedlisk, powstawania aerozoli, problemów z widocznością, odbijania fal i cząstek, zakłócenia komunikacji elektromagnetycznej, podwodnego hałasu i wibracji, wypadkow. Wskazywane naruszenia i zagrożenia stanowią o interesie prawnym skarżącego odnośnie do kwestionowania decyzji, w szczególności jako najbardziej uciążliwe oddziaływania akustyczne i wibracje, także z odległości ponad 3 km. Skarżący podał, że zalecane przez ekspertów minimalne odległości turbin wiatrowych od budynków mieszkalnych mieszczą się w przedziale od 1,5 do 2,5 km. W ocenie skarżącego dla ustalenia przymiotu strony w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b. bez znaczenia jest okoliczność, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę poprzedzone było postępowaniem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji i została wydana decyzja w tym zakresie, w której oceniono, że nie zostaną przekroczone normy środowiskowe, w tym dotyczące hałasu oraz w zakresie promieniowania. Ponadto wskazano, że już same wątpliwości odnośnie do wskazywanych oddziaływań uzasadniają uznanie interesu prawnego skarżącego. Zatem zdaniem skarżącego został on błędnie pominięty jako strona w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Skarżący podniósł, że w 2016 r. organ uwzględnił jego wniosek o uznanie za stronę postępowania, a tym samym potwierdził jego przymiot strony. Natomiast w zaskarżonej decyzji brak jest jednoznacznego stanowiska w tym zakresie. W związku z tym organ powinien wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do rozpoznania organowi I instancji. Nie byłoby to niezgodne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie orzekających w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wskazał bowiem, że organ powinien zweryfikować, jakim podmiotom w toczącym się postępowaniu będzie przysługiwał status strony, zaś sąd II instancji nie zanegował tego zalecenia. Wobec zaś pominięcia skarżącego jako strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym organ błędnie pominął, że brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań powoduje, że brak jest podstaw do przyjęcia za udowodnione i ustalone okoliczności faktycznych przyjętych za ustalone w postępowaniu przed organem I instancji (art. 81 k.p.a.).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podkreślić, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrok z 23 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 35/17), jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1951/17). Zatem ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone w tych orzeczeniach wiążą Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wyjaśnić przy tym należy, że w pojęciu oceny prawnej mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza to z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu.
Należy zatem zauważyć, że w powołanych orzeczeniach zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdziły, że ocena interesu prawnego strony w przedmiotowym postępowaniu powinna być dokona w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b. oraz że w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.i.e.w. W świetle zaś art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 P.b. podstawą dla wyznaczenia kręgu stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę jest ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, nie tylko pod względem techniczno-budowlanym, ale również co od tego, czy przyszła inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej na podstawie innych przepisów, a także, czy nie utrudni dotychczasowego korzystania z tych nieruchomości. Przy ustaleniu zakresu przepisów odrębnych należy uwzględnić cały system przepisów powszechnie obowiązujących, które przesądzają o wpływie budowy obiektu na zabudowę nieruchomości sąsiedniej, przy czym nie można również pominąć przepisów prawa cywilnego, regulujących granice ochrony prawa własności przed ingerencją innych podmiotów i gwarantujących właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (por. wyroki NSA z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1509/17 i z 28 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 2592/17 – orzeczenia dostępne w Internecie). O ile występuje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu, jak i zagospodarowanie terenu otaczającego działkę inwestora, podmiot legitymujący się tytułem prawnym do nieruchomości położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (por. stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z: 24 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 514/17, 15 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 760/17, 21 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 848/17 i 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2034/18 – orzeczenia dostępne w Internecie).
Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na tle wskazanej regulacji w doktrynie oraz judykaturze wypracowano stanowisko, że droga postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalna tylko, gdy skargę wnosi podmiot mający legitymację do zaskarżenia działania lub bezczynności, przewlekłości organu będącego przedmiotem zaskarżenia. Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem działania lub zaniechania organu administracji publicznej. Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter materialny, z wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka, a także organizacji społecznych, których legitymacja procesowa jest oparta na przesłankach formalnych. Podmiot wnoszący skargę musi więc wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego, czyli osobistego, konkretnego i aktualnego prawnie chronionego interesu, który może być realizowany na gruncie określonego przepisu prawa, najczęściej materialnego, bezpośrednio wiążącego zaskarżony akt z indywidualną i prawnie chronioną sytuacją strony (R. Hauser, M Wierzbowski - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" - Wydanie 5 str. 319-320; postanowienie NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 355/14, dostępne w Internecie). Od tak zarysowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania rozstrzygnięć organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego dotyczącego jego sytuacji prawnej.
W niniejszej sprawie organ ustalił, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji to obszar o promieniu 244 m, gdyż taki obszar objęty jest ograniczeniami związanymi z hałasem. Natomiast skarżący we wniosku z 17 października 2016 r. -złożonym do organu odwoławczego- oświadczył, że jego nieruchomość znajduje się w odległości około 1000 m od terenu, na którym planowana jest inwestycja. Nie sposób zatem uznać, że skarżący jest uprawniony do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wprawdzie skarżący powołuje się na kwestie immisji, ale twierdzenia swoje w tym zakresie opiera wyłącznie na rożnego rodzaju opracowaniach o charakterze technicznym, sam podnosząc brak stosownych regulacji prawnych. Jak wskazano wyżej, w orzeczeniach sądów obydwu instancji wydanych w niniejszej sprawie jednoznacznie stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy u.i.e.w. Brak jest zatem regulacji prawnych, na których podstawie skarżący mógłby skutecznie ubiegać się o przyznanie mu przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Zaskarżona decyzja nie reguluje praw i obowiązków skarżącego, nie kształtuje jego sytuacji prawnej, nie pozbawia przysługujących mu uprawnień, ani nie uniemożliwia ich realizacji. Zatem nie wpływa ona na sytuację prawną skarżącego, co oznacza, że nie posiada on interesu prawnego w jej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wyjaśnić przy tym należy, że badania legitymacji skargowej sąd dokonuje niezależnie od kwalifikacji danego podmiotu przez organy administracji i nie jest związany rozstrzygnięciami organów administracji w tym zakresie. Zatem okoliczność, że skarżącemu doręczono przedmiotową decyzję nie czyni go stroną legitymowaną do wniesienia skargi. Rozpoznając skargę Sąd dokonuje bowiem ponownej oceny, czy przedmiotowa sprawa dotyczy interesu prawnego skarżącego. Stanowi to konsekwencję wyodrębnienia "interesu prawnego" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. jako interesu we wniesieniu skargi (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2007 r., sygn. II OSK 247/06, dostępny w Internecie). Podnieść ponadto należy, że wprawdzie skarżący był uznany za stronę postępowania sądowoadministracyjnego w toczącym się wcześniej postępowaniu, ale w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2017 r. wyraźnie wskazano na konieczność weryfikacji uprawnień skarżącego jako strony. Zatem Sąd uznał legitymację skarżącego w tamtym postępowaniu, ale tylko z tego powodu, że kwestia jego uprawnień do wstępowania w charakterze strony nie została należycie wyjaśniona. Skoro jednak organ administracji wskazał, jaki jest zakres oddziaływania planowanej inwestycji, to tylko podmioty posiadające nieruchomości w obszarze objętym tym oddziaływaniem mogą być stroną uprawnioną do wniesienia skargi. Stwierdzenie przez Sąd braku po stronie skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji skutkuje zaś uznaniem braku jego legitymacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co w konsekwencji prowadzi do oddalenia skargi, bez możliwości ustosunkowania się do zarzutów skargi. Takie stanowisko jednoznacznie jest przyjmowane w orzecznictwie sądowym (np. wyrok NSA z 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 860/10; wyrok NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1397/09; wyrok NSA z 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 925/10, dostępne w Internecie).
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI