II SA/Ol 913/24

II SA/Ol 913/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek /sprawozdawca/
Piotr Chybicki
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art.1 par.1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art.3 par.2 pkt 1, art.134 par.1, art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art.52 ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art.28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1984
art.3 ust.1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Sentencja
Dnia 11 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) Protokolant st. specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2025 roku sprawy ze skargi K. w O. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki pomostu - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 16 października 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), art. 49e pkt 1 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 - Pb), po rozpoznaniu odwołania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) i odwołania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Olsztyna (PINB, organ I instancji) z dnia 18 września 2024 r. (którą organ I instancji nakazał KOWR i Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie, tj. wykonawcom prawa własności działki nr (...)-(...), rozbiórkę pomostu P3-współrzędne lokalizacji: X=(...); Y=(...) na jeziorze S. na działce nr (...)-(...) w O. od strony ulicy G.) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:
W dniu 8 sierpnia 2024 r. PINB w ramach czynności kontrolnych na działce nr (...)-(...) w Olsztynie stanowiącej grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (według księgi wieczystej nr (...)) na jeziorze S. ustalił, że został wybudowany pomost o konstrukcji drewnianej o wymiarach: długość 10,00 m, wysokość 2,10 m. Budowa pomostu została zakończona. Obecny w czasie kontroli przedstawiciel Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie poinformował, że pomost ten został wykonany z naruszeniem przepisów ustawy Prawo wodne, tj. bez wymaganego zgłoszenia wodno-prawnego oraz o tym, że PGW Wody Polskie nie mają wiedzy kto i kiedy wybudował ten pomost (kto był jego inwestorem).
Według informacji przekazanej przez Prezydenta O. (jako organu administracji architektoniczno-budowlanej), pomost ten został wykonany bez wymaganego zgłoszenia (z naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 8 Pb).
Mając powyższe na względzie PINB wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie budowy pomostu P3 (współrzędne lokalizacji: X=(...); Y=(...)) na jeziorze S. na działce nr (...)-(...) w O. od strony ulicy G.
Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. organ I instancji w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb wstrzymał przedmiotową budowę, informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Z uwagi na brak przedłożenia wniosku o legalizację przez strony postępowania, które posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (prawo własności), PINB w trybie art. 49e pkt 1 Pb wydał decyzję z dnia 18 września 2024 r. nakazującą KOWR i Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie, tj. wykonawcom prawa własności działki nr (...)-(...), rozbiórkę pomostu P3-współrzędne lokalizacji: X=(...); Y=(...) na jeziorze S. na działce nr (...)-(...) w O. od strony ulicy G. PINB wskazał, że obowiązek został nałożony zgodnie z art. 52 Pb.
W ustawowym terminie odwołania wnieśli:
- KOWR, który wskazał, że nie ma informacji o podmiotach odpowiedzialnych za wykonanie wskazanego obiektu; w ocenie KOWR podmiotem pełniącym prawa właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości, na których są powierzchniowe wody płynące pełnią Wody Polskie; KORW wskazał również, iż nie posiada uprawnień do dokonania wykreślenia swojej reprezentacji w księdze wieczystej działki jeziornej, ani do złożenia do Wojewody wniosku o wykreślenie swojej reprezentacji w stosunku do ww. nieruchomości;
- Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - zarzucając naruszenie art. 52 Pb poprzez błędną jego wykładnię polegającą na wskazaniu jako adresata zaskarżonej decyzji właściciela terenu, czyli Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (bowiem właścicielem przedmiotowego pomostu jest inwestor zgodnie z art. 216 ust. 5 ustawy Prawo wodne, których PGW Wody Polskie nie zna).
W uzasadnieniu decyzji z 16 października 2024 r. WINB wskazał, że do okoliczności bezspornych sprawy należy: wykonanie przedmiotowego pomostu w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego art. 29 ust. 1 pkt 8 Pb zgłoszenia; zasadność prowadzenia procedury legalizacyjnej w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 Pb oraz brak złożenia wniosku o legalizację wskazanego w postanowieniu z 12 sierpnia 2024 r., które nie było przez strony zaskarżone; wystąpienia skutku prawnego wynikającego z art. 49e pkt 1 Pb jako podstawy nałożenia obowiązku rozbiórki przedmiotowego pomostu; brak informacji kto jest inwestorem przedmiotowego pomostu bowiem żadna osoba nie występowała zarówno ze zgłoszeniem do organu administracji architektoniczno-budowlanej (Prezydenta O.), jak i ze zgłoszeniem wodnoprawnym (nie było też wniosku o legalizację przedmiotowego pomostu) w trybie przepisów ustawy Prawo wodne. Sporna w sprawie pozostaje jedynie kwestia - w świetle treści art. 52 Pb - prawidłowości ustalenia adresata nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązki rozbiórki. Analiza danych w Geoportalu Krajowym wskazuje, iż teren działki jeziora S. w O. otulony jest gęstą, wysoką roślinnością linii brzegowej oraz drzewami (potwierdza to dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu z kontroli PINB z 8 sierpnia 2024 r.). W sąsiedztwie ww. działki jeziornej brak zabudowy, a więc i brak możliwości ustalenia potencjalnych świadków (właścicieli innych obiektów budowlanych), którzy mogliby mieć wiedzę w zakresie budowy przedmiotowego pomostu. Tym samym organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości w ramach czynności dowodowych ustalenia personaliów inwestora przedmiotowego pomostu, który mógłby zostać potraktowany jako właściciel tego urządzenia w trybie art. 216 ust. 5 ustawy Prawo wodne (takiej możliwości nie mają również odwołujące się strony, które również oświadczyły, że nie mają wiedzy kto wybudował przedmiotowy pomost). Natomiast według danych zamieszczonych w księdze wieczystej nr (...) dot. działki jeziornej nr (...)-(...) w O. - jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa reprezentowany przez dwa podmioty:
- Agencja Nieruchomości Rolnych (wpisana została do księgi wieczystej na podstawie zarządzenia Wojewody (...) z dnia 29 września 1992 r. w sprawie likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rybackiego w O., a następnie zastąpiona z mocy prawa Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa na podstawie nowelizacji art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa - brzmieniem art. 8 ustawy nowelizującej, tj. ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624),
- Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego - sprawujący trwały zarząd w imieniu Skarbu Państwa (z mocy prawa, tj. art. 528 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087) - Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa m.in. w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa wód, wobec których poprzednio prawa właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa wykonywał marszałek województwa, oraz gruntów pokrytych tymi wodami.
Podniósł, że przepis art. 52 Pb należy tak interpretować i stosować, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu, tj. aby nakaz doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. Dlatego w sytuacji, gdy inwestor nie posiada uprawnień do dysponowania nieruchomością na cele budowlane albo jeżeli materiał dowodowy nie wskazuje dokładnie na osobę inwestora bądź inwestorów, to właściwe organy powinny obciążyć właściciela nieruchomości obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki. W ramach postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej konieczne pozostaje uwzględnienie celu, jakiemu ma służyć postępowanie legalizacyjne, a więc usunięciu stanu niezgodnego z prawem. Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być zatem determinowany możliwością ich legalnego wykonania. Zarządca nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa pokrytej wodami jeziora może być więc adresatem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego znajdującego się na terenie jeziora, będącego jednocześnie urządzeniem wodnym (art. 48 i art. 49b w zw. z art. 52 Pb) w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela tego obiektu. Dlatego też, ze względu na brak możliwości ustalenia kto był inwestorem przedmiotowego pomostu, stosując literalny zapis art. 52 Pb, analizę danych zamieszczonych w księdze wieczystej nr (...), z uwzględnieniem również celu prowadzonego postępowania, które ma doprowadzić do usunięcia stanu niezgodnego z prawem, należało obowiązek rozbiórki przedmiotowego pomostu nałożyć na dwa podmioty występujące w imieniu Skarbu Państwa, tj. właściciela działki jeziornej: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, jak i KOWR (z uwzględnieniem nowelizacji art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa - brzmieniem art. 8 ustawy nowelizującej - Dz. U. z 2017r., poz. 624).
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję WINB z 16 października 2024 r. KOWR podniósł, że zgodnie z art. 22, art. 212 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2, art. 213 ust. 1 i 3, art. 216 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne, nie pełni praw właścicielskich w stosunku do wód i gruntów wchodzących w skład działki nr (...) obręb (...) O. (jezioro S.) pokrytej między innymi śródlądowymi wodami płynącymi. Prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, znajdujących się w obrębie działki ewidencyjnej, która obejmuje także śródlądowe wody płynące będące własnością Skarbu Państwa w myśl art. 212 ust. 2, w związku z art. 240 ust. 3 pkt. 9 i 11 wykonują Wody Polskie - Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej. W związku z powyższym, zgodnie z art. 574 ustawy Prawo wodne od dnia 1 stycznia 2018 r., tj. dnia wejścia w życie wymienionej ustawy, podmiotem pełniącym prawa właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości, na których znajdują się powierzchniowe wody płynące pełnią Wody Polskie. Argumentował ponadto, że jako podmiot nieposiadający z mocy prawa tytułu prawnego do władania w imieniu Skarbu Państwa nieruchomością oznaczoną jako dz. nr (...) obręb (...) O., gmina O. (jezioro S. - nieruchomość pokryta wodami płynącymi "Wp", wchodzącymi w skład jednolitych powierzchniowych śródlądowych wód płynących), nie jest uprawniony do złożenia wniosku do właściwego wojewody o wykreślenie swojej reprezentacji w stosunku do wskazanej nieruchomości. Wojewoda stwierdza wykonywanie praw właścicielskich w drodze decyzji, wyłącznie na wniosek Wód Polskich, w myśl art. 258 ust. 10 ustawy Prawo wodne. Ponadto w myśl art. 626 § 5 ustawy Kodeks postępowania cywilnego KOWR z mocy prawa nie posiada uprawnień do dokonania wykreślenia swojej reprezentacji w księdze wieczystej. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę i uchylenie wydanej decyzji, tj. nieuwzględniania KOWR jako strony decyzji o nakazie rozbiórki pomostu.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy zasadnie KOWR został uznany przez organy za podmiot, na który można nałożyć określony decyzją obowiązek.
Adresatów aktów wydawanych w trakcie postępowania legalizacyjnego wskazuje zmieniony na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowalne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), przepis wyrażony w art. 52 ust. 1 Pb. W myśl tej regulacji, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale (tj. w rozdziale 5b Pb o tytule: Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy), nakłada się na inwestora. Jednocześnie według zdania drugiego z art. 52 ust. 1 w/w ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Powyższy przepis uzyskał cytowane brzmienie w dniu 19 września 2020 r., wobec czego miał zastosowanie w niniejszej sprawie.
Według rządowego projektu nowelizacji Pb, zmiana brzmienia art. 52 miała na celu doprecyzowanie tego przepisu w zakresie wskazania, do kogo mają być kierowane obowiązki w formie nakazów oraz zakazów zawarte w decyzjach i postanowieniach, przewidzianych w postępowaniach dotyczących naruszenia przepisów ustawy. W poprzednim brzmieniu nie określono wprost, na które podmioty mogą być wydawane akty administracyjne przewidziane w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej - zawarto jedynie informację o tym, kto jest zobowiązany do wykonania czynności nakazanych w decyzjach. Brak było również w treści art. 52 Pb odniesienia do podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków nakładanych w wydawanych postanowieniach. Nowe brzmienie art. 52 rozstrzyga, kiedy nakazy wydaje się na inwestora, a kiedy na właściciela lub zarządcę. Ponadto, przepis odnosi się wprost do adresowania nakazów i zakazów. Jednocześnie wskazuje się adresatów nie tylko decyzji, ale również postanowień nakładających nakazy i zakazy (zob. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, druk nr 121).
Aktualna treść art. 52 ust. 1 Pb w normatywnym obszarze adresatów orzeczonych obowiązków nakazuje stosującym prawo organom rozróżniać sytuację, w której postępowanie dotyczy nielegalnych robót budowlanych rozpoczętych lecz niezakończonych oraz sytuację, w której nielegalne roboty budowlane zostały zakończone. W pierwszym przypadku, zasadą jest, iż adresatem obowiązków orzekanych na podstawie przepisów rozdziału 5a Pb należy uczynić inwestora, chyba że wykonanie tych aktów przez inwestora jest niemożliwe. Jeżeli wykonanie decyzji lub postanowienia nie jest możliwe przez inwestora, np. na skutek utraty prawa do terenu, to w/w akty kieruje się wówczas do właściciela lub zarządcy obiektu. W drugim przypadku, czyli wówczas gdy roboty zostały przed wszczęciem postępowania już zakończone, adresatem decyzji albo postanowienia powinien być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zakończenie nielegalnie prowadzonych robót w aktualnym stanie prawnym zwalnia właściwy organ od poszukiwania podmiotu, któremu można byłoby przypisać cechy inwestora. Zadaniem organu nadzoru budowlanego jest zatem ustalenie danych właściciela lub współwłaścicieli obiektu.
Zmieniona treść art. 52 ust. 1 Pb uwzględnia dotychczasowe stanowisko orzecznictwa i literatury prawniczej wypracowane jeszcze na gruncie poprzedniej wersji tej regulacji, według którego w pierwszej kolejności zobowiązanym do dokonania czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, 49b, 50a oraz 51 Pb był inwestor, chyba że według okoliczności sprawy nałożenie takiego obowiązku było nieracjonalne, np. gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego, i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób (zob. A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 52, oraz powołane przez Autorkę orzecznictwo, M. Cherka, W. Grecki, 1.5. Podmiotowe aspekty samowoli budowlanej [w:] M. Cherka, W. Grecki, Samowola budowlana w polskim prawie budowlanym, Warszawa 2013.).
Inwestor w rozumieniu przepisów Pb to podmiot, który działa z zamiarem realizacji pewnej inwestycji, dąży do jej powstania. Inwestor przede wszystkim inicjuje działalność budowlaną, czyli podejmuje działania niezbędne do realizacji inwestycji, organizuje taką działalność oraz finansuje przedsięwzięcie lub organizuje na ten cel odpowiednie środki. Inwestor jest zatem siłą napędową całej inwestycji (tak słusznie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 7 listopada 2017 r., o sygn. III SA/Kr 1059/17, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Właściciel obiektu budowlanego to z kolei osoba lub osoby, którym w myśl art. 140 Kodeksu cywilnego przysługuje do obiektu najszersze prawo do rzeczy, jakim jest własność. Osoby lub jednostki organizacyjne dysponujące prawem własności obiektu budowlanego ustala się przede wszystkim na podstawie treści ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości gruntowych lub budynków. Ponadto, dane o tych podmiotach są ujawniane w ewidencji gruntów i budynków.
Postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki, tak jak każde inne postępowanie administracyjne, powinno się toczyć z udziałem właściwie określonego kręgu stron. Wyznaczenie kręgu stron postępowania następuje na zasadach ogólnych, tj. przy zastosowaniu art. 28 k.p.a. Stroną postępowania w takich sprawach powinien być zatem, z mocy art. 28 k.p.a., ten podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo ten podmiot, który ze względu na swój interes prawny lub obowiązek żąda czynności organu. Postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej niewątpliwie dotyczy obowiązku prawnego podmiotów, wobec których organ nadzoru budowlanego może orzec nakaz likwidacji samowoli budowlanej czy to w postępowaniu legalizacyjnym, czy w postępowaniu naprawczym. Krąg tych podmiotów wymienia właśnie art. 52 Pb. Treść art. 52 Pb wskazuje zatem, że każdy z wymienionych podmiotów - jako potencjalny adresat nakazu rozbiórki - powinien mieć zapewniony udział w postępowaniu.
Uwzględniając powyższe, Sąd podziela ocenę WINB, że skoro roboty budowlane zostały zakończone i wobec przytoczonej wyżej treści art. 52 ust. 1 Pb problem ustalenia inwestora wykonania obiektu traci na prawnym znaczeniu. Adresatem obowiązku o jakim mowa w decyzjach i postanowieniach wydawanych na podstawie przepisów Rozdziału 5b Pb powinien być w tej sytuacji właściciel. Według danych zamieszczonych w księdze wieczystej nr (...) dot. działki jeziornej nr (...)-(...) w O. - jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa reprezentowany przez dwa podmioty, m.in. Agencję Nieruchomości Rolnych (wpisana została do księgi wieczystej na podstawie zarządzenia Wojewody (...) z dnia 29 września 1992 r. w sprawie likwidacji Państwowego Gospodarstwa Rybackiego w O., a następnie zastąpiona z mocy prawa Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa na podstawie nowelizacji art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa - brzmieniem art. 8 ustawy nowelizującej, tj. ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 624 – i jedynie powyższa okoliczność ma znaczenie dla określenia podmiotu reprezentującego właściciela).
W związku z powyższym należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie Skarb Państwa ujawniony został w księdze wieczystej jako właściciel, a KOWR jest podmiotem reprezentującym właściciela. Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 r. poz. 1984 – u.k.w.h.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia domniemanie, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. W związku z powyższym w orzecznictwie sądów administracyjnych, powszechnie zaakceptowano stanowisko, zgodnie z którym, skoro domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, to z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wielokrotnie wyjaśnił NSA domniemania wynikające z przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece (art. 3 i art 5) nie pozwalają organom administracji na podważanie ich prawidłowości i, co oczywiste, weryfikowania ich treści. Wpisami w księdze wieczystej organy administracji są związane (por. np. wyrok z 16 czerwca 2016 r., I OSK 2205/14 czy I OSK 2100/14 z 1 czerwca 2016 r., publ. CBOSA). Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 2338/98, LEX nr 47173), a który to pogląd podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, zasada wyrażona w art. 3 u.k.w.h. wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Podkreślić również należy, że kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna.
Uwzględniając powyższe, organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy, zgodny z dyspozycją art. 52 Pb, ustaliły, że podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku jest m.in. KOWR jako podmiot występujący w imieniu właściciela.
W tych okolicznościach prawnych i faktycznych podnoszony przez KOWR zarzut naruszenia pozostałych norm prawa materialnego (prawa wodnego) nie miał znaczenia dla oceny prawidłowości działania organów nadzoru budowlanego, bowiem kwestia zakresu reprezentacji właściciela przez podmiot działający w jego imieniu jest irrelewantna w świetle dyspozycji art. 52 Pb.
Sąd uznał, że organy odwoławczy wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, jego decyzja miała oparcie w prawidłowo zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty stanowią jedynie polemikę z organem, uzasadnioną interesem strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.