Orzeczenie · 2025-02-13

II SA/OL 909/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-02-13
NSAinneWysokawsa
świadczenia rodzinnezapomogaurodzenie dzieckaopieka medycznaciążaustawa o świadczeniach rodzinnychprawo administracyjnewsparcie rodziny

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka skarżącej K.Z. Organ pierwszej instancji, Burmistrz Kętrzyna, odmówił przyznania świadczenia, ponieważ skarżąca pozostawała pod opieką medyczną od 13. tygodnia ciąży, a ustawa wymaga opieki od 10. tygodnia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że intencją ustawodawcy było motywowanie do jak najwcześniejszego zgłoszenia się do lekarza. Skarżąca odwołała się do WSA, podnosząc, że w styczniu 2024 r. uległa wypadkowi samochodowemu, była hospitalizowana i przeszła operacje, co uniemożliwiło jej wcześniejsze zorientowanie się o ciąży i skorzystanie z opieki medycznej. Wskazała również na trudności z uzyskaniem wizyty u ginekologa w ramach NFZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd odwołał się do prokonstytucyjnej wykładni art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podkreślając, że nie można oceniać spełnienia obowiązku opieki medycznej bez uwzględnienia obiektywnych możliwości jego realizacji. Sąd wskazał, że przyczyny niezależne od woli kobiety, takie jak trudności z uzyskaniem pomocy lekarskiej czy brak możliwości rozeznania stanu ciąży, mogą usprawiedliwiać niedochowanie terminu. Sąd zwrócił uwagę, że organy nie wyjaśniły wystarczająco tych okoliczności, a skarżąca wykazała, że starała się dbać o swoje zdrowie po wypadku. W związku z tym WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście przyczyn niezależnych od wnioskodawcy uniemożliwiających wcześniejsze objęcie opieką medyczną.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy warunek pozostawania pod opieką medyczną od 10. tygodnia ciąży do porodu, wymagany do przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, może być interpretowany w sposób uwzględniający przyczyny niezależne od woli kobiety, które uniemożliwiły wcześniejsze objęcie opieką?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, warunek ten może być interpretowany z uwzględnieniem przyczyn niezależnych od woli kobiety, takich jak trudności z uzyskaniem pomocy lekarskiej czy brak możliwości rozeznania stanu ciąży w wymaganym terminie.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do prokonstytucyjnej wykładni przepisów, wskazując na potrzebę uwzględnienia obiektywnych możliwości realizacji obowiązku opieki medycznej. Podkreślono, że intencją ustawodawcy było promowanie opieki medycznej, a nie wykluczanie matek z pomocy z przyczyn od nich niezależnych.

Czy trudności z uzyskaniem wizyty lekarskiej w ramach NFZ mogą stanowić uzasadnienie dla niedochowania terminu objęcia opieką medyczną wymaganego do przyznania zapomogi z tytułu urodzenia dziecka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, trudności z uzyskaniem wizyty lekarskiej w ramach NFZ mogą być jedną z przyczyn niezależnych od kobiety, która usprawiedliwia opóźnienie w objęciu opieką medyczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okoliczność ta, nawet jeśli zgłoszona na późniejszym etapie, powinna zostać przez organ administracji jednoznacznie wyjaśniona, zwłaszcza gdy badanie potwierdzające ciążę zostało wykonane poza placówką publicznej służby zdrowia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Przepisy (5)

Główne

u.ś.r. art. 15b § ust. 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Warunek pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu może być interpretowany z uwzględnieniem przyczyn niezależnych od kobiety.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 15b § ust. 6

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub położnej.

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne badają zgodność z prawem zaskarżonych aktów.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opóźnienie w objęciu opieką medyczną wynikało z przyczyn niezależnych od skarżącej (wypadek, hospitalizacja, trudności z wizytą lekarską). • Prokonstytucyjna wykładnia przepisów wymaga uwzględnienia obiektywnych możliwości realizacji obowiązku opieki medycznej.

Godne uwagi sformułowania

ratio legis • prokonstytucyjna wykładnia • przyczyny niezależne od woli i wiedzy kobiety • obiektywne możliwości realizacji

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Tadeusz Lipiński

sprawozdawca

Ewa Osipuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście przyczyn niezależnych od wnioskodawcy uniemożliwiających wcześniejsze objęcie opieką medyczną."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy stosują wykładnię prokonstytucyjną i uwzględniają indywidualne okoliczności życiowe, nawet jeśli formalnie nie spełniono wszystkich wymogów ustawowych.

Wypadek, ciąża i zapomoga: czy trudne okoliczności życiowe mogą usprawiedliwić opóźnienie w opiece medycznej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst