II SA/Ol 900/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-11-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
rozbiórkasamowola budowlanawstrzymanie wykonaniaprawo budowlanepostępowanie administracyjneskarżącydecyzjaobiekt budowlanyszkodaskutki trudne do odwrócenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, uznając, że jej wykonanie naraziłoby skarżącą na znaczne szkody finansowe i trudne do odwrócenia skutki.

Skarżąca wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, w tym domku holenderskiego i wiaty, domagając się wstrzymania jej wykonania. Argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne szkody finansowe. Sąd, analizując art. 61 § 3 p.p.s.a., uznał, że skarżąca wykazała prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, takich jak znaczna szkoda materialna i trudne do odwrócenia skutki, wstrzymując tymczasowo jej wykonanie.

Skarżąca D. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2023 r., która nakazywała rozbiórkę samowolnie wybudowanych na jej działce obiektów budowlanych: domku typu holenderskiego z zadaszonym tarasem, drewnianej wiaty, drewnianego budynku gospodarczego oraz drewnianej toalety. W ramach skargi skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że jej wykonanie spowoduje nieodwracalne skutki w postaci rozbiórki obiektów, co narazi ją na znaczne szkody finansowe. Argumentowała również, że wstrzymanie wykonania nie wpłynie negatywnie na środowisko ani porządek urbanistyczny, a jednocześnie uchroni ją przed stratami w przypadku wygranej skargi. Organ nadzoru budowlanego wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, powołując się na art. 61 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że wykonanie decyzji o rozbiórce narazi skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że "znaczna szkoda" to taka, która nie może być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub przywrócenie stanu pierwotnego, a "trudne do odwrócenia skutki" to istotne lub trwałe zmiany rzeczywistości. W ocenie Sądu, koszty prac rozbiórkowych oraz potencjalne koszty odbudowy, a także iluzoryczność ochrony sądowej w przypadku wykonania rozbiórki przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy, uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji. W związku z tym, Sąd postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji.

Uzasadnienie

Wykonanie decyzji o rozbiórce narazi skarżącą na znaczne szkody materialne (koszty rozbiórki i potencjalnej odbudowy) oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki, czyniąc ochronę sądową iluzoryczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 61 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji o rozbiórce spowoduje znaczne szkody finansowe. Wykonanie decyzji o rozbiórce spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Ochrona sądowa będzie iluzoryczna, jeśli rozbiórka nastąpi przed prawomocnym rozstrzygnięciem.

Odrzucone argumenty

Organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

nieodwracalne skutki w postaci rozbiórki obiektów pyrrusowym zwycięstwem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków znaczna szkoda to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego trudne do odwrócenia skutki to takie skutki faktyczne lub prawne, które powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa będzie wyłącznie iluzoryczna

Skład orzekający

Katarzyna Matczak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o rozbiórce w kontekście znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych i budowlanych.

Kiedy rozbiórka może poczekać? Sąd wstrzymał wykonanie decyzji, chroniąc przed nieodwracalnymi szkodami.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 900/23 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-11-09
Data wpływu
2023-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61  par. 3 i 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Uzasadnienie
D. S. (dalej jako: "skarżąca", "strona") wniosła do WSA w Olsztynie skargę na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") z dnia 27 lipca 2023 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanych na działce nr [...] w miejscowości [...] gm. [...] obiektów budowalnych: domku typu holenderskiego z tarasem zadaszonym, wiatą konstrukcji drewnianej pokrytej blachodachówką, drewnianego budynku gospodarczego oraz drewnianego wc. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku podano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w postaci rozbiórki obiektów, co narazi skarżącą na znaczne szkody finansowe. Podniosła, że z uwagi na okres oczekiwania na rozprawę, który nie przekroczy zapewne kilku miesięcy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie będzie miało negatywnego oddziaływania na środowisko oraz porządek urbanistyczny, a jednocześnie uchroni przed pyrrusowym zwycięstwem, albowiem w przypadku wygranej skargi decyzja ta byłaby już wykonana.
W odpowiedzi na skargę Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, że organ nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej jako: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności,
o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Jak wynika z ww. przepisu, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji przez sąd jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca posłużył się więc w tym przepisie pojęciami, których nie zdefiniował i których zdefiniowanie nie jest możliwe
w ogólności. Wobec tego, ocena, czy przesłanki te występują w danej sprawie, wymaga od sądu wnikliwej oceny w każdym indywidualnym przypadku.
W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu
i zdrowiu (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016 oraz postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki" to takie skutki faktyczne lub prawne, które powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie WSA
w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, CBOSA).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie wykonanie nałożonego na skarżącą obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanych na działce nr [...] w miejscowości [...] gm. [...] obiektów budowalnych: domku typu holenderskiego z tarasem zadaszonym, wiatą konstrukcji drewnianej pokrytej blachodachówką, drewnianego budynku gospodarczego oraz drewnianego wc. narazi stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie rozbiórki wiąże się bowiem z koniecznością pokrycia przez skarżącą kosztów prac rozbiórkowych oraz – w razie stwierdzenia wadliwości zaskarżonej decyzji i braku podstaw do dokonania rozbiórki – z pokryciem kosztów odbudowy obiektu (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2017 r., sygn. akt
II OZ 59/17, CBOSA). Ponadto w przypadku uwzględnienia skargi i ustalenia, że istnieje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji w przedmiocie rozbiórki, powstaje problem powrotu do stanu sprzed wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie zwraca uwagę, że rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy, może spowodować, iż udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa będzie wyłącznie iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 czy postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14, CBOSA).
W ocenie tutejszego Sądu skarżąca wykazała prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazując na trudność w odwróceniu konsekwencji wykonania spornego obowiązku. Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy zaszła konieczność udzielenia ochrony tymczasowej, na czas postępowania sądowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI