II SA/Ol 938/24

II SA/Ol 938/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Marzenna Glabas
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.3 par.2, art.119 pkt 3, art.134 par.1, art.135, art.145 par.1, pkt 1 lit. c, art.153, art.170, art.200, art.205 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art.7, art.9, art.15, art.66 par.3, art.77 par.1, art.80, art.107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 30 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie wydania decyzji potwierdzającej nadanie gospodarstwa rolnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżącego M. B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 marca 2023 r., wydanym na podstawie z art. 61a § 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - k.p.a.), Starosta Olsztyński (Starosta) odmówił M. B. (dalej: skarżący) wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji potwierdzającej nabycie gospodarstwa rolnego we wsi L. nr (...), gmina D. w 1959 r. przez J. B. i jego dzieci: skarżącego, T. S., W. C., S. G. i C. B. Stwierdził, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło w ramach rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Państwa, gdyż ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71 z późn. zm.; dalej: ustawa z 1958 r.) weszła w życie 5 kwietnia 1958 r., natomiast wprowadzenie ojca skarżącego w posiadanie gospodarstwa nastąpiło protokołem z 11 września 1959 r., a zgodnie z § 4 umowy sprzedaży - nawet 1 marca 1961 r.
Postanowieniem z 28 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Olsztynie (Kolegium) uchyliło postanowienie będące przedmiotem zażalenia w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło, że z treści zażalenia wynikało, że skarżący domaga się wydania "stosownego dokumentu urzędowego". Takim dokumentem może być decyzja administracyjna lub zaświadczenie. Niezbędne więc było wyjaśnienie istoty i zakresu żądania z udziałem wnoszącego podanie.
Kolegium zarzuciło, że uzasadnienie postanowienia nie odnosi się do treści przywołanych w podstawie prawnej przepisów, a podane motywy dotyczą istoty sprawy. Wystąpiła więc oczywista sprzeczność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem. Kolegium wskazało na konieczność ustalenia z udziałem skarżącego istoty i zakresu żądania, określenia adekwatnego trybu załatwienia sprawy, ewentualnie oceny właściwości organu i podjęcia dalszych czynności w zależności od wyniku ww. działań.
Postanowieniem z 7 września 2023 r. Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji potwierdzającej, że:
1) gospodarstwo rolne we wsi L. nr (...), gm. D. o powierzchni 10,59 ha nadano w 1959 r. w zamian za gospodarstwo rolne J. B. utracone we wsi H. na Wileńszczyźnie,
2) ww. gospodarstwo w L. nadano współwłaścicielom: J. B. oraz jego pięciorgu dzieciom, tj. skarżącemu, S. G., T. S., W. C. i C.B. (spadkobiercom J. B.), jako współwłaścicielom gospodarstwa rolnego pozostawionego we wsi H. na Wileńszczyźnie, uprawnionym do nabycia nieruchomości zamiennej.
W uzasadnieniu Starosta zaznaczył, że wezwał skarżącego do jednoznacznego wskazania, o jaki dokument wnioskuje. W odpowiedzi z 21 sierpnia 2023 r. skarżący podał, że wnosi o wydanie decyzji potwierdzającej że: 1) gospodarstwo rolne we wsi L. nr (...), gm. D. o powierzchni 10,59 ha nadano w 1959 r. w zamian za gospodarstwo rolne J. B. utracone we wsi H. na Wileńszczyźnie, 2) ww. gospodarstwo w L. nadano współwłaścicielom: J. B. oraz 5 jego dzieciom spadkobiorcom J. B., jako współwłaścicielom gospodarstwa rolnego pozostawionego we wsi H. na Wileńszczyźnie, uprawnionym do nabycia nieruchomości zamiennej. Starosta wyjaśnił, że art. 61a § 1 k.p.a. ma zastosowanie, gdy wniesienie podania następuje przez osobę, która nie jest stroną i nie może być stroną konkretnego postępowania administracyjnego, oraz w sytuacji zaistnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, np. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Stwierdził, że nie znalazł podstawy materialnej i procesowej do wydania decyzji administracyjnej w żądanym przez skarżącego zakresie. Dodał, że w przepisach ustawy z 1958 r., na podstawie której nastąpiło nabycie przedmiotowej nieruchomości, nie ma przepisów, które stanowiłyby podstawę do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony (art. 14 tej ustawy).
Postanowienie to po kontroli instancyjnej zostało utrzymane w mocy przez Kolegium, rozstrzygającym to postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1147/23, uchylił postanowienia organów administracji publicznej obu instancji. Wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygające ją organy obu instancji jako przeszkodę we wszczęciu postępowania w sprawie opisanej w podaniu skarżącego, doprecyzowanej pismem z 21 sierpnia 2023 r., wskazały ogólnie na brak podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji. W uzasadnieniach obu postanowień nie wymieniono jednak aktów prawnych, które poddano analizie i z których treści wywiedziono, że nie można merytorycznie rozpoznać podania skarżącego. Prawidłowość rozstrzygnięć organów obu instancji nie podaje się więc kontroli sądowej, gdyż nie zostało wykazane, że rzeczywiście w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta postanowieniem z dnia 20 września 2024 r., działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) rozstrzygnął o zwrocie podania skarżącego z tej przyczyny, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Przyjął, że jeśli wnoszący podanie twierdzi, iż nabył udział w gospodarstwie rolnym we wsi L. nr (...) i uważa się za współwłaściciela, a w według księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości jest ona własnością innych osób to w przypadku niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może żądać w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r., poz. 1984 z późn. zm.) usunięcia niezgodności, ale też może żądać ustalenia przez sąd powszechny istnienia prawa zgodnie z art. 189 z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1550 z późn. zm.).
Na ww. postanowienie zażalenie wniósł skarżący, kwestionując zapadłe rozstrzygnięcie.
Postanowieniem z 29 października 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., Kolegium utrzymało w mocy postanowienie będące przedmiotem zażalenia. Wskazało, że jak wynika z treści Karty Ewidencyjnej Repatrianta Nr (...) z dnia 31 marca 1959 r. przekraczając granicę M. B. nie był osobą, będącą na utrzymaniu swojego ojca – J. B. Jak wynika natomiast z treści Karty Ewidencyjnej Repatrianta Nr (...) z dnia 31 marca 1959 r. M. B. jako osoba pełnoletnia i wykonująca zawód cieśli uzyskała status repatrianta i stosownie do § 8 ust. 3 uchwały nr 145 Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 1957 r. w sprawie pomocy dla repatriantów bezpośrednio po przekroczeniu granicy otrzymała jednorazowy bezzwrotny zasiłek pieniężny w maksymalnej wysokości 300 zł. Skarżący pokwitował też odbiór własnej Karty Repatriacyjnej. Akcją osiedleńczą nie był objęty skarżący, ale J. B. i ten ostatni nie otrzymał jako repatriant na własność indywidualnego gospodarstwa rolnego nr 6 o pow. 10,41 we wsi L. w drodze nadania, bo nie mógł, albowiem na długo przed przekroczeniem granicy zmieniły się przepisy prawa. W myśl art. 8 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej podpisanej w Moskwie dnia 25 marca 1957 r. (Dz. U. Nr 47, poz. 222) repatrianci dalej mogli rozporządzać pozostawionym w ZSRR majątkiem, czemu służyły regulacje zarządzenia Ministra Finansów z dnia 8 lutego 1958 r. w sprawie udzielenia zezwolenia na dysponowanie przez repatriantów mieniem pozostawionym przez nich w ZSRR. Stąd też ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) w art. 15 ust. 1 stanowiła, że prawo do otrzymania państwowych nieruchomości rolnych na własność w drodze nadania miały tylko te osoby, które użytkowały nieruchomości w dniu wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 14 ww. ustawy wygasły uprawnienia repatriantów do otrzymania państwowych nieruchomości rolnych tytułem przewidzianego wcześniejszymi umowami międzynarodowymi ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione za granicą, o ile nie zostali oni do dnia 5 kwietnia 1958 r. wprowadzeni w posiadanie gospodarstwa rolnego. W przypadku ojca skarżącego tak się nie stało. Z racji przekroczenia granicy w dniu 30 marca 1959 r. nie mógł być wprowadzony w prawne posiadanie gospodarstwa rolnego nr (...) o pow. 10,41 we wsi L. najpóźniej do dnia 5 kwietnia 1958 r. Stąd też objął te gospodarstwo we władanie w trybie i na warunkach określonych w ustawie o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, o czym świadczy także uwaga w protokole. Samo nabycie tego gospodarstwa odbyło się w formie aktu notarialnego z dnia 19 stycznia 1965 r. (nr repetytorium (...)) na podstawie ww. ustawy i przez to nie mogło pozostawać w związku z repatriacją, jeśli ww. ustawa dawała repatriantom jedynie uprawnienie do pierwszeństwa nabycia państwowej nieruchomości rolnej a nie stanowiła o kompetencjach dla organów administracji państwowej do nadania tego rodzaju osadnikom gospodarstwa rolnego na własność. Kolegium stwierdziło, że jeśli skarżący uważa się za współwłaściciela indywidualnego gospodarstwa rolnego o pow. 10,41 we wsi L. nr (...), które jakoby nabył jego ojciec wraz z nim i pozostałymi dziećmi w ramach ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione za granicą na mocy ówczesnych przepisów to powinien na drodze sądowej domagać się ujawnienia swojego prawa w księdze wieczystej w trybie usunięcia niezgodności w jej treści, albo żądać ustalenia przez sąd powszechny istnienia swojego prawa. W tych sprawach nie są właściwe organy administracji publicznej, lecz sąd powszechny. W sprawie nabycia ww. państwowej nieruchomości rolnej nie były bowiem wydawane decyzje administracyjne a obowiązujące przepisy prawa nie dają podstaw do wydania decyzji stwierdzających stan prawny wskazywany przez skarżącego. Do potwierdzenia jego prawa własności w jednym czy drugim trybie jest właściwy sąd powszechny
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący podniósł, że rozstrzygnięcia organów są całkowicie bezzasadne. Organy błędnie powołały się na art. 66 § 3 k.p.a., jako pretekst, by ponownie odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w jego sprawie. Uznały, że nie są uprawnione do rozpoznania sprawy, mimo że skarżący nie występował z żadnym wnioskiem o uzgadnianie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym (spowodowanym błędami w akcie notarialnym z 1965 r.). Wnioskował jedynie o wydanie aktu administracyjnego, który by potwierdzał jego udowodniony udział w gospodarstwie osadniczym przydzielonym w 1959 r. Organy nie wykazały rzetelności i uczciwości, by prawidłowo ocenić materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Rozstrzygnięciom organów zarzucił zignorowanie prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z 11 kwietnia 2024 r. oraz zignorowanie zaleceń sądu. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie wadliwego i bezzasadnego postanowienia Kolegium (także postanowienia Starosty), zobowiązanie organu do wykonania prawomocnego wyroku Sądu z 11 kwietnia 2024 r. oraz merytoryczne i sprawiedliwe rozpoznanie jego sprawy i wydanie aktu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 12 stycznia 2025 r. skarżący podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Starosty rozstrzygające o zwrocie podania skarżącego z tej przyczyny, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny.
Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie uprzednio zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1147/23.
Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
W związku z tym, iż wydany w sprawie sygn. akt II SA/Ol 1147/23 wyrok jest prawomocny, w sprawie zastosowanie ma też art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydający rozstrzygnięcie, ale także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy kierować się jego uzasadnieniem. Istotne jest bowiem to, co zadecydowało o takim a nie innym rozstrzygnięciu. Decydujące znaczenie może mieć zatem wykładnia lub zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym przepisu prawa, jak i ocena tego stanu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może ona już być ponownie badana. Skoro związanie w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. dotyczy kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok. Powyższe nabiera istotnego znaczenia, uwzględniając, iż sprawa stanowiąca przedmiot zaskarżonego postanowienia była już rozpoznawana przez tutejszy Sąd. Głównym zatem kryterium kontroli poprawności nowowydanego postanowienia pozostaje kwestia czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy orzekające w sprawie podporządkowały się wskazaniom Sądu. Działania naruszające zasadę wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylenie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć.
Zgodnie zaś z oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1147/23, "w okolicznościach sprawy organy obu instancji jako przeszkodę we wszczęciu postępowania w sprawie opisanej w podaniu skarżącego, doprecyzowanej pismem z 21 sierpnia 2023 r., wskazały ogólnie na brak podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji. W uzasadnieniach obu postanowień nie wymieniono jednak aktów prawnych, które poddano analizie i z których treści wywiedziono, że nie można merytorycznie rozpoznać podania skarżącego. Kolegium ograniczyło się do bardzo ogólnikowego stwierdzenia, że nie ma w obecnym porządku prawnym unormowania, które nakazywałoby rozpatrzeć żądanie skarżącego w trybie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Starosta zaznaczył zaś, że w ustawie z 1958 r. nie ma przepisów, które stanowiłyby podstawę do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony, jednocześnie wskazał na art. 14 tej ustawy i stwierdził, że nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie ustawy z 1958 r. Zgodnie z tym przepisem uznaje się za wygasłe uprawnienia repatriantów do otrzymania państwowych nieruchomości rolnych, przysługujących im stosownie do umów międzynarodowych w zamian za mienie pozostawione poza granicami Państwa, jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy nie zostali wprowadzeni w posiadanie takich nieruchomości". Sąd wskazał, że "niezrozumiałe jest przywołanie tego przepisu, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby skarżący ubiegał się o otrzymanie państwowych nieruchomości rolnych w zamian za mienie pozostawione poza granicami Państwa. Skarżący dowodzi jedynie, że już nabył udział w gospodarstwie rolnym, lecz nie zostało to stwierdzone właściwym aktem administracyjnym. Prawidłowość rozstrzygnięć organów obu instancji nie poddawała się więc kontroli sądowej, gdyż nie zostało wykazane, że rzeczywiście w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym". Sad zauważył ponadto, że "Starosta nie pouczył skarżącego o przesłankach wydania ewentualnej decyzji lub zaświadczenia. Z treści pism skarżącego wynika, że nie wie on, jakie okoliczności prawne warunkują wydanie ww. aktów. Zgodnie zaś z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek".
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, orzekające ponownie w sprawie organy nie wykonały powyższych zaleceń i wskazań.
Zauważyć bowiem przyjdzie, że skarżący domagał się wydania stosownego dokumentu urzędowego (decyzji) potwierdzającego nabycie gospodarstwa rolnego. Tymczasem ponownie rozpoznając sprawę Starosta, powołując się na art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił skarżącemu jego podanie stwierdzając, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zatem Starosta, wbrew wskazaniom Sądu, nie wykazał, że w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Orzekające natomiast w drugiej instancji Kolegium dokonało merytorycznej oceny wniesionego podania. W ocenie Sądu takie działanie organu wykracza poza uprawnienia wynikające z treści 66 § 3 k.p.a.
Należy w tym miejscu jeszcze raz wskazać, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania.
W tej sprawie przepisy prawa się nie zmieniły. Nie nastąpiła też istotna zmiana okoliczności faktycznych sprawy, która mogłaby uzasadniać odstąpienie od wytycznych zawartych w wyroku z dnia 11 kwietnia 2024 r. Nadto, brak dokonania prawidłowych ustaleń w powyższym zakresie uchybia obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania oceny całości materiału dowodowego, co z kolei stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, 80 k.p.a., art. 15 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy - z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów postępowania - Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Starosty, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art 135 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobowiązane będą wziąć pod uwagę rozważania zawarte w niniejszym wyroku oraz podporządkować się ocenie prawnej zawartej w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1147/23.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.