II SA/Ol 960/09

II SA/Ol 960/09 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2009-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 110
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 30 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów kierunku energetyka I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego kwotę 440 zł. (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009r. tut. Sąd po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia "[...]", nr "[...]" uchylił tą decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a także decyzję Dziekana Wydziału Nauk Technicznych Uniwersytetu z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów I roku studiów stacjonarnych kierunku energetyka.
Decyzją z dnia "[...]" Dziekan Wydziału Nauk Technicznych Uniwersytetu skreślił z dniem 1 kwietnia 2009r. P. B. z listy studentów I roku stacjonarnych studiów pierwszego stopnia kierunku energetyka, w roku akademickim 2008/2009 z powodu niezaliczenia pierwszego semestru w wyznaczonym terminie czyli do dnia 16 lutego 2009r. W uzasadnieniu podkreślono, że P. B. do dnia 16 lutego 2009r. czyli do dnia rozpoczęcia zajęć dydaktycznych na drugim semestrze nie odebrał karty osiągnięć studenta oraz nie przystąpił do sesji. Tym samym według organu I instancji nie zaliczył on pierwszego semestru przedmiotowych studiów. Zgodnie zaś z art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.
Odwołanie od wskazanej decyzji wywiódł P. B. zarzucając organowi
I instancji, że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie, w której nadal toczyły się wcześniej wszczęte postępowanie, a które nie zostało ani umorzone, ani zakończone wydaniem rozstrzygnięcia co do istoty. Według odwołującego w trakcie postępowania sądowego dotyczącego kontroli legalności decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów nie mogą zostać wszczęte nowe postępowania administracyjne w przedmiocie skreślenia z listy studentów energetyki. Ponadto zdaniem odwołującego przeszkodą do prowadzenia postępowań jest zapadły już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009r.
Po rozpatrzeniu odwołania Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu I instancji została wydana po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego. Ponadto wskazano, że w oparciu o wyrok tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2009r. organ nie tylko może wydać nową decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów ale może także umorzyć pierwsze postępowanie administracyjne, gdyż po zaistnieniu nowych okoliczności uzasadniających wydanie drugiej decyzji z dnia "[...]" decyzja pierwotna wydana w oparciu o poprzednie okoliczności uzasadniające jej wydanie może zostać uznana za bezprzedmiotową. Zdaniem organu odwoławczego nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie, gdyż podstawy wydania przedmiotowej decyzji organu I instancji są inne niż zawarte w decyzji z dnia "[...]"
Skargę na tę decyzję wywiódł P. B., działając przez swojego pełnomocnika. Skarżący podniósł, że w sprawie nie mogą toczyć się jednocześnie, zarówno postępowanie sądowe jak i administracyjne. Tymczasem według strony skarżącej taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący wskazał również, iż jego zdaniem decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 110 kpa, poprzez zawarcie w jej osnowie terminu, od jakiego organ władczo stwierdza, że strona została skreślona z listy studentów. Zdaniem strony skarżącej wada ta nie została dostrzeżona przez Rektora Uniwersytetu, mimo, że wcześniej wobec innego studenta taka wada spowodowała uchylenie decyzji dziekana. Według strony skarżącej decyzja nie może określać terminu skreślenia z listy studentów, bowiem w myśl art. 110 kpa decyzja taka wchodzi do obrotu prawnego dopiero z dniem jej doręczenia stronie. Ponadto według twierdzeń zawartych w skardze brak jest jakiejkolwiek podstawy materialnoprawnej do ustalania w decyzji o skreśleniu z listy studentów terminu stwierdzającego od kiedy student jest skreślony. W skardze zarzucono również naruszenie art. 8 kpa i art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez uchybienie zasadzie równości w załatwieniu spraw, a to poprzez uwzględnienie wady wstecznego skreślenia u innego studenta, a zignorowanie takiej samej wady w sprawie skarżącego. Strona skarżąca podniosła również zarzut niewystarczającego uzasadnienia decyzji zapadłych w obu instancji i powołanie się w nich na sprzeczne podstawy prawne wynikające z ustawy o szkolnictwie wyższym oraz z Regulaminu Studiów Uniwersytetu. Wskazano także na naruszenie art. 105 kpa poprzez jego niezastosowanie, ponieważ Rektor wydał decyzję w dniu 27 sierpnia 2009r. podczas gdy w toku pozostawało postępowanie administracyjne po wyroku Sądu z 16 czerwca 2009r. Według skarżącego sprawę należało załatwić po wyroku przez co niezasadne było wszczynanie nowego postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując przede wszystkim argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem . Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka
na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji
administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie
o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na gruncie przedmiotowej sprawy Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia "[...]’ utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" Dziekana Wydziału Uniwersytetu o skreśleniu z dniem 1 kwietnia 2009r. P. B. z listy studentów I roku stacjonarnych studiów pierwszego stopnia kierunku energetyka, w roku akademickim 2008/2009 z powodu niezaliczenia pierwszego semestru w wyznaczonym terminie czyli do dnia 16 lutego 2009r.
Przede wszystkim zasadnym jest wskazać, jak słusznie podniósł skarżący, że zgodnie z art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Trzeba w tym miejscu wskazać, że jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych, choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Można zatem wyróżnić czynność "podjęcia decyzji" oraz czynność "wydania decyzji". Według W. Dawidowicza pierwsza z nich to "rezultat procesu decyzyjnego zachodzącego wewnątrz organu administracji", natomiast drugą ujmuje jako "manifestację podjętej decyzji na zewnątrz, z czym mogą już wiązać się określone skutki prawne" (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 201).
Na podobne odrębności wskazuje także art. 110 k.p.a. stanowiąc, iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile k.p.a. nie stanowi inaczej. Przepis ten wskazuje zatem na granicę pomiędzy wydaniem decyzji a jej doręczeniem. Przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia. Nie można zatem utożsamiać sporządzonej i podpisanej decyzji z projektem decyzji, aczkolwiek oba te "akty" nie wywołują jeszcze skutków prawnych. Dopiero jednak doręczając decyzję, organ administracyjny zamyka sobie możliwość jakiejkolwiek zmiany w decyzji, jest ona bowiem poza zasięgiem jego możliwości. Stanowisko takie podziela orzecznictwo sądowe. W wyroku z dnia 22 listopada 2005 r. (II SA/Wa 1591/05, LEX nr 192504) WSA w Warszawie stwierdził, że decyzja sporządzona, ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu, ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydawana z chwilą jej doręczenia.
W innym wyroku z dnia 30 marca 2005 r. (VII SA/Wa 335/04, LEX nr 189164) WSA w Warszawie stwierdził, że decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny
z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania (art. 110 k.p.a.). Z tym momentem wiąże ona organ, który ją wydał, co oznacza, że decyzja zostaje wprowadzona do obrotu prawnego i jej wzruszenie jest dopuszczalne w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami k.p.a. Związanie decyzją ostateczną istnieje zarówno wtedy, gdy w ocenie organu jest ona poprawna, jak i również wtedy, gdy dostrzega on jej wadliwość. Organ nie może bowiem takiej decyzji zmienić, jeśli decyzja została doręczona lub ogłoszona stronie. Decyzja administracyjna jest bowiem aktem zewnętrznym będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur administracyjnych. Należy też podkreślić, że dopiero od tej chwili, a więc dopiero gdy strona pozna treść rozstrzygnięcia, może w zależności od tej treści rozważyć skorzystanie lub nieskorzystanie z przysługujących jej środków prawnych. (Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Komentarz do art. 110 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX, 2007, wyd. II.).
Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu nie było dopuszczalne na gruncie przedmiotowej sprawy określanie przez organ daty skreślenia P. B. z listy studentów , zwłaszcza w sytuacji gdy pokrywa się ona z datą wydania decyzji. W ten sposób organ dopuścił się istotnego naruszenia wskazanej regulacji wynikającej z kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można więc przyjąć, że skarżącego skutecznie skreślono z listy studentów ze wskazaną datą, skoro decyzja w tej sprawie została doręczona już po tej dacie skreślenia. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że decyzja sporządzona, ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu, ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydawana z chwilą jej doręczenia.
Podkreślić należy, że Sąd bada sprawę w oparciu o przedstawione akta. Nie jest zadaniem Sądu ocena innej sprawy nie będącej przedmiotem skargi. Byłoby to zresztą niemożliwe bez stosownych akt takiej sprawy. Nie można zatem przesądzać, że w przypadku na jaki powołuje się skarżący mamy do czynienia z analogiczną sytuacją jak rozpoznawana, tak więc uchylenie decyzji administracyjnej w innej, zupełnie odrębnej sprawie nie mogło skutkować automatycznym uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ponadto zaznaczyć trzeba, że w przypadku wskazanego naruszenia przepisów procesowych skutkujących uchyleniem decyzji niecelowe było już ocenianie przez Sąd stopnia naruszenia prawa przez organ poprzez wydanie decyzji w toku nowego postępowania administracyjnego podczas gdy toczyło się jeszcze poprzednie postępowanie administracyjne po wyroku tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2009r. (sygn. akt II SA/Ol 403/09).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach rozstrzygnięto w pkt II na podstawie art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto w pkt III stosownie do art. 152 tejże ustawy.