II SA/Ol 914/23

II SA/Ol 914/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Marzenna Glabas
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 30 ust. 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 20 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2024 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego M. Ł. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 lipca 2023 r., nr SKO.82.798.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. (dalej: "organ I instancji") z dnia 16 maja 2023 r. o odmowie umorzenia M.S. (dalej: "skarżąca") nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie 3830,30 zł oraz ustawowych odsetek za opóźnienie w kwocie 119,52 zł za okres 30 września 2022 r. – 30 września 2022 r. oraz 8 października
2022 r. – 30 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ I instancji decyzją z dnia 29 października
2021 r. przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na córkę W. w kwocie 1830 zł miesięcznie na okres
1 listopada – 31 grudnia 2020 r., w kwocie 1971 zł miesięcznie na okres 1 stycznia –
31 grudnia 2021 r., w kwocie 2119 zł miesięcznie na okres 1 stycznia 2022 r. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Decyzja ta została uchylona przez organ
I instancji decyzją z dnia 21 grudnia 2022 r. w związku z podjęciem przez skarżącą zatrudnienia. Następnie decyzją z dnia 17 lutego 2023 r. organ I instancji uznał za świadczenie nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej za okres 30 września 2022 r. – 30 września 2022 r. oraz 8 października 2022 r. –
30 listopada 2022 r. w łącznej wysokości 3830,30 zł oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu tych świadczeń łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o umorzenie w całości nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami, organ I instancji decyzją z dnia 16 maja 2023 r. odmówił umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie 3830,30 zł oraz ustawowych odsetek za opóźnienie w kwocie 119,52 zł za okres 30 września 2022 r. – 30 września 2022 r. oraz 8 października 2022 r. – 30 listopada 2022 r. Organ I instancji wskazał, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż sytuacja rodziny skarżącej jest trudna, jednak nie można uznać, że w przypadku tej rodziny zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające na umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skarżąca oraz jej mąż są osobami w średnim wieku produkcyjnym, nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności, a zatem istnieje realna szansa, iż po podjęciu zatrudnienia będą w stanie spłacić zadłużenie.
Kolegium podzielając stanowisko organu I instancji wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, iż rodzina skarżącej składa się z pięciu osób, w tym trójki dzieci. Skarżąca nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, pracy szuka samodzielnie, podejmuje prace dorywcze (ostatnio w maju 2023 r.), jej wyuczony zawód to sprzedawca, nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Mąż skarżącej nie pracuje na stałe, nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, w [...] podjął pracę dorywczą na budowie (otrzymuje ok. 1200 zł), ma prawo jazdy, nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Skarżąca korzysta z pomocy rodziny, MOPS-u, otrzymuje świadczenie wychowawcze w łącznej wysokości 1500 zł, zasiłki rodzinne wraz z dodatkami (w kwocie 687 zł miesięcznie), zasiłki pielęgnacyjne (w kwocie 431,68 zł miesięcznie). Natomiast wydatki rodziny wynoszą: na wynajem mieszkania i jego utrzymanie łącznie ok. 2500 zł, na leki 250-300 zł, na przedszkole 120 zł. Ponoszone są również wydatki na żywność, odzież i środki higieniczne, jednak skarżąca nie wskazała ich wysokości. Córka skarżącej, na którą było pobierane świadczenie pielęgnacyjne, od dzieciństwa choruje na [...] i od 4 stycznia 2022 r. legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. U skarżącej zdiagnozowano wiele lat temu [...], a jej mąż choruje na [...]. W tej sytuacji Kolegium uznało, że sytuacja rodziny skarżącej jest trudna, ale nie jest to sytuacja szczególna czy nadzwyczajna na tle innych rodzin pobierających świadczenia rodzinne, która przemawiałaby za umorzeniem nienależnie pobranych świadczeń. Oboje małżonkowie są w wieku
ok. 40 lat, nie są zarejestrowani w urzędzie pracy, nie legitymują się orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności, a mimo to nie pracują na stałe, lecz jedynie dorywczo. Oboje mają zdiagnozowaną chorobę, lecz nie wpływa to na możliwość podjęcia przez nich zatrudnienia i zarobkowania. Kolegium stwierdziło, że po podjęciu zatrudnienia przez małżonków możliwe jest, że rodzina będzie w stanie spłacić zadłużenie, choćby po rozłożeniu na raty.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu: z zaświadczenia lekarskiego na okoliczność występowania choroby przewlekłej u jej męża, orzeczenia o niepełnosprawności córki. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i w rezultacie błędne ustalenie, że w sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny skarżącej, pozwalające na umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem prawa;
- art. 30 ust. 9 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.) – dalej: "u.ś.r.", poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny skarżącej, przemawiające za umorzeniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organy nie ustaliły dlaczego podjęła ona zatrudnienie. Tymczasem podjęcie przez skarżącą zatrudnienia było spowodowane faktem, iż mąż skarżącej nie mógł znaleźć pracy w tym okresie i rodzina nie miała wystarczających środków do życia. Skarżąca zarzuciła również, że organy nie ustaliły, czy stan jej zdrowia ([...]) umożliwia podjęcie przez nią pracy i w jakim wymiarze. Nie ustalono również, czy syn skarżącej, który ma zaburzenie polegające na [...], nie potrzebuje pomocy i jak to wpływa na możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Organy nie wzięły również pod uwagę, że najstarsza córka skarżącej ma [...]. Ma ona podpiętą [...] przez 24 godziny na dobę, córka wymaga osobistej opieki przez cały czas.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz wyjaśnił, że skarżąca poza zdiagnozowaną [...], choruje również na chorobę [...]. Pacjenci chorujący na tę chorobę skarżą się na osłabienie, osłabienie koncentracji oraz bóle i zawroty głowy. Objawy te mogą znacząco wpływać na możliwość podjęcia aktywności zawodowej, a nawet ją uniemożliwiać. Organy nie wyjaśniły również dlaczego występująca u skarżącej [...] nie wpływa na możliwość podjęcia pracy zarobkowej.
Pełnomocnik wskazał również, że u najstarszej córki skarżącej zdiagnozowano szereg chorób i zaburzeń, w wyniku czego do [...] 2021 r. była uznana za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji i w związku z tym wymagała stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Córka skarżącej jest osobą z istotnym [...], co uniemożliwia jej samodzielną obsługę [...]. Potrzebuje wsparcia ze strony rodziców, co również wpływa na możliwość podjęcia przez nich pracy zarobkowej.
Ponadto pełnomocnik zauważył, że syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną. Tymczasem organy nie wyjaśniły jakiego schorzenia czy zaburzenia jest to objaw i w związku z tym jakie są potrzeby oraz koszty leczenia. Jak również organy nie rozważyły, czy podejmowanie prac dorywczych przez rodziców nie jest związane z potrzebą sprawowania opieki nad synem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 (§ 1) tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez Kolegium, a skarżąca nie sprzeciwiła się temu wnioskowi w przepisanym terminie.
Materialnoprawną podstawę wydanych rozstrzygnięć stanowi przepis art. 30
ust. 9 u.ś.r. zgodnie z którym organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organ administracji orzekając w przedmiocie ulg wskazanych w tym przepisie, działa w ramach uznania administracyjnego. Konsekwencją takiego charakteru decyzji wydawanej w powyższym przedmiocie jest ograniczony zakres sądowej kontroli legalności takiego aktu. Jak wskazał NSA w wyroku z 27 października 2020 r. I OSK 1011/20 sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem tej decyzji, orzekający organ administracji publicznej dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy, czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia, a także, czy rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia. Zwrócić przy tym należy uwagę, że sąd administracyjny nie ocenia decyzji uznaniowej z punktu widzenia jej słuszności (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 listopada 2012 r., III SA/Kr 3/12; dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA").
Podkreślenia wymaga, że udzielenie ulgi (np. poprzez umorzenie nienależnie pobranych należności lub rozłożenie tej należności na raty) dopuszczalne jest wyjątkowo i tylko wtedy gdy "zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny". Pod wskazanym pojęciem rozumieć należy całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej, jak i życiowej wnioskodawcy (skarżącej). Rozpoznając bowiem wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, organy administracji powinny dokonać oceny tego, czy sytuacja życiowa wnioskodawcy, w tym stan rodzinny, wiek, niepełnosprawność, stan zdrowia, mieszczą się w ustawowym pojęciu "szczególnie uzasadnionych okoliczności". Natomiast - jak wskazują sądy administracyjne - nawet sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia jeszcze umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r., II SA/Rz 859/16, dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" w rozumieniu art. 30 ust. 9 u.ś.r. mogą być zarówno sytuacjami nadzwyczajnymi stanowiącymi następstwo zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych (np. klęsk żywiołowych) jak i wynikać ze splotu typowych, zwyczajnych zdarzeń i czynników powodujących, że sytuacja konkretnej rodziny czy osoby może być uznana za szczególną (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia
27 września 2018 r., II SA/Gd 482/18, dostępny w CBOSA). Z tego też względu organ administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu powinien ustalić i ocenić całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej osoby oraz jej rodziny ubiegającej się o zastosowanie ulgi w kwestii zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy powinien odzwierciedlać stan majątkowy, rodzinny, wiek, stan zdrowia (np. występującą niepełnosprawność czy długotrwałe, przewlekłe choroby, wydatki ponoszone w związku z opieką medyczną), ewentualne wydatki rodziny związane z edukacją lub korzystaniem z dodatkowych (pozaszkolnych) zajęć np. edukacyjnych czy sportowych (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2023 r.,
I OSK 1478/22; wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2023 r., II SA/Lu 361/23,; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2023 r., II SA/Bk 307/23; dostępne w CBOSA).
W orzecznictwie podkreśla się, iż przesłanka "szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny" obejmuje przede wszystkim te przypadki, w których zachodzi duże prawdopodobieństwo, że egzekucja nienależnie pobranego świadczenia może spowodować następstwa niedające się pogodzić z zasadą ochrony godności człowieka, w szczególności przez uniemożliwienie rodzinie świadczeniobiorcy funkcjonowania na poziomie minimum egzystencji (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., I OSK 941/19 oraz z dnia 8 marca 2013 r., I OSK 1659/12; dostępne w CBOSA). Jeżeli organ uzna, że w danym przypadku istnieje takie ryzyko, to powinien w dalszej kolejności rozważyć możliwość udzielenia ulgi w części bądź ustalić, czy wystarczające jest rozłożenie płatności na raty, ewentualnie odroczenie terminu płatności (zob.: powołany wyżej wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r.; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2023 r., II SA/Gl 1006/23; dostępne w CBOSA).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie spełniają kryterium dostatecznej wnikliwości i skrupulatności wymaganej w tego typu sprawach. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy nie oceniły całokształtu sytuacji rodzinnej skarżącej.
W szczególności nie wyjaśniły, jaki jest stan zdrowia skarżącej, na jakie dokładnie choroby ona choruje i czy nie są one przeszkodą do podjęcia przez nią zatrudnienia.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżąca choruje na [...], dodatkowo pełnomocnik skarżącej wskazał, że choruje również na chorobę [...], która powoduje osłabienie, osłabienie koncentracji oraz bóle i zawroty głowy. Objawy te mogą znacząco wpływać na możliwość podjęcia aktywności zawodowej, a nawet ją uniemożliwiać. Organy jednak nie wyjaśniły tej kwestii.
Ponadto organy wskazując, że skarżąca może podjąć zatrudnienie i spłacić w ten sposób zadłużenie, całkowicie pominęły okoliczności związane z koniecznością sprawowania opieki nad najstarszą córką, legitymującą się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, na którą było pobierane świadczenie pielęgnacyjne. Organy popełniły tym samym błąd logiczny rozumowania, bowiem warunkiem otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego było właśnie niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia. Poza tym córka skarżącej jest osobą z istotnym [...], co uniemożliwia jej samodzielną obsługę [...]. Potrzebuje wsparcia ze strony rodziców, co również wpływa na możliwość podjęcia przez skarżącą stałego zatrudnienia. Organy jednak tej kwestii nie rozważyły.
Organy nie zwróciły również uwagi na stan zdrowia syna skarżącej, u którego stwierdzono zaburzenie polegające na [...], i w związku z tym nie wyjaśniły, czy syn też potrzebuje opieki i, czy ta okoliczność nie jest kolejną przeszkodą do podjęcia przez skarżącą zatrudnienia.
W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika również, aby mąż skarżącej nie wykorzystywał w pełni swoich możliwości. Aktualnie jest on jedyną osobą w rodzinie, która pracuje i w ten sposób stara się uzyskać środki na utrzymanie rodziny.
Z tych też względów Sąd orzekający w sprawie uznał za dowolne i przekraczające zasadę swobodnej oceny dowodów ustalenia faktyczne organów administracji publicznej znajdujące wprawdzie pewne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który należy jednak uznać za niepełny. Zarzut dowolności zostaje bowiem wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (zob. art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc po podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego dla wydania decyzji o przekonującej treści. W niniejszej sprawie wynikający z przywołanych przepisów obowiązek wnikliwego zbadania całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w danej sprawie niewątpliwie nie został przez organy wypełniony.
Konsekwencją wskazanych naruszeń przepisów prawa procesowego było naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Odmowna decyzja, której podstawę prawną stanowił art. 30 ust. 9 u.ś.r., została bowiem wydana przedwcześnie, na podstawie niekompletnego stanu faktycznego.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny uwzględnić uwagi poczynione wyżej przez Sąd, tj. szczegółowo i wnikliwie wyjaśnić okoliczności faktyczne istotne dla oceny sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej skarżącej oraz jej rodziny. Rzetelne ustalenie sytuacji skarżącej jest niezbędne do określenia, czy faktycznie nie występują okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 9 u.ś.r. do zastosowania umorzenia.
Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1
lit. a i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), orzekając, jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu radcy prawnego oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia.