II SA/OL 931/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2006-05-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
karta pojazduopłata administracyjnaprawo o ruchu drogowymrozporządzenieniezgodność z ustawąprzekroczenie delegacjiprawo wspólnotoweTSUEKonstytucja RPsąd administracyjny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność czynności pobrania przez Starostę opłaty w wysokości 500 zł za kartę pojazdu, uznając ją za niezgodną z prawem.

Skarga dotyczyła odmowy zwrotu części opłaty za wydaną kartę pojazdu. Skarżący argumentował, że opłata w wysokości 500 zł jest zawyżona, stanowi ukryty podatek i narusza prawo wspólnotowe. Sąd uznał, że opłata pobrana na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. była niezgodna z ustawą Prawo o ruchu drogowym, ponieważ wykraczała poza delegację ustawową i koszty druku karty. Sąd stwierdził bezskuteczność czynności pobrania opłaty i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. na czynność Starosty polegającą na pobraniu opłaty w wysokości 500 zł za wydanie karty pojazdu. Skarżący domagał się zwrotu 470 zł, argumentując, że opłata jest niezgodna z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, stanowi ukryty podatek i dyskryminuje pojazdy sprowadzane z UE. Podniósł również wątpliwości co do konstytucyjności rozporządzenia określającego wysokość opłaty. Starosta odmówił zwrotu, powołując się na obowiązujące przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że opłata pobrana na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. była niezgodna z ustawą Prawo o ruchu drogowym, ponieważ jej wysokość wykraczała poza koszty druku i dystrybucji karty, co stanowiło przekroczenie delegacji ustawowej. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04), który uznał § 1 ust. 1 tego rozporządzenia za niezgodny z ustawą i Konstytucją. Sąd, działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, miał prawo samodzielnie ocenić legalność przepisu rozporządzenia i odmówić jego zastosowania. W konsekwencji, Sąd stwierdził bezskuteczność czynności pobrania opłaty w kwocie 500 zł i zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opłata ustalona w rozporządzeniu w wysokości 500 zł była niezgodna z ustawą Prawo o ruchu drogowym, ponieważ przekroczyła zakres delegacji ustawowej i nie odzwierciedlała rzeczywistych kosztów związanych z wydaniem karty pojazdu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność rozporządzenia z ustawą i Konstytucją RP z powodu zawyżenia opłaty. Sąd, działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, miał prawo odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (12)

Główne

u.p.r.d. art. 77 § ust. 3

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Wydanie karty pojazdu następuje za opłatą, która jest opłatą administracyjną.

u.p.r.d. art. 77 § ust. 4 pkt 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Minister właściwy do spraw transportu określa w drodze rozporządzenia wysokość opłat za kartę pojazdu.

u.p.r.d. art. 77 § ust. 5

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

W rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz koszty druku i dystrybucji kart pojazdów.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędziowie w sprawowaniu urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, co uprawnia ich do odmowy zastosowania przepisu rozporządzenia sprzecznego z ustawą.

u.p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad czynnościami organów administracji.

u.p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi.

u.p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany oceną prawną sądu.

u.p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania sądowego.

Pomocnicze

Dz.U. z 2003r., Nr 137, poz. 1310 art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu

Określało wysokość opłaty za kartę pojazdu na 500 zł. Sąd uznał ten przepis za niezgodny z ustawą.

TWE art. 90

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Skarżący powoływał się na ten przepis jako podstawę do twierdzenia, że opłata stanowi ukryty podatek i dyskryminuje pojazdy z UE. Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, opierając się na polskim prawie.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący powoływał się na ten przepis w kontekście opłat publicznych.

u.o.s.p. art. 87 § ust. 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Określa wymóg wyczerpania środka zaskarżenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa) przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za kartę pojazdu w wysokości 500 zł była niezgodna z ustawą Prawo o ruchu drogowym, ponieważ wykraczała poza delegację ustawową i koszty druku/dystrybucji. Rozporządzenie określające wysokość opłaty zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Sąd administracyjny ma prawo odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Sąd w rozpatrywanej sprawie zobowiązany był do wypowiedzenia się w kwestii oceny, czy wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego [...] mógł on stanowić podstawę do pobrania w dniu 12 października 2005r. opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł. Sąd stanął na stanowisku konieczności prymatu konstytucyjnej zasady niezawisłości Sądu nad zasadą ochrony interesu finansowego organu rejestrującego pobierającego opłatę za dokonaną czynność wydania karty pojazdu.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Janina Kosowska

członek

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości odmowy zastosowania przez sąd administracyjny przepisu aktu wykonawczego niezgodnego z ustawą, nawet w sytuacji odroczenia utraty mocy obowiązującej przez Trybunał Konstytucyjny."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatą za kartę pojazdu, ale zasada prawna jest szeroko stosowalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne mogą kwestionować przepisy wykonawcze, które wykraczają poza upoważnienie ustawowe, nawet jeśli Trybunał Konstytucyjny odroczył ich utratę mocy. Podkreśla to rolę sądów w ochronie praw obywateli przed nadmiernymi opłatami.

Czy opłata za kartę pojazdu była legalna? Sąd administracyjny stanął ponad rozporządzeniem!

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ol 931/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Janina Kosowska
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Sygn. powiązane
I OSK 1030/06 - Wyrok NSA z 2007-06-21
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Sentencja
Dnia 4 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia NSA Janina Kosowska Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi J. S. na czynność Starosty w przedmiocie pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu l/ stwierdza bezskuteczność czynności polegającej na pobraniu opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł (pięćset); 2/ zasądza od Starosty na rzecz J. S. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Starosta, działając na podstawie art. 74 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, ze zm.), decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]", dokonał rejestracji czasowej pojazdu marki "[...]" na rzecz J. S., zaś decyzją z "[...]" dokonał rejestracji wskazanego pojazdu, wydając dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne, znak legalizacyjny i kartę pojazdu.
Pismem z dnia 13 października 2005r. J. S. wystąpił do Starosty o zwrot zawyżonej opłaty za wydaną kartę pojazdu w kwocie 470 zł, którą był zobowiązany uiścić w związku z rejestracją samochodu osobowego "[...]" w dniu 12 października 2005r. Podał, że pobranie opłaty za wydaną kartę pojazdu w wysokości 500 zł jest niezgodne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Przyznał, iż wprawdzie powyższa opłata pobierana jest na podstawie istniejącego w polskim prawie wewnętrznym Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003r., Nr 137, poz. 1310), to jego treść jest niezgodna z brzmieniem art. 90 TWE. Podniósł, iż postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co potwierdza bogate orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Strona wyjaśniła, iż w przypadku kolizji prawa krajowego z przepisami prawa wspólnotowego krajowe organy administracyjne nie tylko mają możliwość ale są zobowiązane stosować prawo wspólnotowe. W ocenie wnioskodawcy opłata za wydaną kartę pojazdu mimo, że z formalnego punktu widzenia jest opłatą administracyjną to faktycznie stanowi ukryty podatek, gdyż łączne koszty związane z drukiem, dystrybucją i innymi czynnościami urzędniczymi nie przekraczają kwoty 30 zł. Zatem pozostała kwota stanowi ukryty podatek zawarty w cenie karty pojazdu. Podał, że ustalona w kwocie 500 zł opłata dyskryminuje pojazdy sprowadzane z krajów należących do Unii Europejskiej, gdyż tylko ich posiadacze muszą ponosić opłatę w tej wysokości. Wnioskodawca wskazał, iż konstytucyjność pobieranej opłaty za kartę pojazdu budzi wątpliwości Rzecznika Praw Obywatelskich, który wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie, czy powołane wyżej rozporządzenie jest zgodne z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na ten wniosek, działający z upoważnienia Starosty Naczelnik Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego pismem z dnia 19 października 2005r. wyjaśnił, że stosownie do obowiązującego art. 77 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu brak jest podstaw do zwrotu pobranej opłaty. Wyjaśniono, że pobranie opłaty za wydaną kartę pojazdu stanowi czynność materialno-techniczną, jej wysokość nie jest ustalana w drodze decyzji administracyjnej. Wskazano, iż do źródeł powszechnie obowiązujących przepisów prawa należą m.in. rozporządzenia, przy czym obowiązuje zasada domniemania legalności aktu normatywnego. Oznacza to, iż do czasu zweryfikowania zgodności postanowień cytowanego rozporządzenia z Konstytucją, czy też normą traktatową przez Trybunał Konstytucyjny obowiązujące prawo jest powszechne i wiążące.
J. S. pismem z dnia 25 października 2005r. wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa, które stanowi odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu i ponownie zwrócił się o zwrot niesłusznie pobranej opłaty. Po raz kolejny wskazał, iż działanie powyższe narusza art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz art. 92 i art. 217 Konstytucji RP.
Odpowiadając na powyższe wezwanie Starosta, działając na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po ponownym rozpatrzeniu wniosku o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu "[...]" oświadczył, że w całości podtrzymuje swoje stanowisko w tej sprawie wyrażone w piśmie z 19 października 2005r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. S. zakwestionował czynność Starosty polegającą na odmowie zwrotu części opłaty za wydana kartę pojazdu. Zarzucił jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy-art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniósł o zmianę rozstrzygnięcia Starosty i orzeczenie o obowiązku zwrotu na rzecz skarżącego kwoty 470 zł tytułem nadpłaty za wydaną kartę pojazdu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W skardze powtórzono argumentację przedstawioną w piśmie z 13 października 2005r. W ocenie skarżącego koszt wydania karty pojazdu nie powinien przekraczać kosztów związanych z drukiem i dystrybucją tego dokumentu, nie może w jaskrawy sposób dyskryminować pojazdów importowanych. Nadto skarżący podał, że jego pogląd jest zgodny z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych. I tak w wyroku z dnia 19 sierpnia 2005r. (sygn. akt II SA/Wa 471/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że podlega jedynie ustawom i odmówił zastosowania niekonstytucyjnego rozporządzenia Ministra Finansów.
W odpowiedzi na skargę Starosta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm) zwana dalej: ustawą o p.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji lub czynność podjętą przez ten organ konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Wyjaśnić pozostaje na wstępie, iż wprawdzie skarżący podał w skardze, iż przedmiotem jej jest czynność Starosty odmawiająca zwrotu uiszczonej opłaty za wydaną kartę pojazdu to z jej uzasadnienia, jak również oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006r. wynika w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, iż faktycznie przedmiotem zaskarżenia jest czynność Starosty polegająca na pobraniu opłaty w wysokości 500 zł za wydaną kartę pojazdu w dniu 12 października 2005r.
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia charakteru pobieranej opłaty za wydaną kartę pojazdu oraz czy stanowi ona jeden z przejawów działalności organu administracji publicznej podlegającego kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a.
Przytoczyć należy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrażony w wyroku z dnia 15 grudnia 2004r. sygn. akt 3/II SA/Gd 3218/02 (niepubl.), w którym stwierdzono, że zajęcie przez organ administracji publicznej stanowiska w sprawie zwrotu opłaty administracyjnej jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Swoje stanowisko Sąd uzasadnił treścią art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym w sprawach rejestracji starosta wydaje kartę pojazdu za opłatą. Zatem wydanie karty pojazdu uzależnione zostało od uiszczenia opłaty, co oznacza, iż opłata niniejsza jest opłatą administracyjną. W konsekwencji organ dokonujący rejestracji pojazdu i wydania karty pojazdu obowiązany jest do pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu, a to oznacza również, iż po stronie wnioskodawcy istnieje obowiązek uiszczenia opłaty administracyjnej. Taki obowiązek wynika wprost z przepisów ustawy, przy czym obowiązek ten dotyczy uiszczenia opłaty w wysokości określonej przepisami rozporządzenia.
Działanie organu administracji publicznej zmierzające do pobrania opłaty administracyjnej dotyczy uprawnień i obowiązków obywateli i innych podmiotów ze sfery publicznoprawnej, w zakresie zadań realizowanych przez te organy, a zatem czynność organu administracji polegająca na pobraniu opłaty za wydanie karty pojazdu jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a.
Stanowisko powyższe Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Czynność pobrania opłaty za wydaną kartę pojazdu podlega bowiem zaskarżeniu do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środka zaskarżenia - wezwania do usunięcia naruszenia prawa - określonego w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592, ze zm.), który to wymóg został przez stronę skarżącą wypełniony.
Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutu podniesionego w skardze, iż pobranie opłaty za wydaną kartę pojazdu w wysokości 500 zł jest niezgodne z art. 90 TWE, bowiem stanowi ona ukryty podatek i dyskryminuje pojazdy sprowadzane z krajów Unii Europejskiej oraz jest niezgodna z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdzić należy, iż w tej sprawie, w ocenie Sądu, podstawą do stwierdzenia bezskuteczności czynności polegającej na pobraniu opłaty za wydaną kartę pojazdu w kwocie 500 zł stanowi ustawodawstwo polskie.
Zgodnie z art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908, ze zm.) kartę pojazdu dla pojazdu innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem pojazdów zabytkowych i pojazdów, o których mowa w art. 73 ust. 4.
Z przekazanych akt administracyjnych wynika, że skarżący po sprowadzeniu z Niemiec samochodu osobowego marki "[...]" zgłosił go w dniu 12 października 2005r. do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwemu w sprawie Staroście. Organ ten działając na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) pobrał opłatę w wysokości 500 zł. Rozporządzenie określające wysokość należnej opłaty za kartę pojazdu wydane zostało na podstawie art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym , zgodnie z którym, minister właściwy do spraw transportu określi w drodze rozporządzenia wysokość opłat za kartę pojazdu. Prawodawca w ust. 5 tego przepisu określił również, iż w rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów.
Wobec zarzutu skarżącego, iż opłata w kwocie 500 zł z tytułu wydania karty pojazdu stanowi ukryty podatek, bowiem ustalona rozporządzeniem kwota opłaty wykracza poza koszty jej druku i dystrybucji niezbędne jest ustalenie, czy faktycznie rozporządzenie powyższe wykracza swoim brzmieniem poza ramy delegacji ustawowej.
W pierwszym rzędzie należy jednakże przywołać treść art. 188 pkt 3 Konstytucji RP, iż Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. Natomiast z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP wynika, iż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Wobec powyższego może pojawić się wątpliwość, czy we wskazanym wyżej zakresie nie dochodzi do kolizji między kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego a sądem administracyjnym.
W zaistniałej sytuacji należy wyjaśnić, iż w zasadzie brak jest rozbieżności w orzecznictwie sądowym i doktrynie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy oceniać, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym względzie najpełniej zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998r. sygn. 2/978 (OTK Z 1998r., nr 1 poz. 4), w którym Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (zob. w uchwałach NSA z dnia 30 października 2000r. sygn. OPK 13/00, pub. ONSA z 2001r. Nr 2 pos. 63, z 15 grudnia 2000r. sygn. OPK 20-22/00, pub. ONSA z 2001r. Nr 3, poz. 104, z dnia 22 maja 2000r. sygn. OPS 3/00, pub. ONSA z 2000r. Nr 4, poz. 136, w wyroku NSA z dnia 16 stycznia 2006r. sygn. I OPS 4/05, niepublikowany).
W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega jednak na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy pomimo, że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym.
Podkreślić wymaga, że Sądowi w rozpatrywanej sprawie znane są ustalenia zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. sygn. akt U 6/04 (niepublikowany), który orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia (w oparciu, o który to zapis została pobrana opłata za wydaną kartę pojazdu) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Trybunał ustalił, że niezgodność niniejszego rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Organ wydający rozporządzenie nie jest bowiem umocowany do działania poza granicami upoważnienia, dla realizacji celów w ustawie przemilczanych. Poza tym przedmiotowa opłata, w części wynikającej z jej podwyższenia stanowi daninę publiczną o charakterze podatkowym, która nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi. Wypada również wskazać, iż jedynie z uwagi na skutki finansowe, jakie wywoła ewentualne stwierdzenie niekonstytucyjności wskazanego przepisu rozporządzenia Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej do dnia 1 maja 2006r. celem umożliwienia wprowadzenia nowej regulacji.
W momencie orzekania w niniejszej sprawie taki nowy akt prawny rangi podustawowej został wydany - rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 59, poz. 421) - w którym określono wysokość opłaty za kartę pojazdu w wysokości 75 zł, jako adekwatną do zapisanych w ust. 5 art. 77 ustawy Prawo o ruchu drogowym kosztów druku i dystrybucji tych kart pojazdu, jednakże powyższa okoliczność nie ma wpływu na rozpatrzenie sprawy, skoro Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu lub podjętej czynności administracyjnej w dacie wydania takiego aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności administracyjnej.
Nie budzi zaś wątpliwości Sądu okoliczność, iż pobrana opłata za kartę pojazdu na mocy zakwestionowanego zapisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r. nie jest zgodna z treścią delegacji ustawowej, bowiem wykracza poza te ramy stosując zawyżoną stawkę opłaty za kartę pojazdu o koszty, które nie zostały wyszczególnione w przepisie ustawowym, co potwierdza chociażby stanowisko przedstawiciela Ministra Transportu i Budownictwa wyrażone na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006r. przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie wyżej powołanej (sygn. U 6/04).
Sąd w rozpatrywanej sprawie zobowiązany był do wypowiedzenia się w kwestii oceny, czy wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. sygn. U 6/04 stwierdzającego, iż zakwestionowany przepis § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r., którego utratę mocy obowiązującej wskazano na dzień 1 maja 2006r., mógł on stanowić podstawę do pobrania w dniu 12 października 2005r. opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł. Jak wskazano w pierwszej części uzasadnienia, Sąd działając w ramach art. 178 ust. 1 Konstytucji RP miał możliwość dokonania samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów wskazanego rozporządzenia i stwierdził, że § 1 pkt 1 tego rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Z uwagi na różnicę w skutkach prawnych takiego stwierdzenia, które w przypadku kontroli dokonywanej przez Sąd skutkują jedynie w indywidualnie rozstrzyganej sprawie, zaś w przypadku stwierdzenia niezgodności z przepisami ustawy dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny dotyczą generalnie wszystkich, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku konieczności prymatu konstytucyjnej zasady niezawisłości Sądu nad zasadą ochrony interesu finansowego organu rejestrującego pobierającego opłatę za dokonaną czynność wydania karty pojazdu.
Sąd zwraca uwagę, iż jedyna sytuacją, w której organ administracji publicznej może odmówić zastosowania przepisu aktu wykonawczego, jak podkreśla się w doktrynie oraz co wynika z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, jest sytuacją, w której sąd administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji bądź czynności odmówi zastosowania przepisu aktu podstawowego, sprzecznego z ustawą. Wówczas, stosownie do art. 153 ustawy p.p.s.a organ administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie związany oceną prawną sądu ( por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2004. s. 410, wyrok NSA z 7 listopada 2002r. sygn. akt II SA 962/01, niepub., wyrok NSA z 4 lutego 2003r., sygn. akt II SA 1773/01, niepub., wyrok WSA z 16 czerwca 2004r. sygn. akt 6 II SA 1095/03, niepub.) W innych przypadkach np. w toku postępowania administracyjnego, wydając decyzję, czy też podejmując czynność z zakresu administracji, organy administracji stosownie do zasady praworządności zapisanej w art. 7 Konstytucji RP, a powtórzonej w art. 6 Kpa , mają obowiązek zastosować przepis aktu podstawowego - rozporządzenia sprzecznego z ustawą. Wyłącznie sędziowie na mocy art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Są zatem uprawnieni do odmowy zastosowania przepisu rozporządzenia - aktu niższego rzędu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 6 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie uprawniało Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej koszt związany z drukiem i dystrybucja takiej karty. Skoro więc unormowanie zawarte w treści § 1 pkt 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003r. wykraczało poza obszar regulacji ustawowej przewidzianej w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zasadna jest odmowa zastosowania wymienionego wyżej przepisu rozporządzenia do zaskarżonej czynności Starosty.
Wobec powyższego organ rejestracyjny, który będzie ponownie rozpatrywał sprawę , zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. będzie zobowiązany nie zastosować ww. przepisu rozporządzenia z 2003r.
Sąd mając powyższe na względzie doszedł do przekonania, iż zasadne było, na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi. O kosztach postępowania sądowego (pkt. II) Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy p.p.s.a. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona czynność nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 ustawy p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził jednakże bezskuteczność dokonanej czynności polegającej na pobraniu opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł, która to czynność została już wykonana, a zatem brak jest podstaw aby stwierdzać jej niewykonalność do czasu uprawomocnienia się wyroku.