II SA/OL 909/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka skarżącej K.Z. Organ pierwszej instancji, Burmistrz Kętrzyna, odmówił przyznania świadczenia, ponieważ skarżąca pozostawała pod opieką medyczną od 13. tygodnia ciąży, a ustawa wymaga opieki od 10. tygodnia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że intencją ustawodawcy było motywowanie do jak najwcześniejszego zgłoszenia się do lekarza. Skarżąca odwołała się do WSA, podnosząc, że w styczniu 2024 r. uległa wypadkowi samochodowemu, była hospitalizowana i przeszła operacje, co uniemożliwiło jej wcześniejsze zorientowanie się o ciąży i skorzystanie z opieki medycznej. Wskazała również na trudności z uzyskaniem wizyty u ginekologa w ramach NFZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd odwołał się do prokonstytucyjnej wykładni art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podkreślając, że nie można oceniać spełnienia obowiązku opieki medycznej bez uwzględnienia obiektywnych możliwości jego realizacji. Sąd wskazał, że przyczyny niezależne od woli kobiety, takie jak trudności z uzyskaniem pomocy lekarskiej czy brak możliwości rozeznania stanu ciąży, mogą usprawiedliwiać niedochowanie terminu. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie wyjaśniły wystarczająco tych okoliczności, a skarżąca wykazała, że starała się dbać o swoje zdrowie po wypadku. W związku z tym WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście przyczyn niezależnych od wnioskodawcy uniemożliwiających wcześniejsze objęcie opieką medyczną.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy warunek pozostawania pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży do porodu, wymagany do przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, może być interpretowany w sposób uwzględniający przyczyny niezależne od woli kobiety, które uniemożliwiły wcześniejsze objęcie opieką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, warunek ten może być interpretowany z uwzględnieniem przyczyn niezależnych od woli kobiety, takich jak trudności z uzyskaniem pomocy lekarskiej czy brak możliwości rozeznania stanu ciąży w wymaganym terminie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do prokonstytucyjnej wykładni przepisów, wskazując na potrzebę uwzględnienia obiektywnych możliwości realizacji obowiązku opieki medycznej. Podkreślono, że intencją ustawodawcy było promowanie opieki medycznej, a nie wykluczanie matek z pomocy z przyczyn od nich niezależnych.
Czy trudności z uzyskaniem wizyty lekarskiej w ramach NFZ mogą stanowić uzasadnienie dla niedochowania terminu objęcia opieką medyczną wymaganego do przyznania zapomogi z tytułu urodzenia dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, trudności z uzyskaniem wizyty lekarskiej w ramach NFZ mogą być jedną z przyczyn niezależnych od kobiety, która usprawiedliwia opóźnienie w objęciu opieką medyczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okoliczność ta, nawet jeśli zgłoszona na późniejszym etapie, powinna zostać przez organ administracji jednoznacznie wyjaśniona, zwłaszcza gdy badanie potwierdzające ciążę zostało wykonane poza placówką publicznej służby zdrowia.
Przepisy (5)
Główne
u.ś.r. art. 15b § ust. 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Warunek pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu może być interpretowany z uwzględnieniem przyczyn niezależnych od kobiety.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 15b § ust. 6
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub położnej.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne badają zgodność z prawem zaskarżonych aktów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w objęciu opieką medyczną wynikało z przyczyn niezależnych od skarżącej (wypadek, hospitalizacja, trudności z wizytą lekarską). • Prokonstytucyjna wykładnia przepisów wymaga uwzględnienia obiektywnych możliwości realizacji obowiązku opieki medycznej.
Godne uwagi sformułowania
ratio legis • prokonstytucyjna wykładnia • przyczyny niezależne od woli i wiedzy kobiety • obiektywne możliwości realizacji
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący
Tadeusz Lipiński
sprawozdawca
Ewa Osipuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście przyczyn niezależnych od wnioskodawcy uniemożliwiających wcześniejsze objęcie opieką medyczną."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy stosują wykładnię prokonstytucyjną i uwzględniają indywidualne okoliczności życiowe, nawet jeśli formalnie nie spełniono wszystkich wymogów ustawowych.
“Wypadek, ciąża i zapomoga: czy trudne okoliczności życiowe mogą usprawiedliwić opóźnienie w opiece medycznej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.