II SA/Ol 914/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę pomostu wybudowanego na jeziorze. Pomost został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia wodnoprawnego i budowlanego, a organy nie były w stanie ustalić jego inwestora. W związku z brakiem wniosku o legalizację, PINB wydał decyzję o nakazie rozbiórki. WINB utrzymał tę decyzję, wskazując, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy inwestora nie można ustalić, obowiązek rozbiórki nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu. Organ odwoławczy ustalił, że właścicielami działki, na której znajduje się pomost, są podmioty wykonujące prawa własności Skarbu Państwa: KOWR (następca prawny Agencji Nieruchomości Rolnych) i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (reprezentujące Skarb Państwa w zakresie wód). KOWR w skardze zarzucił organom naruszenie przepisów Prawa wodnego dotyczących wykonywania praw właścicielskich oraz brak odniesienia się do jego argumentów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że w sytuacji niemożności ustalenia inwestora, obowiązek rozbiórki słusznie nałożono na podmioty ujawnione w księdze wieczystej jako wykonujące prawa własności Skarbu Państwa. Sąd odwołał się do domniemania prawnego wynikającego z księgi wieczystej oraz utrwalonego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym wpis do księgi wieczystej jest prawomocnym orzeczeniem wiążącym inne organy. Rozbiórka została uznana za czynność przekraczającą zwykły zarząd, wymagającą zgody współwłaścicieli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odpowiedzialności za samowole budowlane, gdy inwestora nie można zidentyfikować, oraz znaczenie wpisów do ksiąg wieczystych w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia inwestora i wykonania praw własności Skarbu Państwa przez wskazane podmioty.
Zagadnienia prawne (3)
Kto ponosi odpowiedzialność za rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy inwestora nie można ustalić?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za rozbiórkę ponosi właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, jeśli wykonanie decyzji przez inwestora jest niemożliwe.
Uzasadnienie
Przepis art. 52 Prawa budowlanego nakłada obowiązki na inwestora, ale w sytuacji gdy inwestora nie można ustalić lub wykonanie decyzji jest niemożliwe, obowiązki te przechodzą na właściciela lub zarządcę obiektu. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły podmioty wykonujące prawa własności Skarbu Państwa do działki jako adresatów decyzji rozbiórkowej.
Czy podmiot, który nie posiada bezpośrednich praw właścicielskich do gruntu, ale wykonuje prawa własności Skarbu Państwa, może być adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego na tym gruncie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli jest ujawniony w księdze wieczystej jako wykonujący prawa własności i nie można ustalić inwestora.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na domniemaniu prawnym wynikającym z księgi wieczystej, zgodnie z którym wpis odzwierciedla rzeczywisty stan prawny. Podmioty ujawnione w księdze wieczystej jako wykonujące prawa własności Skarbu Państwa, w tym KOWR i PGW WP, zostały uznane za właściwe do wykonania obowiązku rozbiórki.
Jakie znaczenie dla postępowania administracyjnego ma wpis do księgi wieczystej dotyczący własności nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis do księgi wieczystej jest prawomocnym orzeczeniem, które wiąże inne sądy i organy administracji publicznej, dopóki nie zostanie obalony w stosownym trybie przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że domniemanie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest wzruszalne, ale dopóki nie zostanie obalone, stan prawny ujawniony w księdze jest skuteczny i wiąże organy administracji.
Przepisy (18)
Główne
u.p.b. art. 48 § ust. 1, 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Prawo wodne art. 21
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 212
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 214
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 215
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Prawo wodne art. 216 § ust. 3, 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa art. 46 § ust. 1 pkt 4 lit. a)
u.g.n.r.s.p. art. 5
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
u.k.w.h. art. 3
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 6268 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 62610 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 52 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek rozbiórki na właściciela lub zarządcę, gdy inwestora nie można ustalić. • Podmioty ujawnione w księdze wieczystej jako wykonujące prawa własności Skarbu Państwa są właściwymi adresatami decyzji rozbiórkowej w sytuacji braku możliwości ustalenia inwestora. • Wpis do księgi wieczystej, dopóki nie zostanie obalony, stanowi podstawę do ustalenia stanu prawnego nieruchomości i wiąże organy administracji.
Odrzucone argumenty
KOWR nie posiada praw właścicielskich do działki i nie powinien być adresatem decyzji rozbiórkowej. • Organy nie odniosły się do przepisów Prawa wodnego dotyczących wykonywania praw właścicielskich przez Wody Polskie.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 52 u.p.b. należy tak interpretować i stosować, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu • domniemania uregulowane w art. 3 u.k.w.h. to domniemania prawne, które są domniemaniami wzruszalnymi • Dopóki jednak domniemanie to nie zostanie obalone, to skuteczny jest stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej.
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący
Tadeusz Lipiński
sprawozdawca
Ewa Osipuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za samowole budowlane, gdy inwestora nie można zidentyfikować, oraz znaczenie wpisów do ksiąg wieczystych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia inwestora i wykonania praw własności Skarbu Państwa przez wskazane podmioty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy z ustaleniem odpowiedzialności za samowole budowlane i podkreśla znaczenie ksiąg wieczystych. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i nieruchomościami.
“Kto odpowiada za rozbiórkę samowolnie postawionego pomostu, gdy nie wiadomo, kto go zbudował? Sąd wskazuje na właściciela gruntu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.