II SA/Ol 90/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-09-06
NSAinneŚredniawsa
bezrobociezasiłekwiekdyskryminacjaKonstytucja RPustawa o zatrudnieniusąd administracyjnyorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kobiety, która po ukończeniu 60 lat ubiegała się o zasiłek dla bezrobotnych, argumentując, że ustawa jasno określa wiekowe kryteria dla tej grupy osób.

Skarżąca S. B., która ukończyła 60 lat, została odmówiona przyznania statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych, mimo wcześniejszego zatrudnienia. Organy administracji wskazały, że ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jasno określa limit wieku (60 lat dla kobiet) dla osób ubiegających się o ten status. Skarżąca argumentowała, że jest dyskryminowana ze względu na wiek i naruszone są jej prawa konstytucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, potwierdzając, że wiekowe kryteria są zgodne z prawem i nie naruszają zasady równości wobec prawa.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych. S. B. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna po przepracowaniu 13 miesięcy, jednak w dniu rejestracji miała ukończone 60 lat. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 2 ust. 2 lit. b stanowiła, że bezrobotnym może być kobieta, która nie ukończyła 60 lat. Organy administracji odmówiły przyznania statusu bezrobotnego i zasiłku, powołując się na ten przepis. S. B. zarzuciła dyskryminację ze względu na wiek i naruszenie art. 32 Konstytucji RP, twierdząc, że jest traktowana gorzej od młodszych osób. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając, że wiekowe kryteria są ustawowe i nie stanowią naruszenia Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podkreślając, że równość wobec prawa nie oznacza identycznego traktowania wszystkich, lecz równe traktowanie osób należących do tej samej kategorii. Wskazał, że ustawowe kryteria wieku dla bezrobotnych są usprawiedliwione i nie naruszają zasady równości, a przyznanie zasiłku osobie po 60. roku życia naruszyłoby zasadę równego traktowania przez władze publiczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa taka nie stanowi naruszenia zasady równości wobec prawa. Równość wobec prawa nie oznacza identycznego traktowania wszystkich, lecz równe traktowanie osób należących do tej samej kategorii. Ustawowe kryteria wieku dla przyznania statusu bezrobotnego są usprawiedliwione i nie naruszają zasady równości. Przyznanie zasiłku osobie po 60. roku życia naruszyłoby zasadę równego traktowania przez władze publiczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawodawca ma prawo tworzyć kategorie osób i różnicować ich prawa na podstawie usprawiedliwionych kryteriów, takich jak wiek. Kryteria wiekowe określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dla przyznania statusu bezrobotnego są zgodne z Konstytucją. Stosowanie tych przepisów przez organy administracji nie jest dyskryminacją, a wręcz przeciwnie – odstąpienie od nich prowadziłoby do nierównego traktowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.z.p.b. art. 23 § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który spełnia warunki określone w ustawie.

u.z.p.b. art. 2 § 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja osoby bezrobotnej, która musi spełniać m.in. kryterium wieku (kobieta poniżej 60 lat).

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie niezasadnej skargi.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.

Konstytucja RP art. 67 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek państwa w zakresie zabezpieczenia społecznego.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wzruszenie decyzji w razie naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wzruszenia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawowe kryteria wieku dla przyznania statusu bezrobotnego są zgodne z prawem i nie naruszają zasady równości wobec prawa. Przyznanie zasiłku osobie po 60. roku życia naruszyłoby zasadę równego traktowania przez władze publiczne.

Odrzucone argumenty

Odmowa przyznania zasiłku osobie po 60. roku życia stanowi dyskryminację ze względu na wiek i narusza prawa konstytucyjne (art. 32 Konstytucji RP). Art. 67 Konstytucji RP stanowi samoistną podstawę prawną do żądania przyznania zasiłku dla bezrobotnych.

Godne uwagi sformułowania

równość wobec prawa nie oznacza, że wszyscy mają takie same prawa i obowiązki wyróżnienie kategorii osób oparte jest na usprawiedliwionych kryteriach możliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa nie sposób takiemu wyróżnieniu postawić zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący

Alicja Jaszczak-Sikora

członek

Katarzyna Matczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równości wobec prawa w kontekście kryteriów wiekowych przyznawania świadczeń socjalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązujących w 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między indywidualnymi potrzebami a sztywnymi ramami prawnymi, a także pokazuje, jak sądy interpretują zasady konstytucyjne w praktyce.

Czy wiek może pozbawić prawa do zasiłku? Sąd rozstrzyga dylemat bezrobotnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 90/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Alicja Jaszczak-Sikora
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Katarzyna Matczak (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2004 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych - oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 29 września 2003r. S. B. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w D., Filii w L. celem dokonania rejestracji jako osoby bezrobotnej.
Decyzją z dnia 30 września 2003r., Starosta D. orzekł o odmowie uznania S. B. za osobę bezrobotną, bowiem w dniu dokonania rejestracji miała ukończone 60 lat życia, co uniemożliwia uznanie jej za osobę bezrobotną.
W dniu 8 października 2003r. S. B. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, motywując to faktem przepracowania 13 miesięcy /od dnia l lipca 2002r. do 31 lipca 2003r./ w ramach umowy o pracę. Nadto w piśmie z dnia 12 października 2003r. poinformowała organ o przebywaniu aktualnie na zwolnieniu lekarskim oraz dołączyła ostatnie świadectwo pracy.
Decyzją z dnia 19 listopada 2003r., Starosta D., działając na podstawie art. 23 ust. l w zw. z art. 2 pkt 2 lit b oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514), orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni w dniu rejestracji w PUP w dniu 29 września 2003r. miała ukończone 60 lat życia, gdyż urodziła się w dniu 30 sierpnia 1942r. Stosownie zaś do art. 2 pkt 2 lit b powołanej ustawy bezrobotnym może być osoba, która nie ukończyła 60 lat - kobieta i 65 lat - mężczyzna. Art. 23 ust. l ustawy stanowi natomiast, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, natomiast S. B. nie posiada takiego statusu, mimo legitymowania się zatrudnieniem w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od l lipca 2002r. do 31 lipca 2003r.
Od decyzji tej odwołała się S. B. wskazując, że jest ona niezgodna z prawem i narusza zasady konstytucyjne tj. art. 32 par. l i 2 oraz art. 67 par. l i 2 Konstytucji RP. Zarzuciła, iż podejmując zatrudnienie nie miała ukończonych 60 lat życia i była pełnoprawnym obywatelem, natomiast po ukończeniu zatrudnienia stała się już obywatelem gorszej kategorii pozbawionym praw. Wskazała, iż nieuzasadnione jest różnicowanie bezrobotnych z powodu wieku, gdyż młodzi ludzie mogą liczyć na zasiłek, zaś starsi tego prawa są pozbawieni. Wyjaśniła dodatkowo, że jako bezrobotna była zarejestrowana od momentu zmiany systemu, natomiast obecnie urząd pracy wykorzystując sztuczki prawne pozbawia ją należnego zasiłku. Podała, że pozostaje bez środków utrzymania, gdyż nie nabyła prawa do emerytury skoro przez dziesięć lat państwo nie znalazło jej zatrudnienia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 23 ust. l i 2 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zm.), decyzją z dnia 8 stycznia 2004r. , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że stosownie do art. 2 ust. l pkt 2 lit. b ustawy bezrobotnym jest osoba, która nie jest zatrudniona i nie wykonuje żadnej innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli kobieta nie ukończyła 60 lat życia, a mężczyzna 65 lat. Istotną przesłanką do uzyskania statusu osoby bezrobotnej jest zatem spełnienie wszystkich wymogów określonych w tym przepisie. Skoro, co nie budzi wątpliwości, odwołująca się w chwili ponownej rejestracji miała ukończone 60 lat życia nie spełniła ustawowych wymogów do uznania jej za osobę bezrobotną. Wyjaśniono także, iż zasiłek dla bezrobotnych przysługuje osobie bezrobotnej, jeżeli zaś skarżąca mimo spełnienia pozostałych wymogów przewidzianych w art. 23 ust. l ustawy nie posiada statusu osoby bezrobotnej zasiłek taki nie mógł być jej przyznany. Podniesiono także, iż przyznawanie zasiłków dla bezrobotnych nie jest uzależnione od uznania administracyjnego organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, iż postępowanie organu I instancji narusza zasady konstytucyjne wyjaśniono, iż to właśnie art. 87 Konstytucji RP określa źródła powszechnie obowiązującego prawa. Jednym ze źródeł prawa są ustawy, dlatego też takim źródłem prawa jest również ustawa z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w oparciu o zapisy której rozpatrzono wniosek o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Organ wyjaśnił także, że wprawdzie art. 67 Konstytucji RP określa ogólny obowiązek państwa w sytuacji, gdy pracownik pozostaje bez pracy nie z własnej woli i nie ma innych środków utrzymania, do zagwarantowania mu wówczas prawa do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formę określa ustawa, to nie oznacza to automatycznie, że przepis ten stanowi samoistną podstawę prawną dla żądania przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
Na tę decyzję "pozew" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła S. B. wskazując jako stronę pozwaną Rzeczpospolitą Polską. Po raz kolejny podniosła, że decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji łamie prawa ludzkie, czyli prawa człowieka zagwarantowane art. 32 par. l i 2
Konstytucji RP. Wniosła o przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych od dnia 21 stycznia 2004r., gdyż do tego momentu przebywała na zasiłku chorobowym.
W piśmie uzupełniającym z dnia 31 sierpnia 2004r. podała, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym, wszyscy mają równe prawa, natomiast skarżąca z powodu wieku jest gorzej traktowana od ludzi młodszych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji,
Na rozprawie w dniu 6 września 2004r. skarżąca sprecyzowała, iż jej pozew jest skargą na decyzję Wojewody w przedmiocie wypłacania zasiłku dla bezrobotnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie zważyć należy, iż zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy- art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji postępowanie w sprawie przyznania zasiłku dla bezrobotnych regulowała ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zm.). W myśl jej art. 23 ust. l prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Zatem nie może budzić żadnych wątpliwości, iż prawo do zasiłku przysługuje tylko i wyłącznie bezrobotnemu, który dodatkowo spełnił warunki określone w pkt. l i 2 tego przepisu. Cytowana wyżej ustawa definiuje pojęcie osoby bezrobotnej w art. 2 ust. l pkt 2, przez którą należy rozumieć osobę, o której mowa w art. l ust. 2 pkt l i 2, nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, nie ucząca się w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania /stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli m.in. kobieta nie ukończyła 60 lat, a mężczyzna 65 lat.
Skoro S. B., co ustalono w toku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania wyjaśniającego, w chwili ponownej rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w D., Filia w L. w dniu 29 września 2003r. miała ukończone 60 lat życia, co pozostaje poza sporem, gdyż urodziła się w dniu 30 sierpnia 1942r., to organy orzekające w tej sprawie zasadnie uznały, iż nie może ona uzyskać statusu osoby bezrobotnej, a zatem nie można przyznać jej zasiłku dla bezrobotnych.
Skarżąca zarzuca organom, iż podjęte rozstrzygnięcie w jej sprawie dyskryminuje ją w stosunku do ludzi młodszych, jak również powoduje nierówne traktowanie, co stanowi naruszenie art. 32 par. l i 2 Konstytucji RP. Zarzuty te nie są zasadne. Stosownie do art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483) wszyscy wobec prawa są równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wyjaśnić należy skarżącej, że równość wobec prawa nie oznacza, że wszyscy mają takie same prawa i obowiązki. Oznacza to jedynie, że jednakowe prawa i obowiązki będą dotyczyć wszystkich należących do tej samej kategorii, przy czym wyróżnienie kategorii osób oparte jest na usprawiedliwionych kryteriach możliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Skoro sam ustawodawca określił w sposób jednoznaczny kategorię osób, którym w myśl ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu będzie przysługiwał status osoby bezrobotnej, to nie sposób takiemu wyróżnieniu postawić zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa. Obowiązek natomiast równego traktowania przez władze publiczne oznacza, że każdy obywatel może na drodze np. sądowej dochodzić odpowiednich zachowań władzy publicznej. W tej sprawie z uwagi na równe traktowanie wszystkich obywateli przez organy orzekające w tej sprawie nie można przyznać skarżącej więcej prawa, niż to wynika z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż dopiero wówczas doszłoby do nierównego traktowania przez władze Publiczne, skoro kobiecie po ukończeniu 60 roku życia przyznano by i wypłacano zasiłek dla bezrobotnych.
W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. -151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI