II SA/Ol 907/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego, uznając, że postępowanie organu było przedwczesne z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące legalizacji.
Spółka zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Organy administracji uznały, że inwestor nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych, w szczególności nie przedłożył zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że postępowanie organu odwoławczego było przedwczesne, ponieważ spółka aktywnie starała się o legalizację, a postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie zostało zakończone. Sąd podkreślił, że termin na legalizację ma charakter procesowy i może być przedłużany.
Sprawa dotyczyła skargi spółki M. w G. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że spółka nie spełniła nałożonych obowiązków legalizacyjnych, w szczególności nie przedłożyła zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółka argumentowała, że postępowanie organu odwoławczego było przedwczesne, ponieważ toczyło się postępowanie dotyczące odmowy wydania zaświadczenia, a ona aktywnie starała się o legalizację. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska spółki, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że termin na legalizację ma charakter procesowy i może być przedłużany, a organ powinien brać pod uwagę inicjatywę strony i dotychczasowy przebieg postępowania. W ocenie Sądu, organ odwoławczy pominął interesy strony, wydając decyzję przed zakończeniem postępowania w sprawie zaświadczenia, co uzasadniało uchylenie decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy wydał decyzję przedwcześnie, naruszając przepisy prawa procesowego i materialnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie organu odwoławczego było przedwczesne, ponieważ spółka aktywnie starała się o legalizację, a postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym nie zostało zakończone. Termin na legalizację ma charakter procesowy i może być przedłużany, a organ powinien brać pod uwagę interesy strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
P.b. art. 48 § ust.3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Termin na legalizację ma charakter procesowy i może być przedłużany.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zawieszenia postępowania odwoławczego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust.3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie organu odwoławczego było przedwczesne, ponieważ spółka aktywnie starała się o legalizację, a postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym nie zostało zakończone. Termin na legalizację ma charakter procesowy i może być przedłużany, a organ powinien brać pod uwagę interesy strony i dotychczasowy przebieg postępowania. Organ odwoławczy pominął interesy strony, wydając decyzję przed zakończeniem postępowania w sprawie zaświadczenia.
Odrzucone argumenty
Organy administracji uznały, że spółka nie dopełniła obowiązków legalizacyjnych, w szczególności nie przedłożyła zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym. Decyzja o warunkach zabudowy wydana przed planem miejscowym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście planu.
Godne uwagi sformułowania
termin, o którym mowa w powyższym przepisie jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli bądź też może zostać wydłużony na żądanie stron jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności. Organ musi bowiem wcześniej ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu, wykazanie przez inwestora inicjatywy i chęci przejawiającej się w składaniu pism i dokumentów, powinno działać na jego korzyść i umożliwić prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Organ pominął zaś interesy strony postępowania, co nakazuje uchylić zaskarżoną decyzję.
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący
Ewa Osipuk
sprawozdawca
Bogusław Jażdżyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność uwzględniania przez organy administracji inicjatywy strony w procesie legalizacji samowoli budowlanej oraz procesowy charakter terminu na legalizację. Podkreśla, że organy nie mogą działać pochopnie i muszą brać pod uwagę interesy stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której inwestor aktywnie stara się o legalizację, a organ odwoławczy wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę przed zakończeniem postępowania dotyczącego kluczowego dokumentu (zaświadczenia o zgodności z planem).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania przez organy administracji i jak sądowa kontrola może skorygować ich błędy, chroniąc interesy strony. Jest to przykład na to, że nawet w sprawach budowlanych, gdzie często dominuje formalizm, sąd bierze pod uwagę aktywność i wolę strony.
“Sąd uchyla nakaz rozbiórki: organ administracji działał za szybko!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 907/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2023-03-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Bogusław Jażdżyk Ewa Osipuk /sprawozdawca/ Katarzyna Matczak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art.48 ust.3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2021 poz 2095 art.15zzs4 ust.3 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2492 art.1 par.1 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art.134 par.1, art.135, art.145 par.1 pkt 1 lit. a) i c), art.200, art.205 par.2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art.138 par.1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2023 r. sprawy ze skargi spółki M. w G. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku letniskowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz spółki M. w G. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zawiadomieniem z dnia 31 października 2019 r., Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "PINB", "organ"), wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obiektu budowlanego – budynku letniskowego, zwanego "chlewikiem" na dz. nr (...) w osadzie M., gm. K., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2019 r., PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonanych przez inwestora (...) sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka", "strona", "skarżąca") – pkt 1, nie ustalił dla strony wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy – pkt 2; nałożył na Spółkę obowiązek przedstawienia następujących dokumentów: d) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, e) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, f) oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane - pkt 3 sentencji postanowienia. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2020 r., PINB zmienił postanowienie z dnia 25 listopada 2019 r., w ten sposób, że w rozstrzygnięciu, w pkt. 3 lit. d zmieniono zapis na: "zaświadczenie Wójta Gminy K. o zgodności budowy budynku letniskowego, zwanego "chlewikiem" na działce nr (...) w osadzie M., gm. K. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor przedłożył w PINB cztery egzemplarze projektu budowlanego ww. budynku letniskowego. Organ zbadał przedłożony projekt pod względem zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jego kompletności, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonania przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Strona przedłożyła uzupełninie do projektu budowlanego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Spółka nie spełniła wszystkich obowiązków - nałożonych postanowieniem z dnia 13 listopada 2020 r. – bowiem nie przedstawiono zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budynku letniskowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, decyzją z dnia 22 czerwca 2022 r., PINB nakazał inwestorowi – (...) sp. z o.o. rozbiórkę obiektu budowlanego – budynku letniskowego, zwanego "chlewikiem" na dz. nr (...) w osadzie M., gm. K., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek strona wykonała w okresie październik 2011 r. – sierpień 2014 r. Nie jest to okres precyzyjny. Jest to obiekt parterowy w konstrukcji murowanej z dachem o konstrukcji drewnianej, krytym dachówką. Stanowi więc obiekt budowlany, o którym mowa w art. 48 oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), dalej jako: "P.b.". Inwestycja wypełnia też definicję budowy, zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. W dniu 16 października 2012 r., Spółka dokonała w Starostwie Powiatowym zgłoszenia budowy czterech budynków gospodarczych. Przedmiotowy budynek ma inne wymiary, niż budynki gospodarcze, a jego budowa została rozpoczęta przed dokonaniem zgłoszenia. W związku z powyższym, organ prowadził postępowanie w sprawie przedmiotowego budynku, wybudowanego bez pozwolenia na budowę, do którego zastosowanie ma tryb określony w art. 48 i art. 49 P.b. Roboty budowlane można – zgodnie z art. 28 P.b. – rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 P.b., a rozpoczęcie ich bez takiego pozwolenia stanowi o samowoli budowlanej. Organ wskazał również, że budynek został wykonany na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolin Rzek (...). Na terenie inwestycji jest też obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Organ stwierdził, że strona nie przedłożyła zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy przedmiotowego budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie uchwały Nr (...) Rady Gminy w K. z dnia 16 listopada 2018 r. Przedłożenie przez Spółkę wszystkich dokumentów umożliwiłoby dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. W związku z niespełnieniem powyższego obowiązku, organ stwierdził, że jest zobowiązany do działania w trybie art. 48 ust. 4 P.b. Organ nakazał więc rozbiórkę przedmiotowego budynku. Po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji PINB, decyzją z dnia 28 października 2022 r., Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że bezsporne jest, że przedmiotowy obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a możliwość legalizacji jest prawem inwestora. Jeżeli jednak nie wykona on nałożonych na niego w toku postępowania legalizacyjnego obowiązków, przyjmuje się, że rezygnuje z legalizacji obiektu, co skutkuje wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Przy czym, bez znaczenia jest, czy inwestor nie chciał przedłożyć dokumentów, czy też nie mógł ich przedłożyć. Każde bowiem niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. WINB wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2022 r., Wójt Gminy K. wydał postanowienie, w którym odmówił wydania zaświadczenia o zgodności budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem budynek posadowiony został niezgodnie ze zgłoszeniem z dnia 16 października 2012 r. oraz uchwałą Rady Gminy w K. Nr (...) z dnia 16 listopada 2018 r. – rozdział IV § 17 ust. 1 pkt 3 lit. d. Spółka posiada ważną decyzję z dnia 9 sierpnia 2009 r. o warunkach zabudowy na przedmiotowy budynek, nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja wydana została na długo przed powstaniem budynku i przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązuje od 2018 r. W związku z powyższym, PINB nie miał innej możliwości, jak tylko wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego – budynku letniskowego, zwanego "chlewikiem" na dz. nr (...) w osadzie M., gm. K., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), dalej jako: "k.p.a.", poprzez przeprowadzenie w sposób wadliwy kontroli instancyjnej, wskutek której bezzasadnie utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję; 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak zawieszenia postępowania odwoławczego z urzędu z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne dotyczące odmowy wydania zaświadczenia; 3) art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak pełnego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności pominięcie decyzji o warunkach zabudowy; 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 P.b. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz innych ustaw, poprzez jego bezzasadne i przedwczesne zastosowanie, a także nieuwzględnienie, iż nakaz rozbiórki stanowi sankcję najdalej idącą i jako taki powinien być stosowany w ostateczności, po uprzednim rozważeniu wszystkich możliwości legalizacyjnych. Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie istotne jest, że w dalszym ciągu toczy się postępowanie odwoławcze od postanowienia z dnia 5 sierpnia 2022 r., wydanego przez Wójta Gminy K. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności budynku z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Procedura w tej sprawie została rozpoczęta po wydaniu decyzji o rozbiórce, jednakże informacja o toczącym się postępowaniu była już znana organowi odwoławczemu, który w tej sytuacji powinien był zawiesić postępowanie odwoławcze do czasu rozpoznania sprawy, umożliwiając Spółce przedłożenie zaświadczenia. Uznanie, iż sprawa wydania zaświadczenia była już ostatecznie przesądzona, było niewłaściwe. Organ odwoławczy powinien był ocenić działanie inwestora jako wyraźną wolę legalizacji obiektu budowlanego i wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym, zaskarżona decyzja była przedwczesna. Taki stan rzeczy uzasadniał wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. lub zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca podniosła również, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, dopuszczalne jest spełnienie obowiązku wynikającego z art. 48 ust. 3 P.b. nawet po upływie wskazanego w postanowieniu terminu, bowiem kontynuowanie procesu legalizacji nie narusza prawa ani interesów prawnych inwestora. Ponadto, inwestor legitymuje się decyzją o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektów gospodarstwa rolnego, które pozostają w mocy, bowiem decyzja wydana została przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego. Wątpliwość więc budzi odnoszenie legalizacji do ustaleń planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca nie zgadza się też ze stanowiskiem organu odwoławczego, że kwestia wydania warunków zabudowy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, albowiem budynek został wybudowany przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można zatem oceniać możliwości legalizacyjnych w oparciu o ustalenia planu. Skarżąca podniosła, że rozporządzenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolin Rzek (...) zawiera wyjątki odnośnie do zabudowy w odległości do 100 m od linii brzegu rzeki, które Spółka spełnia. Strona wniosła też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do akt postępowania sądowego strona złożyła m.in. pismo Kolegium z dnia 5 stycznia 2023 r., że sprawa dotycząca odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści nie została załatwiona w terminie z powodu konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania uzupełniającego (przewidywany termin załatwienia sprawy – 28 lutego 2023 r.) oraz pismo skarżącej z dnia 6 lutego 2023 r., skierowane do Kolegium o zawieszenie postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie Wójta Gminy K. o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę, WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r., Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że ze względu na ogłoszony stan epidemii oraz nowe brzmienie przepisu art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.), w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku oraz uznaniem rozpoznania sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy, przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem – organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Cytowany przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. pozwala organowi odwoławczemu utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. To określenie oznacza zatem, iż organ drugiej instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji. Decyzja organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu pierwszej instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy oznacza, że uznaje on prawidłowość zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, zgodnie z istotą zasady dwuinstancyjności, dokonuje oceny przepisów postępowania i prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, przy czym nie jest związany zarzutami zawartymi w odwołaniu. Kontroli Sądu podlegało więc, czy organ wydający decyzję prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy K. w dniu 5 sierpnia 2022 r. wydał postanowienie, którym odmówił skarżącej wydania zaświadczenia o zgodności budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wójt stwierdził, że przedmiotowy budynek, nazwany "chlewikiem" na działce nr (...) w obrębie W. postawiony został niezgodnie ze zgłoszeniem z dnia 16 października 2012 r. Brak jest też zgodności budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Nr (...) z dnia 16 listopada 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy K. – obszar (...) pt.: G. – W., obejmującym swoim zasięgiem działkę nr (...). Postanowienie to zostało zaskarżone przez Spółkę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie. WINB zaś, przed rozpatrzeniem zażalenia strony na ww. postanowienie, wydał zaskarżoną decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, co – zdaniem Sądu – nastąpiło przedwcześnie. Zgodnie z art. 48 ust. 3 P.b. - w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Zgodnie z jednolitym poglądem wyrażanym w orzecznictwie, termin, o którym mowa w powyższym przepisie jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany stosownie do uznania organu z jego woli bądź też może zostać wydłużony na żądanie stron jeżeli zachodzą ku temu szczególne okoliczności. W uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2019 r. w sprawie II OSK 2331/17, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Skoro bowiem termin wyznaczony na podstawie art. 48 ust. 3 Pr. bud. ma charakter procesowy i istnieje możliwość jego swobodnej zmiany jeżeli będą zachodzić ku temu uzasadnione okoliczności, to w zakresie uznania organu nadzoru budowlanego pozostaje ocena czy tego rodzaju uzasadnione okoliczność zachodzą. Przy dokonywaniu tej oceny organ winien kierować się w pierwszym rzędzie zakresem nałożonych obowiązków, ale nie może pomijać interesów stron postępowania, jak i jego dotychczasowego przebiegu." Należy wskazać, że obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego. Organ musi bowiem wcześniej ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Na obecnym etapie postępowania organ nie posiada takiej wiedzy, bowiem nie zakończyło się postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu, wykazanie przez inwestora inicjatywy i chęci przejawiającej się w składaniu pism i dokumentów, powinno działać na jego korzyść i umożliwić prowadzenie postępowania legalizacyjnego. W dniu 8 lipca 2022 r., skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wniosek został rozpatrzony postanowieniem z dnia 5 sierpnia, którym Wójt Gminy K. odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Strona zaskarżyła przedmiotowe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, co oznacza, że nie pozostawała bezczynna w staraniach o legalizację samowoli budowlanej. Nie występuje więc w sprawie brak woli inwestora w podjęciu działań mających doprowadzić do legalizacji. Złożyła też wniosek o zawieszenie postępowania. Termin, o którym mowa wyżej ma charakter procesowy (instrukcyjny). Skoro więc termin wyznaczony na podstawie art. 48 ust. 3 P.b. ma charakter procesowy i istnieje możliwość jego swobodnej zmiany, jeżeli będą zachodzić ku temu uzasadnione okoliczności, to w zakresie uznania organu nadzoru budowlanego pozostaje ocena, czy tego rodzaju uzasadnione okoliczność zachodzą. Jednak przy dokonywaniu tej oceny organ winien kierować się w pierwszym rzędzie zakresem nałożonych obowiązków, ale nie może pomijać interesów stron postępowania, jak i jego dotychczasowego przebiegu. W przedmiotowej sprawie organ pominął zaś interesy strony postępowania, co nakazuje uchylić zaskarżoną decyzję. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej będącego radcą prawnym i opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI