II SA/OL 893/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego na syna N. K. w kwocie 250 zł miesięcznie. Skarżący domagał się pełnej kwoty 500 zł, argumentując, że rodzice zawarli porozumienie o odstąpieniu od stosowania postanowienia sądu o opiece naprzemiennej i ustalili stałe miejsce zamieszkania dzieci u każdego z rodziców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku opieki naprzemiennej ustalonej prawomocnym orzeczeniem sądu, świadczenie wychowawcze przysługuje każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym fakt opieki naprzemiennej musi wynikać wprost z orzeczenia sądu i nie może być interpretowany przez strony ani organ. Nawet jeśli rodzice zawarli porozumienie o innym sposobie sprawowania opieki, jest ono niewiążące dla organu przy ustalaniu wysokości świadczenia, dopóki prawomocne orzeczenie sądu nie zostanie zmienione. Sąd wskazał również, że art. 365 § 1 KPC stanowi, iż prawomocne orzeczenie sądu wiąże wszystkie sądy, organy państwowe i administracji publicznej. W związku z tym, że w aktach sprawy znajdowało się prawomocne postanowienie sądu o opiece naprzemiennej, ZUS prawidłowo przyznał świadczenie w obniżonej wysokości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu prawomocnego orzeczenia sądu nad porozumieniem rodziców w kwestii ustalania wysokości świadczenia wychowawczego w przypadku opieki naprzemiennej.
Dotyczy wyłącznie sytuacji opieki naprzemiennej ustalonej prawomocnym orzeczeniem sądu i świadczenia wychowawczego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy porozumienie rodziców o zmianie sposobu sprawowania opieki nad dziećmi, odmienne od prawomocnego orzeczenia sądu o opiece naprzemiennej, może stanowić podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego w pełnej wysokości jednemu z rodziców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, porozumienie rodziców nie jest wystarczające. Podstawą do ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego w przypadku opieki naprzemiennej jest wyłącznie prawomocne orzeczenie sądu.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w art. 5 ust. 2a jednoznacznie stanowi, że w przypadku opieki naprzemiennej ustalonej orzeczeniem sądu, świadczenie przysługuje każdemu z rodziców w połowie. Orzeczenie sądu wiąże organy administracji publicznej na mocy art. 365 § 1 KPC, a jego zmiana wymaga prawomocnego orzeczenia.
Czy informacja ZUS o przyznaniu świadczenia wychowawczego w obniżonej wysokości jest rozstrzygnięciem, od którego przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, mimo że ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie przewiduje wydawania decyzji w przypadku przyznania świadczenia, informacja o przyznaniu go w obniżonej wysokości ma charakter władczego rozstrzygnięcia i odwołanie od niej jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacja o przyznaniu świadczenia w połowie kwoty, odmawiająca przyznania go w pełnej wysokości, ma cechy decyzji administracyjnej. Dopuszczenie odwołania zapewnia stronie ochronę praw i konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności oraz prawa do sądu.
Przepisy (15)
Główne
u.p.w.d. art. 5 § ust. 2a
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującej za dany miesiąc.
Pomocnicze
u.p.w.d. art. 4 § ust. 1 i 2 pkt 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Cel świadczenia wychowawczego i zasada przyznawania go matce lub ojcu, z którym dziecko wspólnie zamieszkuje.
u.p.w.d. art. 13a § ust. 1, 2, 4, 6
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Procedura przyznawania świadczenia wychowawczego (informacja zamiast decyzji, wyjątki).
u.p.w.d. art. 28 § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Organem wyższego stopnia w stosunku do ZUS jest Prezes ZUS.
u.p.w.d.
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Przepisy ustawy mają pierwszeństwo przed K.p.a.
k.p.a. art. 127 § par. 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Odwołanie od decyzji administracyjnej do organu wyższego stopnia.
k.p.a. art. 128
Kodeks postępowania administracyjnego
Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Niedopuszczalność odwołania od czynności materialno-technicznej.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy wzruszenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wiązanie prawomocnym orzeczeniem sądu.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 2 i 3
Przeprowadzenie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych lub na posiedzeniu niejawnym.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Kontrola sądów administracyjnych nad aktami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola zaskarżonego aktu na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenie sądu o opiece naprzemiennej jest wiążące dla organu przy ustalaniu wysokości świadczenia wychowawczego. • Porozumienie rodziców o zmianie sposobu sprawowania opieki nie jest wystarczające do zmiany wysokości świadczenia bez zmiany orzeczenia sądu. • Informacja ZUS o przyznaniu świadczenia w obniżonej wysokości ma charakter władczego rozstrzygnięcia i odwołanie od niej jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia celu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i porozumienia stron. • Zarzut naruszenia przepisów K.p.a. przez niewydanie decyzji, a jedynie informacji, niewezwanie o uzupełnienie braków odwołania i udzielenie błędnych pouczeń.
Godne uwagi sformułowania
w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców [...] kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującej za dany miesiąc. • Dopóki zatem prawomocne orzeczenie sądowe nie zostanie wzruszone w przepisanym trybie, to obowiązuje i są nim związane strony, jak i organy administracji publicznej. • informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego w wysokości połowy kwoty [...] nie jest tylko czynnością materialno-techniczną, [...] ale ma cechy władczego rozstrzygnięcia, odmawiającego przyznania świadczenia w pełnej wysokości.
Skład orzekający
Bogusław Jażdżyk
sprawozdawca
Marzenna Glabas
przewodniczący
Piotr Chybicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu prawomocnego orzeczenia sądu nad porozumieniem rodziców w kwestii ustalania wysokości świadczenia wychowawczego w przypadku opieki naprzemiennej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji opieki naprzemiennej ustalonej prawomocnym orzeczeniem sądu i świadczenia wychowawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia rodzinnego i pokazuje, jak ważne jest formalne uregulowanie opieki nad dziećmi przez sąd, nawet jeśli rodzice żyją w zgodzie. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy w kontekście faktycznych ustaleń między rodzicami.
“Rodzice ustalili opiekę nad dziećmi po swojemu? ZUS i sąd powiedzą: tylko orzeczenie sądu się liczy!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.